Yönetmelik · No: 10365
Resmî kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=10365&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İhracat Rejimi Kararı çerçevesinde,
ihracatın ülke ekonomisi yararına düzenlenmesini, desteklenmesini ve
artırılmasını sağlamak için ihracatta yetkili mercii ve uygulanacak usul ve
esasları düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) İhracat Rejimi Kararı uyarınca yapılacak ihracat
işlemleri, bu Yönetmelik ile (Mülga ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlık tarafından yayımlanacak tebliğler ve ilgililere verilecek talimatlar
çerçevesinde yürütülür.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 22/12/1995 tarihli ve 95/7623
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İhracat Rejimi Kararına
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (Değişik:RG-6/5/2025-32892)
(1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bağlı
muamele: İkiden fazla taraf arasında yapılan takas işlemini,
b) Bakanlık:
Ticaret Bakanlığını,
c)
Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi: Posta veya hızlı kargo yoluyla taşınan
ve 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı
Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 126 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamı eşyanın operatör tarafından
beyan edilmesinde kullanılan, basitleştirilmiş veri setine sahip elektronik
gümrük beyannamesini,
ç) Başlamış
işlem:
1) Açılan
uluslararası ihalelere istinaden yapılan yabancı devlet bağlantılarında, alıcı
kuruluş ile bağlantının yapıldığını gösteren yazılı sözleşmenin taraflarca
imzalanmış olmasını,
2) Bedelsiz
ihracatta, gümrük mevzuatı uyarınca gümrük beyannamesi düzenlenmesi gereken
hâllerde gümrük beyannamesinin tescil edilmiş olmasını,
3) Genel esaslar
çerçevesinde, gümrük beyannamesinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine
onaylatılmış olmasını,
4) Kayda bağlı
ihracatta, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kaydın verilmiş olmasını,
5) Konsinye
ihracat ile yurt dışı müteahhitlik ve teknik
müşavirlik kapsamındaki ihracatta, iznin verilmiş olmasını,
6) Müsaadeye
bağlı ihracatta müsaadenin verilmiş olmasını,
7) Offset kapsamında ihracatta offset anlaşmasının
imzalanmış olmasını,
d) Bedelsiz
ihracat: Karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın yurt dışına mal
çıkarılmasını,
e) Elektronik
İhracat (e-ihracat): Uzaktan iletişim araçlarıyla, yürürlükteki ihracat
mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde başka bir ülkeye yönelik olarak
gerçekleştirilen ve e-ticaret olarak beyan edilen mesafeli mal satışını,
f) Gün: Aksi
belirtilmedikçe takvim gününü,
g) İhracat: Bir
malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde
Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını veyahut
Bakanlıkça ihracat olarak kabul edilecek sair çıkış ve işlemleri,
ğ) İhracatçı:
İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye
olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik
statüsüne sahip olmamakla birlikte ilgili mevzuat hükümlerine istinaden hukuki
tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları,
h) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliği onayı/kaydı: İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği tarafından gümrük beyannamesi onay/kayıt işlemleriyle ilgili
olarak verilecek onay, kayıt ve/veya elektronik onayı/kaydı,
ı) İhraç
müsaadesi: Ülke ekonomisinin ihtiyaçları, iç ve dış piyasa arz ve talep durumu,
satış şekli ile alıcı ülke ve firmaların Ülkemiz ile olan ticari ve ekonomik
ilişkileri gibi hususlar göz önünde tutularak Bakanlıkça verilen ihraç iznini,
i) Kayda bağlı
ihracat: Gümrük beyannamesinin, ihracattan önce İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince kayda alındığı ihracat şeklini,
j) Kesin satış:
Konsinye ihracatta malın nihai kullanıcıya satılmasını,
k) Konsinye
ihracat: Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere yurt dışındaki alıcılara,
komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube veya temsilciliklerine ve/veya
e-ihracat kapsamında yurt dışı pazaryerlerine, e-ticaret sitelerine veya diğer
e-ticaret platformlarına mal gönderilmesini,
l) Mal: Her
türlü eşya, madde, ürün veya değeri,
m) Offset: Kamu kuruluşları tarafından açılan uluslararası
ihaleler çerçevesinde, ihaleyi kazanan firma veya kuruluş tarafından,
Türkiye’de üretilen malların, gelir ve giderleri Türkiye’de kaydedilen yurt
dışı müteahhitlik hizmetlerinin ve diğer
hizmetlerin yeni alıcılara ihracatı veya mevcut alıcılara yönelik ihracat
artışı ile taahhüt gereğince Türkiye’nin mevcut ihracat potansiyelinin
geliştirilmesine yönelik Bakanlıkça onaylanan diğer işlemleri,
n) Takas: İhraç
veya ithal edilen mal veya hizmet bedelinin, kısmen veya tamamen mal, hizmet
veya döviz ile karşılanması işlemini,
o) Ticari
kiralama: Malların kira bedeli karşılığı belirli bir süre kullanılmak üzere
geçici olarak Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere
çıkarılmasını,
ö) Transit
ticaret: Yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmadan ya da
antrepodan satın alınan malın, Ülkemiz üzerinden transit olarak veya doğrudan
doğruya yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmaya ya da antrepoya
satılmasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İhracat Şekilleri ve
Esasları
MADDE 5 – (1) İhracat işleminin başlaması için ihracatçıların, İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine onaylattıkları gümrük beyannamesi ile ihracatın
yapılacağı gümrük idaresine başvurmaları gerekir.
