Yönetmelik · No: 18336
Resmî kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18336&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
TÜRKİYE – GÜNEY KORE SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye
Cumhuriyeti ile Kore Cumhuriyeti arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasına
ek, iki taraflı menşe kümülasyonu esasına dayanan Menşe Kuralları ve Menşe
İşlemlerine İlişkin Protokol’ün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye
Cumhuriyeti ile Kore Cumhuriyeti arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasına
ek “Menşe Kuralları ve Menşe İşlemlerine İlişkin Protokol”ün uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları kapsar.
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2011
tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesi ile 1 inci maddede
belirtilen Protokole dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a)
Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Kore Cumhuriyeti arasında mevcut, 2 nci
maddede belirtilen Serbest Ticaret Anlaşmasını,
b)
Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nı,
c)
Eşya: Girdi, ürün veya malları,
ç)
Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Taraf ülkelerden birinde nihai işçilik veya
işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle
ödenen veya ödenebilir, kullanılan bütün girdi fiyatlarının dahil edilmiş
olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenebilecek yurtiçi
vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
d)
Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Armonize Sistemi (AS) oluşturan
nomanklatürde kullanılan fasılları (iki haneli kodlar), pozisyonları (dört
haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli kodlar),
e)
Girdi: Ürün imalatında kullanılan herhangi bir madde, hammadde, parça veya
aksam ve benzerlerini,
f)
Gümrük idareleri: Türkiye’de Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nı ve Kore’de
"Strateji ve Maliye Bakanlığı" ile "Kore Gümrük Servisi"ni,
g)
Gümrük kıymeti: Gümrük Kıymeti Anlaşması'na göre tespit edilen kıymeti,
ğ)
İmalat: Yetiştirme, balıkçılık, büyütme, avcılık, montaj veya özel işlemler de
dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutmayı,
h)
Menşe beyanı: İhracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir
ticari belge üzerinde belirtilen, ilgili ürünlerin teşhislerini mümkün kılmayı
yeterli ayrıntıda tanımlayan metni ek-3’te yer alan, usulüne uygun olarak
yapılan beyanı,
ı)
Menşe ispat belgesi: Menşe beyanını,
i)
Menşeli olmayan girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan girdilerin
ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya tespit
edilememesi halinde Taraf ülkelerden birinde girdiler için ödenen tespiti
mümkün ilk fiyatı,
j)
Menşeli girdilerin kıymeti: (i) bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli
değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür girdi kıymetini,
k)
Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da
ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle
bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,
l)
Sınıflandırılmış: Ürün veya girdilerin belirli bir fasıl, pozisyon ve alt
pozisyon altında sınıflandırılmasını,
m)
Taraf ülkeler: Türkiye Cumhuriyeti ve Kore Cumhuriyeti’ni,
n) Ülkeler:
Karasuları da dahil olmak üzere ülkeleri,
o)
Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi olarak kullanılması söz konusu
olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Koşulları
MADDE
5 – (1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Taraf ülkelerden biri menşeli kabul
edilirler:
a) 7
nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen ilgili Taraf ülkede elde edilen
ürünler,
b) 8
inci maddede belirtildiği şekilde, ilgili Taraf ülkede yeterli işçilik veya
işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş girdiler ihtiva
ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler,
c)
Taraf ülkelerden birinde, münhasıran bu Yönetmelik uyarınca menşeli olarak
nitelendirilen girdilerden elde edilen ürünler.
MADDE 6 – (1) 5 inci madde hükümlerine halel
gelmeksizin, diğer Taraf ülke menşeli girdiler içerecek şekilde Taraf
ülkelerden birinde elde edilen ürünler, gerçekleştirilen işlem veya işçilik 9
uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmiş ise o Taraf ülke menşeli kabul
edilirler. Bu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları
gerekmez.
