Yönetmelik · No: 40299
Resmî kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40299&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
İLE BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ ARASINDA
KAPSAMLI EKONOMİK
ORTAKLIK ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN
TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında
3/3/2023 tarihinde imzalanan, 30/3/2023 tarihli ve 7449 sayılı Kanunla
onaylanması uygun bulunan ve 27/4/2023 tarihli ve 7180 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında
Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmasının 7 nci Faslında düzenlenen “Menşeli
Eşya” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında 3/3/2023
tarihinde imzalanan, 30/3/2023 tarihli ve 7449 sayılı Kanunla onaylanması uygun
bulunan ve 27/4/2023 tarihli ve 7180 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan
Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik
Ortaklık Anlaşmasının 7 nci Faslında düzenlenen “Menşeli Eşya” Kavramının
Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
kapsar.
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik,
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
448 inci maddesi ile bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Fasıla
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4- (1) Bu
Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti
ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen
Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988
tarihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış
(Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede
belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt
pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon
Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan
Nomanklatürü,
c) Aynı veya birbiri yerine
geçebilen eşya: Aynı türde ve ticari kalitede olan, aynı teknik ve fiziksel
özelliklere sahip birbirinden ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,
ç) BAE: Birleşik Arap
Emirlikleri’ni,
d) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
e) Elektronik sistem: Menşe ispat
ve dolaşım belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair
altyapıyı,
f) Eşya: Girdileri ve ürünleri
içerecek şekilde ticari maddeyi,
g) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün
için Taraf ülkelerden birinde, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini
üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün
girdilerin kıymetinin dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri
ödenmiş veya ödenecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt
pozisyonlar: Armonize Sistem olarak belirtilen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama
Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar (iki haneli kodlar),
pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında
kullanılan her türlü bileşen, hammadde, parça veya aksamı,
ı) Girdilerin kıymeti: Kullanılan
menşeli olmayan girdilerin ithalat esnasındaki gümrük kıymetini ya da bunun
bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ihracatçı Taraf ülkede girdiler
için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için
Ticaret Bakanlığını, BAE için Kimlik, Vatandaşlık, Gümrük ve Liman Güvenliği
Federal İdaresi ya da gelecekte bildirilecek diğer herhangi bir kuruluşu,
j) Gümrük kıymeti: Gümrük
Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII nci maddesinin
Uygulanmasına Dair Anlaşma (DTÖ Gümrük Kıymeti Anlaşması) uyarınca tespit
edilen kıymeti,
k) İmalat: Montaj veya özel
işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işlemi,
l) Katma değer: Fabrika çıkış
fiyatından, eşyaya dahil edilen diğer Taraf ülke menşeli her bir girdinin
gümrük kıymetinin ya da söz konusu gümrük kıymetinin bilinmemesi veya tespit
edilememesi halinde ihracatçı Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği
doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılmasıyla bulunan değeri,
m) Menşe Beyanı: Menşeli
ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça
onaylanmış ihracatçı tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen, örneği
EK-IV’te yer alan formu,
n) Menşe ispat belgesi: TR-UAE
Menşe İspat Belgesini ve Menşe Beyanını,
o) Menşeli girdilerin kıymeti:
(ı) bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan,
bu tür girdinin gümrük kıymetini,
ö) Menşeli olmayan eşya: Bu
Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilemeyen her türlü eşyayı,
p) Menşeli olmayan girdi: Menşe
ülkesi, Taraflardan biri olmayan veya menşei belirlenemeyen her türlü girdiyi
veya bu Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilemeyen her türlü
girdiyi,
r) Menşeli eşya veya Menşeli
girdi: Bu Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilebilen her türlü
eşyayı veya girdiyi,
s) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir
alıcıya aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk
evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir
fatura kapsamına giren ürünleri,
ş) Sınıflandırma: Bir eşyanın
veya girdinin Armonize Sistemin belirli bir fasıl, pozisyon ya da alt-pozisyonu
altında sınıflandırılmasını,
t) Su ürünleri yetiştiriciliği:
Üretimi artırmaya yönelik düzenli stoklama, besleme ya da yırtıcılardan koruma
gibi büyütme ve yetiştirme süreçlerine müdahale etmek suretiyle; yumurtalar,
larva, yavru balık ve balık larvası gibi kaynaklardan balıklar, yumuşakçalar,
kabuklular, suda yaşayan diğer omurgasızlar ve su bitkileri dahil olmak üzere,
suda yaşayan organizmaların yetiştirilmesini,
u) Taraf ülkeler: Türkiye
Cumhuriyeti ile BAE’yi,
ü) TR-UAE Menşe İspat Belgesi:
Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak
düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen, örneği EK-III’te yer alan formu,
v) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
başvuru formu: İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından TR-UAE Menşe
İspat Belgesi talep edilmek üzere doldurulması gereken, örneği EK-III’te yer
alan formu,
y) Ülkeler: Türkiye için, kara
ülkesine, iç sularına, karasularına ve bunların üzerindeki hava sahasına, aynı
zamanda, canlı veya cansız doğal kaynakların araştırılması, işletilmesi ve
korunması amacıyla Türkiye’nin uluslararası hukuka uygun olarak üzerinde egemen
hak veya yetkilere sahip olduğu deniz alanlarını, BAE için kara ülkesine, iç
sularına, deniz yatağı ve yeraltı dahil karasularına ve bu topraklar ve sular
üzerindeki hava sahası ile BAE’nin kendi yasalarında tanımlandığı şekilde ve
uluslararası hukuka uygun olarak egemenlik, egemenlik hakları veya yargı yetkisine
sahip olduğu bitişik bölge, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeyi,
z) Ürün: Bilahare başka bir
imalat işleminde kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
aa) Yetkili idareler: Türkiye
için Ticaret Bakanlığını, BAE için Ekonomi Bakanlığı ya da bildirilen diğer
kuruluşu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürünler
Kavramının Tanımı ve Koşulları
MADDE 5- (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler, bu Yönetmeliğin diğer
tüm gerekliliklerini karşılaması koşuluyla Taraf ülkelerden biri menşeli kabul
edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği
şekilde, tamamen o Taraf ülkede elde edilen eşya.
b) 8 inci maddede belirtildiği
şekilde, o Taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme tâbi tutulmuş olmaları
kaydıyla, tamamen söz konusu Taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek
o Taraf ülkede üretilen eşya.
MADDE 6- (1) 5 inci
madde hükümlerine halel getirmeksizin, Anlaşma kapsamında tercihli rejimden
yararlanmaya ehil bir nihai ürünün içerisine dahil edilen diğer Taraf ülke
menşeli girdiler, nihai ürünün elde edildiği Taraf ülke menşeli kabul edilir.