MADDE 6 – (1) İhracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve
ilgili sair mevzuat uyarınca belli bir merciin ön iznine bağlı malların
ihracatında, ilgili mercilerden ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı
hükümleri uygulanır.
MADDE 7 – (1) İhracı kayda bağlı mallar, (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892) Bakanlıkça
yayımlanacak Tebliğ ile belirlenir.
(2) İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin
Tebliğ kapsamındaki malların ihracından önce gümrük beyannamelerinin İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alınması gerekir.
(3) İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince kayda alınmış gümrük beyannamesinin gümrük idarelerine sunulma
süresi, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin onay tarihinden itibaren
uzatılmamak üzere otuz gündür. Ancak, ülkemiz ihraç ürünlerine miktar
kısıtlaması uygulayan ülkelere yapılan, kısıtlama kapsamındaki malın ihracına
ait kayıt meşruhatı düşülerek onaylanmış gümrük beyannamelerinin gümrük
idarelerine sunulma süresi, otuz günden daha kısa veya daha uzun olarak (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892) Bakanlıkça
belirlenebilir.
MADDE 8 – (Mülga:RG-12/7/2008-26934)
MADDE 9 – (Değişik:RG-6/5/2025-32892)
(1) Konsinye
ihracat başvuruları ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır ve
doğrudan İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince sonuçlandırılır.
(2) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince konsinye ihracat olarak onaylanmış gümrük
beyannamelerinin otuz gün içinde gümrük idarelerine sunulması gerekir.
(3)
İhracatçılar, konsinye olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasından
sonraki yüz yirmi gün içinde durumu, kendileri tarafından düzenlenmiş kesin
satış faturası veya örneği ve gerekli diğer belgeler ile birlikte izni veren
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve aracı bankaya bildirir.
(4) İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliği, verdikleri konsinye ihracat izinlerine ait
bilgileri, malın kesin satışının kendilerine bildirilmesinden itibaren beş gün
içinde aracı bankaya ve konsinye ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil
edildiği gümrük idaresine bildirir.
(5) Konsinye
olarak gönderilen malın ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde kesin
satışının yapılması gerekir. Bu süre, haklı ve zorunlu nedenlere istinaden
müracaat edilmesi halinde, izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince
iki yıl daha uzatılabilir.
(6) Konsinye
olarak gönderilen malın, konsinye ihraç izin süresi içinde satılamaması
halinde, malın gümrük mevzuatı çerçevesinde beşinci fıkrada belirtilen süre
içinde yurda getirilmesi gerekir.
(7) Basitleştirilmiş
gümrük beyannamesi kapsamında konsinye ihracat yapılmasına ilişkin usul ve
esaslar 22/4/2022 tarihli ve 31817 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük
İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No: 1)’e tabidir. Bu kapsamda gerçekleştirilen
konsinye ihracat işlemlerinde konsinye olarak gönderilen malın ihraç tarihinden
itibaren bir yıl içinde kesin satışının yapılması gerekir. Bu süre uzatılmaz.