MADDE
7 – (1) 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi hükümleri açısından, aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen
Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a)
Taraf ülke topraklarından veya deniz yataklarından çıkarılan mineral ürünler,
b)
Taraf ülkede yetiştirilen ve hasat edilen bitkisel ürünler,
c)
Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar,
ç)
Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,
d)
1) Taraf ülkenin kara sınırları dahilinde avcılık ve tuzaklamayla veya iç
sularında ya da karasularında gerçekleştirilen balıkçılıkla elde edilen
ürünler,
2)
Balıkların, kabukluların ve yumuşakçaların Taraf ülkede doğduğu ve
yetiştirildiği su kültürü ürünleri,
e)
Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri tarafından denizden elde edilen
balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler,
f)
Münhasıran (e) bendinde atıfta bulunulan ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin
bordasında üretilen ürünler,
g)
Kendi karasuları dışındaki deniz toprağı veya deniz toprağı altı ile ilgili
münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz
toprağı altından çıkarılan ürünler,
ğ)
Yalnızca hammaddelerin geri kazanımına veya atık olarak kullanımına elverişli
olan o ülkede toplanmış kullanılmış mallar,
h)
Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar,
ı)
Taraf ülkelerden birinde münhasıran bu fıkrada atıfta bulunulan ürünlerden imal
edilmiş ürünler.
(2)
Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen kendi gemileri ve kendi fabrika
gemileri tabirleri sadece;
a)
Bir Taraf ülkede kayıtlı olan,
b)
Bir Taraf ülke bayrağı altında seyreden,
c)
1) En az yüzde 50'si Taraf ülkelerden birinin vatandaşlarına ait olan veya
2)
Yönetim ve iş merkezleri Taraf ülkelerden birinde olan ve en az yüzde 50'sine
Taraf ülkelerden birinin, bunların kamu kurumlarının veya vatandaşlarının sahip
olduğu şirketlere ait olan,
gemiler
ve fabrika gemileri için kullanılır.
MADDE
8 – (1) 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi hükümleri açısından, tamamen elde edilmemiş ürünler,
ek-2’de veya ek-2a’da yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği
takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilir.
Ek-2'de veya ek-2a’da yer alan listede belirtilen şartlar, Anlaşma kapsamındaki
tüm ürünler için, bu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler
üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu
girdilerle ilişkili olarak geçerlidir. Bu nedenle;
a)
Menşeli olmayan girdilere uygulanan yeterli işçilik ve işlem sonucunda menşeli
bir ürün elde edilirse ve bu ürün müteakiben bir başka ürünün imalatında
kullanılırsa bu ürünlerin içerdiği menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
b)
Menşeli ve menşeli olmayan girdiler işleme tabi tutularak menşeli olmayan bir
ürün elde edilirse ve bu ürün müteakiben başka bir ürünün imalatında
kullanılırsa bu ürünlerin içerdiği sadece menşeli olmayan girdiler dikkate
alınır. Menşeli olmayan girdinin kıymeti, ürünün fabrika çıkış fiyatından,
nihai olarak elde edilen menşeli olmayan girdinin üretiminde kullanılan menşeli
girdinin (kendi ürettiği menşeli girdi dahil) kıymetinin çıkarılması ile elde
edilebilir. Kendi ürettiği menşeli girdinin kıymeti, girdinin üretiminde
katlanılan tüm maliyetleri ve normal ticaret seyrinde eklenen kâr miktarına
denk olan bir kâr miktarını içerir.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen duruma rağmen, listede belirtilen şartlar uyarınca
bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler ancak;
a)
Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10'unu geçmemesi,
b)
Menşeli olmayan girdilerin azami değeri olarak listede verilmiş olan
yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle aşılmaması,
şartı
ile kullanılabilir.
(3)
İkinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere
uygulanmaz.
(4)
Bu madde hükümleri, üretim sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin 9
uncu madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.