Nihai ürünün elde edildiği ihracatçı Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya
işlemlerin 10 uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla söz
konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) Bir Taraf ülkede yapılan bir
imalat işleminde, sadece diğer Taraf ülke menşeli girdiler kümülasyona tâbi
tutulabilir. Söz konusu işlemde, menşeli olmayan girdilerin de kullanılması
halinde bunların, EK-II veya EK-II (a)’da yer alan listede belirtilen şartlar
uyarınca yeterli derecede işçilik veya işlem görmesi gerekir.
MADDE 7- (1)
Aşağıdakilerin tamamen Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul
edilir:
a) Taraf ülkenin kendi
topraklarından veya deniz yataklarından çıkartılan madencilik ürünleri.
b) Taraf ülkede hasat edilen
sebze ürünleri.
c) Taraf ülkede doğmuş ve
yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç) Taraf ülkede canlı
hayvanlardan elde edilmiş ürünler.
d) Taraf ülkede avcılık,
balıkçılık veya su ürünleri yetiştiriciliğinden elde edilmiş ürünler.
e) Taraflardan biri karasuları
dışında kendi gemileri ile denizden elde edilen deniz balıkçılığı ürünleri ve
diğer ürünler.
f) Münhasıran (e) bendinde
belirtilen ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler.
g) Taraf ülkede toplanan,
yalnızca yeniden kaplamaya veya atık olarak kullanılmaya uygun kullanılmış
lastikler dahil, yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına uygun kullanılmış
maddeler.
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat
işlemleri sonucu ortaya çıkan atık veya hurdalar.
h) Taraf ülkenin kendi karasuları
dışında, deniz toprağı veya deniz toprağının altıyla ilgili münhasır işletme
haklarına sahip olması kaydıyla, deniz toprağı veya deniz toprağı altından
çıkarılan ürünler.
ı) Münhasıran (a) ila (h)
bentlerinde tanımlanan ürünlerden imal edilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f)
bentlerindeki “kendi gemileri” ve “kendi fabrika gemileri” terimleri yalnızca;
a) Taraf ülkelerden birinde
kayıtlı veya tescilli olan,
b) Taraf ülkelerden birinin
bayrağı altında seyreden,
c) En az %50’si Taraf ülkelerden
birinin vatandaşlarına ait olan veya yönetici(leri), Yönetim Kurulu Başkanı
veya Denetim Kurulu Başkanı ve bu kurulların üyelerinin çoğunluğu Taraf ülke
vatandaşları olan genel merkezi Taraf ülkelerden birinde bulunan şirketlere ait
olan, ek olarak, ortaklık veya limited şirket hallerinde, sermayesinin en az
%50’si Taraf ülkelerden birindeki kamu kurumlarına veya vatandaşlarına ait
olan,
gemiler ve fabrika gemileri için
kullanılır.
MADDE 8- (1) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre, tamamen elde edilmemiş ürünler,
EK-II veya EK-II (a)’da yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği
takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler.
(2) Anlaşmanın kapsadığı tüm
ürünler için imalatlarında kullanılan menşeli olmayan girdiler üzerinde
yapılması gereken işçilik veya işlemler, EK-II veya EK-II (a)’da yer alan
listede belirtilir ve yalnızca bu tür girdilerle ilgili olarak uygulanır.
(3) EK-II veya EK-II (a)’da yer
alan listedeki şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün başka
bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki
mümkün şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların imalatında kullanılmış olabilecek
menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
MADDE 9- (1) 8 inci
maddenin birinci fıkrasında belirtilen duruma rağmen EK-II veya EK-II (a)’da
belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken
menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Toplam kıymetlerinin, ürünün
fabrika çıkış fiyatının %10’unu geçmemesi,
b) Menşeli olmayan girdilerin
azami kıymeti olarak EK-II veya EK-II (a)’daki listede belirtilmiş herhangi bir
yüzdenin, bu fıkranın uygulanması sonucu aşılmaması,
c) Ürünlerin, menşeli eşya
statüsü kazanabilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen tüm diğer gereksinimlerin
karşılanması,
şartıyla kullanılabilir.
MADDE 10- (1) 8 inci
maddede belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, bu
maddenin ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıdaki işlemler
menşeli ürün statüsü verilmesi için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul
edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince
ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz
giderme, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli girdileri
ütüleme veya presleme.
d) Basit boyama ve cilalama
işlemleri.
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından
ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve
sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme
veya basit kesme.
h) Eleme, kalburdan geçirme,
ayırma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma
dâhil).
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya
beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine
yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya paketleri üzerine
marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya
basma işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına
bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.
k) Şekerin herhangi bir girdi ile
basit karıştırılması işlemi.
l) Ürüne basitçe su ilave
edilmesi veya ürünlerin seyreltilmesi veya suyunun alınması veya denatürasyonu.
m) Tamamlanmış bir ürün
oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin demonte edilmesi.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ilâ (n) bentlerinde
belirtilen işlemlerin iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan
işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatçı Taraf ülkede gerçekleştirilen
işlemlerin tümü birlikte dikkate alınır.
(3) Birinci fıkranın amacına
uygun olarak, yerine getirilmesi için özel beceriler, makineler, özellikle
bunun için üretilmiş veya kurulmuş ekipman veya aparatlara gerek duyulmayan
işlemler basit veya basit karıştırma olarak kabul edilir. Ancak moleküller
arası bağı bozarak ve yeni moleküller arası bağ oluşturarak veya moleküldeki
atomların uzamsal düzenlerini değiştirerek yeni bir yapıdaki molekül oluşturan,
biyokimyasal işlemleri de içeren, kimyasal reaksiyonlar basit karıştırma olarak
mütalaa edilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi,
Aksesuarlar, Yedek Parçalar, Aksam,
Setler, Ambalaj
Malzemeleri, Konteynerler ve Etkisiz Unsurlar
MADDE 11- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem
Nomanklatürü kullanılmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak
kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı
veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize
Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan bir sayıda aynı üründen
oluşuyorsa, her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında
münferiden değerlendirilmelidir.
MADDE 12- (1) Bir
teçhizatın, makinenin, aletin veya aracın parçası beraberinde teslim edilen,
normal bir teçhizatın parçası olan ve eşyaya alışılagelmiş olan ve onun
fiyatına dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam, söz konusu teçhizat, makine, alet veya araç içinde
mütalaa edilir ve ürünün menşeini tespitte dikkate alınmaz.
(2) Bir ürünün EK-II veya EK-II
(a) uyarınca, azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi olduğu hallerde,
menşeli olmayan girdilerin kıymetinin hesaplanmasının hedeflendiği durumlar dışında,
birinci fıkrada belirtilen aksesuarlar, yedek parçalar ve aksamlar ürünün
menşeinin belirlenmesinde dikkate alınmaz.
