Tebliğ · No: 19314
Resmî kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19314&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
TEMİNATLI
MENKUL KIYMETLER TEBLİĞİ
(III-59.1)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin
amacı ve kapsamı, teminatlı menkul kıymetlerin nitelikleri ve ihracı ile teminat
sorumlusuna, teminat varlıklar ve teminat uyumuna ilişkin usul ve esasların
düzenlenmesidir.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ,
6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 59, 60 ve 130 uncu
maddelerine dayanılarak düzenlenmiştir.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde
geçen;
a) Banka: 19/10/2005 tarihli ve
5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,
b) BDDK: Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumunu,
c) Borsa: 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan borsayı,
ç) Derecelendirme kuruluşu:
Türkiye’de kurulan ve Kurulun sermaye piyasasında derecelendirme faaliyeti ve
derecelendirme kuruluşlarına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde derecelendirme
faaliyetinde bulunmak üzere Kurulca yetkilendirilen derecelendirme kuruluşları
ile Türkiye’de derecelendirme faaliyetlerinde bulunması Kurulca kabul edilen
uluslararası derecelendirme kuruluşlarını,
d) Finansal kiralama şirketleri,
faktoring şirketleri ve finansman şirketleri: 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı
Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile düzenlenen
finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketlerini,
e) GYO: Gayrimenkul yatırım
ortaklığını,
f) Hazine Müsteşarlığı: Türkiye Cumhuriyeti
Başbakanlık Hazine Müsteşarlığını,
g) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Hizmet
sağlayıcı: İhraççının teminat varlıkların idaresine ilişkin görevlerini
devrettiği bankayı veya ipotek finansmanı kuruluşunu,
ğ) İhraççı: Bu Tebliğ kapsamında
VTMK veya İTMK ihraç eden kuruluşları,
h) İkame Varlık: Nakit, TCMB
tarafından ihraç edilen likidite senetleri, devlet iç ve dış borçlanma
senetleri, Hazine Müsteşarlığınca kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından
ihraç edilen kira sertifikaları, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu
Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde Hazine
kefaletiyle ihraç edilen menkul kıymetler, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma
Teşkilatına üye ülkelerin merkezi yönetimleri ile merkez bankalarınca ya da
bunların kefaletiyle ihraç edilen menkul kıymetler ile Kurulca uygun görülen ve
kamuya ilan edilen diğer varlıkları,
ı) İpotek finansmanı kuruluşu,
İFK: 6362 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde tanımlanan anonim ortaklığı,
i) İTMK: İpotek teminatlı menkul
kıymeti,
j) Kamuyu Aydınlatma Platformu,
KAP: Mevzuat uyarınca kamuya açıklanması gerekli olan bilgilerin elektronik
imzalı olarak iletildiği ve kamuya duyurulduğu elektronik sistemi,
k) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
l) Konut finansmanı kuruluşları,
KFK: Konut finansmanı kapsamında doğrudan tüketiciye kredi kullandıran ya da
finansal kiralama yapan bankalar ile BDDK tarafından konut finansmanı
faaliyetinde bulunması uygun görülen finansal kiralama ve finansman
şirketlerini,
m) Kurul: Sermaye Piyasası
Kurulunu,
n) MKK: Merkezi Kayıt Kuruluşu
Anonim Şirketini,
o) Nakit yöneticisi: Teminat
varlıklara ilişkin nakdin yönetilmesi hizmetini veren banka veya İFK’yı,
ö) Takasbank: İstanbul Takas ve
Saklama Bankası Anonim Şirketini,
p) TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Anonim Şirketini,
r) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Teminat
defteri: Teminat varlıkların ve türev araçlardan kaynaklanan hak ve
yükümlülüklerin, ihraççının diğer malvarlığından ayrıştırılması amacıyla yazılı
veya elektronik olarak takip edildiği kayıt sistemini,
s) Teminat sorumlusu: Teminat
defteri ve teminat varlıkların bu Tebliğ ile belirtilen esaslar çerçevesinde
kontrolünden sorumlu olan sermaye piyasasında bilgi sistemleri bağımsız denetim
faaliyetinde bulunmakla yetkili bağımsız denetim kuruluşunu,
ş) Teminat varlıklar: Bu Tebliğin
9 uncu maddesinde belirtilen TMK ihracına karşılık gösterilen varlıkları,
t) Teminatlı menkul kıymet, TMK:
İTMK ve VTMK’yı,
u) Ticari krediler: Bankaların ve
finansman şirketlerinin mal ve hizmet üretimi, deniz, hava ve kara taşıtları
dahil ticari amaçlı taşınır mal ve taşınmaz finansmanı ile işletme sermayesinin
finansmanı amacıyla kullandırdıkları krediler ile tüzel kişilere
kullandırdıkları kredileri,
ü) TOKİ: T.C. Başbakanlık Toplu Konut
İdaresi Başkanlığını,
v) Toplam yükümlülükler: Teminatlı
menkul kıymetler ve varsa teminat defterine kaydedilen türev araçlardan
kaynaklanan yükümlülükler toplamını,
y) TTK: 13/1/2011 tarihli ve 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununu,
z) Tüketici kredileri: 7/11/2013
tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda düzenlenen
tüketici kredilerini,
aa) Türev araç: Bu Tebliğin 11
inci maddesinde teminat defterine kaydedilebileceği belirtilen swap, forward,
future ve opsiyon sözleşmelerini,
bb) VTMK: Varlık teminatlı menkul
kıymeti,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Teminatlı
Menkul Kıymetler ve İhracına İlişkin Esaslar
MADDE 4 – (1) TMK,
ihraççının genel yükümlülüğü niteliğinde olan ve teminat varlıklar karşılık
gösterilerek ihraç edilen borçlanma aracı niteliğinde bir sermaye piyasası
aracıdır.
(2) Bu Tebliğ hükümlerine göre
ihraç edilmeyen sermaye piyasası araçları için “teminatlı menkul kıymet”,
“ipotek teminatlı menkul kıymet”, “varlık teminatlı menkul kıymet”, “TMK”, “İTMK”,
“VTMK” veya eşdeğer ifadeler kullanılamaz.
MADDE 5 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
TMK; halka arz edilerek, nitelikli yatırımcılara satılmak suretiyle veya
birim nominal değeri asgari 100.000 TL olmak kaydıyla tahsisli olarak ihraç
edilebilir. Yurt dışında tahsisli olarak yapılacak ihraçlarda bu fıkrada
belirlenen asgari birim nominal değer şartı aranmaz.
(2) VTMK; bankalar, İFK’lar,
finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri,
GYO’lar, kendi kanunlarınca menkul kıymet ihraç etmeye yetkili kamu kurum ve
kuruluşları ile nitelikleri Kurulca belirlenecek diğer kuruluşlarca ihraç
edilebilir. İTMK ise yalnızca KFK ile İFK tarafından ihraç edilebilir.
(3) Halka arz edilecek TMK’nın
borsada işlem görmesi ve Kurula yapılacak onay başvurusunun yanı sıra bu amaçla
borsaya başvurulması zorunludur.
(4) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Kurul ihraççıdan;
a) Toplam yükümlülüklerin yurt içinde
yerleşik bir banka veya üçüncü bir tüzel kişi tarafından garanti edilmesini
veya sigorta şirketleri tarafından sigorta teminatı altına alınmasını,
b) Hizmet sağlayıcı veya nakit
yöneticisi görevlendirilmesini,
c) Teminat varlıkların bir banka
veya İFK nezdinde muhafaza edilmesini,
ç) Satışın yalnızca nitelikli
yatırımcılara yönelik olarak yapılmasını,
talep edebilir.
(5) Teminat varlıklar, izahnamede
veya ihraç belgesinde belirtilen esaslar dahilinde, satış süresi içinde
satılamayan veya satış sonrasında itfa veya erken itfa edilen TMK oranında
azaltılabilir.