MADDE
9 – (1) 8 inci maddede belirtilen
koşulların sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, ikinci fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a)
Havalandırma, yayma, kurutma, soğutma, tuz veya kükürtdioksit veya başka sulu
çözeltilere yerleştirme, hasarlı kısımları ayırma gibi, nakliyat ve depolama
süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu
işlemler,
b)
Ambalajlamayı değiştirme, ambalaj ayırma ve birleştirme,
c)
Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma,
ç)
Dokuma kumaşları ütüleme veya presleme,
d)
Basit boyama ve cilalama işlemleri,
e)
Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam beyazlatma, parlatma ve
perdahlama,
f)
Şeker renklendirme veya şeker tatlandırma veya şeker topaklarını biçimlendirme
işlemleri, kristal şekerin kısmen veya tamamen öğütülmesi,
g)
Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, çekirdeklerini
çıkarma, zarlarını ayıklama,
ğ)
Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme,
h)
Maddelerden setler oluşturma dahil, eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon veya eşleştirme,
ı)
Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama,
karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri,
i)
Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici
işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,
j)
Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri,
şekerin herhangi bir
girdiyle
karıştırılması,
k)
Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin
parçalarına ayrılması,
l)
Test işlemleri veya kalibrasyonlar,
m)
(a) ila (l) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir
arada yapılması,
n)
Hayvan kesimi.
(2)
Bu madde hükümleri açısından, "basit" sözcüğü, faaliyetin yerine
getirilmesi için özel vasıflara ya da özellikle bunun için üretilmiş veya
kurulmuş makine, cihaz veya ekipmana gereksinim duyulmayan faaliyetleri
tanımlar. Bununla birlikte, basit karışım kimyasal tepkimeyi içermemektedir.
“Kimyasal tepkime”, moleküller arası bağların kırılması ve yeni bir
moleküller arası bağın oluşması ya da moleküldeki atomların konumsal düzeninin
değişmesi ile yeni bir molekül yapısının doğduğu biyokimyasal işlemi içeren bir
işlem anlamına gelir.
(3)
Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri
çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Taraf
ülkelerden birinde gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam,
Setler, Etkisiz Unsurlar ve Muhasebesel Ayrım
MADDE
10 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, AS nomanklatürünü kullanmak suretiyle
sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen üründür. Buna göre;
a)
Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, AS’de
tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün bir bütün olarak nitelendirme
birimidir.
b)
Bir sevkiyat, AS’de aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli sayıda aynı
üründen oluşuyorsa her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında
münferiden değerlendirilir.
(2)
AS’nin (5) sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından
ürüne dahil ediliyorsa, menşeinin tespiti açısından da dahil edilir. Eğer ürün
menşeliyse, ambalaj da menşeli olarak kabul edilir.
Aksesuarlar,
MADDE
11 – (1) Bir ürünle birlikte teslim
edilen, normal olarak, bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş
bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar
ve aksam; söz konusu ürün içinde mütalaa edilir.
MADDE
12 – (1) AS’nin (3) sayılı Genel
Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli ürün
ise ve hem set hem de ürünler bu Yönetmelikteki diğer tüm uygulanabilir
gereklilikleri karşılıyor ise o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak bir set
menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden müteşekkil ise menşeli olmayan ürünlerin
kıymetinin setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini geçmemesi koşuluyla, set bir
bütün olarak menşeli kabul edilir.
MADDE
13 – (1) Bir ürünün menşeli olup
olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek;
a)
Enerji ve yakıt,
b)
Tesis ve teçhizat,
c)
Makine ve aletler,
gibi,
ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın menşeini
belirlemek gerekmez.
MADDE
14 – (1) Bir ürünün imalatında
kullanılan, aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan
girdiler, depolama sırasında menşelerine göre fiziksel olarak ayrıştırılır.
(2)
Bir ürünün imalatında kullanılan, aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli
ve menşeli olmayan girdilerin stoklarının ayrı tutulması önemli maliyetler ve
somut güçlükler doğurduğunda, üretici stokların yönetiminde "muhasebesel
ayrım" adı verilen yöntemi kullanabilir.
(3)
Birinci ve ikinci fıkra hükümleri açısından aynı ve birbirleri yerine geçebilen
girdiler, aynı tür ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel
özelliklere sahip ve nihai ürüne dahil edildiğinde menşe açısından biri
diğerinden ayırt edilemeyen girdiler anlamına gelir.
(4)
Muhasebesel ayrım yöntemi, ürünlerin imal edildiği Taraf ülkede uygulanan genel
kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur.