MADDE 13- (1)
Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Yorum Kuralında tanımlandığı şekilde setler,
kendisini meydana getiren ürünlerin tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak
kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda,
menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini
aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
MADDE 14- (1)
Perakende satış için ürünün birlikte paketlendiği ambalaj malzemeleri ve
konteynerlerin o ürünle birlikte Armonize Sistemin 5 Sayılı Genel Yorum
Kuralına göre sınıflandırıldığı hallerde söz konusu ürünün üretiminde
kullanılan menşeli olmayan tüm girdilerin EK-II veya EK-II (a) uyarınca tarife
pozisyonu değişikliğine uğrayıp uğramadığının belirlenmesinde bu ambalaj
malzemeleri ve konteynerler dikkate alınmaz.
(2) Ürünün, EK-II veya EK-II (a)
uyarınca azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi olduğu hallerde menşeli
olmayan girdilerin kıymetinin hesaplanması hariç olmak üzere, perakende satış
için paketlenen ürünün içinde bulunduğu ambalaj malzemeleri ve konteynerler, o
ürün ile birlikte sınıflandırılmakta ise ürünün menşeinin belirlenmesinde
dikkate alınmaz.
MADDE 15- (1) Bir
ürünün taşınması sırasında ürünü korumaya yönelik kullanılan ambalaj
malzemeleri ve konteynerler, o ürünün menşeli olup olmadığının belirlenmesinde
dikkate alınmaz.
MADDE 16- (1) Bir
ürünün menşeli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, imalatında
kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine dahil
edilmeyen ve dahil edilmesi amaçlanmayan, bir eşyanın incelenmesinde, test
edilmesinde veya üretiminde kullanılan her türlü diğer malzemenin,
menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel
Gereklilikler
MADDE 17- (1) İkinci
ve üçüncü bölümde yer alan menşe statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, Taraf
ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden
Taraf olmayan bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi
halinde; geri gelen eşyanın ihraç edilen eşya ile aynı olduğu, söz konusu
ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde iyi koşullarda muhafaza
edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tâbi tutulmadığı
hususları gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilemediği takdirde
söz konusu eşyanın menşeli olmadığı kabul edilir.
MADDE 18- (1) 17 nci
madde hükümlerine halel getirmeksizin, ikinci ve üçüncü bölümde yer alan menşe
statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, Taraf ülkelerin birinden Taraf olmayan
bir ülkeye ihraç edilen ve ardından yeniden Taraf ülkeye ithal edilen
girdilerin tabi olduğu işçilik veya işlemlerin aşağıdaki şartları sağlaması
durumunda yerine getirilmiş sayılır:
a) Girdilerin tamamen ihracatçı
Taraf ülkede elde edilmiş olması veya ihraç edilmeden önce 10 uncu maddede
belirtilen işçilik ve işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları.
b) Yeniden ithal edilen ürünün,
ihraç edilen girdilerin işçilik veya işleme tabi tutulması sonucu elde edilmesi
ve bu madde hükümleri uyarınca Taraf olmayan ülkede toplam eklenen kıymetin,
menşeli olduğu beyan edilen nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının %10’unu
geçmemesi hususlarında gerekli belgelerin ithalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresine sağlanması.
c) 9 uncu maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinde düzenlenen kıymet kuralının bu ürünlere uygulanmaması.
ç) Söz konusu ürün için
düzenlenecek menşe ispat belgelerinde bu madde ile ilgili bilgilerin ibraz
edilmesi.
(2) Birinci fıkra hükümlerinin
uygulanması bakımından toplam eklenen kıymet, Taraf olmayan ülkede ürünün
üretimine dahil edilen tüm girdilerin kıymetini de içerecek şekilde, o ülkede
ortaya çıkan tüm maliyetleri içerir.
(3) Bu madde hükümlerine tabi
olarak Taraf olmayan ülkede gerçekleştirilen her türlü işçilik veya işlem
hariçte işleme ve diğer tüm ilgili mevzuat kapsamında yürütülür.
MADDE 19- (1) Anlaşma
hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece bu Yönetmeliğin gerekliliklerini
yerine getiren ve Türkiye veya BAE’ye ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu
ürünlerin ihracatçı Taraf ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla
uygulanır.
(2) Birinci fıkra hükmüne halel
getirmeksizin, bu ürünlerin Taraf ülkeye ithal edilmesinden önce bir veya daha
fazla Taraf olmayan ülkeden transit geçmesi veya geçici depolanması hallerinde,
o ülkelerde, değiştirilmemiş, herhangi bir şekilde dönüştürülmemiş veya iyi
koşullarda muhafaza edilmelerine yönelik işlemler dışında bir işlemden
geçmemiş, sevkiyatın boşaltılması, yeniden yüklenmesi, etiketlenmesi, bölünmesi
dışında herhangi bir işleme tabi tutulmamış olmaları gerekir. Bu ürünlerin
transit ülkelerde kaldıkları süre boyunca gümrük gözetimi altında olmaları
gerekir.
(3) İthalatçı Taraf ülkenin
gümrük idaresi, birinci ve ikinci fıkralarda yer alan koşullara uygunluk
konusunda şüphe oluşması halinde beyan sahibinden, ihracatçı Taraf ülkeden
ithalatçı Taraf ülkeye geçişi belgeleyen tek bir sevk belgesi, eşyanın kesin
tanımının ve eşyanın boşaltılma ve yeniden yüklenme tarihlerinin, mümkün olduğu
takdirde gemilerin veya kullanılan diğer taşıma yollarının isimlerinin, eşyanın
transit ülkesinde depolandığı şartları gösteren ayrıntıların yer aldığı ve
transit ülkelerin gümrük idareleri tarafından düzenlenecek resmi belgeler,
konşimento gibi sözleşmeye dayanan taşımacılık belgelerini ya da ambalaj işaret
veya numaralarına dayanan gerçek veya somut kanıtları ya da eşyanın kendisiyle
ilgili her tür kanıt dâhil olmak üzere bu hükümlerin yerine getirildiğine dair
herhangi bir usulde verilebilecek ve bu hükme uyulduğunu gösteren tüm kanıtları
temin etmesini talep edebilir.
MADDE 20- (1) Üçüncü
bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye’ye veya
BAE’ye ithal edilmek üzere satılan menşeli eşya, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri
bir Taraf ülkeden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı
tarafından diğer Taraf ülkedeki bir kişiye satıldığı veya o kişinin tasarrufuna
verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde
veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk
edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere
gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir
amaçla kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi
kaydıyla ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.