(6) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Kanunun 31 inci maddesine göre TMK ihraç yetkisi tüm ihraççılar bakımından
esas sözleşme ile yönetim kuruluna devredilebilir. Esas sözleşmesinde borçlanma
aracı ihraç yetkisi yönetim kuruluna devredilmiş ihraççıların yönetim
kurullarının TMK ihraç yetkisine sahip oldukları kabul edilir. Ancak yetkili
organ kararında VTMK veya İTMK ihraç edileceğinin açıkça belirtilmiş olması ve
asgari olarak, ihraç edilmesi planlanan TMK’nın azami tutarı ile satışın
şekline ilişkin bilgilere yer verilmesi gereklidir.
(7) (Değişik:RG-14/5/2020-31127)
Bir ihraççı tarafından ihraç edilmiş TMK’ların herhangi bir anda
tedavülde bulunan kısmının nominal değeri, ihraççının, Kurulun
sermaye piyasası araçları bir borsada işlem gören ortaklıklar için belirlediği
finansal tablo ve raporlamaya ilişkin düzenlemelerine göre hazırlanmış ve
bağımsız denetime tabi tutulmuş son hesap dönemine ilişkin yıllık finansal tablolarda
yer alan aktif toplamının %10’unu aşamaz. İFK tarafından ihraç edilmiş TMK’lar için
bu limit uygulanmaz.
(8) (Mülga:RG-14/5/2020-31127)
(9) (Değişik:RG-14/5/2020-31127)
Derecelendirme kuruluşlarından talebe bağlı olarak, notlandırma ölçeğine
göre yatırım yapılabilir seviyenin en yüksek ilk üç kademesine denk gelen uzun
vadeli derecelendirme notu alan bankalar ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununda
tanımlanmış olan finansal kuruluşlar ile finansal kiralama, faktoring ve
finansman şirketlerinin, yedinci fıkra çerçevesinde hesaplanacak tedavül
limitleri yüzde yüz oranında artırılır.
(10) Teminat uyum ilkelerinin
ihlal edilmesi durumunda, söz konusu ilkelere yeniden uyum sağlanana kadar
ihraççı tarafından yeni tertip TMK ihraç edilemez.
(11) TMK ihraçlarına ilişkin
olarak bu Tebliğde düzenlenmeyen hususlarda, mahiyetine uygun düştüğü ölçüde
Kurulun borçlanma araçlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan esaslar
uygulanır.
MADDE 6 – (1) İhraççılar,
izahnamenin onaylanması talebi ile bu Tebliğin 1 numaralı ekinde, ihraç
belgesinin onaylanması talebi ile ise bu Tebliğin 2 numaralı ekinde yer alan
belgeler ile Kurula başvurur.
(2) İhraç edilecek TMK Kurulca
uygun görülecek ihraç tavanı içinde tertipler halinde satılabilir. İzahnamenin
geçerlilik süresi boyunca yapılacak halka arzlarda, her bir tertibin satışı
için bu Tebliğin 3 numaralı ekinde yer alan belgelerle birlikte onay almak
amacıyla Kurula başvurulur.
(3) Halka arz edilmeksizin yurt
içinde yapılacak ihraçlarda, Kurulca onaylanmış ihraç belgesinin ihraççıya
verilmesini takiben ihraççılar Kurul nezdinde herhangi bir işlem yapılmasına
gerek kalmaksızın Kurulca verilen ihraç tavanı dahilinde her tertibin satışından
önce MKK’ya başvurarak satış işlemini gerçekleştirir. Yurt dışında yapılacak
ihraçlarda ise Kurulca onaylanmış ihraç belgesinin ihraççıya verilmesini
takiben ihraççılar, her bir ihraç öncesinde tertip ihraç belgesinin onaylanması
amacıyla Kurula başvurur.
(4) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Halka arz edilecek TMK’ya ilişkin teminat defterinin izahname onayı için
Kurula yapılan başvuru öncesinde; halka arz edilmeksizin veya yurtdışında ihraç
edilecek TMK’ya ilişkin teminat defterinin ise ihraç belgesi alınmadan önce
oluşturulması zorunludur. Türev araçlara ilişkin hak ve yükümlülüklerin, ihraca
ilişkin tutar, vade ve benzeri koşulların kesinleşmesini müteakip teminat
defterine kaydedilmesi mümkündür. Ancak başvuru aşamasında, yapılması planlanan
türev araç sözleşmelerine ve riskten korunması planlanan pozisyonlara ilişkin
Kurula bilgi verilir.
(5) İzahnamenin ve ihraç
belgesinin içeriğine, hazırlanmasına, onaylanmasına, yayımlanmasına, tescil ve
ilanına, izahnamede yer alacak finansal tablolara, izahnamedeki değişikliklere
ve ihraççılar tarafından yapılacak ilan ve reklamlara ilişkin hususlarda,
TMK’nın ihraç ve satış esasları ile ihraççıların finansal raporlama, bağımsız
denetim ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinin belirlenmesinde ve bu Tebliğde
yer almayan diğer konularda Kurulun ilgili düzenlemelerine uyulur.
MADDE 7 – (1) TMK’nın
kayden ihracı ve bunlara ilişkin hakların izlenmesi hususunda 7/6/2013 tarihli
ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan II-31.1 sayılı Borçlanma Araçları
Tebliğinde belirlenen esaslar kıyasen uygulanır.
MADDE 8 – (1) İFK’lar
tarafından yapılan TMK ihraçlarında, Kurulun İFK’lara ilişkin diğer
düzenlemeleri saklıdır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Teminat
Varlıklar, Teminat Defteri, Hizmet Sağlayıcı ve
Nakit
Yöneticisine İlişkin Esaslar
MADDE 9 – (1) Aşağıda
belirtilen varlıklar, teminat defterine kaydedilmek suretiyle VTMK ihracına
karşılık gösterilebilir:
a) Bankaların ve finansman şirketlerinin
tüketici kredileri ile ticari kredilerinden kaynaklanan alacakları,
b) 6361 sayılı Kanun çerçevesinde
yapılan finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacaklar ile sigortalanmış
faktoring sözleşmelerinden doğan alacaklar,
c) TOKİ’nin taşınmaz satışından
kaynaklanan taksitli ve sözleşmeye bağlanmış alacakları,
ç) GYO’ların portföylerindeki
gayrimenkullerin satışından veya bu gayrimenkullere ilişkin satış vaadi
sözleşmelerinden kaynaklanan teminatlı alacakları ile GYO’ların kira
sözleşmelerinden kaynaklanan alacakları,
d) Hazine Müsteşarlığının borçlusu
olduğu ticari bankalar tarafından proje bazlı finansman ihtiyacı kapsamında
tahsis edilen uzun vadeli yabancı para cinsinden krediler,
e) İkame varlıklar,
f) Nitelikleri Kurulca
belirlenecek diğer varlıklar.
(2) İTMK ihracına, teminat
defterine kaydedilmek suretiyle;
a) Bankaların ve finansman
şirketlerinin, ilgili sicilde ipotek tesis edilmek suretiyle teminat altına
alınmış, Kanunun 57 nci maddesinde tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan
alacakları,
b) Kanunun 57 nci maddesinde
tanımlanan konut finansmanından kaynaklanmak kaydıyla, 6361 sayılı Kanun
çerçevesinde yapılan finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacaklar,
c) Bankaların, finansal kiralama
şirketleri ve finansman şirketlerinin ilgili sicilde ipotek tesis edilmek
suretiyle teminat altına alınmış ticari kredi ve alacakları,
ç) İFK tarafından yapılacak
ihraçlarla sınırlı olmak üzere TOKİ’nin konut satışından kaynaklanan taksitli
ve sözleşmeye bağlanmış alacakları,
d) Birinci fıkranın (e) ve (f)
bendi kapsamındaki varlıklar,
karşılık gösterilebilir. Bu
fıkranın (a) bendinde belirtilen alacaklardan, Kanunun 57 nci maddesinde
tanımlanan konut finansmanından kaynaklanmakla birlikte ipotek tesis edilmek
suretiyle teminat altına alınmamış olan kredilerden kaynaklananlar, Kurulca
uygun görülen nitelikte başka bir teminata bağlanmış olması şartıyla İTMK
ihracına karşılık gösterilebilir.