MADDE 10 – (1) Ülkemizi temsilen katılınacak uluslararası yurt
dışı fuar ve sergiler (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlık tarafından belirlenir.
(2) Uluslararası ticari fuarlara ve
sergilere, gerek ülkemizi temsilen ulusal düzeyde gerekse bireysel olarak
katılacak firma ve kuruluşlarca yurt dışına gönderilecek bedelli veya bedelsiz mallar ile yurt dışında düzenlenecek
bilim, sanat, kültür veya tanıtım amaçlı fuar/sergi, konferans, seminer
gibi etkinliklere kişi veya kuruluşlarca gönderilecek bedelli veya bedelsiz
malların yurt dışına çıkışıyla ilgili başvurular doğrudan ilgili gümrük
idarelerine yapılır. Gümrük idareleri söz konusu malların yurt dışına çıkışı
için yapılan talepleri ilgili mevzuat çerçevesinde inceleyip sonuçlandırır.
(3) Gümrük idareleri, yukarıda
belirtilen amaçlarla yurt dışına çıkışına izin verdikleri bedelli ve/veya
bedelsiz mallar (bilim, sanat, kültür, tanıtım amaçlı fuar/sergi hariç) ile
ilgili gümrük beyannamelerinin onaylı bir örneğini, beyannamenin kapanış
tarihinden itibaren, en geç onbeş gün içinde firmanın beyan ettiği İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine gönderir.
(4) Uluslararası ticari fuar ve sergilerde
sergilenmek üzere yurt dışına çıkarılan malların kesin satışına ilişkin
talepler, geçici çıkışa esas gümrük beyannamesinin İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince onaylanmasını müteakip gümrük idarelerince
sonuçlandırılır.
(5) Gümrük idareleri, özel organizatör
kuruluşların ülkemizi temsilen ulusal düzeyde katılacağı ticari nitelikli
fuarlarda ve sergilerde, yürürlükteki Yurt Dışında Fuar Düzenlenmesine ve
Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğ hükümleri gereğince, organizatör kuruluşa (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892) Bakanlıkça
(İhracat Genel Müdürlüğü) verilmiş olan "Yeterlilik Belgesi" veya
"Geçici Yeterlilik Belgesi" (kamu ve meslek kuruluşları ile
vakıflarca düzenlenen fuarlarda bahse konu belgeler aranmaz) ile birlikte
ilgili fuarın ulusal katılım organizasyonunun söz konusu kuruluşça yapılmasının
onaylandığını gösterir uygunluk yazısını ararlar.
(6) Yukarıda belirtilen hususlar dışında
kalan talepler (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır.
MADDE 11 – (1) Gümrük mevzuatı çerçevesinde serbest dolaşıma
girmiş yeni veya kullanılmış malın ihracı genel esaslar çerçevesinde yapılır.
Ancak, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat, yatırım mevzuatı ile gümrük
mevzuatının mahrecine iade hükümleri saklıdır.
MADDE 12 – (1) Serbest bölgelere yapılacak ihracat, ihracat
mevzuatı hükümlerine tabidir. Ancak, Dahilde İşleme Rejimi, KDV uygulamaları ve
Türkiye İhracat Kredi Bankası uygulamalarına dair mevzuat hükümleri saklıdır.
MADDE 13 – (Başlığıyla birlikte değişik:RG-12/7/2008-26934)
(1) Kayda bağlı ihracat, bedelsiz
ihracat, savunma sanayii dışındaki alanlarda offset kapsamında yapılacak
ihracat ile yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik kapsamında yapılacak
ihracata ilişkin usul ve esaslar (Mülga ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlıkça belirlenir.
(2) Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat gümrük
mevzuatı hükümlerine tabidir.(1)
(3) Uluslararası anlaşmalarla ticareti
yasaklanmış mallar ile (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlığın madde politikası itibariyle transit ticaretinin yapılmasını
uygun görmediği mallar transit ticarete konu olamaz. İthalat ve ihracat
yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.
(4) Takas ve bağlı muamele işlemleri
yürürlükteki ihracat ve ithalat rejimleri çerçevesinde yürütülür.