(2) Beşinci bölüm hükümleri
uyarınca, bu ürünler için menşe ispat belgesi düzenlenmeli ve bu ürünler normal
usulde ithalatçı Taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve
adresi bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri
koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla
yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan
ve ürünlerin gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım
ve el sanatları sergilerine, fuarlarına veya benzeri umumi gösterilere
uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin
İspatı
MADDE 21- (1) BAE
menşeli ürünler, Türkiye’ye ithal edilmeleri esnasında aşağıdaki belgelerden
birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar:
a) Bir örneği EK-III’te yer alan
TR-UAE Menşe İspat Belgesi.
b) Metni EK-IV’te yer alan Menşe
Beyanı.
c) 24 üncü maddede düzenlenen
elektronik veri değişim sistemiyle düzenlenecek elektronik TR-UAE Menşe İspat
Belgesi.
(2) Birinci fıkra hükümlerine
rağmen bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 31 inci maddede belirtilen
durumlarda, birinci fıkrada belirtilen belgelerden herhangi birisinin ibraz
edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
MADDE 22- (1) TR-UAE
Menşe İspat Belgeleri, EK-III’te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve
seri numaraları verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca
bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.
(2) TR-UAE Menşe İspat Belgeleri,
yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili
kanuni temsilcisi tarafından örneği EK-III’te yer alan TR-UAE Menşe İspat
Belgesi ile başvuru formunun bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belgenin
arka sayfasında yazılı kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda doldurulması
suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler
tarafından yapılan başvurular, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen
kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) Anlaşma ve bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak; TR-UAE Menşe İspat Belgesi ve başvuru formunun
doldurulması, onaylanması ve vize edilmesi işlemlerinin elektronik sistem
üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Elektronik ortamdaki veriler BAE,
Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla
paylaşılabilir ve veri değişimine konu edilebilir.
(4) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük
idaresinin ya da Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep edebileceği, söz
konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine
getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(5) Türkiye’de düzenlenmesi talep
edilen TR-UAE Menşe İspat Belgesi başvuru formu Türkçe veya İngilizce dilinde;
TR-UAE Menşe İspat Belgesi ise yalnızca İngilizce dilinde ve gümrük mevzuatına
uygun olarak hazırlanır.
(6) TR-UAE Menşe İspat Belgesi ve
başvuru formunun doldurulmasında el yazısı kullanılması halinde;
a) Formlar, açık ve okunaklı
şekilde matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Bu durumda, form üzerinde
silinti ve değişikliklere izin verilmez.
b) Ürünlerin tanımı, bu amaçla
ayrılmış kutu içine boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı
dolmaz ise tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek boş alan,
çapraz bir çizgi ile kapatılmalıdır.
(7) Belge kapsamına giren her bir
eşyaya sıra numarası verilir ve sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin
elle hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen altına sonradan bir ilave
yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler çapraz
bir çizgiyle iptal edilir.
(8) Belgede kayıtlı eşya,
tanınmalarına olanak verecek şekilde en az alt pozisyonu belirtilerek ve ticari
deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve
miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
(9) İhracatçılar veya yetkili
kanuni temsilcileri, TR-UAE Menşe İspat Belgesi başvuru formlarının arka
yüzünde yer alan İhracatçı Beyanını doldurarak yer ve tarih belirtip imzalar.
(10) Elektronik sistem üzerinde
TR-UAE Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için beyanda bulunulan eşyanın
menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan
girdilere uygulanan işçilik veya işlemin EK-II veya EK-II (a)’da yer alan
listede belirtilen şartları sağladığını ispatlayan ve eşyanın imalatında
kullanılan Türkiye veya BAE menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen
işçilik veya işlemleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata
ait diğer belgeler gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen
kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat
uyarınca elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla
elektronik ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıl
nüshalarının, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşların doğrudan
erişimine hazır halde tutulması zorunludur. TR-UAE Menşe İspat Belgesinin elle
doldurulduğu durumlarda da söz konusu belge ve bilgiler, gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşlara normal usulde ibraz edilir ve saklanır.
Bu türde belge ve bilgiler 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununda
öngörülen belge saklama sürelerine tâbidir.
(11) Gümrük idareleri ve
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin kurallara
uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın
bu Yönetmelik hükümleri gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda,
ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra
gerekli işlemleri tamamlarlar.
(12) Gümrük idareleri, on birinci
fıkrada belirtilen kontrolleri yaparken;
a) TR-UAE Menşe İspat
Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins,
tür, nitelik ve miktar itibarıyla TR-UAE Menşe İspat Belgesindeki kayıtlara
uygun olup olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup
olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri
yanında gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri
incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009
tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(13) İhraç belgeleri ve menşe
ispat belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için TR-UAE
Menşe İspat Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.
(14) On birinci ve on ikinci
fıkralarda belirtilen değerlendirme ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin
ardından gümrük idarelerince vize edilmesi uygun görülen TR-UAE Menşe İspat
Belgelerinin (11) numaralı “Endorsement” (Onay) alanına gümrük beyannamesinin
numarası, beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı,
gümrük mührü veya kaşesi ve vize tarihi tatbik edilir. İlgili gümrük
beyannamesinin numarasına ilişkin bilgi, yalnızca ihracatçı Taraf ülkenin
mevzuatı gerektiriyorsa yazılır. Bu alanın doğru, okunaklı ve noksansız doldurulması
şarttır. Hatalı veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve
sonradan kontrol sebeplerinden birini teşkil eder.
(15) TR-UAE Menşe İspat Belgesi,
Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük
idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile
tamamlanmış olur. Bu bakımdan belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına
gelir ve TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (11) numaralı alanına yazılır.
(16) Düzenlenen menşe ispat
belgesi, fiili ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya
verilmek üzere hazır bulundurulur.
(17) İhracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisince, menşe ispat belgesinin (12) numaralı “Declaration by the
Exporter” (İhracatçı Beyanı) alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin
bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge saklama
süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl saklanır.
(18) Elektronik sistem üzerinden
düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgelerinde, (12) numaralı alan haricindeki tüm
kısımlardaki bilgiler elektronik ortamda oluşturulur. Vize işleminin
tamamlanmasından sonra, ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, elektronik sistem
üzerinde yer alan bilgilerin, bu maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve
bu maddede belirtilen şekilde temin edilen TR-UAE Menşe İspat Belgesi üzerine
yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır ve belgenin (12) numaralı alanı on yedinci
fıkrada belirtildiği şekilde doldurulur ve imzalanır. Elektronik sistemde
oluşturulduktan sonra dökümü alınan belge üzerinde herhangi bir ekleme,
düzeltme veya silinti yapılamaz.
(19) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
yetkili idarenin onaylı imza ve resmi mührünü içermelidir. Söz konusu imza ve
resmi mühür 23 üncü madde kapsamında elektronik olarak tatbik edilebilir.