MADDE 10 – (1) Teminat
varlıkların aşağıdaki şartları sağlaması zorunludur:
a) (Değişik:RG-11/11/2018-30592)
Banka kredilerinin, teminat defterine kaydedildikleri tarih
itibarıyla 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında olması.
b) Finansman şirketlerince verilen
krediler ve finansal kiralama alacakları için, teminat defterine
kaydedildikleri tarih itibarıyla, 24/12/2013 tarihli ve 28861 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin
Muhasebe Uygulamaları ile Finansal Tabloları Hakkında Yönetmelik” hükümleri
uyarınca özel karşılık ayrılmamış olması.
c) Taşınmaz ipotekli kredi ve
alacakların teminatı olan taşınmazlarla ilgili olarak:
1) Taşınmazın Türkiye Cumhuriyeti
sınırları içinde olması,
2) Kredinin kullandırılması veya
alacağın oluşumu aşamasında taşınmazın piyasa değerinin BDDK veya Kurulca
listeye alınmış değerleme kuruluşlarınca tespit edilmiş olması,
ç) Deniz, hava ve kara taşıtlarına
ilişkin ticari kredilerde; deniz taşıtları için tekne ve makine sigortası, hava
taşıtları için hava taşıtları tekne (gövde) sigortası, kara taşıtları için ise
kara taşıtları kasko sigortası yapılması.
MADDE 11 – (1) Aşağıda
sayılan şartları taşımak kaydıyla, toplam yükümlülüklerin karşılanabilmesi veya
teminat varlıklar ile TMK arasındaki durasyon açığının giderilmesi amacıyla
faiz veya kur riskine karşı koruma sağlayacak forward, future, opsiyon ve swap
sözleşmelerinden kaynaklanan hak ve yükümlülükler teminat defterine
kaydedilebilir:
a) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Türev
aracın borsalarda alım satıma konu olması veya karşı tarafının kurulduğu ülke
yetkili otoritesi tarafından yetkilendirilmiş bir banka, kredi kuruluşu,
sigorta şirketi, merkezi takas kuruluşu veya uluslararası finans kuruluşu
olması ve sözleşme tarihi itibarıyla kredi derecelendirme kuruluşlarınca
belirlenen yatırım yapılabilir seviyeye denk gelen uluslararası uzun vadeli
derecelendirme notuna sahip olması,
b) (Değişik:RG-20/10/2015-29508)
Dördüncü fıkrada sayılan haller hariç olmak üzere, türev araçlara ilişkin
sözleşmelerde, TMK itfa edilinceye kadar ihraççının iflası durumu da dahil
olmak üzere karşı tarafın sözleşmeyi tek taraflı feshedemeyeceğine ilişkin
hüküm bulunması,
c) Karşı tarafın, türev aracın
teminat defterine kaydedilmesine onay vermesi,
ç) İhraççı ile karşı taraf
arasında yapılan netleştirmelerin, teminat defterine kayıtlı olan türev araçlar
ve karşı taraf ile gerçekleştirilen diğer tüm işlemler bakımından ayrı ayrı
yapılması.
(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yatırım yapılabilir seviyeye denk
gelen derecelendirme notunun değerlendirilmesinde:
a) Türkiye’de yerleşik kuruluşlar
için ulusal derecelendirme notlarının esas alınması,
b) Derecelendirme notu, ilgili
derecelendirme kuruluşunun derecelendirme sistemine göre yatırım yapılabilir
seviyenin en alt sınırında olan kuruluşlar için notun görünümünün en az durağan
olması şartının aranması,
c) İlgili kuruluşun aldığı birden
fazla derecelendirme notu bulunması halinde en yüksek ikinci derecelendirme
notunun esas alınması,
gerekmektedir.
(3) Türev araçlara ilişkin
sözleşmelerin herhangi bir ilişkiden etkilenmeyecek şekilde objektif koşullarda
yapılması, adil bir fiyat içermesi ve türev araçların aşağıda belirtilen
hususlar dikkate alınarak güvenilir ve doğrulanabilir yöntemlerle değerlenmesi
zorunludur:
a) Değerlemenin yalnızca karşı
taraftan alınan fiyat kotasyonlarına dayandırılmaması,
b) Türev aracın güvenilir ve
güncel piyasa fiyatının ya da böyle bir fiyatın bulunmaması durumunda, yeterli
ve genel kabul görmüş bir metodolojiye dayanan bir fiyatlama modelinin
değerlemeye esas teşkil etmesi,
c) Değerlemenin doğrulanmasının,
gerekli sıklıkta ve ihraççının veya teminat sorumlusunun kontrol edebileceği
şekilde yapılması kaydıyla, türev araç sözleşmesinin karşı tarafından bağımsız
bir üçüncü kişi tarafından ya da teminat varlıklarının yönetiminden sorumlu
birimden bağımsız olan ve bu fonksiyonu yerine getirebilmek için yeterli bilgi
ve donanıma sahip olması kaydıyla ihraççı bünyesinde bir birim tarafından
yapılması.
(4) (Ek:RG-20/10/2015-29508) Türev araçlara ilişkin sözleşmelere;
a)
İhraççının toplam yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirememesi ve
türev araçlar dahil teminat varlıkların toplam yükümlülükleri karşılamaya
yetmemesi,
b)
İmkansızlık ve ilgili mevzuat kapsamında hukuka aykırılık halleri ile
sözleşmede yer verilen esaslara ilişkin mevzuat hükümlerinde önemli
değişikliklerin meydana gelmesi,
c)
TMK’nın erken itfası,
ç)
Sözleşme hükümlerine aykırı olarak türev araçlara ilişkin sözleşmenin teminat
defterine kaydedilmemesi veya teminat defterinden çıkarılması,
hallerinde
sözleşmelerin taraflarca tek taraflı olarak feshedilebileceğine ilişkin hüküm
eklenmesi mümkündür. Bununla birlikte, yukarıda yer verilen hallerde ve bunlara
benzer nitelikte olduğu Kurulca kabul edilen durumlarda sözleşmenin taraflarca
tek taraflı olarak feshedilebileceğine ilişkin hükümlerin sözleşmeye
eklenebilmesi için Kurulun uygun görüşünün alınması zorunludur.
MADDE 12 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
İhraççılar, teminat varlıkları ve teminat varlıklardan elde edilen nakdi
kendi malvarlıklarından ayrı ve özel hesaplarda güvenli bir şekilde izlemek,
yapılan her türlü kaydın günlük takibini sağlayacak şekilde ayrı muhasebe
hesapları açmak veya teminat varlıkları ayırt edici bir altyapı oluşturmak
suretiyle teminat defteri tutmakla yükümlüdürler.
(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat defterinin tutulmasına ilişkin iş akışları ihraççının yönetim
kurulu veya yönetim kurulu tarafından yetkilendirilen birim veya kişiler
tarafından onaylanır.
(3) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Kurul, teminat defterinin ihraççının yanı sıra ayrı bir kuruluş nezdinde de
tutulmasını zorunlu tutabilir.
(4) Teminat varlıklar ile ilgili
tüm işlem ve ihtilaflarda, teminat defterine yapılmış olan kayıtlar esas
alınır.
(5) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat defterinin elektronik ortamda tutulduğu ihraçlarda, teminat defteri
güncellendiği her gün itibarıyla MKK’ya elektronik ortamda iletilir. Teminat
defterine ilişkin bilgilerin günlük bazda ve geriye dönük olarak manuel
müdahale olmaksızın temin edilebileceği bir alt yapı kurulması ve bunun teminat
sorumlusu tarafından 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca
hazırlanacak raporda teyit edilmesi durumunda, bu fıkrada yer alan MKK’ya
bildirim zorunluluğu uygulanmaz.
MADDE 13 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
İhraççı, teminat varlıkların teminat uyum ilkelerine, izahname, ihraç
belgesi veya varsa özel sözleşmelerde belirtilen esaslara uygun olarak
idaresinden sorumludur.