(5)
Muhasebesel ayrım yöntemi, her bir Taraf ülkenin kendi iç hukuku ve
düzenlemeleri uyarınca belirlenecek olan belirli bir referans dönemi için,
girdilerin fiziksel olarak ayrıştırılması durumundan daha fazla ürünün menşe
statüsü kazanmamasını sağlayabilmelidir.
(6)
Taraf ülkelerden biri, bu maddede belirlenen stok yönetimi yönteminin
uygulanmasını, gümrük idaresince verilecek bir ön izne tabi tutabilir. Bu
durumda, gümrük idaresi bu izni, gerekli görebileceği her türlü koşula bağlı
olarak verebilir; iznin kullanımını izler ve her ne suretle olursa olsun,
yararlananın, izni uygunsuz kullandığı veya bu Yönetmelikte belirlenen diğer
herhangi bir koşulu yerine getirmediği her durumda geri alabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
MADDE
15 – (1) 5 ila 15 inci maddelerde yer
alan menşe statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, 6 ncı madde ve bu maddenin
üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, Taraf ülkelerden birinde
kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2)
Taraf ülkelerden birinden taraf olmayan bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli
eşyanın geri gelmesi halinde;
a)
Geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı olduğu,
b)
Taraf olmayan ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi
koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir
işleme tabi tutulmadığı,
gümrük
idaresini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, 6 ncı madde
hükümleri saklı kalmak üzere, menşeli olmadığı kabul edilir.
(3)
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine halel gelmeksizin, Taraf ülkeler belirli
eşyayı, bu eşya Kore Cumhuriyeti dışında işçilik veya işleme tabi tutulmuş olsa
dahi, bu işlem veya işçilik Kore Cumhuriyeti’nden ihraç edilen ve sonrasında
tekrar ithal edilen girdiler üzerinde yapıldığında ve işlem veya işçiliğin
Taraf ülkelerce belirlenecek Kore Yarımadası’ndaki hariçte işleme bölgelerinde
yapılmış olması koşuluyla, menşeli olarak kabul ederler. Kore Yarımadası’ndaki
hariçte işleme bölgeleri, ilgili Komite tarafından belirlenmelerinin ardından
Bakanlıkça ayrıca duyurulur.
MADDE
16 – (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan
tercihli muamele sadece bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş, Taraf
ülkeler arasında doğrudan nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber,
tek bir sevkiyat kapsamı ürünler, aktarılması veya geçici depolanması yoluyla,
ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkede serbest dolaşıma girmemiş
olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye
yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla,
gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilir.
(2)
Birinci fıkrada yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı ülkenin
gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerden birinin, o ülkede geçerli
usullere uygun olarak ibrazı yoluyla yapılır:
a)
Menşeli ürünlerin, taraf olmayan ülkelerde aktarılmaları veya depolanmaları ile
bağlantılı koşulları ispatlayan bir belge,
b)
İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk
evrakı,
c)
Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin tam bir tanımını
veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği durumlarda
kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını belirten ve transit
ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen bir belge.
MADDE
17– (1) Taraf ülkelerin birinden bir
başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer Taraf
ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a)
İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin birinden serginin düzenlendiği ülkeye
naklettiği ve burada sergilediği,
b)
Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf ülkedeki bir kimseye satıldığı
veya tasarrufuna verildiği,
c)
Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere
gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,
ç)
Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir
edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,
hususlarında
tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2)
18 ila 25 inci maddeleri hükümlerine uygun olarak hazırlanan menşe ispat
belgesi, ithalatçı ülke gümrük idarelerine o ülkede geçerli usullere uygun
olarak ibraz edilir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir.
Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar
hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3)
Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel
amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünlerin gümrük denetimi
altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar
veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
MADDE
18 – (1) Bir Taraf ülke menşeli
ürünler diğer Taraf ülkeye ithalatlarında, bundan sonra “menşe beyanı” olarak
atıfta bulunulan, söz konusu ürünleri teşhis edilmelerini mümkün kılmaya
yeterli ayrıntıda tanımlayan bir fatura, teslimat notu veya başka herhangi bir
ticari belge üzerinde ihracatçı tarafından bulunulan bir beyan şeklindeki menşe
ispat belgesi temelinde, bu Anlaşma’nın tercihli tarife uygulamasından
faydalanırlar. Menşe beyanının metni ek-3’te yer almaktadır.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler,
26 ncı maddede belirtilen durumlarda, birinci fıkrada belirtilen menşe
beyanının ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
MADDE
19 – (1) İkinci fıkra hükümlerine
halel gelmeksizin, söz konusu ürünlerin herhangi bir Taraf ülke menşeli
olduğunun kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarının sağlanması halinde, bir
menşe beyanı hazırlanabilir.
(2)
Menşe beyanında bulunan ihracatçı, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinin
talebi üzerine, menşe beyanının bir kopyasını ve iç mevzuat uyarınca,
tedarikçilerin veya üreticilerin beyanları dahil, ilgili ürünlerin menşe
statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu
tevsik eden tüm ilgili vesaiki her an ibraz etmeye hazırlıklı olur. Bu amaçla,
anılan gümrük idaresi, ihracatçıların veya üreticilerin hesap kayıtlarını
denetleme ya da gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapma yetkisine
sahiptirler.
(3)
Menşe beyanı, ihracatçı tarafından İngilizce olarak, ek-3'te verilen metnin
fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi,
ıstampa ile damgalanması veya basılmasıyla ve ihracatçı Taraf ülkenin iç hukuku
uyarınca hazırlanır. Eğer beyanda el yazısı kullanılırsa, büyük harflerle ve
mürekkeple yazılır. Türkiye’den yapılan ihracat işlemlerinde, sonradan kontrole
tabi tutulması halinde süreci kolaylaştırmak amacıyla, menşe beyanı metninin
sonuna ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresinin
adı
“Customs Office of Export - …” şeklinde ilave edilir.
(4)
Menşe beyanları ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını
taşır.
(5)
Bir menşe beyanı, ihracatçı tarafından ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında
veya ait olduğu ürünlerin ithalatından itibaren iki yıl veya ithalatçı Taraf
ülkenin mevzuatında belirtilen süre içerisinde ithalatçı Taraf ülkeye ibrazı
koşuluyla, ihracattan sonra hazırlanabilir.
MADDE
20 – (1) Menşe beyanları ithalatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresine, tercihli tarife uygulanmasının talep edilmesine
yönelik olarak o ülkede geçerli usullere uygun şekilde ibraz edilir. İthalatçı
gümrük idaresi gerek gördüğü hallerde ithalat beyannamesine, ithalatçının
ürünlerin bu Yönetmelikte yer verilen koşulları karşıladığına dair yazılı
beyanının eklenmesini talep edebilir.
(2)
İthalatçı, ithalat esnasında bir menşe beyanına sahip olmaması durumunda, menşe
beyanını ya da tercihli menşei ispatlayıcı başka belgeleri ve gerek görülen
hallerde, ürünün ithalatına ilişkin diğer benzeri belgeleri, ithalatçı Taraf
ülkenin yasal mevzuatına uygun olarak, daha sonra da ibraz edebilir.
(3)
Bir menşe beyanı, ihracatçı Taraf ülkede düzenlenmesinden itibaren oniki ay
geçerlidir ve bu süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinden
tercihli tarife uygulanması talep edilebilir.
(4)
Üçüncü fıkrada belirtilen son ibraz tarihinden sonra ithalatçı Taraf ülkenin
gümrük idaresine ibraz edilen menşe beyanları, bu belgelerin belirlenmiş son
tarihe kadar ibraz edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklandığı hallerde,
ithalatçı Taraf ülkenin yasal mevzuatı uyarınca tercihli tarife uygulanması
amacıyla kabul edilebilir.
(5)
İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, dördüncü fıkrada belirtilenler
haricindeki geç ibraz hallerinde menşe beyanlarını, ürünlerin belirtilen son
tarihten önce sunulmuş olmaları kaydıyla, o ülkenin usullerine uygun olarak
kabul edebilir.