MADDE 23- (1) Bu
bölümde belirlenen koşullar karşılandığı takdirde, TR-UAE Menşe İspat Belgeleri
elektronik sistem üzerinden düzenlenebilir.
(2) Yedinci Bölüm hükümlerine
uygun olarak; Taraf ülkelerin gümrük idareleri, elektronik sistemlerin teknik
özellikleri ve sonradan kontrol yöntemlerini birbirlerine iletirler.
(3) 22 nci madde hükümlerine
halel getirmeksizin, elektronik sistem üzerinden düzenlenen TR-UAE Menşe İspat
Belgeleri;
a) İhracatçı ülke tarafından
önceden gönderilmiş olan örnekler üzerinden ithalatçı ülke gümrük idarelerinin
elektronik gümrük mühürlerinin gerçekliğini doğrulayabileceği, orijinal mührün
dijital imajı şeklinde ya da herhangi bir şekilde olabilecek (11) numaralı alan
üzerinde bulunan bir elektronik gümrük mührü,
b) Elektronik gümrük mührünün
gerçekliğini, ithalatçı ülke gümrük idaresince doğrulanabileceği QR kod veya
güvenli bir internet sitesi,
c) Teşhis edilmelerini mümkün
kılacak bir seri numarası,
içermelidir.
(4) Elektronik sistem üzerinden
düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin (11) ve (12) numaralı alanlarında
elektronik imza kullanılabilir.
(5) Bu madde hükümlerinin
uygulanması, bir Taraf ülkede elle doldurulan ve vize edilen, TR-UAE Menşe
İspat Belgelerinin Tarafların gümrük idareleri tarafından reddedilmesine yol
açmaz.
MADDE 24- (1) Taraf
ülkeler, 21 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin uygulanması amacıyla
23 üncü madde hükümlerine uygun olarak elektronik ortamda düzenlenen TR-UAE
Menşe İspat Belgelerinin etkin ve verimli bir şekilde elektronik ortamda ibraz
edilmesi için elektronik veri değişim sistemi geliştirebilir.
Sonradan düzenlenen TR-UAE
MADDE 25- (1) Bir
TR-UAE Menşe İspat Belgesi, 26 ncı maddeye rağmen istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan
ihmaller veya özel durumlar nedeniyle ihracat esnasında düzenlenmemiş ise,
b) Gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşların bir TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğuna kanaat
getirmeleri sağlanırsa,
ait olduğu eşyanın ihracatından
sonra düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması
açısından, bizzat ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi; eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve
miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük
idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı
talepte bulunur. Bu kişiler, söz konusu eşya için ihracat sırasında menşe ispat
belgesi verilmediğini veya menşe ispat belgesinin BAE yetkili makamlarınca
teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan
eder ve 22 nci madde hükümlerine uygun olarak hazırladığı TR-UAE Menşe İspat
Belgesini talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen
şartları yerine getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, ilgili gümrük
idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz
konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu
işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına
tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde TR-UAE Menşe İspat Belgesi onaylanır
ve vize edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen TR-UAE
Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına belgenin
sonradan verildiğini belirtmek üzere İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY”
meşruhatının düşülmesi zorunludur.
İkinci nüsha TR-UAE Menşe
MADDE 26- (1) Bir
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir
nüsha tanzim edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait
asıl menşe ispat belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan beyanın
doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize
işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci
nüsha TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına
İngilizce “DUPLICATE” meşruhatı düşülür ve ilk belgenin seri numarası yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe
ispat belgesinin vize tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri,
ikinci nüsha menşe ispat belgelerini vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe
ispat belgesinin vize tarihini yazar.
MADDE 27- (1) Bir
Taraf ülke menşeli ürünler; diğer Taraf ülkeye ithalatlarında, 36 ncı madde
çerçevesinde bir onaylanmış ihracatçı tarafından söz konusu ürünleri teşhis
edilmelerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda tanımlayan bir fatura, teslimat
notu veya başka herhangi bir ticari belge üzerinde İngilizce olarak hazırlanan
ve metninin bir örneği EK-IV’te yer alan bir Menşe Beyanının ibrazı ile bu
Anlaşmanın tercihli tarife uygulamasından faydalanırlar.
(2) Bir Menşe Beyanı, ancak söz
konusu ürünlerin Türkiye veya BAE menşeli olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerini yerine getirdiği hallerde hazırlanabilir.
(3) Menşe Beyanında bulunan
ihracatçı, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinin talebi üzerine, Menşe
Beyanının bir kopyasını ve iç mevzuat uyarınca, tedarikçilerin veya
üreticilerin beyanları dahil, ilgili ürünlerin menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm
ilgili belgeleri her an ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(4) Birinci fıkra hükümlerine
rağmen bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 31 inci maddede belirtilen
durumlarda, birinci fıkrada belirtilen Menşe Beyanının ibraz edilmesine gerek
bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
(5) Menşe Beyanı; ihracatçı
tarafından İngilizce olarak, EK-IV'te verilen metnin fatura, teslimat notu veya
başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile damgalanması veya basılmasıyla
ve ihracatçı Taraf ülkenin mevzuatı uyarınca hazırlanır. Menşe beyanında el
yazısı kullanılırsa, beyan okunaklı şekilde matbaa harfleriyle ve mürekkeple
yazılır. Türkiye’den yapılan ihracat işlemlerinde, Menşe Beyanının sonradan
kontrole tabi tutulması halinde süreci kolaylaştırmak amacıyla, Menşe Beyanı
metninin sonuna ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresinin adı “Customs
Office of Export - …” şeklinde ilave edilir.
(6) Menşe beyanları, onaylanmış
ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını taşır. Ancak 36 ncı
maddedeki tanım kapsamında onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış
herhangi bir beyanın kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğunu
üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresine vermiş olması koşuluyla bu tür beyanları imzalama şartı aranmaz.
(7) Bir Menşe Beyanı, ihracatçı
tarafından ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında veya ait olduğu ürünlerin
ithalatından itibaren bir yıl içerisinde ithalatçı Taraf ülkeye ibrazı
koşuluyla ihracattan sonra hazırlanabilir.
MADDE 28- (1) Bir
menşe ispat belgesi, ihracatçı Taraf ülkede düzenlenme tarihinden itibaren bir
yıl süreyle geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük
idarelerine ibraz edilmelidir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
son ibraz tarihinden sonra ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idarelerine ibraz
edilen menşe ispat belgeleri, bu belgelerin belirlenen son tarihe kadar ibraz
edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde, tercihli muamele
uygulanmak üzere kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde;
ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idareleri, ürünlerin belirtilen son tarihten
önce ibraz edilmiş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) Menşe ispat belgelerinin
ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması için bu sürenin
bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya
onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrük idaresine başvurulmuş olması
gerekir.