(2) TMK itfa edilinceye kadar
teminat varlıklar, ihraççının yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına
devredilmesi halinde dahi teminat amacı dışında tasarruf edilemez,
rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil
olmak üzere haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez, ayrıca bunlar hakkında
ihtiyati tedbir kararı verilemez.
(3) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat varlıkların idaresi;
a) Teminat defterinin
oluşturulması ve bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulmasını,
b) Teminat varlıklara ilişkin
ödemelerin zamanında tahsil edilmesini,
c) Teminat uyum ilkelerine uyumun
sağlanmasını ve kontrolünü,
ç) TMK sahiplerine ve teminat
varlıkların korunması amacıyla yapılmış olan sözleşmelerin karşı taraflarına
gerekli ödemelerin yapılmasını,
d) Teminat varlıklara ilişkin
sigorta, vergi ve benzeri idari işlemlerin yerine getirilmesini ve teminat
varlıklara bağlı her türlü hakkın takibini,
e) Teminat defteri ve teminat
varlıklarla ilgili bu Tebliğde öngörülen diğer idari hizmetlerin yerine
getirilmesini
kapsar.
(4) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat varlıklardan tahsilat yapılması durumunda elde edilen nakit,
teminat uyum ilkelerinin ihlal edilmemesi ve ihraççının yükümlülüklerini yerine
getirmesi kaydıyla serbestçe tasarruf edilebilir. 25 ve 26 ncı maddeler
çerçevesinde alınacak tedbirler saklıdır.
(5) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat defterinde yer alan varlıkların 10 ve 11 inci maddelerde belirtilen
nitelikleri teminat defterine kayıt tarihinden sonra kaybettiğinin anlaşılması
veya bu nitelikleri haiz olmayan varlıkların teminat defterine kaydedildiğinin
anlaşılması halinde bu varlıkların söz konusu nitelikleri sağlayan varlıklar
ile değiştirilmesi esastır. Bu varlıkların söz konusu nitelikleri sağlayan yeni
varlıklar teminat defterine kaydedilmeksizin teminat defterinden çıkarılması
ancak teminat uyum ilkeleri ihlal edilmediği ve ihraççı yükümlülüklerini yerine
getirdiği müddetçe mümkündür. İTMK ihraçlarında ise, teminat uyum ilkelerinin
ihlal edilmemesi ve ihraççının yükümlülüklerini yerine getirmesi kaydıyla bu
varlıklar teminat defterinde yer almaya devam edebilir.
(6) Teminat varlıkların kredi
kalitesinin korunması veya artırılması için teminat defterine yeni teminat
varlıklar eklenebileceği gibi, mevcut varlıklar değiştirilebilir.
(7) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
İhraççı bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak, teminat
sorumlusu ve varsa garanti veren kurum, 14 üncü maddede belirtilen kuruluşlar
ve benzeri üçüncü kişilerle TMK sahiplerinin korunmasını teminen gerekli
sözleşmeleri yapmakla yükümlüdür.
(8) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
İhraççının teminat sorumlusu veya üçüncü bir taraf ile yapacağı sözleşmeler
aracılığı ile 25 ve 26 ncı maddelerde belirtilen durumların gerçekleşmesi
halinde teminat varlıklardan yapılan tahsilatların ayrı bir hesaba aktarımını
sağlayacak tedbirleri alması zorunludur. Bu tedbirlere izahnamede veya ihraç
belgesinde yer verilir.
(9) İhraççı, taşınmaz ipotekli
kredi ve alacakların teminatı olan taşınmazlara ilişkin kanuni zorunluluklardan
kaynaklanan sigorta yükümlülükleri ile deniz, hava ve kara taşıtlarına ilişkin
ticari kredilerin teminatı olan varlıklara ilişkin sigorta yükümlülüklerinin,
söz konusu kredi ve alacakların teminat varlıklar arasında yer aldığı süre
boyunca düzenli olarak yerine getirildiğini takip etmekle yükümlüdür.
MADDE 14 – (Başlığı ile
birlikte değişik:RG-5/9/2014-29110)
(1) İhraççının bu Tebliğ
kapsamındaki sorumlulukları devam etmek koşuluyla, teminat varlıkların idaresine
ilişkin görevler bir hizmet sağlayıcıya, teminat varlıklara ilişkin nakdin
yönetilmesi hizmeti ise bir nakit yöneticisine devredilebilir.
(2) İhraççı, bu Tebliğ
kapsamındaki sorumlulukları devam etmek koşuluyla, teminat varlıkların
idaresine ilişkin görevlerinin bir kısmını yerine getirmek üzere Kurulca uygun
görülecek uzmanlaşmış diğer kuruluşlardan hizmet alabilir. Uzmanlaşmış
kuruluşlardan hizmet alınması halinde bu kuruluşların TMK’nın satışı öncesinde
ihraççı tarafından Kurula bildirilmesi ve izahname veya ihraç belgesinde
açıklanması zorunludur.
(3) İhraççının, bu madde
kapsamında dışarıdan hizmet aldığı kuruluşun, sağlanacak hizmeti istenilen
kalitede gerçekleştirebilecek düzeyde teknik donanım, alt yapı, mali güç,
tecrübe, bilgi birikimi ve insan kaynağına sahip olup olmadığını tespit etmesi,
kendi nezdinde hizmet alımına ilişkin iş akış prosedürlerini oluşturması ve
gerekli iç kontrol mekanizmalarını kurması, alınan hizmetlere ilgili
faaliyetlerin mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygunluğunu izlemek üzere gerekli
organizasyonu oluşturması zorunludur.
(4) Kurul ihraççının dışarıdan
hizmet aldığı kuruluşlardan, Kanun ve bu Tebliğ hükümleri ile ilgili her türlü
bilgiyi istemeye, bunların tüm defter ve belgeleri ile elektronik, manyetik ve
benzeri ortamlarda tutulanlar dâhil tüm kayıtlar ve sair bilgi ihtiva eden
vasıtalar ile bilgi işlem sistemini incelemeye, bunlara erişimin sağlanmasını
istemeye ve bunların örneklerini almaya, işlem ve hesaplarını denetlemeye,
ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya, gerekli tutanakları düzenlemeye
yetkili olup, ilgililer de istenilen bilgi, defter ve belge ile elektronik,
manyetik ve benzeri ortamlarda tutulanlar dâhil tüm kayıtlara ve sair bilgi
ihtiva eden vasıtalar ile bilgi işlem sistemine erişim sağlamak, kayıtların ve
bilgi ihtiva eden vasıtaların örneklerini vermek, yazılı ve sözlü bilgi vermek
ve tutanakları imzalamakla yükümlüdürler.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Teminat
Uyum İlkeleri
MADDE 15 – (1) Teminat
varlıkların nominal değeri, TMK’nın nominal değerinden az olamaz.
(2) Nominal değer hesaplanırken
kredilerin bakiye anapara tutarları, iskontolu borçlanma araçlarının ihraç
fiyatı, primli borçlanma araçlarının ise nominal değeri dikkate alınır.
(3) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Türev araçların sözleşme değeri nominal değer uyumu hesaplamalarına dahil
edilmez.
MADDE 16 – (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
(1) Hesaplama tarihini takip eden
1 yıl içerisinde teminat defterinde yer alan varlıklardan elde edilmesi
beklenen toplam faiz, getiri ve benzeri gelirler toplamı, aynı dönemde toplam
yükümlülüklerden kaynaklanması beklenen benzer ödemelerden az olamaz.