(5) (Değişik
ibare:RG-6/5/2025-32892) E-ihracat kapsamındaki mal ihracıyla
ilgili işlemler, dış ticaret ve gümrük mevzuatı hükümlerine tabidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
MADDE 14 – (Değişik:RG-12/7/2008-26934)
(1) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen
mallar karşılığında aynı bedel ve şartlarla mal ihracına ilişkin talepler,
durumu gösterir belgelere istinaden gümrük mevzuatı çerçevesinde giriş ve
çıkışta ayniyeti tespit edilmek suretiyle gümrük idarelerince sonuçlandırılır.
(2) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen
malların başka bedel ve şartlarla aynı veya farklı alıcılara satışına ilişkin
talepler, durumu gösterir belgeler ve yeni satış sözleşmesine ait İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince onaylı faturanın ibrazından sonra gümrük
idarelerince sonuçlandırılır.
(3) Gümrük idarelerince sonuçlandırılan
talepler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve mükellefin bağlı
bulunduğu vergi dairesine bildirilir.
(4) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen
malların bozulabilir nitelikte olması halinde, bu tür talepler İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliği veya daha sonra İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğine bilgi vermek kaydıyla (Değişik
ibare:RG-6/5/2025-32892) Bakanlık yurt dışı teşkilatınca
sonuçlandırılır. (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlık yurt dışı teşkilatınca sonuçlandırılan talepler, ilgili gümrük
idaresine bildirilir.
(5) Yukarıda yer alan hususlar,
ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması halinde,
ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
MADDE 15 – (1) Yanma, çalınma gibi haklı ve zorunlu nedenlerle
alıcısına teslim edilemeyen mallara ilişkin ihracat talepleri, durumu gösteren
belgelere dayanılarak (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(2) Geri getirilmesinde ekonomik yarar
görülmeyen malların terk edilmesine ilişkin talepler, durumu gösteren belgelere
dayanılarak (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892)
Bakanlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(3) (Mülga:RG-12/7/2008-26934)
(4) Yukarıda belirtilen hususlar,
ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması hâlinde,
ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
MADDE 16 – (1) 5/7/1993 tarihli ve 93/4614 sayılı İhracatçı
Birliklerinin Kuruluşu, İşleyişi, İştigal Sahaları, Organları, Üyelerin Hak ve
Yükümlülüklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararına istinaden, nisbi aidatın tahsil
edilmesi gerekir. Bu husus, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince gümrük
beyannamesinin onaylanması sırasında aranır.
MADDE 17 – (1) Otomasyona geçmiş gümrük idareleri, ihracat
işlemlerinde tescil onayı yapılmadan önce, gümrük beyannamesi üzerinde
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin elektronik ortamda oluşturdukları
"Birlik Onay Kodu"nu ararlar. "Birlik Onay Kodu"
doğrulanmayan gümrük beyannamelerine istinaden mal çıkışı yapılmaz.
(2) Otomasyona geçmemiş gümrük idareleri
ise, ihracat işlemlerinde gümrük beyannamesi üzerinde İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğinin onayını/kaydını ararlar. İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği onayı/kaydı bulunmayan gümrük beyannamelerine istinaden mal çıkışı
yapılmaz.
(3) Gümrük idareleri, ihracatı müteakip
durumu ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirir.
(4) (Değişik:RG-12/7/2008-26934) Gümrük
idarelerince tescil edilen gümrük beyannameleri üzerinde herhangi bir
değişiklik yapılması veya gümrük beyannamelerinin iptal edilmesi halinde, bu
husus işlemi yapan gümrük idaresi tarafından onayı/kaydı veren İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine, mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine ve
Türkiye İstatistik Kurumuna bildirilir.
MADDE 18 – (1) İhracat bedellerinin yurda getirilmesi hususu
kambiyo mevzuatı hükümlerine tabidir.
MADDE 19 – (1) İhracata ilişkin olarak bu Yönetmelikte
belirlenen konular dışında kalan hususlar İhracat Rejimi Kararı çerçevesinde (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892) Bakanlıkça
(İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 20 – (1) 6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İhracat Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
başlamış işlemlere, lehte olmaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesiyle
yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri uygulanır.
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-6/5/2025-32892) Ticaret
Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
6/6/2006
26190
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Mevzuatın Yayımlandığı
Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
1-
12/7/2008
26934
2-
6/5/2025
32892