MADDE 29- (1) Menşe
ispat belgeleri, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince gümrük idarelerine
ibraz edilir. İngilizce dilinde hazırlanmış olan menşe ispat belgelerinin
tercümesi talep edilmez; yalnızca, belgeler üzerinde İngilizce haricindeki bir
yabancı dilde yazılmış ifadeler bulunması halinde, bunların tercümesi talep
edilebilir. Ayrıca ilgili gümrük idaresi beyannameye ek olarak ithalatçıdan
eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu gösteren yazılı bilgi ve belgeleri
talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejimden
yararlanmasını teminen ibrazı gereken menşe ispat belgesinin, bu belgeyle
ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz
edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin
istenmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu
kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe
ispat belgesi işlemi yapan gümrük idaresine ibraz edildiği takdirde; ibraz
edilen menşe ispat belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük
beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin
geçerlilik süresinin aşılmamış olduğunun tespiti kaydıyla tercihli vergi
oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine geri verilir.
MADDE 30- (1) Menşe
ispat belgeleri, bu Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik
nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
ebat olarak EK-III’te yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri
numarası bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi öngörülen form dışında
bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
(2) numaralı alan gibi doldurulması zorunlu olan alanlardan birinin
doldurulmaması,
c) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
(11) numaralı alanında mühür ya da kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili
olmayan bir makam tarafından vize edilmiş olması,
ç) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
vize edilirken kullanılan mühür ya da kaşenin 40 ıncı madde hükümleri uyarınca
örneği gönderilmemiş olan yeni bir mühür ya da kaşe olması,
d) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
(2) ve (7) numaralı alanlarına Taraf ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
e) İthal edilen eşyaya ilişkin
Menşe Beyanının okunaksız veya görünürde kusurlu olması,
gibi teknik nedenlerle kabul
edilmeyen menşe ispat belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen
menşe ispat belgesi üzerine İngilizce “CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS”
meşruhatı düşülür ve hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi alması için veya düzeltilmiş bir
Menşe Beyanının ibraz edilmesi için ithalatçıya iade edilir. Ancak gümrük
idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile
yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen menşe ispat belgesinin bir
kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik
ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle
reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve
kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu
durumda, Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uygulanmaz.
MADDE 31- (1) BAE’den
Türkiye’ye gerçek kişilerden gerçek kişilere küçük paketler halinde gönderilen
veya seyahat eden yolcunun şahsi eşyasını oluşturan ürünler; ticari amaçlarla
ithal edilmemişlerse ve bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirdiği beyan
edilmişse ve böyle bir beyanın doğruluğuna ilişkin bir şüphe doğmamışsa, menşe
ispat belgesinin ibrazına gerek olmaksızın menşeli kabul edilirler.
(2) BAE’den Türkiye’ye arızî
olarak yapılan ve yalnızca alıcıların veya yolcuların veya bunların ailesinin
kişisel kullanımına yönelik ürünlerden oluşan ithalat, ürünlerin cinsinden ve
miktarından ticari amaç güdülmediği aşikârsa ticari amaçlı ithalat olarak kabul
edilmez.
(3) Bu ürünlerin toplam
kıymetinin, küçük paketler kapsamında Türkiye’ye ithalatta küçük paketler için
500 Avro’yu, yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için ise 1.200 Avro’yu,
BAE’ye ithalatta ise küçük paketler için 80 ABD Doları’nı; yolcunun zati
eşyasını oluşturan ürünler için ise 800 ABD Doları’nı geçmemesi gerekir.
(4) Üçüncü fıkranın uygulanması
bakımından, ürünlerin Avro ya da ABD Doları’ndan başka bir para birimi
üzerinden faturalandırıldığı durumlarda, Avro ya da ABD Doları olarak ifade
edilen tutara eşit olup Türkiye veya BAE’nin ulusal para birimleri cinsinden
ifade edilen tutarlar, ithalatçı Taraf ülkede uygulanan geçerli kur oranı
uyarınca belirlenir.
MADDE 32- (1) 22 nci
ve 27 nci maddelerde belirtilen, bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi veya Menşe
Beyanı kapsamındaki ürünlerin Taraf ülke menşeli olduğunu ve bu Yönetmeliğin
diğer koşullarını yerine getirdiğini tevsik etmek amacıyla kullanılacak
belgeler, TR-UAE Menşe İspat Belgesi veya Menşe Beyanına ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi
tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri
belgeleyici nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan
doğrudan deliller,
b) Taraf ülkede düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden
belgeler,
c) Taraf ülkede düzenlenmiş veya
hazırlanmış, Türkiye’de girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik
eden belgeler,
ç) 18 inci maddenin uygulanması
durumunda, bu Yönetmeliğin gerekliliklerinin sağlandığını kanıtlayan, Türkiye
veya BAE toprakları dışında gerçekleştirilen işçilik veya işleme ilişkin uygun
deliller,
olabilir.
MADDE 33- (1)
Yürürlükteki kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak üzere;
a) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 22 nci maddenin dördüncü
fıkrasında belirtilen belgeleri,
b) Menşe Beyanında bulunan
ihracatçı, bu beyanın bir nüshasını ve 27 nci maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilen belgeleri,
c) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
düzenleyen gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar,
22 nci maddede belirtilen başvuru formunu ve başvuru sırasında firma tarafından
kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
ç) İthalatçı ülkenin gümrük
idareleri, kendilerine ibraz edilen menşe ispat belgelerini,
en az beş yıl muhafaza etmek
mecburiyetindedir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
kayıtlar; elektronik veya yazılı ortam dahil olmak üzere, hızlı erişime imkan
veren herhangi bir ortamda muhafaza edilebilir.
MADDE 34- (1) Menşe
ispat belgelerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek
amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ibareler arasında küçük
farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin
kesin olarak ortaya konması kaydıyla söz konusu menşe ispat belgelerinin
geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri
üzerindeki ibarelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan
daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, bu belgelerin reddedilmesini
gerektirmez.
MADDE 35- (1) TR-UAE
Menşe İspat Belgesi üzerinde silme işlemine veya üzerine başka bir nüshanın
düzenlenmesine izin verilmez. Bütün değişiklikler için hatalı olanın yerine
yeni bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi düzenlenir. Düzeltilen TR-UAE Menşe İspat
Belgesindeki seri numarası yeni düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgesinde uygun
alanda gösterilmelidir.