MADDE 17 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
VTMK ihraçlarında, teminat defterinde yer alan varlıkların net bugünkü
değeri, toplam yükümlülüklerin net bugünkü değerinden, teminat varlıkların
türüne göre bu Tebliğin 4 numaralı ekinde yer alan tablonun II numaralı
sütununda belirtilen oranlardan az olmamak üzere ihraççının belirleyeceği bir
oranda daha fazla olmalıdır. 18 inci madde çerçevesinde stres testi ölçümü
yapılması gereken VTMK ihraçlarında ise, aynı madde kapsamında yapılan stres
testi senaryolarının tümünde teminat varlıkların türüne göre asgari olarak bu
Tebliğin 4 numaralı ekinde yer alan tablonun III numaralı sütununda belirlenen
teminat fazlası oranları sağlanmalıdır. Farklı varlık sınıflarının teminat
defterine kaydedilmesi durumunda teminat fazlası oranı, ilgili varlıklara
ilişkin bu Tebliğin 4 numaralı ekinde yer alan tabloda belirtilen oranların
uygulanması suretiyle hesaplanan ağırlıklı ortalamadan az olamaz.
(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
İTMK ihraçlarında ise teminat defterinde yer alan varlıkların net bugünkü
değeri, toplam yükümlülüklerin net bugünkü değerinden ihraççının başlangıçta
belirleyeceği bir oranda daha fazla olmalıdır. Bu oranın %2’den az olmaması
zorunludur. (Ek cümle:RG-14/5/2020-31127) Zorunlu teminat fazlası ikame
varlıklardan oluşur ve 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
sınırlamada dikkate alınmaz. Teminat fazlası teminat defterine kaydedilir.
(3) Toplam yükümlülüklerin ve
teminat varlıkların net bugünkü değerleri Türkiye Muhasebe Standartları
kapsamında finansal araçlara ilişkin değerleme esasları uyarınca belirlenir.
(4) Net bugünkü değerin
hesaplanmasına ilişkin olarak Kurulca farklı esaslar getirilebilir.
MADDE 18 – (1) Net bugünkü
değer uyumunun faiz oranları ve kurlardaki muhtemel değişikliklere duyarlılığı
stres testi ile ölçülür.
(2) VTMK ihraçlarında, VTMK ile
teminat varlıkların para birimlerinin veya faiz türlerinin (sabit veya
değişken) farklı olması halinde; İTMK ihraçlarında ise her durumda stres testi
ölçümü yapılması zorunludur.
(3) (Değişik:RG-14/5/2020-31127)
İTMK ihraçlarında, bu madde çerçevesinde yapılacak stres testi
senaryolarının tümünde 17 nci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde
ihraççı tarafından belirlenen teminat fazlası oranı sağlanmalıdır.
(4) Stres testlerinde kredi ve
alacaklardan beklenen nakit akımları, ait olduğu para birimlerine ilişkin swap
oranlarından elde edilen getiri eğrileri kullanılarak iskonto edilir. İlgili
kredi ve alacağın vadesiyle uyumlu bir swap oranının bulunmaması halinde,
öncesi ve sonrasında faiz oranı bilinen vadeler kullanılarak faiz oranları
türetilir. Faiz oranı bilinen en son vadeyi aşan vadeler için, en son vadenin
faiz oranı kullanılır.
(5) Beklenen nakit akımları,
tahmin edilen erken ödeme oranları ve varsa erken ödeme ücretleri dikkate
alınarak hesaplanır. Erken ödeme oranları, her bir kredi ve alacağın faiz oranı
ile kredi ve alacağın vadesine uyumlu piyasa faiz oranı arasındaki fark ve
ayrıca benzer varlıkların geçmiş dönemlerdeki erken ödeme istatistikleri
kullanılarak hesaplanır. Değişken faizli kredi ve alacakların, hesaplama
tarihinde geçerli olan faiz oranının kredi ve alacağın vadesi boyunca
değişmeyeceği varsayılır.
(6) Faiz oranlarındaki
değişikliklerin etkisini ölçmek için, swap oranlarından elde edilen getiri
eğrileri yukarı ve aşağı yönde paralel kaydırılır. Paralel kaydırma, her bir
vade için geçerli TL faiz oranının 300 baz puan, yabancı para faiz oranının ise
150 baz puan oranında artırılması ve azaltılması suretiyle yapılır. Kaydırmalar
sonucunda elde edilen faiz oranının negatif olması halinde, faiz oranı sıfır
olarak dikkate alınır.
(7) Kurlardaki değişikliklerin
yabancı para birimlerinden nakit akımlarına etkisini ölçmek için, TCMB
tarafından ilan edilen gösterge niteliğindeki döviz alış kuru esas alınmak
suretiyle döviz alış kuru %30 oranında artırılır ve azaltılır.
(8) Stres testlerinde, ikame varlıklar
ve türev araçların 17 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen esaslar
çerçevesinde tespit edilen değerleri kullanılır.
(9) Stres testi yapılması zorunlu
olan ihraçlarda teminat varlıklar en az ayda bir defa bu teste tabi tutulur.
MADDE 19 – (1) İTMK
ihraçları kapsamında;
a) Teminat uyum ilkelerine ilişkin
hesaplamalarda;
1) 10 uncu maddede belirtilen
nitelikleri kaybeden kredi ve alacaklar,
2) (Değişik:RG-11/11/2018-30592)
Konut finansmanından kaynaklanan kredi ve alacakların, kredi ve alacağın
teminatının değerinin %80’ini aşan kısmı,
3) İlgili sicilde ipotek tesis
edilmek suretiyle teminat alınmış ticari kredi ve alacakların, kredi ve
alacağın teminatının değerinin %50’sini aşan kısmı,
dikkate alınmaz. (2) ve (3) numaralı
alt bentlerde belirtilen sınırlamalar teminatın değerindeki değişikliklere göre
en az yılda bir defa gözden geçirilir ve yapılan hesaplamalarda teminatın en
son tespit edilen değeri dikkate alınır.
b) İTMK ihracına konu edilen
varlıkların net bugünkü değeri; kredi ve alacaklardan beklenen nakit akımları,
tahmin edilen erken ödeme oranları ve varsa erken ödeme ücretleri dikkate
alınarak hesaplanır.
c) (a) bendinin (2) ve (3)
numaralı alt bentlerine uyumun tespiti için dikkate alınacak teminat
değerindeki değişikliklerin tespiti ile (b) bendi uyarınca erken ödeme
oranlarının hesaplanması amacıyla ihraççı veya hizmet sağlayıcı tarafından
kullanılan yöntemler hakkında teminat sorumlusuna ve Kurula bilgi verilir.
Kurul teminatın değerindeki değişikliklerin tespitinde ve erken ödeme
oranlarının tahmininde belirli bir yöntemin kullanılmasını şart koşabilir.
ç) Taşınmaz fiyatlarındaki
değişimin hesaplanmasına ilişkin olarak genel kabul görmüş bir endeksin
bulunması halinde, (a) bendinin (2) ve (3) numaralı alt bentlerine uyumun
tespiti için dikkate alınacak teminat değerindeki değişikliklerin tespitinde bu
endeks dikkate alınır. Buna göre, taşınmaz fiyatlarında genel ya da belirli bir
bölge itibariyle azalma tespit edilmesi halinde, (a) bendinin (2) ve (3) numaralı
alt bentlerinde belirtilen sınırlamalar, ilgili taşınmazın değeri ortalama
değişim oranı kadar azalmış kabul edilerek uygulanır. Bir taşınmazın değerinde
piyasa ortalamasına göre önemli ölçüde azalma olduğuna dair emareler mevcutsa
ihraççı tarafından bu taşınmaz için yeni bir değerleme yaptırılması zorunludur.
(2) Teminat varlıklar arasında yer
alan ilgili sicilde ipotek tesis edilmek suretiyle teminat altına alınmış deniz
ve hava taşıtlarına ilişkin olanlar dışındaki ticari kredi ve alacakların net
bugünkü değeri teminat varlıkların toplam net bugünkü değerinin %15’ini aşamaz.
(3) İkame varlıkların net bugünkü
değeri, teminat varlıkların toplam net bugünkü değerinin %15’ini aşamaz.
MADDE 20 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat uyum ilkelerine uyum, ihraççı tarafından teminat defterine ilişkin
her değişiklikte ve asgari olarak ayda bir kez kontrol edilir.