MADDE
21 – (1) Menşe beyanı;
a)
16 ncı maddede belirtilen doğrudan nakliyat gerekliliklerinin yerine
getirilmemesinden,
b)
Baştan gümrük idaresini yanıltmak suretiyle ithal edilmiş olan ürünler için
sonradan sunulmasından,
c)
Taraf olmayan bir ülkenin ihracatçısınca hazırlanmış olmasından veya
ç)
İthalatçı Taraf ülkenin mevzuatında belirtilen süre içerisinde ithalatçı gümrük
idaresine sunulamamasından
ötürü
geçersiz olarak addedilebilir. Tercihli tarife uygulaması ancak bu hallerde menşe
beyanının sonradan kontrole tabi tutulmasına gerek kalmaksızın reddedilebilir.
MADDE
22 – (1) İthalatçının talebi üzerine
ve Bakanlıkça belirlenen şartlara binaen, AS’nin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki
birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve AS’nin XVI ncı ve XVII nci
Bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 no’lu pozisyonlarında yer alan ürünlerin,
parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe
beyanı, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
MADDE
23 – (1) Aşağıda sayılan belgeler, bir
menşe beyanı kapsamındaki ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olduğu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını desteklemek
amacıyla, 19 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgeler arasındadır:
a)
İhracatçı, tedarikçi veya imalatçı tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi
için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte; örneğin hesaplarında
veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller,
b)
Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan
girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan
belgeler,
c)
Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, girdiler üzerinde bu
ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca
kullanılan belgeler,
ç)
Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Taraf ülkelerden
birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış menşe
beyanları,
d)
15 inci maddenin uygulanmasıyla söz konusu maddenin gerekliliklerinin
sağlandığını kanıtlayan, Taraf ülkelerin toprakları dışında gerçekleştirilen
işçilik veya işleme ilişkin uygun deliller.
MADDE
24 – (1) Menşe beyanında bulunan
ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve 15 inci maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen belgeleri, yürürlükteki kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak
üzere, en az beş yıl muhafaza eder.
(2)
İthalatçı, ithalatçı Taraf ülkenin yasaları ve mevzuatı uyarınca ithalatla
ilgili tüm kayıtları tutar.
(3)
Bir ithalatçı ya da ihracatçı, birinci ve ikinci fıkrada belirtilen kayıtları
yazılı olarak muhafaza edebileceği gibi, hızlı erişime imkan veren dijital,
elektronik, optik veya manyetik herhangi bir ortamda da muhafaza edebilir.
MADDE
25 – (1) Menşe beyanlarındaki ifadeler
ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine
ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük farklılıkların bulunması, bu
belgenin gümrük idaresine sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olarak
ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe beyanlarının geçerliliğini
kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2)
Menşe beyanları üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz
konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, bu belgelerin
reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
Menşe İspatından Muafiyet
MADDE
26 – (1) Küçük paketler halinde gerçek
kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik
eşyasının bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu Yönetmelik
gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu
hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe beyanı istenmeksizin menşeli ürünler
olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada beyan, bir posta gümrük
beyannamesi veya bu belgeye eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir.
(2)
Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi kullanımına mahsus ürünler içeren
arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı itibariyle ticari bir amaç
gözetilmediği bariz ise ticari ithalat olarak kabul edilmez.
(3)
Ayrıca, birinci ve ikinci fıkradaki ürünlerin toplam kıymetinin, Türkiye’ye
ithalatta küçük paketler halindeki eşyada 500 Euro’yu, yolcu zati ve hediyelik
eşyasında 1200 Euro’yu; Kore Cumhuriyeti’ne ithalatta ise hem küçük paketler
halindeki eşya hem de yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1000 ABD Doları’nı
geçmemesi gerekir.
(4)
Ürünlerin Euro’dan veya ABD Doları’ndan başka bir para birimi üzerinden
faturalandırıldığı durumlarda, Euro veya ABD Doları olarak ifade edilen tutara
eşit olup ulusal para cinsinden ifade edilen tutarlar, ithalatçı Taraf ülkede
uygulanan geçerli kur oranı uyarınca belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yetkili Makamlar Arasında Karşılıklı İşbirliği
MADDE
27 – (1) Taraf ülkeler, gümrük
idareleri vasıtasıyla birbirlerine menşe beyanlarının geçerliliklerinin ve bu
belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olur.
(2)
Taraf ülkelerin gümrük idareleri, menşe beyanlarının kontrolünden sorumlu
yetkili makamlarının adreslerini birbirlerine iletir.
MADDE
28 – (1) İthalatçı ülke gümrük
idaresi, menşe beyanlarının gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin
bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile
yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeyi veya bir kopyasını, gerektiğinde
araştırmanın gerekçelerini de belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı
ülke gümrük idaresine geri gönderir.
(2)
Menşe beyanında yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde
edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
(3)
Menşe beyanlarının kontrol talebi, bu belgelerin Bakanlığa (Avrupa Birliği ve
Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü) gönderilmesi suretiyle yapılır.
(4)
Kontrol, ihracatçı ülke gümrük idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatçı
ülke gümrük idaresi, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesap
kayıtlarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme
yetkisine sahiptir.
MADDE
29 – (1) Sonradan kontrol talebinde
bulunan ithalatçı ülke yetkili makamı, kontrol sonucundan, tüm bulgular ve
gerçekler de dahil olmak üzere, en kısa zamanda haberdar edilir.
(2)
Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin
Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3)
İthalatçı ülke yetkili makamına ibraz edilen beyanının sonradan kontrol
işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni
vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu
alınarak eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. Sonradan kontrol amacıyla
gönderilen dolaşım belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun
teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri
iade edilir.
(4)
Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz
konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkân
verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı
ülke yetkili makamları, istisnai durumlar hariç olmak üzere söz konusu eşyaya
Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını reddedebilir.
(5)
İhracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresince belirlenecek koşullar çerçevesinde,
ithalatçı Taraf ülkenin gümrük yetkilileri, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresince gerçekleştirilen menşe kontrolünde gözlemci olarak hazır
bulunabilir.
MADDE
30 – (1) Bu Yönetmelik esasları
çerçevesinde yapılacak uygulamada meydana gelecek tereddüt ve anlaşmazlıklardan
Taraf ülkelerin gümrük idarelerinin arasındaki danışmalar suretiyle
çözümlenemeyenler, Anlaşma çerçevesinde kurulan Gümrük Komitesi’ne sunulur.
(3)
İthalatçı ile ithalatçı ülkenin yetkili makamları arasında çıkabilecek her
türlü anlaşmazlık, bu ülkenin mevzuatı çerçevesinde çözüme bağlanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE
31 – (1) İthalatçı Taraf ülke
gümrük idaresi, satış faturasının üçüncü bir ülkede yerleşik bir şirket
tarafından veya söz konusu şirketin hesabına çalışan bir ihracatçı tarafından
düzenlendiği durumlarda da, eşyanın bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine
getirmesi koşuluyla, menşe beyanlarını kabul edebilir.
MADDE
32 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu,
21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki
ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE
33 – (1) Taraf ülke yetkili makamları,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan
ve bir menşe beyanı kapsamında ticarete konu olan ürünlerin başka ürünlerle
değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki
herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri
alır.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden biri menşeli
herhangi bir ürün, bir menşe beyanı kapsamında bir serbest bölgeye ithal
edildiği ve bir işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan
işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, yeni bir
menşe beyanı düzenlenebilir.
MADDE
34 – (1) Anlaşma kapsamında bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte
transit halinde olan ya da Taraf ülkelerde antrepolarda veya serbest bölgelerde
geçici depolanan eşyaya, ithalatçı ülkenin yetkili makamına söz konusu tarihten
itibaren on iki ay içinde, eşyanın 16 ncı madde hükümleri çerçevesinde doğrudan
nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber, sonradan düzenlenmiş bir
menşe beyanının sunulması kaydıyla, bu Yönetmelik hükümleri tatbik edilebilir.
MADDE
35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması bakımından bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 4458
sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
MADDE
36 – (1) Bu Yönetmelik 1/5/2013
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 37 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.