ALTINCI BÖLÜM
Basitleştirilmiş
İşlemler
MADDE 36- (1)
Taraflar arasındaki ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş
işlem uygulanması mümkündür:
a) Bakanlık;
1) Sık sık TR-UAE Menşe İspat
Belgesi düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan,
2) Eşyanın menşe statüsünün ve bu
Yönetmelik hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü
teminatı gümrük idarelerine veren,
3) Vergi ve gümrük mevzuatı ile
ilgili ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan,
4) Gümrük makamlarının faaliyetlerini
denetlemesine imkan verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın
kıymetine bakılmaksızın örneği EK-IV’te yer alan Menşe Beyanını
hazırlayabilmesi konusunda onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, onaylanmış ihracatçıya,
Menşe Beyanında beyan edilmek üzere bir yetki numarası verir.
(3) Bakanlık, basitleştirilmiş
işlem uygulamasını teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış
ihracatçı tarafından kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
(4) Taraf ülkeler, onaylanmış
ihracatçı listesini birbirleriyle paylaşır veya yayımlar ve düzenli aralıklarla
günceller.
MADDE 37- (1)
Onaylanmış ihracatçıların bu Yönetmelikteki hükümlere aykırı hareket etmeleri
ya da verilen yetkide öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan
kalkması halinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça
geçici olarak geri alınabilir veya iptal edilebilir.
MADDE 38- (1) Aynı ve
birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan girdiler veya eşyalar,
menşeli ve menşeli olmayan statüsünü sürdürmek için depolama esnasında fiziki
olarak ayrılabilir.
(2) Birinci fıkraya halel
getirmeksizin, menşeli ve menşeli olmayan aynı ve birbirleri yerine geçebilen
girdiler veya eşyalar, bir muhasebesel ayrım yöntemi kullanılmışsa, depolama
esnasında fiziki olarak birbirinden ayrılmadan bir ürünün imalatında kullanılabilir.
(3) İkinci fıkrada atıfta
bulunulan muhasebesel ayrım yöntemi, Taraf ülkede genel kabul gören muhasebe
ilkeleri çerçevesinde bir stok yönetim yöntemi ile uyumlu bir şekilde
uygulanır.
(4) Bir Taraf ülke, üçüncü
fıkrada belirtilen bir stok yönetim yöntemini uygulamayı seçerse, Taraf ülkenin
gümrük idaresi, o mali yıl boyunca söz konusu aynı veya birbiri yerine
geçebilen girdiler veya eşyalar için seçilen yöntemin uygulanmaya devam
etmesini sağlar.
(5) Muhasebesel ayrım yöntemi,
herhangi bir zamanda, girdiler veya ürünlerin fiziki olarak birbirinden
ayrılmış olması halinde olduğundan daha fazla girdi veya ürünlerin menşe
statüsü kazanmamasını sağlayan herhangi bir yöntemdir.
(6) Bir Taraf ülke, kendi kanun
ve yönetmeliklerinde belirlenen koşullar altında, bir muhasebesel ayrım
yönteminin kullanılmasının o Taraf ülkenin gümrük idarelerinin önceden iznine
tabi olmasını isteyebilir. O Taraf ülkenin gümrük idareleri; bu tür yetkilerin
kullanımını izler ve yetki sahibinin muhasebesel ayrım yöntemini uygunsuz bir
şekilde kullanması veya bu Yönetmelik altında yer alan diğer koşulları
karşılamaması halinde, yetkiyi geri alabilir.
MADDE 39- (1)
İthalatçının talebi üzerine ve Bakanlıkça belirlenen şartlara tâbi olarak,
Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel Yorum Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş
veya monte edilmemiş halde olan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi
halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı
esnasında gümrük idaresine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri
Arasında Karşılıklı İdari İş Birliği
MADDE 40- (1) Taraf
ülkelerin yetkili idareleri, menşe ispat belgesinin doğrulanmasından sorumlu
yetkili idarelerin adresleriyle birlikte, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
düzenlenmesinde Tarafların gümrük idarelerinde kullanılan resmi mühür
örneklerini ve QR kodların ve elektronik sertifikaların tevsikine yönelik
güvenli internet adresini birbirlerine iletirler.
(2) İsim, adres veya mühürlerdeki
herhangi bir değişiklik aynı şekilde diğer Taraf ülkeye derhal bildirilir.
MADDE 41- (1) Bu
Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanmasını teminen, Taraflar, yetkili gümrük
idareleri aracılığıyla, menşe ispat belgelerinin gerçekliğinin ve belgede yer
alan bilgilerin doğruluğunun kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olurlar.
MADDE 42- (1)
İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idareleri, menşe ispat belgelerinin gerçekliği
veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir
şüphenin doğduğu herhangi bir zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol
sonucunda menşe ispat belgesini veya bir kopyasını, gerektiğinde araştırmanın
gerekçelerini de belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı ülke gümrük
idaresine geri gönderir.
(2) Birinci fıkra hükümlerinin
uygulanmasında; ithalatçı Taraf ülkenin yetkili veya gümrük idareleri, menşe
ispat belgesinin ve eğer ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer
kopyasını, gerektiğinde sonradan kontrol talebinin gerekçelerini de belirterek
ihracatçı Taraf ülkenin yetkili veya gümrük idarelerine sonradan kontrol
talebiyle geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru
olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi sonradan kontrol
talebini desteklemek üzere gönderilir.
MADDE 43- (1) Menşe
ispat belgelerinin kontrol talebi, belgenin ihracatçı Taraf ülkenin yetkili
makamlarına gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) TR-UAE Menşe İspat
Belgelerinin kontrol talebi; menşe ispat belgesinde yer alan (13) numaralı
alanın, kontrol talebinde bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve açık posta
adresi, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak
doldurulması suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan
yer ve tarih belirtilip imzalanır ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye
ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
MADDE 44- (1)
Sonradan kontrol işlemi, ihracatçı Taraf ülkenin yetkili idareleri tarafından
yerine getirilir. Bu amaçla; ihracatçı Taraf ülkenin yetkili idareleri, her
türlü delili talep etme ve ihracatçının hesap kayıtlarını denetleme veya
gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı Taraf ülkenin
yetkili idareleri, TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin kontrol sonucunu (13)
numaralı alanı aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) 1 inci veya 2 nci maddelerden
uygun olanın önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük
idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür
ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
MADDE 45- (1)
Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol
sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında,
belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri
menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine
uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Kontrol talebinin
gönderildiği tarihin üzerinden altı aylık bir sürenin geçmesinin ardından,
kontrol talebine ilişkin olarak ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinden
henüz bir yanıt alınmamışsa ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, ihracatçı
Taraf ülkenin gümrük idaresine bir hatırlatma yazısı gönderir.
(4) İhracatçı Taraf ülke gümrük
idaresinden, kontrol talebinin sonucuna ilişkin olarak talebin gönderildiği
tarihten itibaren on ay içerisinde bir yanıt alınamaz veya alınan yanıt,
kontrolü talep edilen belgelerin gerçekliğinin veya ilgili ürünlerin gerçek
menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermezse; talepte
bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde, tercihli muamele
tanınmasını reddedebilir.