(2) İhraççılar, bu Tebliğde yer alan
hükümler saklı kalmak kaydıyla, TMK sahiplerinin haklarının korunmasını teminen
ilave teminat uyum ilkeleri, bu ilkelerin ihlali ve ödeme yükümlülüğünün yerine
getirilmemesine ilişkin ilave şartlar ve yaptırımlar belirleyebilirler. Bu
durumda teminat sorumlusu ile yapılan sözleşmede bu Tebliğde yer alan
hususların yanı sıra belirlenen ilave teminat uyum ilkeleri, bu ilkelerin
ihlali ve ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesine ilişkin ilave şartlar ve
yaptırımların teminat sorumlusu tarafından kontrol edilmesine ilişkin esasların
düzenlenmesi zorunludur.
MADDE 21 – (1) TMK
sahiplerinin bilgilendirilmesini teminen;
a) Teminat uyum ilkelerine uyum
raporu ve 23 üncü madde kapsamındaki bildirimler, raporun veya bildirimin
teminat sorumlusu tarafından ihraççıya iletildiği gün,
b) İhraççı tarafından üçer aylık
hesap dönemleri itibarıyla TMK’ya teminat oluşturan varlıklardan yapılan
tahsilatları ve TMK sahiplerine yapılan ödemeleri içeren ve bu Tebliğin 5
numaralı ekinde yer alan örneğe uygun olarak hazırlanan yatırımcı raporu ilgili
hesap döneminin bitimini izleyen altı iş günü içinde,
c) İhraççının kısmen veya tamamen
ödeme yükümlülüğünü yerine getiremediği hususu, söz konusu durumun ortaya
çıktığı tarihte,
ihraççının internet sitesinde ve
KAP’ta ihraççı tarafından ilan edilir.
(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
TMK’nın halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi durumunda ise birinci fıkra
kapsamında yapılması gereken ilanlar MKK aracılığıyla TMK sahiplerine elektronik
ortamda iletilir ve ihraççının internet sitesinde yayımlanarak TMK sahiplerinin
erişimine açık tutulur. İlanın ihraççının internet sitesinde yayımlandığı
hususu, ilanı takip eden altı iş günü içinde Kurula varsa gerekli erişim
bilgileri ile birlikte iletilir. Yurt dışında yapılacak ihraçlarda bu
bildirimler ihraççı tarafından serbestçe belirlenen yöntemlerle yapılır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Teminat
Sorumlusu
MADDE 22 – (1) Teminat
sorumlusu yazılı bir sözleşme ile TMK ihracından önce belirlenir. Teminat
sorumlusuyla imzalanan sözleşme üç işgünü içinde Kurula gönderilir. Teminat
sorumlusu, ihraççının yönetim kurulu tarafından seçilebilir. Teminat sorumlusu,
ihraççının finansal tablolarının bağımsız denetimini gerçekleştiren kuruluş
veya bu kuruluşun ilişkili olduğu merkezi yurtdışında bulunan aynı bağımsız
denetim kuruluşu ile hukuki bağlantısı olan Türkiye’de yerleşik diğer
kuruluşlar arasından seçilemez.
(2) Teminat sorumlusunun
belirlenmesine ilişkin sözleşme, haklı gerekçelerin varlığı halinde, bu
gerekçelerin yazılı olarak Kurula iletilmesi ve Kurulun uygun görüşünün
alınması koşuluyla sona erdirilebilir. Sona erme durumunda, teminat
sorumlusunun nezdindeki gerekli tüm bilgilerin, yerine geçecek olan teminat
sorumlusuna devredilmek üzere ihraççıya teslim edilmesi zorunludur.
(3) Kurul, TMK sahiplerinin
haklarının korunması amacıyla teminat sorumlusu olmak için gereken nitelikleri
kaybeden veya bu Tebliğ ile kendisine verilen görevlerin yerine getirilmesinde
ihmali veya kusuru bulunan teminat sorumlusunun değiştirilmesini istemeye veya
resen değiştirmeye yetkilidir.
(4) Teminat sorumlusu, bu
Tebliğden kaynaklanan görevlerini icra ederken Uluslararası Denetim ve Güvence
Standartları Kurulu tarafından yayımlanan 4400 numaralı Finansal Bilgilerle
İlgili Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlere İlişkin Uluslararası Hizmet
Standardına uyar ve kendisine ait görevlerin yerine getirilmesi sorumluluğunu
başkasına devredemez.
MADDE 23 – (1) Teminat
sorumlusu, sözleşme süresince;
a) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Bu
Tebliğ hükümlerine uygun varlıkların kaydedilmesi suretiyle teminat defterinin
oluşturulup oluşturulmadığını ve halka arz edilecek TMK’lar için başvuru tarihi
itibarıyla, halka arz edilmeksizin veya yurt dışında ihraç edilecek TMK’lar
için ise teminat defterinin oluşturulmasını müteakip teminat uyum ilkelerinin
sağlanıp sağlanmadığını inceler,
b) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Teminat
defterinin elektronik ortamda tutulması halinde, teminat defterinde yer alan
varlıkların bu Tebliğe uygun olarak kaydedilmesi ve korunmasını teminen
ihraççının ve/veya dışarıdan hizmet alınan kuruluşun bilgi işlem sistemi ve
altyapısında gerekli çapraz kontrollerin, otomasyon ve yetkilendirmelerin tesis
edildiğini inceler, bu incelemenin sonuçlarını içeren bir raporu ihraççıya
sunar ve bir örneğini Kurula gönderir,
c) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Varlıkların
teminat defterine eklenmesine, teminat defterinden çıkarılmasına ve 13 üncü
maddenin beşinci ve altıncı fıkraları çerçevesinde değiştirilmesine ilişkin
olarak yapılan kayıtları, bunlara dayanak kredi dokümanlarını ve gerek gördüğü
diğer bilgi ve belgeleri inceleyerek doğruluğunu teyit eder,
ç) Teminat varlıkların bu Tebliğde
belirtilen teminat uyum ilkelerine uygunluğunu ve yapılan stres testi
ölçümlerinin doğruluğunu inceler,
d) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Halka
arz edilerek yapılan ihraçlarda asgari üçer aylık hesap dönemleri, halka arz
edilmeksizin veya yurt dışında yapılan ihraçlarda ise asgari altışar aylık
hesap dönemleri itibarıyla olmak şartıyla teminat sorumlusunun serbestçe
belirleyebileceği zamanlarda (c) ve (ç) bentlerinde yer verilen incelemelerin
sonuçlarını ve bu Tebliğin 25 ve 26 ncı maddeleri kapsamında olunması halinde
müteakip kontrollerin sonuçlarını içerecek şekilde hazırlanan teminat uyum
ilkelerine uyum raporunun bir örneğini hesap döneminin bitimini izleyen yirmi
iş günü içinde ihraççıya iletir,
e) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Bu
Tebliğde belirtilen teminat uyum ilkelerinin ihlal edilmesi durumunda, ihlalin
tespit edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde, söz konusu ilkelere uyumun
yeniden sağlanıp sağlanmadığını, teminat varlıklardan yapılan tahsilatların
ayrı bir hesapta biriktirilip biriktirilmediğini ve varsa ihlal süresi boyunca
muaccel hale gelen toplam yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kullanılıp
kullanılmadığını kontrol eder ve 25 inci maddede belirtilen bildirimleri
gerçekleştirir,
f) (Değişik:RG-5/9/2014-29110) Toplam
yükümlülüklerin kısmen veya tamamen yerine getirilmediği tarihten itibaren bir
ay içerisinde, teminat varlıklardan yapılan tahsilatların ayrı bir hesapta
biriktirilip biriktirilmediğini, yalnızca muaccel hale gelen toplam
yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kullanılıp kullanılmadığını, teminat
varlıkların TMK sahiplerinin alacaklarını karşılayıp karşılamadığını kontrol
eder ve 26 ncı maddede belirtilen bildirimleri gerçekleştirir,
g) Sözleşmeden kaynaklanan diğer
yükümlülüklerini ve Kurul tarafından talep edilebilecek diğer görevleri yerine
getirir.
(2) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Teminat uyum ilkelerine uyum raporunun hazırlandığı tarih itibarıyla
teminat varlıkların kalan ortalama birim anapara değerinin 20.000 TL’den düşük
veya sayılarının 500’den yüksek olduğu durumda, birinci fıkranın (a), (b) ve
(c) bentlerinde yapılacak incelemeler, asgari %95 oranında bir güvenilirlik
düzeyi esas alınarak hesaplanacak örneklem sayısı üzerinden gerçekleştirilir.
(3) Kurul, ihraççının veya ihracın
niteliğini göz önünde bulundurarak varlıkların teminat defterinden çıkarılmasını
teminat sorumlusunun onayına bağlayabilir.
(4) Teminat sorumlusu, teminat
varlıklarla ilgili bu Tebliğ hükümlerine bir aykırılık tespit etmesi halinde
aykırılıkların giderilmesini ihraççıdan talep eder.
(5) (Ek:RG-5/9/2014-29110) Halka
arz edilmeksizin veya yurt dışında yapılacak ihraçlarda, ihraççıların mevcut
bir ihraç programı kapsamında oluşturulmuş teminat defteri ile yeni bir ihraç
tavan talebi için Kurula başvurmaları durumunda, birinci fıkranın (a) ve (b)
bentleri kapsamında daha önce hazırlanmış rapor ve/veya beyanları bulunan
ihraççılar için bu görevlerin yerine getirilmesi şartı aranmaz. Ancak Kurul
gerekli gördüğü hallerde bu ihraççılar için birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmesini talep edebilir.
MADDE 24 – (1) Teminat
sorumlusu, ihraççıdan teminat varlıklara ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi
istemeye, ilgili kayıtları incelemeye ve çalışanlardan bilgi almaya yetkilidir.
Bu hususlara teminat sorumlusu ile imzalanacak sözleşmede yer verilmesi
zorunludur.
(2) Teminat sorumlusu bu Tebliğ
kapsamındaki görevlerini sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmek için,
bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşları ve gerek görülen
durumlarda sicil müdürlükleri veya ilgili kayıt kuruluşlarından her türlü bilgi
ve belgeyi istemeye, ilgili kayıtları incelemeye ve çalışanlardan bilgi almaya
yetkilidir.
(3) Teminat sorumlusu, talep
ettiği bilgi ve belgelere ulaşılmasının engellenmesi halinde durumu derhal
Kurula bildirir.
ALTINCI
BÖLÜM
Tedbirler
MADDE 25 – (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
(1) Teminat uyum ilkelerinin
ihlalinin ihraççı tarafından tespit edilmesi halinde bu durum ivedilikle
teminat sorumlusuna bildirilir. İhlalin tespit edildiği tarihten itibaren bir
ay içerisinde teminat varlıkların ihraççı tarafından yapılandırılması, ihraç
edilen TMK’ların geri satın alınması veya benzeri tedbirlerin alınması
suretiyle teminat uyum ilkelerine uyumun yeniden sağlanması ve bu durumun teminat
sorumlusu tarafından teyit edilmesi zorunludur.
(2) Teminat uyum ilkelerinin ihlal
edilmesi halinde, ihlalin tespit edildiği tarihten söz konusu ilkelere uyumun
yeniden sağlandığı tarihe kadar teminat varlıklardan yapılan tahsilatlar ayrı
bir hesapta biriktirilir ve yalnızca ihlal süresi boyunca muaccel hale gelen
toplam yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde kullanılır.
(3) Teminat sorumlusu, teminat
uyum ilkelerinin sağlanıp sağlanmadığını, teminat varlıklardan yapılan
tahsilatların ayrı bir hesapta biriktirilip biriktirilmediğini ve varsa ihlal
süresi boyunca muaccel hale gelen toplam yükümlülüklerinin yerine
getirilmesinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder. Bu kontroller
sonucunda;
a) Teminat uyum ilkelerinin
sağlandığının tespit edilmesi durumunda ayrı bir hesapta biriktirilen nakit
ihraççı hesaplarına aktarılarak ihraççı tarafından kullanılabilir,
b) Teminat uyum ilkelerinin
sağlanmadığının, teminat varlıklardan yapılan tahsilatların ayrı bir hesapta
biriktirilmediğinin veya bu tahsilatların ihlal süresi boyunca muaccel hale
gelen toplam yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde kullanılmadığının tespit
edilmesi halinde teminat sorumlusu tarafından ihraççıya bildirimde bulunulur.
MADDE 26 – (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
(1) İhraççının toplam
yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirememesi durumunda, bu durum
ivedilikle teminat sorumlusuna bildirilir.
(2) İhraççının toplam
yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirememesi durumunda ödeme
yükümlülüğünün yerine getirilmediği tarihten itibaren teminat varlıklardan
yapılan tahsilatlar ayrı bir hesapta biriktirilir ve yalnızca muaccel hale
gelen yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kullanılır.
(3) Toplam yükümlülüklerin kısmen
veya tamamen yerine getirilmediği tarihten itibaren bir ay içerisinde;
a) Teminat varlıklardan yapılan
tahsilatların ayrı bir hesapta biriktirilip biriktirilmediğinin,
b) Yalnızca muaccel hale gelen
toplam yükümlülüklerin yerine getirilmesinde kullanılıp kullanılmadığının,
c) Teminat varlıkların toplam
yükümlülükleri karşılayıp karşılamadığının,
teminat sorumlusu tarafından
tespit edilmesi ve tespitlerin ihraççıya bildirilmesi zorunludur.
(4) Teminat sorumlusu tarafından
üçüncü fıkrada belirtilen şartların ihraççı tarafından kısmen veya tamamen
sağlanmadığının tespiti halinde 13 üncü maddenin sekizinci fıkrası kapsamında
teminat varlıkların esas borçlularına; ihraççı nezdinde bulunmayan ve ihraççıya
ait olmayan bir hesaba ödeme yapmaları gerektiğine ilişkin yazı gönderilmesi
veya Kurulca uygun görülen muadil tedbirlerin alınması zorunludur.
(5) İhraççının toplam
yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirememesi durumunda, alacağı
teminat varlıklarla karşılanmayan TMK sahipleri ve teminat varlıkların korunması
amacıyla yapılmış olan sözleşmelerin karşı tarafları teminat varlıkların tahsil
edilmesini beklemeksizin ihraççının diğer malvarlığına başvurabilir.
MADDE 27 – (1) (Değişik:RG-5/9/2014-29110)
Aşağıda belirtilen hallerin gerçekleşmesi durumunda Kurul, teminat
varlıkları toplam yükümlülükleri üstlenmeksizin idare etmek ve teminat
varlıklardan elde edilen gelir yeterli olduğu ölçüde toplam yükümlülükleri
yerine getirmek için kullanmak üzere ihraççı niteliğini haiz bir başka banka ya
da İFK’yı, teminat sorumlusunu, başka bir bağımsız denetim kuruluşunu veya
Kurulca uygun görülecek uzmanlaşmış bir diğer kuruluşu idareci olarak
atayabilir.
a) İhraççının yönetiminin veya
denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi,
b) İhraççının faaliyet izninin
kaldırılması,
c) İhraççının iflâsı.
(2) İdarecinin atanması durumunda
teminat varlıklardan elde edilen gelir, öncelikle TMK sahiplerine ve teminat
varlıkların korunması amacıyla yapılmış olan sözleşmelerin karşı taraflarına
yapılacak ödemelerde kullanılır.
(3) Kanunun 59 uncu maddesinin
beşinci fıkrası kapsamında Yatırımcıları Tazmin Merkezine hizmetleri
karşılığında teminat varlıklardan yapılacak ödeme idareciye yapılır.
(4) İdareci, toplam
yükümlülüklerden kaynaklanan ödemelerin vadesinde yapılabilmesi için teminat
varlıkları aktif olarak yönetebilir, gerektiğinde varlık satabilir, yeni varlık
satın alabilir, kredi kullanabilir veya repo işlemleri gerçekleştirebilir.
(5) İdareci, Kurulun uygun
görüşünü alarak teminat varlıkları ve toplam yükümlülükleri kısmen veya tamamen
ihraççı niteliğini haiz başka bir banka veya İFK’ya devredebilir. Devralan
banka veya İFK devir ile birlikte teminat varlıkların mülkiyetini edinir ve
toplam yükümlülüklerden kaynaklanan ödemelerden sorumlu olur. Toplam yükümlülüklerin
tamamen karşılanmasından sonra artan teminat varlıklar devralan banka veya
İFK’ya aittir.
(6) Teminat varlık ve toplam
yükümlülüklerin devredilememesi ve teminat varlıklardan elde edilen gelirin
yeterli olmaması durumunda idareci, toplam yükümlülüklerden kaynaklanan
ödemelerin yapılmasından sorumlu değildir. Teminat varlıklardan elde edilen
gelirin yeterli olmaması durumda 26 ncı madde hükümleri uygulanır. İdareci,
ancak TMK sahiplerinin menfaati açısından gerekli görmesi halinde, TMK’ların erken
itfa edilmesini Kurula önerebilir. Kurulun uygun görmesi durumunda idareci
teminat varlıkların nakde dönüştürülmesi ve TMK’ların erken itfa edilmesi
işlemlerini yürütür.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
MADDE 28 – (1) Satışı
yapılacak TMK’nın varsa nominal değerinden aşağı olmamak üzere, ihraç değeri
üzerinden Kurul adına açılan hesaba yatırılacak ücretin hesaplanmasında
aşağıdaki oranlar esas alınır:
a) Vadesi 179 güne kadar olanlar
için on binde beş,
b) Vadesi 180 gün ile 364 gün arasında
olanlar için on binde yedi,
c) Vadesi 365 gün ile 730 gün
arasında olanlar için binde bir,
ç) Vadesi 730 günden daha uzun
olanlar için binde iki.
(2) Ücretlerin hesaplanmasında bir
yıl 365 gün, bir ay ise 30 gün olarak uygulanır.
(3) (Değişik:RG-11/11/2018-30592)
Yurt içinde ihraç edilecek TMK’ya ilişkin
ücret, izahname veya ihraç belgesinin ihraççıya teslim edilmesinden
sonra, MKK’nın belirlediği esaslar
çerçevesinde TMK’nın ihraççı havuz hesaplarına aktarılmasından önce Kurul
bütçesine gelir kaydedilmek üzere yatırılır.
(4) (Ek:RG-11/11/2018-30592)
Yurt dışında ihraç edilecek TMK’ya ilişkin ücret ise, Kurulca verilen
ihraç tavanı dahilinde her ihraç öncesinde düzenlenecek tertip ihraç
belgesinin onaylanarak ihraççıya teslimi öncesinde yatırılır. İhracın döviz
cinsinden gerçekleştirilecek olması durumunda Kurul ücretinin hesaplanmasına
esas teşkil eden tutar, tertip ihraç belgesinin onaylanması amacıyla Kurula
yapılacak başvuru tarihinden bir önceki iş gününde geçerli olan ilgili TCMB
döviz satış kuru veya TCMB tarafından alım satıma konu olmayan dövizlere
ilişkin bilgi amaçlı kur tablosunda belirtilen döviz kurları esas alınmak
suretiyle hesaplanacak Türk Lirası karşılığı üzerinden belirlenir.
(5) (Ek:RG-14/5/2020-31127) İFK’lar tarafından
yapılacak ihraçlarda birinci fıkrada yer alan oranların yüzde ellisi esas
alınır.
MADDE 29 – (1) Kurul ücreti
ve ihraca ilişkin giderlerin ihraççı tarafından ödenmesi esastır. Ancak teminat
varlıklara ihraçla ilgili katlanılacak giderler kadar teminat fazlası eklenmesi
durumunda; nakit yöneticisi, hizmet sağlayıcısı, teminat sorumlusu ve benzeri
taraflara ilişkin giderlerin teminat varlıklardan ödenmesi mümkündür. Bu
durumda söz konusu giderler için eklenen teminat fazlası bu Tebliğin dördüncü
bölümü kapsamında yapılacak hesaplamalarda dikkate alınmaz.
MADDE 30 – (1) Kurul,
ihraççıların TMK’lara ilişkin hesap ve işlemlerini Kanun uyarınca
denetleyebilir ve bu kuruluşlardan TMK’nın izlenmesine dair her türlü bilgi ve
belgeyi isteyebilir.
MADDE 31 – (1) Bu Tebliğde sayılmamakla
birlikte, Kurulun diğer düzenlemelerinin kapsamı içinde yer almayan ve niteliği
itibari ile TMK olduğu Kurulca kabul edilecek sermaye piyasası araçlarına ait
izahname veya ihraç belgesinin onaylanmasına ilişkin başvurular, bu Tebliğ
hükümlerinin kıyasen uygulanması suretiyle sonuçlandırılır.
MADDE 32 – (1) Bu Tebliğde
belirtilen tutarlar her yıl Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme
katsayısı dikkate alınarak Kurulca yeniden belirlenebilir.
MADDE 33 – (1) 4/8/2007
tarihli ve 26603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İpotek Teminatlı Menkul
Kıymetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri: III, No: 33) ile 12/9/2009
tarihli ve 27347 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Varlık Teminatlı Menkul
Kıymetlere İlişkin Esaslar Tebliği (Seri: III, No: 38) yürürlükten
kaldırılmıştır.
(2) Kurulun diğer düzenlemelerinde
İpotek Teminatlı Menkul Kıymetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri: III,
No: 33) ile Varlık Teminatlı Menkul Kıymetlere İlişkin Esaslar Tebliğine (Seri:
III, No: 38) yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
İhraççılar, yurtdışında ihraç edilmiş ve halen tedavülde olan TMK ile ilgili
olarak bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde MKK’ya bilgi
verir.
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurulca karara bağlanmamış
başvurular, bu Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(2) Bu Tebliğin yürürlüğe
girmesinden önce Kurulca karara bağlanmış ancak yürürlük tarihi itibarıyla
satışı tamamlanmamış TMK’nın ihraç değerleri üzerinden Kurula yatırılacak
ücretin hesaplanmasında, başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyla
yürürlükte olan mevzuat esas alınır.
(3) (Ek:RG-11/11/2018-30592)
(Değişik ibare:RG-14/5/2020-31127) 31/12/2021 tarihine kadar
yapılacak ihraçlarda bu Tebliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
oranlar binde sıfır olarak uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğin yürürlük tarihinden önce izahnamesi veya ihraç belgesi onaylanan
TMK’lar ve bu TMK’larla ilgili olarak atanmış teminat sorumluları hakkında
izahname veya ihraç belgesinin onaylandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat
hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 4 – (1) (Değişik
birinci fıkra:RG-5/9/2014-29110) Bu Tebliğin 12 nci maddesinin beşinci
fıkrası uyarınca teminat defterlerinin MKK’ya iletilmesi uygulaması ile 21 inci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca halka arz edilmeksizin gerçekleştirilen TMK
ihraçlarında TMK sahiplerine iletilmesi gereken rapor ve bildirimlerin MKK
aracılığıyla elektronik ortamda iletilmesi uygulamasına MKK tarafından
duyurulacak tarihte başlanır.
GEÇİCİ MADDE 5 – (1)
Sermaye piyasasında bilgi sistemleri denetimi faaliyetinde bulunabilecek
kuruluşlar listesi Kurulca belirlenmeden önce izahname veya ihraç belgesi
Kurulca onaylanan TMK ihraçlarında, teminat sorumlusu, sermaye piyasasında
bağımsız denetim faaliyetinde bulunmakla yetkili kuruluşlar arasından
belirlenir.
MADDE 34 – (1) Bu Tebliğin
13 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası yayımı tarihinden bir yıl sonra, diğer
hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 35 – (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Kurul yürütür.
Tebliğin ekleri için tıklayınız
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
21/1/2014
28889
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
5/9/2014
29110
2.
20/10/2015
29508
3.
11/11/2018
30592
4.
14/5/2020
31127