(5) İthalatçı ülke gümrük
idaresine ibraz edilen menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol işlemine tâbi
tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli
vergisi arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın
gümrük işlemleri tamamlanır. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi eşyayı,
ithalat yasağına veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi
bulunmaması kaydıyla gerekli görülen her türlü idari tedbire tâbi olmak üzere
ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat
belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun teyidi yapılarak
geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
MADDE 46- (1)
İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi 45 inci maddenin birinci fıkrasında
belirtilen sonradan kontrol sonucundan tatmin olmazsa, haklı nedenle ve
istisnai durumlar için ihracatçı Taraf ülkeye kontrol ziyareti talep edebilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca,
kontrol ziyareti gerçekleştirilmeden önce;
a) İthalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresi, kontrol ziyaretini gerçekleştirme niyetini üretim tesisleri ziyaret
edilecek imalatçı veya ihracatçıya, kontrol ziyaretinin gerçekleşeceği ülkedeki
Tarafın yetkili idarelerine ve kontrol ziyaretine konu eşyanın ithalatçısına
aynı anda yazılı olarak bildirir.
b) (a) bendinde belirtilen yazılı
bildirimde; bildirimi düzenleyen yetkili idarelerin adı, üretim tesisleri
ziyaret edilecek imalatçı ve ihracatçının adı, kontrol ziyareti için önerilen
tarih, kontrole tabi eşyaya da atıfta bulunacak şekilde önerilen kontrol
ziyaretinin kapsamı ve kontrol ziyaretini gerçekleştirecek yetkililerin ad ve
unvanlarına yer verilir.
c) İthalatçı Taraf ülkenin
yetkili idareleri, tesisi ziyaret edilecek imalat veya ihracatçının yazılı
onayını alır.
ç) (a) bendi kapsamında,
bildirimin alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde imalatçı veya ihracatçıdan
yazılı onay alınmadığında, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, kontrol
ziyaretine tabi tutulan menşe ispat belgesi kapsamı eşyanın tercihli tarife uygulamasını
reddedebilir.
d) Bildirimi alan yetkili
idareler, önerilen kontrol ziyaretini erteleyebilir ve bildirimin alındığı
tarihten itibaren 15 gün içinde ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idarelerine bu
niyetini bildirir. Ertelemeye bağlı olmaksızın herhangi bir kontrol ziyareti,
bu bildirimin alındığı tarihten itibaren 60 gün içinde veya Türkiye veya
BAE’nin mutabık kalacağı daha uzun bir süre içinde gerçekleştirilir.
(3) Kontrol ziyaretini
gerçekleştiren ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idaresi, gümrük idaresi ile
eşgüdüm şekilde, tercihli muamele talep edilen eşyası kontrole tabi olan
imalatçı veya ihracatçıya ve ilgili yetkili idareye söz konusu kontrole tabi
eşyanın menşeli eşya olarak nitelendirilip nitelendirilmediğine dair yazılı bir
karar temin eder.
(4) Eşyanın menşeli eşya olarak
nitelendirildiğine dair üçüncü fıkrada atıfta bulunulan yazılı kararın çıkması
üzerine, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından teminata bağlanan
gümrük vergileri iade edilir.
(5) Eşyanın menşeli eşya olarak
nitelendirilemeyeceğine dair üçüncü fıkrada atıfta bulunulan yazılı kararın
çıkması üzerine, imalatçı veya ihracatçısına eşyanın tercihli tarife
muamelesine uygunluğuna ilişkin tahriri yorumların veya ek bilgilerin sunulduğu
yazılı kararın alındığı tarihten itibaren 30 gün mühlet verilir. Nihai yazılı
karar, yorumların veya ek bilgilerin alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde
imalatçı veya ihracatçıya iletilir.
(6) Üçüncü fıkra kapsamında söz
konusu doğrulamaya tabi eşyanın menşeli olup olmadığına ilişkin ziyareti ve
kararı içeren kontrol ziyaret süreci, ilk kontrol ziyaretinin
gerçekleştirildiği birinci günden itibaren azami altı ay içinde ifa edilir ve
sürecin sonuçları yine bu süre zarfında yetkili idareye iletilir. Kontrol
sürecinin yürütülmesinde, 42 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
MADDE 47- (1)
İthalatçı Taraf ülke gümrük idaresi, satış faturasının üçüncü bir ülkede
yerleşik bir şirket veya söz konusu şirketin hesabına çalışan bir ihracatçı
tarafından düzenlendiği durumlarda da, eşyanın bu Yönetmeliğin gerekliliklerini
yerine getirmesi koşuluyla menşe ispat belgesini kabul eder.
(2) Eşyanın ihracatçısı veya
yetkili kanuni temsilcisi, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (4) numaralı alanını
EK-III’te belirtilen ayrıntıda doldurur.
(3) Üçüncü ülkelerde düzenlenmiş
faturaların menşe ispat belgesinin düzenlendiği tarihte mevcut olmadığı
istisnai durumlarda, menşe ispat belgesini düzenleyen ihracatçı tarafından
fatura numarası ve fatura tarihi EK-III’te belirtilen ayrıntıda TR-UAE Menşe
İspat Belgesinin ilgili kutusuna doldurulur. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresi, ithalatçıdan, ihracatçı Taraftan ithalatçı Tarafa yapılan işlemi teyit
eden faturaları ve diğer ilgili belgeleri sunmasını isteyebilir.
MADDE 48- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli
ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki ilgili diğer
mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 49- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte
Türkiye’de veya BAE’de transit halinde olan, antrepolarda veya serbest
bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı Tarafın gümrük idaresine söz
konusu tarihten itibaren altı ay içinde, eşyanın 19 uncu madde hükümleri
çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber sonradan
düzenlenmiş bir menşe ispat belgesinin sunulması kaydıyla Anlaşmanın hükümleri
tatbik edilebilir.
MADDE 50- (1) Taraf
ülkeler, nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi
kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka
eşyayla değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler
dışındaki herhangi bir işleme tâbi tutulmamasının temini konusundaki her türlü
tedbiri alır.
(2) Türkiye’de veya BAE’de
bulunan serbest bölgede üretilen eşya, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin
bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması ve eşyanın bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerini yerine getirmesi koşuluyla menşeli olarak değerlendirilir ve
ihracatçının talebi üzerine TR-UAE Menşe İspat Belgesi ilgili gümrük idaresi
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından, Menşe Beyanı ise
ihracatçı tarafından düzenlenir.
MADDE 51- (1) Bu
Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında Gümrük Kanunu ile Gümrük
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
MADDE 52- (1) Bu
Yönetmelik 1/9/2023 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 53- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız