Tebliğler · No: 4 · Resmî Gazete: 2017-08-01
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/129017
GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (TRANSİT REJİMİ) (SERİ NO: 4)
BİRİNCİ KİTAP
Genel Hükümler
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, basitleştirilmiş usuller kapsamında belirlenecek usul ve esaslar
saklı kalmak üzere, eşyanın ortak transit rejimi ve ulusal transit rejimi çerçevesinde taşınmasında
uygulanacak gümrük işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 22/6/2012 tarihli ve 6333 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan
20/5/1987 tarihli Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşme, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı G ümrük
Kanununun 84 ilâ 92 nci maddeleri ve 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 212 ilâ 244 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ATS cihazı: Araç Takip Sistemi mobil ünitesini,
b) Bakanlık: (Değişik ibare:RG-18/6/2020-31159) Ticaret Bakanlığını,
c) Beyan sahibi: Rejim hak sahibi sıfatıyla kendi adına veya doğrudan ya da dolaylı temsil yoluyla
rejim hak sahibi hesabına bir transit beyanında bulunan kişiyi,
ç) Birlik: Avrupa Birliğini,
d) GRN: Teminat gümrük idaresince kabul edilen kapsamlı teminat mektubu için sistem
tarafından verilen teminat referans numarasını,
e) Kanun: 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununu,
f) LRN: Transit beyanına ilişkin verilerin hareket gümrük idaresine elektronik ortamda iletilmesi
üzerine sistem tarafından verilen yerel referans numarasını,
g) MRN: Hareket gümrük idaresince kabul işlemi yapılan beyannameye sistem tarafından verilen
ana referans numarasını,
ğ) Sistem: Ortak ve ulusal transit rejimlerine ilişkin işlemlerin yürütüldüğü Yeni Bilgisayarlı Transit
Sistemini (NCTS),
h) Sözleşme: 20/5/1987 tarihli Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşmeyi,
ı) Topluluk: Avrupa Topluluğunu,
i) TRB: Transit Refakat Belgesini,
j) YGM: Yetkilendirilmiş gümrük müşavirini,
k) Yönetmelik: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğini,
l) (Ek:RG-18/6/2020-31159) İzinli gönderici: (Değişik ibare:RG -31/12/2023-
32416) Yönetmeliğin 238/A maddesi uyarınca transit rejimine tabi eşyayı, hareket gümrük idaresine
sunmaksızın sevk etmeye yetkilendirilmiş olan ve bu kapsamda yapılan işlemlerde transit beyanında
bulunarak transit işlemlerinden sorumlu olan kişiyi (rejim hak sahibi),
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
Teminatlar ve Kefil
MADDE 4 – (1) Ulusal ve ortak transit rejimlerinde teminat tek bir transit işlemini kapsayan
bireysel teminat veya birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat şeklinde olabilir. Bireysel ve
kapsamlı teminat türleri birlikte kullanılabilir. (Ek cümle:RG -31/12/2023-32416) Ancak, ortak transit
rejiminde bireysel teminat olarak nakit TL veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından kabul
edilen dövizlerin kullanılmasına izin verilmez
(2) Teminat ar anmayan haller dışında, transit beyanında teminata ilişkin bir bilgi bulunmadığı
veya gerekli teminatın hareket gümrük idaresine sunulmadığı durumlarda beyanname kabul edilmez.
(3) Teminat miktarının yetersiz olduğunun anlaşıldığı hallerde hareket gümrük i daresi
doğabilecek gümrük yükümlülüğünün tamamını kapsayan bir teminat verilmeden transit rejimi
çerçevesinde eşyayı serbest bırakmaz.
(4) Transit rejimi kapsamında taşınan eşyaya ilişkin gerekli teminatın hesaplanmasında aynı
eşyanın serbest dolaşıma girm iş olması durumunda uygulanabilir ithalat vergileri dâhil en yüksek
oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarı dikkate alınır.
Bu çerçevede, eşyanın serbest dolaşımda olması, tercihli tarife veya kota uygulaması dikkate alınmaz.
Ayrıca, ortak transit rejimi kapsamı işlemlerde serbest dolaşımda bulunan eşya serbest dolaşımda
bulunmayan eşya olarak kabul edilir.
(5) Bakanlık, bireysel teminatın kullanılmasına izin verilmeyeceği durumları belirlemeye
yetkilidir.
(6) (Ek:RG-31/12/2023-32416) Bu Tebliğ kapsamındaki kapsamlı teminat mektupları, elektronik
teminat sistemine dahil olan bankalar tarafından elektronik olarak verilebilir. Elektronik kapsamlı
teminata ilişkin işlemler, Bakanlığın kurumsal internet sayfasında y ayımlanan kılavuza göre
gerçekleştirilir. Transit rejiminde elektronik kapsamlı teminatların kabulü, izlenmesi ve iptaline ilişkin
usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir.
MADDE 5 – (1) Teminat gümrük idaresi;
a) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Kapsamlı teminat için Bakanlığın kurumsal internet
sayfasında yayımlanan kılavuzda yer alan tabloya göre başvuru sahibinin şirket merkezinin ticaret
siciline kayıtlı bulunduğu ilin karşısında yer alan gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri; temi nattan
vazgeçme için Gümrükler Genel Müdürlüğü,
b) Bireysel teminat için hareket gümrük idaresidir.
(2) Teminat gümrük idaresi, sunulan teminatı kabule, izlemeye ve iptale yetkilidir. (Ek cümle:RG-
31/12/2023-32416) Kapsamlı teminat izninin iptali veya askı ya alınması durumunda, gümrük ve dış
ticaret bölge müdürlüğünce, Gümrükler Genel Müdürlüğüne bilgi verilir.
(3) Teminat gümrük idaresine sunulan teminat mektupları, kefilin 14 üncü maddenin birinci ve
ikinci fıkrasındaki koşullara uygun olduğunun ve usulüne uygun olarak düzenlendiğinin tespit edilmesini
müteakip kabul edilir. Teminat gümrük idaresi, (Mülga ibare:RG -31/12/2023-32416) teminat
mektubunun aslını ilgili Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.
(4) Teminat gümrük idaresi, teminatın iptali durumunda , iptalin hangi tarihten itibaren geçerli
olacağını gecikmeksizin sisteme kaydeder ve gerektiğinde ilgili gümrük idarelerine bildirir.
(5) İptalin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat gümrük idaresince, ilgili teminatın kullanıldığı
tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece, teminat mektubu iade edilmez.
MADDE 6 – (1) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Transit işlemlerinde;
a) Bireysel teminat mektubu ek-1 ve ek-2’de,
b) Kapsamlı teminat mektubu ek-3 ve ek-4’te,
c) Kapsamlı teminat sertifikası ek-5’te,
ç) Teminattan vazgeçme sertifikası ek-7’de,
yer alan örneğe uygun olur. Elektronik or tamda düzenlenen teminat mektupları için 4 üncü
maddenin altıncı fıkrası çerçevesinde Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar dikkate alınır. Ulusal transit
rejiminde, kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme sertifikası düzenlenmez.
(2) Teminat gümrük idare si, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninde öngörülen
yükümlülük, kısıtlama veya ayrıcalıkları sertifikaların “özel gözlemler” kutusuna aşağıda belirtilen
şekilde yazarak tasdik eder:
a) “Sadece ... hareket gümrük idaresinde geçerli”,
b) “Sadece Fasıl ... eşyası için geçerli”,
c) “Tarife pozisyonu ve eşya kıymeti beyanı zorunluluğu”.
(3) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme sertifikalarının basımından Bakanlık
sorumludur.
MADDE 7 – (1) Bireysel teminat;
a) Tedavülde olan nakit Türk Lirası, işlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek
değerleri üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları ve T.C. Merkez Bankası tarafından kabul
edilen ve bu Bankanın belirlediği döviz kuru üzerinden hesaplanan dövizler,
b) Or tak transit işlemlerinde ek -1’de; ulusal transit işlemlerinde ise ek -2’de yer alan teminat
mektubu,
şeklinde olabilir.
MADDE 8 – (1) Yönetmeliğin 230 uncu maddesinde belirtilen genel koşulları sağlayan ve
kapsamlı teminat izni için başvuran kişi, ek -9’da yer alan başvuru formu ile birlikte Yönetmeliğin 232
nci maddesinde belirtilen bilgi ve belgelere ilave olarak, başvurusunda;
a) Talep edilen referans tutara,
b) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Talep edilmesi halinde, ortak transit rejiminde kağıt usulde
işlem yapıldığında kapsamlı teminatın kanıtı olarak kullanılmak üzere, TC31 -Kapsamlı Teminat
Sertifikası adedine,
ilişkin bilgilere yer verir.
(2) İzin makamı, başvuru sahibinin kapsamlı teminat iznine ilişkin koşulları yerine getirip
getirmediğini kontrol eder. Yapılan değerlendirme sonucunda iznin verilmesinin uygun bulunup
bulunmadığı başvuru sahibine bildirilir.
(3) İznin verilmesinin uygun bulunması halinde, teminat gümrük idaresince referans tutarın
belirlenmesinde başvuru sahibince talep edilen tutar dikkate alınır.
MADDE 9 – (1) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Kapsamlı teminat izin başvurusunun teminat
gümrük idaresince kabul edildiğinin izin sahibin e bildirilmesini müteakip en geç üç ay içerisinde,
referans tutar üzerinden hesaplanan teminat tutarını kapsayan 6 ncı maddenin birinci fıkrasına uygun
olarak düzenlenen teminat mektubu, doğrudan kefil tarafından teminat gümrük idaresine sunulur. Söz
konusu sürenin geçirilmesi durumunda teminat gümrük idaresi başvuru belgelerinin yenilenmesini
isteyebilir. Teminat mektubunun kağıt ortamda sunulması durumunda banka teyit yazısı aranır.
(2) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Birinci fıkra uyarınca teminat gümrük i daresine sunulan
teminat mektubunun usulüne uygun olarak düzenlendiğinin tespit edilmesini müteakip teminat
gümrük idaresince, teminatın sisteme tanımlanması üzerine her bir teminat mektubu için sistem
tarafından teminat referans numarası (GRN) üretilir. T alep edilmesi halinde, ortak transit rejiminde,
GRN’yi içeren ek -5’te yer alan sertifika başvuru sahibine iletilir (Birinci Düzey Kapsamlı Teminat
Kullanıcısı).
(3) GRN’ler sisteme teminat mektubunun teminat gümrük idaresince kabulü tarihinden
itibaren (Değişik ibare:RG-31/12/2023-32416) beş yıl geçerli olacak şekilde tanımlanır ve bu kapsamda
düzenlenen sertifikaların geçerlilik süresi (Değişik ibare:RG-31/12/2023-32416) beş yıldır.
(4) Sistemde tanımlı GRN’lerin ve sertifikaların geçerlilik süresinin u zatılması için, geçerlilik
süresinin dolmasından en geç bir ay önce (Ek ibare:RG-31/12/2023-32416) varsa ilgili sertifika aslı ile
birlikte teminat gümrük idaresine yazılı olarak başvurulur.
(5) Teminat mektubunun teminat gümrük idaresince kabulü tarihinden itibaren 6 ay geçmedikçe
söz konusu teminat mektubunun iadesi talep edilemez.
MADDE 10 – (1) Kapsamlı teminat tutarı, kapsamlı teminat izni çerçevesinde izin sahibince
teminat gümrük idaresine sunulan tutardır.
(2) Referans tutar, izin sahibinin kapsamlı teminat sisteminden faydalanmasını teminen teminat
gümrük idaresince onaylanan ve sisteme tanıtılan tutardır.
(3) Herhangi bir indirim veya vazgeçme uygulaması söz konusu olmadığında, kapsamlı teminat
tutarı referans tutara eşittir.
(4) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Kapsamlı teminat izni çerçevesinde, 6 ncı maddenin birinci
fıkrasına uygun olarak teminat gümrük idaresine sunulan her teminat mektubu karşılığında bir referans
tutar belirlenir.
MADDE 11 – (1) Yönetmeliğin 230 uncu maddesinde belirtilen genel koşulları sağlayan ve
kapsamlı teminatta indirim veya teminattan vazgeçme izni için başvuran kişi, Ek-9’da yer alan başvuru
formu ile birlikte Yönetmeliğin 232 nci maddesinde belirtilen bilgi ve belgelere ilave olarak;
a) Kapsamlı teminatta indirim veya teminattan vazgeçme için bu maddede yer alan ek koşullara,
b) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Talep edilmesi halinde, ortak transit rejiminde kağıt usulde
işlem yapıldığında teminattan vazgeçme izninin kanıtı olarak kullanılmak üzere TC33 -Teminattan
Vazgeçme Sertifikası adedine,
ilişkin bilgi ve belgeleri sunar.
(2) Kapsamlı teminatta indirim ve te minattan vazgeçme başvuruları en az (Değişik ibare:RG -
31/12/2023-32416) on milyon TL tutarındaki kapsamlı teminat mektupları için yapılır. İzin sahibine ait,
teminat gümrük idaresince kabul edilerek sisteme tanımlanmış birden fazla teminat mektubu
bulunması durumunda, hangisi için talepte bulunulduğu başvuruda belirtilir.
(3) Kapsamlı teminatta indirim ve teminattan vazgeçme başvurusunda aşağıdaki ortak koşullar
aranır:
a) Başvurunun kayda alındığı tarih itibarıyla, son 1 ay içerisinde tescil edilmiş beyannameler hariç
olmak üzere, başvuruya konu GRN kapsamında tescil edilen ve nihai statüye getirilmemiş beyanname
sayısının, toplam beyanname sayısının %1’ini ve her durumda 200 adeti aşmaması,
b) Başvurunun kayda alındığı tarihten önceki üç yıl (Ek ibare:RG-31/12/2023-32416) ve başvuru
yılına ait son geçici vergi dönemi esas alınmak suretiyle, ek -11’e uygun olarak yeminli mali müşavir
tarafından düzenlenen raporda, başvuru sahibinin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun bir
muhasebe sistemine ve şirket büyüklüğüne uygun bir idari örgütlenmeye sahip olduğunun, mali
yapısının sağlam olduğunun, yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olduğunun ve
referans tutar ile kapsamlı teminat tutarı arasındaki farkı karşılayacak kadar öz kaynağının
bulunduğunun gösterilmesi.
(4) İzin sahibinin (Birinci Düzey Kapsamlı Teminat Kullanıcısı) başvurusu üzerine,
başvurunun (Değişik ibare:RG -31/12/2023-32416) kayda alındığı ayın ilk günü itibarıyla, üçüncü
fıkrada sayılan koşullara ek olarak;
a) Başvuruya konu GRN’nin en az bir yıldır sisteme tanımlı olması,
b) Son bir yıl içerisinde başvuruya konu GRN kapsamında en az 1000 transit beyanı ile taşıma
yapılmış olması,
c) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 1’ini aşan sayıda, Kanunun 235 inci
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ceza uygulanmamış olması,
ç) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 4’ünü aşan sayıda, birinci fıkrası hariç
Kanunun 241 inci maddesi uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,
koşullarının birlikte sağla nması durumunda, teminat mektubuna ilişkin kefil tarafından
düzenlenen ek -12’de yer alan zeyilnamenin teminat gümrük idaresince kabul edilmesini müteakip
kapsamlı teminat tutarı referans tutarın %50’sine eşit olacak şekilde referans tutar artırılır (Refera ns
tutar, kapsamlı teminat tutarının 2 katı olacak şekilde sisteme tanımlanır) (İkinci Düzey Kapsamlı
Teminat Kullanıcısı). (Ek cümleler:RG -31/12/2023-32416) Üçüncü fıkranın (b) bendinde belirtilen
koşulların sağlanamaması durumunda, Bankacılık Düzenleme v e Denetleme Kurumu tarafından
yetkilendirilmiş derecelendirme kuruluşlarınca düzenlenen ve bir yıl süreyle geçerli olan
derecelendirme raporunda izin sahibinin derecelendirme notunun yatırım yapılabilir seviyede
olduğunun gösterilmesi halinde, başvuru sahibine ikinci düzey kapsamlı teminat kullanıcısı olma hakkı
tanınır. Derecelendirme raporunun geçerlilik süresinin dolmasından önce yenilenmemesi ya da yeni
sunulan derecelendirme raporunda belirtilen notun yatırım yapılabilir seviyenin altında olması
durumunda, ilgili kapsamlı teminat düzeyi birinci düzeye düşürülür.
(5) Dördüncü fıkra kapsamında indirimden yararlanan izin sahibinin (İkinci Düzey Kapsamlı
Teminat Kullanıcısı) başvurusu üzerine, başvurunun (Değişik ibare:RG -31/12/2023-32416) kayda
alındığı ayın ilk günü itibarıyla üçüncü fıkrada sayılan koşullara ek olarak,
a) Başvuruya konu GRN’nin en az iki yıldır İkinci Düzey Kapsamlı Teminat Kullanıcısı olarak
kullanılıyor olması,
b) Son bir yıl içerisinde başvuruya konu GRN kapsamında en az 2000 transit b eyanı ile taşıma
yapılmış olması,
c) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 0,75’ini aşan sayıda, Kanunun 235 inci
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ceza uygulanmamış olması,
ç) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 3’ünü aşa n sayıda, birinci fıkrası hariç
Kanunun 241 inci maddesi uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,
koşullarının birlikte sağlanması durumunda, teminat mektubuna ilişkin kefil tarafından
düzenlenen ek -12’de yer alan zeyilnamenin teminat gümrük idaresince kabul edilmesini müteakip
kapsamlı teminat tutarı referans tutarın %30’una eşit olacak şekilde refera ns tutar artırılır (Referans
tutar, kapsamlı teminat tutarının 3,33 katı olacak şekilde sisteme tanımlanır) (Üçüncü Düzey Kapsamlı
Teminat Kullanıcısı).
(6) Beşinci fıkra kapsamında indirimden yararlanan izin sahibinin (Üçüncü Düzey Kapsamlı
Teminat Kullan ıcısı) başvurusu üzerine, başvurunun (Değişik ibare:RG -31/12/2023-32416) kayda
alındığı ayın ilk günü itibarıyla, üçüncü fıkrada sayılan koşullara ek olarak,
a) Başvuruya konu GRN’nin en az üç yıldır Üçüncü Düzey Kapsamlı Teminat Kullanıcısı olarak
kullanılıyor olması,
b) Son bir yıl içerisinde başvuruya konu GRN kapsamında en az 4000 transit beyanı ile taşıma
yapılmış olması,
c) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 0,5’ini aşan sayıda, Kanunun 235 inci
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ceza uygulanmamış olması,
ç) Son bir yıl içinde işlem gören beyanname sayısının % 2’sini aşan sayıda, birinci fıkrası hariç
Kanunun 241 inci maddesi uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,
d) İzin sahibinin, ortak transit işlemleri için (Değişik ibar e:RG-18/6/2020-31159) Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığınca düzenlenmiş C2 veya L2 türü yetki belgelerinden birine, ulusal transit işlemleri için
ise söz konusu Bakanlıkça düzenlenmiş C2, K veya L türü yetki belgelerinden birine sahip olması,
e) (d) bendine konu belgeler kapsamında özmal olarak, en az 100 adet çekicinin ve toplamda en
az 200 taşıtın kayıtlı olması,
f) Transit rejimi kapsamında yapılan taşımalarda, taşıtların uydu üzerinden takibine imkan veren
elektronik sistem kullanıldığının ilgili belgelerle tevsik edilmesi,
g) İzin sahibinin, Avrupa Akreditasyon Birliğinin karşılıklı tanıma anlaşmalarına imza atmış
akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenen
ve akreditasyon kurumunun markasını taşıyan g üncel ISO 9001 ve ISO 27001 sertifikalarına sahip
olması,
ğ) Başvurunun kayda alındığı tarihten önceki üç yıl esas alınmak suretiyle, ek -11’e uygun olarak
yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen raporda, başvuru sahibinin, referans tutarın beş katını
karşılayacak kadar öz kaynağının bulunduğunun, son üç yılda cari oranın 1,1’in altına düşmemesi
kaydıyla son üç yıllık cari oran ortalamasının asgari 1,4 olduğunun ve özvarlık/pasif oranı ortalamasının
asgari 0,5 olduğunun gösterilmesi,
h) İzin sahibinin, son üç yıl içerisinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
uyarınca takibata uğramadığına ve en az 5 yıldır kurumlar vergisi mükellefi olduğuna ilişkin vergi
dairesinden alınacak belgenin bulunması,
koşullarının birlikte sağlanması duru munda anılan GRN için sistemde tanımlı olan tutara kadar
teminattan vazgeçme tanınır (Dördüncü Düzey Kapsamlı Teminat Kullanıcısı). İzin sahibine ait tüm
GRN’ler esas alındığında, teminattan toplamda vazgeçilecek miktar, firmanın ödenmiş sermayesinin
beşte birinden fazla olamaz.
(7) İzin makamınca, kapsamlı teminatta indirim veya teminattan vazgeçme iznine ilişkin
koşulların sağlanmadığının tespit edilmesi halinde iznin verilmesinin uygun bulunmadığı başvuru
sahibine bildirilir.
(8) (Değişik:RG-31/12/2023-32416) Teminattan vazgeçme izninin verilmesi durumunda, ek-7’de
yer alan sertifika başvuru sahibine iletilir. İzin sahibinin, beşinci fıkra uyarınca ilgili GRN için sistemde
tanımlanmış olan tutardan yararlandırılmasına devam edilerek ilgili teminat mektubu 13 üncü madde
hükümleri çerçevesinde iade edilir.
MADDE 11/A – (Ek:RG-18/6/2020-31159)
(1) İzinli gönderici yetkisine sahip firmalara, teminat gümrük idaresine yapılacak başvuru üzerine
11 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ortak koşulların sağlanması durumunda, aynı maddenin
ikinci, dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan şartlar aranmaksızın üçüncü düzey kapsamlı teminat
kullanıcısı olma hakkı tanınır. 11 inci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan referans tutar
ile kapsamlı teminat tutarı arasındaki farkı karşılayacak kadar öz kaynak bulunduğunun gösterilmesi
koşulunun ikinci düzey için sağlanması halinde, bu firmalara ikinci düzey kapsamlı teminat kullanıcıs ı
olma hakkı tanınır.
(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan başvurunun yeni bir GRN tanımlanmasını da içermesi
durumunda, Yönetmeliğin 230 uncu maddesinde belirtilen genel koşulların sağlanması ve Yönetmeliğin
232 nci maddesinde belirtilen bilgi ve belgelerin teminat gümrük idaresine sunulması gerekir.
(3) Başvurunun yeni bir GRN tanımlanmasını da içermesi durumunda, teminat mektubu aslı ve
kefil tarafından teminat mektubuna ilişkin olarak düzenlenen Ek-12’de yer alan zeyilname; başvurunun
mevcut GRN’ler için yapılması durumunda ise kefil tarafından düzenlenen Ek-12’de yer alan zeyilname;
banka teyit yazısı (Mülga ibare:RG -19/6/2021-31516) ile birlikte doğrudan kefil tarafından teminat
gümrük idaresine sunulur. Teminat gümrük idaresine sunulan teminat mektubu ve/veya zeyilnamenin
usulüne uygun olarak düzenlendiğinin tespit edilmesini ve teminat gümrük idaresince kabul edilmesini
müteakip kapsamlı teminat tutarı referans tutarın %30’una veya %50’sine eşit olacak şekilde referans
tutar artırılır. (Referans tutar , kapsamlı teminat tutarının 3,33 veya 2 katı olacak şekilde sisteme
tanımlanır.)
(4) Üçüncü fıkra uyarınca indirimin tanımlandığı yılı takip eden takvim yılı sonuna kadar indirim
tanımlanan GRN kapsamında gerçekleştirilen ihracat taşımalarının en az %20’s inin izinli gönderici
yetkisi kapsamında olmaması halinde kapsamlı teminat düzeyi üçüncü fıkra uygulanmadan önceki
teminat düzeyine düşürülür. Bu durumda, izinli gönderici yetkisine sahip firmalar, teminat düzeyinin
düşürüldüğü tarihten itibaren iki yıl ge çmedikçe bu madde kapsamında yeniden başvuruda
bulunamazlar.
(5) İzinli gönderici yetkisinin geri alınması veya iptali durumunda, bu yetkiye istinaden sağlanan
her bir GRN için kapsamlı teminat düzeyi üçüncü fıkra uygulanmadan önceki düzeye düşürülür.
MADDE 12 – (1) Yönetmeliğin 234 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan durumlardan
birinin gerçekleşmesi halinde, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni, durumun n iteliğine
göre, izin makamı tarafından yeniden değerlendirilebilir, düzeltilebilir, izin makamınca belirlenecek
süre boyunca askıya alınabilir ya da iptal edilebilir. Yapılan değerlendirme ve işlem sonucu izin sahibine
bildirilir ve sisteme de gerekli kayıt yapılır.
(2) İznin iptali veya düzeltilmesine yönelik işlemin yürürlük tarihi, izin sahibine bildirilir. Bununla
birlikte, izin sahibinin haklı gerekçeleri söz konusu olduğunda izin makamı, iptal veya düzeltmenin
yürürlüğe giriş tarihini erteleyebilir.
(3) İzin makamı, birinci fıkra kapsamında kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izninin
yeniden değerlendirilmesinde;
a) İzin sahibinin güvenilirliğini,
b) Devam eden araştırma usullerinin sayısını,
c) İbra edilmeyen transit rejimleri ile ilgili kefile gönderilen bildirimlerin sayısını,
ç) İzin sahibinin, gümrük mevzuatı ile ilgili diğer yükümlülüklere uyma ve ödemelerini yerine
getirme durumunu,
dikkate alır. Bu çerçevede izin sahibinden kayıtlarını sunması istenebilir.
(4) (Değişik cümle:RG -18/6/2020-31159) Kapsamlı teminat sertifikalarının süre uzatımı veya
değiştirilmesi gerektiği veya referans tutarın arttırılmasına yönelik yeni bir GRN tanımlanması talebinde
bulunulduğu durumlarda iznin verilebilmesi için gerekli şartların geçerliliği teminat gümrük idaresince
gözden geçirilebilir. Kapsamlı teminat izni, kapsamlı teminatta indirim veya teminattan vazgeçme için
gerekli koşulların kaybedildiğinin anlaşılması durumunda, izin sahibine şartları yeniden sağlayabilmesi
için 30 gün süre verilir. Bu süre içerisinde iznin aynı şekilde devam ettirilebilmesi için gerekli şartların
sağlanamaması durumunda, duruma göre; izin sahibinin şartları sağlanabilen uygulamadan
yararlandırılmasına devam edilir, izin makam ınca belirlenecek süre boyunca izin askıya alınabilir veya
iptal edilebilir.
MADDE 13 – (1) Ulusal transit rejiminde kapsamlı teminattan yararlanmak için verilmiş bir
teminat mektubu, izin sahibinin başvurusu üzerine, aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi halinde
iade edilir:
a) Teminat mektubu kapsamında işlem yapılan tüm transit beyannamelerinin nihai statüye
getirilmiş olması,
b) Teminat mektubu kapsamında işlem yapılan transit beyannamelerine ilişkin olarak ta hsil
edilmesi gereken gümrük vergileri ve diğer yükler ile gecikme faizi ve gecikme zammı bulunmaması,
c) İlgili kapsamlı teminat sertifikalarının teminat gümrük idaresine iade edilmesi.
(2) Ortak transit rejimi kapsamında sisteme tanımlı bir teminat mektu bunun iade edilebilmesi
için birinci fıkradaki koşullara ilave olarak, ilgili GRN’nin sistemde kullanıma kapatıldığı tarihten itibaren
10 ay geçmiş olması gerekir. İlgili GRN kapsamında bir gümrük yükümlülüğünün doğduğu veya
ödenmesi gereken ya da gerekebilecek gümrük vergileri ve diğer yüklerin bulunduğu yönünde usulüne
uygun olarak kefile bir bildirim yapılmış olması durumunda, teminat gümrük idaresince teminat
mektubunun iade edilmesi kefilin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(3) 11 inci maddenin sekizinci fıkrası uyarınca teminattan vazgeçme izninin verilmesini müteakip
teminat mektubunun iade edilebilmesi için, iznin verildiği tarihten önce teminat mektubu kapsamında
tescil edilmiş olan tüm transit beyannamelerinin nihai statüye getirilmiş olması ve birinci fıkranın (b) ve
(c) bentlerinde belirtilen koşulların sağlanması gerekir. Ortak transit rejimi kapsamında sisteme tanımlı
bir teminat mektubunun iade edilebilmesi için, ayrıca iznin verildiği tarihten itibaren 10 ay geçmiş
olması gerekir.
Kefil
MADDE 1 4 – (1) Kefil, Türkiye’de yerleşik, teminat mektubu vermeye yetkili banka ve finans
kuruluşları olabilir.
(2) Kefil ve rejim hak sahibi aynı kişi olamaz. Kefil ve rejim hak sahibi arasında ana firma bağlı
firma ilişkisi varsa, bağlı firmanın, ana firmadan ayrı bir tüzel kişiliği olmalıdır.
(3) Kefilin yükümlülüğü, taahhüdünün teminat gümrük idaresince kabul edilmesine dayanır ve
hareket gümrük idaresinin eşyayı bu teminat kapsamında serbest bıraktığı tarihte başlar. Kefilin
yükümlülüğü, teminat mektubunda belirtilen maksimum tutarla sınırlıdır ve para cezalarını kapsamaz.
(4) Kefil ortak transit rejimi işlemlerinde kullanılacak bir teminat verecek ise ortak transit işlemine
dahil olan her akit tarafta, akit taraflardan bir tanesi Topluluk ise her bir Toplulu k üyesi devlette bir
hizmet adresi veya bir acenta görevlendirir.
(5) Kefil tarafından verilen teminat, sonradan kontrolleri müteakiben ödenebilir gümrük vergileri
ve diğer yükleri de kapsar.
(6) Bir teminat mektubu kapsamında gümrük yükümlülüğünün doğduğu veya ödenmesi gereken
ya da gerekebilecek gümrük vergileri ve diğer yüklerin bulunduğu yönünde kefile bir bildirimde
bulunulmuş olması durumunda, kefil tarafından söz konusu bildirimin alınmasından itibaren en geç on
gün içerisinde teminat gümrük idaresine bilgi verilir. Kefil tarafından bu kapsamda herhangi bir ödeme
yapılması halinde de, ödeme tarihinden itibaren en geç on gün içerisinde teminat gümrük idaresine
bilgi verilmesi gerekir.
(7) Kefil tarafından bir teminat mektubu kapsamında ödeme yapılmış o lması halinde, kefil
tarafından teminat gümrük idaresine yapılacak bildirime ve kefilin talebine istinaden, izin sahibi
kapsamlı teminat sisteminden sistemde tanımlı referans tutara kadar yararlandırılmaya devam edilir
ya da 15 inci madde çerçevesinde kefilin taahhüdü iptal edilir.
MADDE 15 – (1) Teminat gümrük idaresi, kefilin taahhüdünü, teminat mektubunun düzenlendiği
sıradaki koşullar artık yerine getirilemiyorsa iptal eder.
(2) Kefil, taahhüdünün iptal edilmesini teminat gümrük idaresinden talep edebilir. Bu durumda,
teminat gümrük idaresince, rejim hak sahibinden ilgili sertifikaların derhal iade edilmesi istenir.
Sertifikaların teminat gümrük idaresine iade edilmiş olması koşuluyla, kefile ve rejim hak sahibine
taahhüdün iptalinin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı bildirilir. Ayrıca, iptal işleminin yürürlük tarihi
teminat gümrük idaresi tarafından sisteme girilir.
(3) İptalin geçerli olduğu tarihten itibaren, teminat gümrük idaresince, bu kapsamda
gerçekleştirilen tüm transit işlemlerinin ibra edildiği tespit edilmediği sürece teminat mektubu iade
edilmez. Tüm transit işlemlerinin ibra edilmesi durumunda ise 13 üncü maddeye göre işlem yapılır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Eşyanın Gümrük Statüsü ve Beyan
MADDE 16 – (1) Ortak transit rejiminde eşyanın gümrük statüsü ve uygulanacak rejim aşağıdaki
şekilde belirlenir:
a) Tamamen Topluluk Gümrük Bölgesinde elde edilen eşya, Topluluk Gümrük Bölgesinin parçası
olmayan bir ülkeden veya topraktan ithal edilen ve Toplulukta serbest dolaşıma sokulan eşya ya da
Topluluk Gümrük Bölgesinin parçası olmayan bir ülkeden veya toprakt an ithal edilerek Toplulukta
serbest dolaşıma sokulmuş eşyadan veya bu eşya ile tamamen Topluluk Gümrük Bölgesi içinde elde
edilen eşyadan birlikte elde edilen ve üretilen eşya, “birlik eşyası” statüsünde olup, T2 rejimi
kapsamında taşınır.
b) Tamamen Topl uluk Gümrük Bölgesinde elde edilmeyen eşya ya da Topluluk Gümrük
Bölgesinin parçası olmayan bir ülke veya topraktan ithal edilen ve serbest dolaşıma sokulmamış olan
eşya, “birlik dışı eşya” statüsünde olup T1 rejimi kapsamında taşınır.
c) Türkiye’de serbes t dolaşımda bulunan ihracat eşyası ile birlik eşyası statüsünde olmayan
serbest dolaşımda bulunmayan (geçici depolama yeri, antrepo ya da serbest bölgede bulunan) eşya,
Sözleşmeye akit taraflara T1 rejimi kapsamında taşınır.
ç) T2 rejimi kapsamında Türkiye’ye getirilen ve bu rejim kapsamında yeniden ihraç edilecek eşya,
ayniyeti ve durumunda hiçbir değişiklik olmamasını sağlamak amacıyla gümrük gözetimi altında tutulur.
Bu eşyanın transit veya antrepo rejimi dışında bir gümrük rejimine tabi tutulduktan sonra yeniden ihracı
halinde T2 rejimi uygulanmaz. Ancak bu hüküm, sergi, fuar veya benzeri kamuya açık bir etkinlikte
gösterilmek üzere geçici ithali yapılan ve ilk durumunda muhafaza edilmesi veya sevkiyatın bölünmesi
için gerekli olanın dışında hiç bir işlem görmemiş eşyaya uygulanmaz.
d) (ç) bendinde belirtilen eşyanın antrepo rejimi kapsamında depolandıktan sonra yeniden ihracı
halinde T2 rejimi, ancak aşağıdaki şartlarla uygulanabilir:
1) Eşyanın beş yıldan fazla bir süre antrepoda kalmamış olması (Türk G ümrük Tarife Cetvelinin
1’den 24’e kadar olan Fasılları kapsamına giren eşya için bu süre altı ayla sınırlıdır),
2) Eşyanın özel yerlerde depolanmış olması ve ilk durumunda muhafaza edilmesi veya sevkiyatın
kap değiştirilmeden bölünmesi için gerekli olanın dışında hiç bir işlem görmemiş olması,
3) Her türlü işlemin gümrük gözetimi altında gerçekleştirilmiş olması.
(2) Ulusal transit rejiminde eşyanın statüsü, Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen gümrük
statüsü tanımı çerçevesinde değerlendirilir ve eşya her durumda TR rejimi kapsamında taşınır.
MADDE 17 – (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1)
(1) Transit beyanı Türkçe yapılır ve ilgili hareket gümrük idaresine sistem üzerinden elektronik
imzalı olarak gönderilir [DEC_DAT (IE015)]. Gönderilen transit beyanı, geçerliliği sistem tarafından
kontrol edilerek hareket gümrük idaresi tarafından alındığında, bir yerel referans numarası (LRN) tahsis
edilir [POS_ACK (IE928)]. Beyan, bu durumda hareket gümrük idaresine sunulmuş kabul edilir.
(2) Beyanın eşyanın gümrüğe sunulmasından sonra verildiği ve Ek Beyan Türü’nün “A” seçildiği
durumda, beyanın hareket güm rük idaresince kabul edilebilmesi için LRN numarasının 18 inci
maddenin birinci fıkrasındaki belgelerle birlikte hareket gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekir.
(3) Beyanın eşyanın gümrüğe sunulmasından önce verildiği ve Ek Beyan Türü’nün “D” seçildiği
durumda, beyanın hareket gümrük idaresince kabul edilebilmesi için eşyanın gümrüğe sunulduğunun,
beyanın sunulduğu tarihten itibaren otuz gün içerisinde hareket gümrük idaresine bildirilmesi
[PRE_NOT (IE170)] ve LRN numarasının 18 inci maddenin birinci fıkrasındaki belgelerle birlikte hareket
gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekir.
(4) Transit beyanında ortak transit rejimi için duruma uygun “T1” veya “T2” sembolü kullanılır.
Sevkiyatın T1 rejimi kapsamında taşınması gereken eşya ile T2 rejimi kapsamında taş ınması gereken
eşyayı içermesi durumunda, “T” sembolü kullanılır ve her bir eşya kalemi için “T1” veya “T2” sembolü
belirtilir.
(5) Ulusal transit rejiminde, transit beyanında eşya serbest dolaşımda olsun veya olmasın “TR”
sembolü kullanılır.
(6) Taşınan eşyanın birlikte sevk edilmesi koşuluyla aşağıdakiler tek bir taşıma aracı olarak kabul
edilir:
a) Römork(lar)ı veya yarı römork(lar)ı ile birlikte bir karayolu taşıtı,
b) Demiryolu yolcu veya yük vagonları dizisi,
c) Tek bir zincir oluşturan gemiler,
ç) Tek bir taşıma aracına yüklenmiş konteynerler.
(7) Her bir transit beyanı, yalnız bir hareket gümrük idaresinden bir varış gümrük idaresine
yapılacak taşıma için tek bir taşıma aracına yüklenen eşyayı kapsar. Bir taşıma aracına birden fazla
hareket gümrük idaresinde eşya yüklenmesi durumunda her bir hareket gümrük idaresinde, bu idarede
yüklenen eşyayı kapsayacak şekilde transit beyanında bulunulur. Bir taşıma aracında farklı varış gümrük
idarelerine gönderilecek eşya bulunması halinde de her bir varış gümrük idaresi için ayrı transit beyanı
verilir.
(8) Bir sevkiyatın iki veya daha fazla taşıma aracına bölünmesi halinde eşyanın tamamı aynı
hareket ve varış gümrük idareleri arasında taşınsa bile her bir taşıma aracı için ayrı transit beyanı verilir.
(9) Türkiy e Gümrük Bölgesindeki bir hareket gümrük idaresinden başlayacak taşımaya ilişkin
transit beyanında, 33 no.lu kutuya eşyanın asgari tarife alt pozisyonunun yazılması zorunludur.
Bakanlık, taşımanın niteliğine ve eşyanın cinsine göre gümrük tarife istatistik pozisyonunun ve eşyanın
kıymetinin transit beyanında beyan edilmesi gereken durumları belirlemeye yetkilidir.
(10) Transit beyanında taşıyıcı bilgisinin kaydedilmesi zorunludur. Ortak transit rejimi
kapsamındaki taşımalarda yabancı taşıyıcıların EORI (Eko nomik Operatör Kayıt Tanımlama Sistemi)
numarasının bulunması, ülkemizde yerleşik taşıyıcılar için ise EORI numarası ve vergi numarası
eşleştirilmesinin yapılmış olması gerekir.
MADDE 18 – (1) Beyanın kabulü için hareket gümrük idaresine aşağıdaki belgeler sunulur:
a) LRN bilgisini içeren transit refakat belgesi çıktısı,
b) Fatura,
c) Taşıma belgesi,
ç) İlgili mevzuatına göre gereken diğer belgeler.
(2) Transitinde teminat aranmayan eşyanın transit rejimi kapsamında sevki durumunda fatura
ibrazı zorunlu değildir.
(3) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın transit rejimi çerçevesinde serbest bölgeden çıkışında
ibraz edilecek konsinye faturalar, gümrük idaresince kabul edilir. Kesin satışı müteakip fatura ibrazı ile
ilgili işlemler serbest bölgeler mevzuatına tabidir.
İKİNCİ KİTAP
İşlemler
BİRİNCİ KISIM
Hareket Gümrük İdaresinde Yapılacak İşlemler
MADDE 19 – (1) 17 nci maddeye uygun şekilde doldurulan transit beyanı sistem üzerinden
sunulur.
(2) Verileri sistem üzerinden gönderilerek yerel referans numarası (LRN) almış transit
beyanlarının [DEC_DAT (IE015)] kabul işlemlerinin yapılması için (Değişik ibare:RG -18/6/2020-
31159) otuz gün içinde hareket gümrük idaresine başvurulmaması durumunda sistem tarafından ya da
ilgili gümrük idaresince beyanlar reddedilir [ (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1)(2) DEP_REJ
(IE016)]. Bu durumdaki transit beyanları da dâhil olmak üzere, hareket gümrük idaresince kabul işlemi
yapılmayan transit beyanlarının geri çevrilmesi durumunda Kanunun 241 inci maddesi uyarınca işlem
yapılmaz.
MADDE 20 – (1) Hareket gümrük idaresi, transit beyanını, gerekli tü m bilgileri içermesi, 18 inci
madde uyarınca gerekli tüm belgelerin beyana eşlik etmesi ve beyana konu eşyanın gümrük idaresine
sunulmuş olması durumunda kabul eder. Hareket gümrük idaresince söz konusu şartları taşımadığı
anlaşılan beyanlar reddedilir [ (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1)(3) DEP_REJ (IE016)]. Ayrıca,
yürürlükteki mevzuat uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ya da
eşyanın transitinin mümkün olmaması durumlarında da hareket gümrük idaresince beyan
reddedilebilir.
(2) Transit beyanı kabul edildiğinde, sistem bir ana referans numarası (MRN) oluşturur ve
beyanın kabul edildiği MRN ile birlikte rejim hak sahibine sistem üzerinden bildirilir [MRN_ALL (IE028)].
MADDE 21 – (1) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Beyanın eşyanın gümrüğe sunulmasından
önce verildiği ve Ek Beyan Türü’nün “D” seçildiği durumda, eşyanın gümrüğe sunulduğunun hareket
gümrük idaresine bildirilmesi [PRE_NOT (IE170)] öncesinde beyan sahibi tarafından beyanda düzeltme
yapılabilir. Beyanda yapılan düzeltmenin kabul edilip edilmediği beyan sahibine bildirilir [DEC_AMD
(IE013)].
(2) Rejim hak sahibi veya temsilcisinin yazılı talebi üzerine beyanın kabulünden eşyanın serbest
bırakılmasına kadar başka bir eşyanın beyanı so nucunu doğurmamak kaydıyla, eşyanın cins, nevi ve
niteliği ile marka ve numaraları dışında bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine izin verilir. Ancak;
a) Eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesi,
b) Beyana ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmiş olması,
c) Eşyanın serbest bırakılmış olması,
hallerinde düzeltme yapılmasına izin verilmez.
(3) Ulusal transit rejiminde, transit beyanının önceki beyana ilişkin bilgilerinin düzeltilmesine
yönelik talep olması halinde eşya serbest bırakılmış olsa dahi gümrük idare amirinin onayı ile düzeltme
yapılabilir.
MADDE 22 – (1) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Gümrük idaresince kabul edilmiş transit
beyanı, eşyanın serbest bırakılmamış olması koşuluyla rejim hak sahibinin talebi üzerine [DEC_INV
(IE014)] hareket gümrük idaresi tarafından iptal edilebilir. İptal işlemi ile birlikte rejim hak sahibine
hareket gümrük idaresi tarafından sistem üzerinden bilgi verilir [INV_DEC (IE009)]. Beyanın eşyanın
gümrüğe sunulmasından önce verildiği ve Ek Beyan Türü’nün “D” seçildiği durumda, eşyanın gümrüğe
sunulduğunun hareket gümrük idaresine bildirilmesi [PRE_NOT (IE170)] öncesinde yapılan beyanname
iptal talebi otomatik olarak olumlu cevaplanır. Diğer durumlarda beyanın iptal talebi Kanunun 64 üncü
maddesi çerçevesinde hareket gümrük idaresince değerlendirilerek sonuçlandırılır.
(2) Beyanın kontrolü sonucunda, Sözleşme, Kanu n ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca,
transit rejiminin yanlış uygulanması sonucunu doğuracak nitelikteki aykırılıkların tespiti halinde hareket
gümrük idaresi rejim hak sahibine eşyanın serbest bırakılmayacağını bildirir [REL_NOT (IE051)] ve buna
ilişkin tespitini sisteme kaydeder.
(3) Transit beyanı, sistem tarafından serbest bırakılmakla birlikte eşyanın halen gümrük
idaresinin gözetim ve denetiminde bulunması kaydıyla, hareket gümrük idaresince zorunlu görülen
durumlarda iptal edilebilir.
(4) Yönetmeliğin 584 üncü maddesi kapsamında usulsüzlük cezasını gerektirir bir iptal işleminin
söz konusu olması halinde, ilgili madde hükmü uygulanarak gerekli işlemler yapılır.
(5) Hareket gümrük idaresinde, 21 inci madde ile bu maddenin bir ilâ üçüncü fıkral arı
çerçevesinde beyannamede yapılan düzeltme, iptal ve diğer işlemler, tespitin niteliğine göre, Kanunun
veya 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun cezai hükümlerinin
uygulanmasına engel teşkil etmez.
MADDE 23 – (1) Hareket gümrük idaresince, eşyaya ilişkin olarak tahakkuk edebilecek gümrük
vergilerinin tahsilinin sağlanması amacıyla yapılan kontroller çerçevesinde, teminat tutarının yeterliliği
ile teminatın varlığı ve geçerliliği kontrol edilerek uygun bulunma sı halinde sistem üzerinden teminat
onaylanır [GUA_USE (IE203)]. Teminatın yeterli veya uygun bulunmaması halinde (GUA_INV - Garanti
geçersiz) beyan sahibince bir defa ile sınırlı olmak üzere teminat bilgilerinde güncelleme yapılarak
beyanın kontrolü için hareket gümrük idaresine gönderilir.
(2) Hareket gümrük idaresi, farklı teminat türlerinin birlikte kullanılması durumunda her teminat
türünün (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1) transit beyanına kaydedilip edilmediğini kontrol
eder.
(3) Hareket gümrük idaresi, teminatın nakit olarak verilmesi halinde, rejim hak sahibine geri
ödemenin nasıl yapılmasını istediğini sorar. Rejim hak sahibinin para transferini tercih etmesi
durumunda hareket gümrük idaresi, banka hesap bilgilerini alır ve rejim hak sahibine transfer
masraflarını üstlenmesi gerekeceğini hatırlatır.
(4) Hareket gümrük idaresine bireysel teminat mektubu sunulduğunda, hareket gümrük idaresi
teminat mektubunun ve Saymanlıkça verilen alındı belgesinin birer fotokopisini saklar.
MADDE 24 – (1) Kaçakçılık yapılacağına dair ihbar, istihbarat, kuvvetli şüphe bulunması veya
gerek taşınan eşya gerekse taşıyıcı hakkında gümrük idarelerinde risk verilerinin mevcut olması ile ATS
cihazının takılması hallerinde izlenecek güzergâh gümrük idare since belirlenir. Gümrük idaresince
güzergâh belirlenmesi durumunda taşıyıcı, belirlenen zorunlu güzergâhın takip edilmesinden ve taşıta
ATS cihazı takılması durumunda buna ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumludur.
Hareket gümrük idaresinc e zorunlu güzergâh belirlenmesi beyan sahibince de talep edilebilir ve bu
durumda beyan sahibince iletilen ilgili her türlü bilgi dikkate alınır.
(2) Ortak transit rejiminde transitin gerçekleşeceği ülkelere ilişkin bilgiler sisteme girilir.
(3) (Değişik ibare:RG-18/6/2020-31159) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilen Özel
İzin Belgesi veya Özel Yük Taşıma İzin Belgesinde bir güzergâh belirlenmesi halinde hareket gümrük
idaresince bu durum dikkate alınarak güzergâh belirlenir ve taşıtların bu güz ergâhı izlemeleri
zorunludur.
(4) Mücbir sebep gerekçesiyle hareket gümrük idaresince belirlenen güzergâhın dışına çıkılması
halinde taşıyıcı tarafından TRB’nin 56 no.lu kutusuna gerekli bilgiler kaydedilir. Varış gümrük idaresince,
gerekçesi ile birlikte sunulan bilgi ve belgeler değerlendirilerek uygun görülmesi durumunda işlemlere
devam edilir. Mücbir sebep hallerinin oluşmadığına kanaat getirilmesi durumunda Kanunun 241 inci
maddesinin altıncı fıkrası uyarınca işlem yapılır.
MADDE 25 – (1) Hareket gümrük idaresi, eşyanın varış gümrük idaresine sunulması için gereken
süre sınırını, ilgili mevzuat, hareket ve varış gümrük idareleri arasındaki uzaklık, hava koşulları, resmî
tatil günleri, kullanılan taşıma aracı, güzergâh, aracın birden fazla yerde yükleme ve boşaltma yapması
ve rejim hak sahibi tarafından sağlanan diğer bilgileri dikkate alarak belirler.
(2) Ortak transit rejimi kapsamında süre sınırı, ilgili ülkedeki varış gümrük idaresinin uzaklığı da
dikkate alınarak mücbir sebepler haricinde beş günden az olmamak kaydıyla Ek-13’te yer alan tablodan
yararlanılarak belirlenir. (Ek cümle:RG-18/6/2020-31159) Çok modlu taşımacılıkta süre sınırı, taşıma
modları arasındaki geçiş süreleri de dikkate alınarak, Ek-13'te yer alan tablodaki azami sürelere on beş
günü aşmayacak şekilde ilave süre eklenerek belirlenebilir.
(3) Ulusal transit rejimi kapsamında, hareket gümrük idaresi tarafından işlemleri tamamlanarak
varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilecek taşıta, mevsim ve yol şartlarına göre en uzun mesafe
için;
a) Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül aylarında azami 120,
b) Ekim, Kasım, Aralık, Ocak, Şubat ve Mart aylarında azami 168,
saate kadar, sürenin bitim saati normal mesai saatleri içinde olacak şekilde transit süresi
belirlenir.
(4) Transit süresi, hareket gümrük idaresindeki işlemlerin bitirilerek aracın sevk edildiği saatten
itibaren başlatılır ve ulusal transit işlemlerinde sürenin bitim tarihi ve saati TRB’nin D kutusunda ve
sistem üzerinde saat, gün, ay ve yıl olarak belirtilir. Ortak transit rejiminde sürenin bitim tarihi gün, ay
ve yıl olarak belirtilir, ayrıca saat belirtilmez. Hareket gümrük idaresince belirlenen süre sınırı, taşıtın
sevkinden sonra değiştirilemez.
(5) Transit süresi, süre sınırı olarak belirtilen takvim gününde, varsa öngörülen saatte, aksi halde
mesai saati bitiminde sona erer.
(6) Üçüncü fıkrada belirtilen süreler, (Değişik ibare:RG-18/6/2020-31159) Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı tarafından düzenlenen Özel İzin Belgesi veya Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile taşınan eşya için
anılan belgelerde belirtilen taşıma sürelerini geçmeyecek şekilde ilgili gümrük idaresi tarafından
artırılabilir.
(7) Bir araçta birden fazla varış gümrük idaresine sevk edilecek transit beyanı bulunması halinde
her hareket gümrük ida resinde transit süresi verilirken aracın başka gümrük idaresine uğrayıp
uğramayacağı göz önünde bulundurulur.
(8) Ulusal transit rejiminde, kaçakçılık yapılacağına dair ihbar, istihbarat, kuvvetli şüphe
bulunması, gerek taşınan eşya gerekse taşıyıcı hakkın da gümrük idarelerinde risk verilerinin mevcut
olması veya araca ATS cihazı takılması durumunda mümkün olan en kısa transit süresi verilir.
MADDE 26 – (1) Transit beyanının kontrolü ve eşyanın muayenesi Yönetmeliğin 180 ilâ 196 ncı
madde hükümlerine göre yapılır.
(2) Eşya, bu amaçla belirlenmiş yer ve saatte muayene edilir. Bununla birlikte, hareket gümrük
idaresi, rejim hak sahibinin talebi üzerine ve masraflar rejim hak sahibine ait olmak üzere eşyanın
muayenesini başka yer veya zamanda gerçekleştirebilir.
(3) Damga vergisine tabi transit beyanlarında, hareket gümrük idaresi damga vergisinin
ödendiğini kontrol eder ve sisteme ödeme veya defter kayıt tarihi girilir.
(4) Eşyanın muayene edildikten sonra serbest bırakılması halinde beklenen varış kaydında
[AAR_SND (IE001)] kontrol sonucu kodu “A1 -Uygun” olur. Eşyanın yalnızca belge kontrolü yapılarak
serbest bırakılması halinde ise söz konusu kod “A2-Uygun kabul edildi” olur.
MADDE 27 – (1) Genel bir kural olarak, eşyanın ayniyeti mühürlenerek sağlanır. Mühür bilgileri
hareket gümrük idaresi tarafından sisteme girilir.
(2) Hareket gümrük idaresi, eşyanın tanımının eşyanın kolayca tanınmasına yeterli açıklıkla imkân
vermesi ve miktarı ile cinsini ve eşyanın seri numarası gibi belirleyici özelliklerini belirtmesi koşuluyla
transit rejimine tabi eşyayı mühürlemekten vazgeçebilir. Bu durumda hareket gümrük idaresi, beyan
bilgilerindeki mühre ilişkin alana “VAZGEÇME - 99201” ibaresini kaydeder.
(3) (Mülga:RG-16/11/2024-32724)(1)
(4) Taşıma aracının beşinci fıkra çerçevesinde önceden onaylanmış olması veya altıncı fıkra
çerçevesinde mühürlenmeye uygun olduğunun kabul edilmiş olması halinde eşyanın bulunduğu yer;
diğer durumlarda her bir kap mühürlenir.
(5) Uluslararası sözleşmeler çerçevesinde mühürlemeye uygun olarak onaylanan taşıtlar transit
rejimi açısından mühürlemeye uygun kabul edilir.
(6) Hareket gümrük idaresi aşağıdaki durumlarda taşıma aracını mühürlemeye uygun kabul eder:
a) Mühürlerin taşıta kolay ve etkin bir şekilde takılabilmesi,
b) Taşıtların mühürler kırılmadan ya da zorlandığına ilişkin görünür bir iz bırakmadan eşya
çıkarılmasına veya konulmasına imkan vermeyecek şekilde imal edilmiş olması,
c) Taşıtta eşyanın saklanabileceği gizli bölümlerin bulunmaması,
ç) Eşyaya ayrılan alanlara yetkili makamların yapacağı kontrollerde kolayca erişilebilmesi.
MADDE 28 – (1) Hareket gümrük idaresince, transit beyanına girilmiş olan araca ilişkin kimlik
bilgilerinin doğruluğu kontrol edilir; girilmemişse, söz konusu bilgiler sisteme kaydedilir.
(2) Hareket gümrük idaresine sunulmak üzere eşyanın doğrudan yüklendiği taşıma aracının
(kamyon, gemi, demiryolu vagonu, hava taşıtı) kayıt numarası (plaka, sefer no. vb.) veya adı gibi kimlik
bilgileri bu amaçla belirlenmiş kodlar kullanılarak sisteme girilir. Farklı plakalı çekici ve römork
kullanıldığında, her ikisinin de plaka bilgileri sisteme girilir.
MADDE 29 – (1) Hareket gümrük idaresi, kontrol veya muayeneye ilişkin işlemler
tamamlandığında kontrol sonuçlarını kaydeder, teminatı onaylar, beyan edilen varış gümrük idaresine
“Beklenen Varış Kaydı” [AAR_SND (IE001)] mesajını ve varsa transit idaresine “Beklenen Transit Kaydı”
[ATR_SND (IE050)] mesajını gönderir.
(2) Hareket gümrük idaresi, kalem listesi ile birlikte TRB’nin çıktısını alır ve ilgilisine verir.
İKİNCİ KISIM
Taşıma Sırasındaki Olaylar, Çok Modlu Taşımacılık İşlemleri,
Olay Kaydı, Transit ve Çıkış Gümrük İdaresi İşlemleri
(Değişik Kısım Başlığı:RG-16/11/2024-32724)(1)
MADDE 30- (Başlığı ile birlikte Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1)
(1) Taşıma sırasında aşağıdaki durumlardan herhangi birinin ortaya çıkması halinde taşıyıcının
derhal en yakın gümrük idaresini bilgilendirmesi gerekir:
a) Aracın kaza yapması veya bozulması sebebiyle eşyanın başka bir taşıma aracına
veya konteynere aktarılmasının gerekmesi.
b) Taşıyıcının kontrolü dışında meydana gelen nedenlerle, araca takılmış olan mührün kırılması,
kopması ya da zarar görmesi.
c) Taşıyıcının kontrolü dışında meydana gelen nedenlerle, belirlenen güzergahın dışına
çıkılmasının gerekmesi.
ç) Mühürlenmiş taşıma aracının tehlike arz eden durumlar nedeniyle ivedilikle kısmen ya da
tamamen boşaltılmasının gerekmesi.
d) Taşıyıcının ya da rejim hak sahibinin yükümlülüklerinin yerine getirilmesine engel olabilecek
bir durumun meydana gelmesi.
(2) Birinci fıkrada belirtilen olaylardan biri yaşandığında, taşıyıcının, olayın gerçekleşmesinden
sonra gecikmeksizin eşyayı ve transit beyanının MRN numarasını, o anda taşıma aracının bulunduğu
bölgedeki en yakın gümrük idaresine sunması gerekir. Bu gümrük i daresi, “olay kaydı gümrük idaresi”
olarak adlandırılır. Olay kaydını gerçekleştirecek en yakın gümrük idaresi aynı zamanda taşımada transit
ya da varış gümrük idaresi olarak kayıtlı ise, bu idare önce olay kaydı gümrük idaresi olarak hareket
eder ve ardından taşımada kayıtlı olduğu idare olarak işlem yapar.
(3) Olay kaydı gümrük idaresi, ilgili beyana ilişkin olay bilgilerini sisteme kaydederek hareket
gümrük idaresine durumu bildirir [INC_NOT (IE180)]. Olay kaydı gümrük idaresi taşımanın devam
edebileceğine karar verirse eşyanın sevkine izin verir. Taşımanın devam edemeyeceği yönünde karar
verilirse olay kaydı gümrük idaresi, varış gümrük idaresi olarak işlem yapar.
(4) Taşıma sırasında sadece çekicinin değiştiği (eşyanın bulunduğu bölüme müdahale edilmediği
veya aktarma yapılmadığı ya da eşyanın mühürlü konteyner içinde taşındığı durumlarda mühür
kırılmaksızın konteynerin başka bir araca yüklendiği) hallerde, yeni çekicinin plaka numarası ve kimlik
bilgisi TRB ve/veya taşımaya ilişkin belgeler üzerine taşı yıcı tarafından kaydedilir. Bu durumda TRB
ve/veya taşımaya ilişkin belgeler üzerinde yetkili makamın onayı ve mührü zorunlu değildir ancak
değişikliğe ilişkin bilgi transit veya varış gümrük idaresi tarafından olay kaydı gümrük idaresi rolü ile
sonradan sisteme kaydedilir.
MADDE 31 – (1) Hareket ve varış gümrük idareleri arasındaki taşımanın birden fazla taşıma
modunu içerecek olması durumunda, eşyanın konteyner ile taşınması kaydıyla aşağıda belirtilen şekilde
işlem yapılır.
a) Hareket gümrük idaresi tarafından konteynere mühür tatbik edildikten sonra transit beyanına
mühür numaraları yazılır.
b) Eşyanın varış gümrük idaresine sevkinde eşyanın karayolu ile taşınması da söz konusu
olduğunda, hareket gümrük idaresince taşıma sürecinin tamamını kapsayacak teminat alınarak işlem
yapılır.
c) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Konteynerin demiryolundan karayoluna veya
karayolundan demiryoluna aktarılacağı demiryolu istasyonu veya aktarma
noktalarında, konteyner açılmaksızın diğer taşıta yüklenir. Taşıt değiştirme işlemine ilişkin olarak rejim
hak sahibi ya da taşıyıcı tarafından TRB ve/veya taşımaya ilişkin belgeler üzerine yeni taşıtın kimlik
bilgileri kaydedilir ve eşya varış gümrük idaresine sevk edilir. Bu durumda TRB ve/veya taşımaya ilişkin
belgeler üzerinde yetkili makamın onayı ve mührü zorunlu değildir ancak değişikliğe ilişkin bilgi transit
veya varış gümrük idaresi tarafından olay kaydı gümrük idaresi rolü ile sonradan sisteme kaydedilir.
ç) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Konteynerin denizyolundan karayoluna veya demiryoluna
ya da tersi yönünde aktarılacağı durumlarda transit beyanında aktarmanın yapılacağı limandan sorumlu
gümrük idaresinin beyanda belirtilmesi kaydıyla söz konusu limanlarda, konteyner açılmaksızın yeni
taşıta yükleme işlemi gerçekleştirilir. Taşıt değiştirme işlemin e ilişkin olarak rejim hak sahibi ya da
taşıyıcı tarafından TRB ve/veya taşımaya ilişkin belgeler üzerine yeni taşıtın kimlik bilgileri kaydedilir;
limandan sorumlu gümrük idaresi tarafından olay kaydı gümrük idaresi rolü ile bu değişiklik sisteme
kaydedilir ve eşya varış gümrük idaresine sevk edilir. Limanda Konteyner ve Liman Takip Sistemi
bulunması halinde söz konusu sisteme de gerekli kayıt işlemleri gerçekleştirilir. Bu bent kapsamında
yapılan aktarmalarda, limandan sorumlu gümrük idaresince, şüphe ve ihbar durumunda kontrol ve
muayene yapılabilir.
MADDE 32 – (1) Ortak transit rejimi kapsamında yapılacak olan taşımalarda, ortak transit rejimi
beyanında transit idaresi olarak Sözleşmeye akit taraflardan birinin giriş gümrük idaresi (Bulga ristan’a
giden bir araç için Kapitan Andreevo Gümrük Müdürlüğü gibi) belirtilmelidir. Sözleşmeye akit
taraflardan birinden üçüncü bir ülkeye çıkış yapılması durumunda, çıkışın yapıldığı gümrük idaresi
transit idaresi olur.
(2) Transit idaresi belirlenirken AB üyesi ülkelerin toprakları tek bir ülke gibi kabul edilir.
(3) Ulusal transit rejiminde transit idaresi belirlenmez.
MADDE 33 – (1) Her bir transit idaresine (Değişik ibare:RG-16/11/2024-32724)(1) MRN, eşya ile
birlikte sunulur. Transit idaresi, gerekli görmesi halinde eşyayı kontrol edebilir.
(2) Transit idaresi MRN’yi sistemden çağırarak sınır geçişini kaydeder ve hareket gümrük
idaresine “Sınır Geçişi Bildirimi”ni [NCF_NOT (IE118)] gönderir.
(3) Farklı bir transit idaresinin kullanıldığı hallerde, fiili transit idaresi hareket gümrük idaresine
“Beklenen Transit Kaydı Talebi” [ATR_REQ (IE114)] göndererek kendisine beyan bilgilerinin
gönderilmesini talep eder. Hareket gümrük idaresi fiili transit idaresine tüm ilgili verileri i çeren
“Beklenen Transit Kaydı Cevabı” [ATR_RSP (IE115)] bilgisini otomatik olarak gönderir. Fiili transit idaresi
daha sonra sınır geçişini kaydeder ve hareket gümrük idaresine “Sınır Geçişi Bildirimi” (NCF_NOT
(IE118)) gönderir. Beyan edilen ancak kendisi nden geçiş yapılmayan transit idarelerine ise taşımanın
sona erdiği otomatik olarak varış gümrük idaresi tarafından bildirilir [FWD_ARR (IE024)].
(4) Eşyaya ilişkin (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1) MRN’nin sunulmasından sonra ilgili
MRN bilgilerinin sistemde görüntülenememesi halinde görüntüleme işlemi birkaç kez daha denenir.
Sonuç alınamaması durumunda Bakanlık çağrı merkezinde kayıt oluşturulur. Üç saat içinde çağrının
cevaplanmaması ve rejim hak sahibi ya da taşıyıcı tarafından talep edilmesi hali nde yeni bir ulusal
transit işlemi (TR) başlatılarak araç ilgili varış gümrük idaresine sevk edilebilir. Bu durumda, ulusal
transit beyanının hareket gümrük idaresi kontrolü sekmesine, söz konusu eşya için ortak transit rejimi
kapsamındaki MRN kaydedilir.
(5) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Transit idaresince, “Vazgeçme – 99201” ibaresi bulunan
veya bu alanın boş bırakıldığı MRN’ye konu eşyaya ilişkin bilgilerin, 27 nci maddede belirtildiği üzere
eşyayı kolay bir şekilde tanımlamaya yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Bu kapsamda olduğuna kanaat
getirilmesi halinde mühür tatbik edilmeksizin araç sevk edilebilir. Yapılan kontrol neticesinde beyanda
yer alan bilgilerin eşyanın kolay bir şekilde tanınmasına imkan vermemesi, araç veya kapların
mühürlerinin bulunmaması, koparılmış ya da kırılmış olması durumunda araçtaki eşyanın muayenesi
yapılır. Muayene neticesinde uygun sonuç alınırsa araca mühür tatbik edilerek varış gümrük idaresine
sevk edilir. Muayene sonucunun olumsuz olması durumunda tespitin niteliğin e göre gerekli işlem
yapılır. Şüphe veya ihbar durumunda ya da transit idaresince gerekli görülmesi halinde, beyanda yer
alan bilgiler 27 nci maddede belirtildiği üzere eşyayı kolay bir şekilde tanımlamaya yeterli olsa bile,
“Vazgeçme – 99201” ibaresi bulu nan veya ilgili alanı boş bırakılan MRN’ye konu araç/eşya da
mühürlenir. Bu durumda, takılan mühür adedi ve bilgileri olay kaydı gümrük idaresi rolü ile sisteme
kaydedilir.
(6) Sözleşmeye akit bir tarafta kağıt usulde başlatılan ortak transit rejimi kapsam ında Türkiye
Gümrük Bölgesi’ne getirilen eşyaya ilişkin olarak transit idaresince, Ek-14’te yer alan ve transit idaresine
ibraz edilen TC10 -Transit Bilgi Notu ile TRB’nin birer fotokopisi alınarak, varış gümrük idaresine söz
konusu belgelerin birer örneği telefaks aracılığıyla iletilmek suretiyle bilgi verilir; taşıtın sevki ATS cihazı
takılmak suretiyle gerçekleştirilir ve transit süre sınırının sonunda taşıtın varış gümrük idaresine ulaşıp
ulaşmadığı teyit edilir.
MADDE 34 – (1) Ortak transit işlemlerinde, transit idaresi olmayan çıkış gümrük idarelerinde,
transit rejimi kapsamında herhangi bir işlem yapılmaz. Bu durumda mühür ve belge kontrolü yapılarak
eşyanın ve taşıma aracının yurt dışı edilmesi sağlanır.
(2) (Ek:RG-16/11/2024-32724)(1) Taşıma sırasında sadece çekicinin değiştiği (eşyanın bulunduğu
bölüme müdahale edilmediği veya aktarma yapılmadığı ya da eşyanın mühürlü konteyner içinde
taşındığı durumlarda mühür kırılmaksızın konteynerin başka bir araca yüklendiği) ve ye ni çekicinin
plaka numarası ve kimlik bilgisinin TRB ve/veya taşımaya ilişkin belgeler üzerine taşıyıcı tarafından
kaydedildiği hallerde, değişikliğe ilişkin bilgi çıkış gümrük idaresi tarafından olay kaydı gümrük idaresi
rolü ile sisteme kaydedilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Varış Gümrük İdaresi İşlemleri
MADDE 35 – (1) Varış gümrük idaresinde eşya (Değişik ibare:RG-16/11/2024-32724)(1) MRN ile
birlikte gümrük idaresine sunulur ve bu durumda transit işlemi sonlanır. “Varış Bilgisi” mesajı aynı gün
içerisinde gecikmeksizin hareket gümrük idaresine gönderilir [ARR_ADV (IE006)].
(2) Eşyanın varış gümrük idaresine bağlı olan ve YGM bulunan bir antrepoya, hareket gümrük
idaresince belirlenen süre sınırı içerisinde ulaşması durumunda, birinci f ıkrada belirtilen işlem YGM
veya YGM’nin antrepodaki çalışanı tarafından yapılır. Hareket gümrük idaresince belirlenen süre sınırı
aşıldığında veya varış gümrük idaresinde değişiklik söz konusu olduğunda, YGM veya YGM’nin
antrepodaki çalışanı tarafından si stemde işlem yapılmasını (Değişik ibare:RG -16/11/2024-
32724)(4) (ARR_NOT) müteakip birinci fıkrada belirtilen işlem gümrük idaresi tarafından gerçekleştirilir.
(3) Varış gümrük idaresinde işlem gören araçta, aynı gümrük idaresinde birden fazla boşaltma
yerinde boşaltılacak eşya ya da birden fazla varış gümrük idaresinde işlem görecek eşya bulunması
durumunda, aracın bir sonraki boşaltma yerine ya da gümrük idaresine sevki için taşıt veya kaplara
tatbik edilen mühür numarası ve adedi (Değişik ibare:RG-16/11/2024-32724)(1) sisteme kaydedilir.
(4) Hareket gümrük idaresinde TRB’nin sistemde serbest bırakıldığı ancak varış gümrük
idaresinde sistemin çalışmıyor olduğu hallerde, varış gümrük idaresi rejimi TRB’deki bilgileri esas alarak
sonlandırır ve sistem yeniden çalışır hale geldiğinde sisteme gerekli bilgileri girer.
(5) Sözleşmeye akit bir tarafta kağıt usulde başlatılan ortak transit rejimi kapsamında Türkiye
Gümrük Bölgesi’ne getirilen eşyaya ilişkin olarak varış gümrük idaresince, transit idaresi tarafından
iletilen Ek-14’te yer alan TC10 -Transit Bilgi Notu ve TRB’nin örnekleri ile varış gümrük idaresine ibraz
edilen söz konusu belgelerin karşılaştırılmasını müteakip gerekli kontroller ve işlemler gerçekleştirilir.
MADDE 36 – (1) Eşya nın varış gümrük idaresine sunulması işleminin hareket gümrük idaresi
tarafından belirlenen süre sınırı içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
(2) Hareket gümrük idaresince verilen transit süresinin, güvenlik sorunu, arıza, kaza, yol yapımı,
yol kapanması, has talık veya başka bir nedenle aşılması durumunda ilgililerin en yakın emniyet,
jandarma, gümrük, sağlık vb. birimlerden alacakları belgelerle bu durumlarını belgelendirmeleri
koşuluyla; ayrıca, deprem ve sel gibi herkesçe bilinen ve duyulan olaylarda gecikm e dolayısıyla para
cezası uygulanmaz.
(3) 35 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan taşımalarda, transit süresinin aşılıp
aşılmadığının tespitinde, aracın önceki gümrük idareleri veya boşaltma yerlerinde boşaltılması ile sevki
arasında geçen süreler göz önünde bulundurulur.
(4) Sınır kapılarında yaşanan kuyruklar nedeniyle transit eşyası taşıyan araçların süresi içerisinde
gümrük sahasına giriş yapamadığı durumlarda, ilgili gümrük idaresince mobil ekipler oluşturularak
kuyrukta bekleyen araçlar tutanakla tespit edilir ve transit süresinin aşılıp aşılmadığının tespitinde, söz
konusu tutanağın düzenlendiği tarih ve saat esas alınır.
(5) Serbest bölgelere transit olarak sevk edilen eşyanın serbest bölgeye alınması için gerekli
belgelerin alıcısı tarafı ndan ibraz edilemediği durumlarda transit süresinin aşılıp aşılmadığının
tespitinde, aracın serbest bölgeye geliş tarihi ve saati esas alınır.
(6) Konsolosluğa vize müracaatında bulunulduğu hallerde, transit süresinin aşılıp aşılmadığının
tespitinde, vize müracaat tarihinin ilgili konsolosluktan alınacak belge ile ispat edilmesi şartıyla, vize
alma süreleri göz önünde bulundurularak işlem yapılır.
(7) Bu madde hükümleri çerçevesinde transit süresinin aşıldığının tespiti halinde, varış gümrük
idaresince Kanunun 241 inci maddesine göre ceza uygulanmadan eşyanın gümrükçe onaylanmış bir
işlem veya kullanıma tabi tutulmasına veya Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışına izin verilmez.
MADDE 37 – (1) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Varış güm rük idaresi, eşya
ve MRN’nin sunulmasından sonra beyanı kontrol eder ve eşyanın muayene edilip edilmeyeceğine karar
verir.
(2) Varış gümrük idaresinin belge kontrolü yapması ve boşaltma bilgilerinin uygun olması halinde
“A2- Uygun kabul edildi” kodu işaret lenir. Bu durumda, varış gümrük idaresinin kontrol sonuçları
mesajını [DES_CON (IE018)] eşyanın kendisine sunulduğu gün veya en geç takip eden iş günü
göndermesi gerekir.
(3) Varış gümrük idaresinde eşyanın muayenesinin yapılması ve muayene sonucunda uyuşmazlık
bulunmaması halinde, eşyanın sunulduğu gün veya en geç takip eden iş günü ya da istisnai durumlarda
eşyanın sunulduğu günü takip eden üç takvim günü içinde “A1-Uygundur” kodu sisteme girilerek varış
gümrük idaresince “Kontrol Sonuçları” mesajı [DES_CON (IE018)] hareket gümrük idaresine gönderilir.
(4) Beyanın kontrolü neticesinde uyuşmazlık tespit edilmesi halinde Yönetmeliğin 239 ilâ 241 inci
maddeleri uyarınca işlem yapılır ve kontrol sonucu sisteme girilirken “B1-Uygunsuz” kodu kullanılır.
(5) Varı ş gümrük idaresinde eşyanın laboratuvar tahlilinin yapıldığı durumlarda, üçüncü ve
dördüncü fıkradaki işlemler, tahlil sonucunun alınmasını müteakip gecikmeksizin yerine getirilir.
(6) Yönetmeliğin 239 ve 240 ıncı maddelerine konu beyana aykırılıkların ispatının gerektiği
hallerde; eşyanın mahrecinden yüklenmediği veya eşyanın mahrecinden eksik veya fazla yüklendiği,
yanlışlıkla başka bir yere boşaltıldığı ya da kaza veya avarya sonucu kaybolduğu veya çalındığına ilişkin
eşyanın yüklendiği liman idaresi, çıkış acentesi, taşıyıcının bir kamu kuruluşu olması halinde bu kuruluş
veya yükleme esnasında bu kurum ve kuruluşların bulunmaması halinde ihracatçı veya yüklemeyi
yapan kuruluştan a lınan ve eşyanın yüklendiği limandaki en büyük mülki idare amirince, gümrük
idaresince, ticaret ve sanayi odalarınca veya liman başkanlığınca onaylanmış belgelerin rejim hak sahibi
tarafından ibrazı halinde, eksiklik veya fazlalık takibatı sonlandırılır. (Ek cümleler:RG -31/12/2023-
32416) Dökme eşyada eksiklik veya fazlalığın eşyanın tabiatı icabı 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin
Uygulanması Hakkında Kararın 131 inci maddesinde belirtilen oranlarda olduğunun anlaşılması halinde,
eksiklik veya fazlalık takibatı yapılmayarak işlemler tespit edilen miktar üzerinden sonuçlandırılır.
Eksiklik veya fazlalık takibatı gerektiren durumlar için takibat ve varsa cezaî işlem, eksiklik veya fazlalığın
tamamı için değil, bu oranları aşan kısmı için uygulanır.
(7) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) Kontrol sonuçları girilmeden önce, varsa 30 uncu ve 31
inci maddeler kapsamında sisteme kaydedilmesi gereken değişiklikler, olay kayd ı gümrük idaresi rolü
ile sistemde gerçekleştirilir.
(8) Varış gümrük idaresi, kendisine ibraz edilen TRB’yi ve diğer ekli belgeleri muhafaza eder.
(9) (Değişik:RG-16/11/2024-32724)(1) YGM bulunan antrepolarda boşaltma sonuçları YGM
veya YGM’nin antrepodaki çalışanı tarafından sisteme girilir. Boşaltma sonuçları uygun olan MRN’ler,
boşaltmanın yapıldığı antrepodan sorumlu YGM tarafından, aynı gümrük idaresine bağlı birden fazla
antrepoya eşya boşaltılması durumunda ise son antrepodan sorumlu YGM tarafından, bir liste halinde
boşaltmayı takip eden en geç üç iş günü içerisinde varış gümrük idaresine iletilir. Boşaltma sonucunun
uygun olmaması halinde uyuşmazlığın tespit edildiği antrepodan sorumlu YGM tarafından en geç takip
eden iş günü mesai bitimine kadar gümrük idaresine MRN numarasını da içerecek şekilde bilgi verilmesi
zorunludur. YGM tarafından bu fıkra hükümlerine uygun hareket edilmemesi halinde her bir transit
beyanı için YGM’ye Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca usulsüzlük cezası uygulanır.
MADDE 38 – (1) Transit işlemi transit beyanında beyan edilen varış gümrük idaresinden başka
bir idarede sonlandırıldığında bu idare varış gümrük idaresi olur. Sistemde fiili varış gümrük idaresine
gönderilmiş bir “Beklenen Varış Kaydı” mesajı bulunmadığından, sistem bu idare için hareket gümrük
idaresine “Beklenen Varış Kaydı Talebi” [AAR_REQ (IE002)] mesajını gönderir. Hareket gümrük idaresi
de, “Beklenen Varış Kaydı Cevabı” [AAR_RSP (IE003)] mesajını gönderir. Var ış gümrük idaresi, idare
değişikliğini kabul eder ve “Varış Bilgisi” [AAR_ADV (IE006)] mesajını hareket gümrük idaresine
gönderir.
(2) Hareket gümrük idaresinin işleme MRN vasıtasıyla ulaşamaması halinde, “Beklenen Varış
Kaydı Cevabı” mesajında “Beklenen V arış Kaydı”nın gönderilememe sebepleri de aşağıdaki kodlardan
biri seçilerek bildirilir:
a) “1”- Eşya başka bir varış gümrük idaresine ulaşmıştır,
b) “2”- Hareket gümrük idaresi tarafından sevkiyat iptal edilmiştir,
c) “3”- MRN bilinmemektedir (teknik sebeplerden veya sahtecilikten dolayı),
ç) “4”- Diğer nedenler.
(3) Hareket gümrük idaresi, “Varış Bilgisi” [AAR_ADV (IE006)] mesajını aldıktan sonra, beyanda
belirtilen varış gümrük idaresini ve beyan edilen ancak kullanılmayan transit idaresini/idarelerini
“İletilen Varış Bilgisi” [FWD_ARR (IE024)] mesajı ile transit işleminin sona erdiği hususunda bilgilendirir.
MADDE 39 – (1) Rejim hak sahibi veya temsilcisi tarafından, eşya ve (Değişik ibare:RG -
16/11/2024-32724)(1) MRN varış gümrük idaresine sunulduğunda ya da sonrasında talepte bulunulması
halinde, varış gümrük idaresince gerekli kontroller gerçekleştirildikten sonra transit rejiminin usulüne
uygun olarak sonlandırıldığına ilişkin 42 nci maddeye uygun şekilde alternatif kanıt düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
İbra ve Teminatın Serbest Bırakılması
MADDE 40 – (1) Hareket gümrük idaresi, kendisindeki bilgilerle varış gümrük idaresinden gelen
bilgileri karşılaştırarak, rejimin usulüne uygun olarak sonlandırıldığını tespit etmesi durumunda
gecikmeksizin rejimi ibra eder.
(2) Hareket gümrük idaresinin transit işleminde şüphe ve kaçakçılık kuşkusu nedeniyle transit
refakat belgesinin ve “Kontrol Sonuçları” [DES_CON (IE018)] mesajında yer alan bilgilerin sonradan
kontrolünü talep etmesi durumunda, birinci fıkradaki koşulların, talep edilen bilgilerin gerçekliği ve
doğruluğu teyit edilene kadar, yerine getirilmediği kabul edilir.
(3) Transit rejimine konu eşyaya ilişkin olarak idari veya adli takibatın devam ettiği ve gümrük
vergilerinin tahsilinin gerekmediği ya da gümrük vergilerinin tahsili gerekmekle birlikte gümrük
vergileri, gecikme faizi ve gecikme zammının eksiksiz olarak alındığı durumlarda, yargı kararlarının
uygulanmasına ilişkin düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, ilgili transit beyannamesi ibra edilir.
MADDE 41 – (1) Hareket gümrük idaresi, rejimi ibra etmesi halinde teminatı serbest bırakır.
Ancak, kapsamlı teminat kullanılması durumunda varış bilgisi mesajı alındığında ilgili transit işl emine
ilişkin teminat tutarı serbest bırakılır.
BEŞİNCİ KISIM
Alternatif Kanıt, Alındı ve Sonradan Kontrol
MADDE 42 – (1) Alternatif kanıt, eşyayı tanımlayan ve eşyanın varış gümrük idaresine sunulmuş
olduğunu belirleyen, varış gümrük idaresi tarafından onaylanan bir belgedir.
(2) Rejimin sonlandırılmasının alternatif kanıtı olarak;
a) TRB’nin fotokopisi veya kağıt usülde 5 no.lu iade nüshasının fotokopisi,
b) Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunu gösteren ve eşyayı
belirleyen bir gümrük belgesinin bir nüshası veya bir fotokopisi,
c) İlişkili olduğu MRN belirtilmek kaydıyla eşyayı belirleyen boşaltma kayıtları ve konşimento gibi
ticari belgelerin fotokopisi,
kullanılabilir. Alternatif kanıt, uygun olduğunda, birden fazla transit işlemini kapsayabilir.
(3) Eşyanın bir başka ülkede gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma girmiş olması
durumunda ikinci fıkrada belirtilen nüshalar veya fotokopilerin ilgili ülkenin gümrük makamları
tarafından onaylanması gerekir.
(4) Alternatif kanıt, rejim hak sahibi veya temsilcisi tarafından transit beyanı ve eşyanın varış
gümrük idaresine sunulduğu anda da talep edilebilir. Varış gümrük idaresi h erhangi bir uyumsuzluk
bulunmaması halinde belgelerin üzerine mühür, kaşe, imza ve tarih tatbik etmek suretiyle alternatif
kanıtı onaylar. Söz konusu belgelerin üstünde mühür/kaşe, ilgili memurun imzası ve tarih bulunur.
(5) Ortak transit rejiminde, rejim hak sahibi tarafından hareket gümrük idaresine alternatif kanıt
sunulması halinde, varış gümrük idaresinden, sunulan alternatif kanıtların Ek -15’te yer alan TC21 -
Doğrulama Talebi formu ile doğrulanması istenir. Varış gümrük idaresince usulüne uygun olarak
doldurulan TC21-Doğrulama Talebi formu ve eki alternatif kanıt çerçevesinde transit işleminin usulüne
uygun olarak sonlandırıldığının anlaşılması halinde, ilgili transit işlemi hareket gümrük idaresince ibra
edilir. Hareket gümrük idaresine sunulan alterna tif kanıtların TC21 -Doğrulama Talebi formu ile
doğrulanması öncesinde, varış ülkesinin yetkili makamlarınca doğrudan gümrük idaresine iletilen resmi
yazı ile transit işleminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının belirtilmesi halinde, ayrıca TC21 -
Doğrulama Talebi formu ile doğrulama beklenmeksizin transit işlemi ibra edilir.
MADDE 43 – (1) Eşyayı ve belgeleri varış gümrük idaresine sunan kişinin talebi üzerine, gümrük
idaresince Ek -16’da yer alan TC11 -Alındı Formu düzenlenir. Ancak alındı, rejimin sonlandırılmasının
alternatif kanıtı olarak kullanılamaz.
(2) Varış gümrük idaresinden alındı talep eden kişi, TC11 -Alındı Formunun ilgili bölümlerini
okunaklı bir el yazısıyla doldurarak onay için gümrük idaresine sunar.
MADDE 44 – (1) Transit beyanı ve eki belgelerdeki bilgiler ile rejim hak sahibi tarafından sunulan
alternatif kanıtın doğruluğu ve gerçekliğini kontrol etmek için varış gümrük idaresince sonradan kontrol
yapılabilir. Sonradan kontrol taleplerinde ek-15’te yer alan TC21-Doğrulama Talebi formu kullanılır.
(2) Sonradan kontrol risk analizine dayalı olarak veya örnekleme yoluyla yapılır. Ancak,
sahteciliğe ilişkin kuvvetli şüphe hallerinde sonradan kontrol yapılması zorunludur.
(3) Sonradan kontrol talepleri azami iki ay içind e aynı formun ilgili bölümleri doldurularak
cevaplandırılır.
ÜÇÜNCÜ KİTAP
Araştırma ve Tahsilat Usulleri ile Gümrük Yükümlülüğü
BİRİNCİ KISIM
Araştırma Usulü
MADDE 45 – (1) Hareket gümrük idaresi, eşyanın varış gümrük idaresine sunulması gereken süre
sınırına kadar “Varış Bilgisi” [ARR_ADV (IE006)] mesajını veya “Varış Bilgisi” mesajını aldıktan sonraki
altı gün içinde “Kontrol Sonuçları” [DES_CON (IE018)] mesajını almaz sa sistem tarafından otomatik
olarak “Durum Talebi” [STD_REQ (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1) (IE094)] mesajı gönderilir.
Varış gümrük idaresinden gelen “Durum Yanıtı” [STD_RSP (Değişik ibare:RG -16/11/2024-
32724)(1) (IE095)] mesajında, varış gümrük i daresinde işlemin usulüne uygun sonlandırıldığına ilişkin
bilginin yer almaması durumunda araştırma usulünün başlatılması sistem tarafından otomatik olarak
önerilir (ENQ_REC). Hareket gümrük idaresince en geç yedi gün içinde, rejimin ibra edilmesi için gerek
duyulan bilgilerin elde edilmesi amacıyla veya bunun mümkün olmaması halinde;
a) Gümrük yükümlülüğünün doğup doğmadığının tespit edilmesi,
b) Yükümlünün belirlenmesi,
c) Tahsilattan sorumlu yetkili makamların tespit edilmesi,
amacıyla araştırma usulü başlatılır [ENQ_REQ (IE142)].
(2) Ancak;
a) Sistemde teknik sorun olması halinde veya
b) Gümrük idaresinin, transit rejiminin usulüne uygun sonlandırılmadığına ilişkin bilgileri daha
önce alması halinde ya da
c) Transit rejiminin usulüne uygun sonlandırılmadığından şüphelenilmesi durumunda (örneğin;
alternatif kanıtın gerçekliğinden şüphe duyulan hallerde),
ilgili idarece resen araştırma usulü başlatılmadan önce “Durum Talebi” [STD_REQ (Değişik
ibare:RG-16/11/2024-32724)(1) (IE094)] mesajı; “Varış Bilgisi” [AAR_ADV (IE006)] mesajı alınmadığı
takdirde beyan edilen varış gümrük idaresine, “Varış Bilgisi” mesajı alındığı takdirde fiili varış gümrük
idaresine gönderilir. “Durum Yanıtı” [STD_RSP (Değişik ibare:RG -16/11/2024-32724)(1) (IE095)]
mesajında, varış gümrük idaresinde işlemin usulüne uygun sonlandırıldığına ilişkin bilginin yer almaması
durumunda araştırma usulü resen başlatılır.
(3) Araştırma usulü öncelikle varış gümrük idaresi nezdinde “Araştırma Talebi” [ ENQ_REQ
(IE142)] mesajı kullanılarak başlatılır. Araştırmanın başlatılmasından sonra yirmi sekiz gün içinde
araştırmaya cevap alınamaması veya araştırmaya olumsuz cevap alınması [ENQ_NEG (IE143)]
durumunda, sistem üzerinden rejim hak sahibi nezdinde araştı rma mesajı [REQ_MOV (IE140)]
kullanılarak araştırma başlatılır. Rejim hak sahibi tarafından araştırmaya en geç yirmi sekiz gün
içerisinde rejimin ibrası için gerekli bilgiler ile birlikte cevap verilir.
MADDE 46 – (1) İl ave bilgi göndermek veya belirli bir transit işlemi hakkında bilgi almak için
araştırma ve tahsilat usulleri sürecinde “Araştırma&Tahsilat Bilgisi” (IE144) ve “Araştırma&Tahsilat Bilgi
Talebi” (IE145) mesajları kullanılabilir. Bu bilgi değişimi hareket güm rük idaresi veya varış gümrük
idaresi tarafından başlatılabilir. “Araştırma&Tahsilat Bilgisi” (IE144) mesajı hareket gümrük idaresi
tarafından, “Araştırma&Tahsilat Bilgi Talebi” (IE145) mesajı ise varış gümrük idaresi tarafından
kullanılır. Posta yoluyla i lave belge gönderilmesi gerektiğinde ek -17’de yer alan TC20A -Bilgi/Belge
Gönderilmesi Formu kullanılır.
MADDE 47 – (1) Herhangi bir nedenle hareket gümrük idaresi “Araştırma Talebi”ni [ENQ_REQ
(IE142)] iptal etmeye karar verirse, ilgili varış gümrük idaresine “Araştırma İptal Bildirimi” [ENQ_CAN
(IE059)] mesajı gönderilir.
MADDE 48 – (1) Eşyanın TRB ve ilgili belgeler ile birlikte varış gümrük idaresine sunulmuş, ancak
“Varış Bilgisi” [A AR_ADV (IE006)] ve/veya “Kontrol Sonuçları” [DES_CON (IE018)] mesajlarının
iletilmemiş olması halinde, varış gümrük idaresince, araştırma usulü başlatılmış olsun ya da olmasın, en
kısa sürede ilgili mesajlar hareket gümrük idaresine gönderilir.
(2) Varış gümrük idaresi “Araştırma Yanıtı (IE143)” mesajında aşağıda yer alan yanıt kodlarından
birini belirtir:
a) Kod “1” – “Varışta bilinmiyor” (ENQ_NEG): Eşya beyan edilen varış gümrük idaresine
sunulmamıştır. Bu durumda hareket gümrük idaresince fiili varış güm rük idaresi belirlemeye çalışılır
veya araştırmaya rejim hak sahibi nezdinde devam edilir.
b) Kod “2” – “Mükerrerlik varsayımı” (ENQ_DUP): Eşya beyan edilen varış gümrük idaresine
sunulmuştur ve bu idare aynı eşya için iki “Beyan Bilgisi” (IE015) mesajı olduğunu tespit etmiştir.
c) Kod “3” – “İade nüshası gönderilmiştir” (ENQ_POZ): Eşya beyan edilen varış gümrük idaresine
sunulmuştur, ancak bu idare “Varış Bilgisi” [AAR_ADV (IE006)] ve “Kontrol Sonuçları” [DES_CON
(IE018)] mesajları sistem üzerinden gönderi lemediğinden teyit nüshası (örneğin TRB nüshası)
göndermiştir.
ç) Kod “4” – “Varışta tahsilat talebi” (ENQ_NEG): Ortak transit rejimi kapsamı işlemlerde, eşya
varış gümrük idaresine sunulmamış ancak “Sınır Geçiş Bildirimi” (IE118) yapıldığından varış ülkes inde
olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, varış gümrük idaresince tahsilat yetkisi devralınmak
istenmektedir.
(3) Ortak transit rejiminde, eşyanın varış gümrük idaresine sunulmadığının ancak sınır geçiş
bildiriminin yapıldığının tespit edilmesi halinde, öncelikle eşyanın başka bir varış gümrük idaresine
sunulup sunulmadığı sistem üzerinden kontrol edilir, eşyanın herhangi bir gümrük idaresine
sunulmadığının anlaşılması durumunda tahsilat yetkisini devralmak için “4-Varışta Tahsilat Talebi” kodu
kullanılarak “Araştırma Yanıtı” (IE143) mesajı gönderilir. Tahsilat yetkisinin devralındığına dair mesaj,
varış gümrük idaresine Araştırma Talebi mesajının iletildiği tarihten itibaren yirmi sekiz gün içinde
alınmadığı takdirde, konu Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) iletilir.
MADDE 49 – (1) Hareket gümrük idaresi, eşyanın varış gümrük idaresine sunulması için verilen
süre sınırından itibaren en geç 6 ay içinde araştırma usulünün sonucuna karar verir. Yürütülen araştırma
sonucunda elde edilen bilgiler ve kanıtlar çerçevesinde, rejim ibra edilir veya tahsilat usulüne geçilir.
İKİNCİ KISIM
Tahsilat Usulü
MADDE 50 – (1) Transit işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi
veya ulusal transit rejiminde Yönetmeliğin 239 u ncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca
rejim hak sahibi tarafından vergilerin ödenmesi talebinde bulunulması durumunda, ilgili gümrük
idaresince tahsilat yapılır.
(2) Yönetmeliğin 239 ve 240 ıncı maddeleri ile bu Tebliğde belirlenen durumlard a tahsilat
sürecinin başlatılması için araştırma usulünün başlatılması şartı aranmaz.
MADDE 51 – (1) Araştırma usulü sonucunun olumsuz sonuçlanması veya 45 inci maddenin
üçüncü fıkrasında belirlenen süre içinde cevaplanmaması durumunda, hareket gümrük idaresi, sistem
üzerinden tahsilat işlemini başlatır [REC_COM (IE063)]. Tahsilat işlemi başlatıldıktan sonra, hareket
gümrük idaresi sistem üzerinden tahsilatı tebliğ eder [REC_NOT (IE035)] ve eş zamanlı olarak
yükümlüye de yazılı tebligatta bulunur. Tahsilatın yapılmasını müteakip ilgili idarelere sistem üzerinden
bilgi verilir [REC_DIS (IE152)].
MADDE 52 – (1) Varış gümrük idaresince, ortak transit rejimi kapsamında başlatılan bir transit
işlemine ilişkin sınır geçiş bildiriminin yapılmış olması durumunda, eşyanın varış gümrük idaresine
sunulmadığının veya varış gümrük idaresi değişikliği talebinde bulunulmamış olduğunun tespiti halinde;
araştırma başlatılmış olması halinde araştırma sonucuna “4” kodu ile cevap verilerek tahsilat talebinde
bulunulur. Bu durumda, varış gümrük idaresinin tahsilat talebi hareket gümrük idaresi tarafından kabul
edilirse [REC_ACC_POZ (IE151)], tahsilata ilişkin işlemler sistem üzerinden ve yazılı olarak rejim hak
sahibi nezdinde başlatılır. Hareket gümrük idaresince araştırmanın başlatılmamış olması halinde ise
resen tahsilat işlemi başlatılır. Tahsilatın yapılmasını müteakip ilgili idarelere sistem üzerinden bilgi
verilir [REC_DIS (IE152)].
(2) Süresinde ödenmeyen gümrük vergileri ve diğer yükler için 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.
MADDE 53 – (1) Transit işlemlerinde rejimin ibra edilmediği, eşyanın varış gümr ük idaresine
sunulması gereken tarihten itibaren dokuz ay içinde hareket gümrük idaresince kefile bildirilir. Bu
bildirimde asgari olarak, transit beyanının MRN ve tarihi, hareket gümrük idaresinin adı ve rejim hak
sahibinin adı belirtilir.
(2) Ortak trans it rejimi kapsamındaki işlemler için gümrük yükümlülüğünün Türkiye Gümrük
Bölgesinde doğmuş olması halinde, birinci fıkrada belirtilen bildirimin yapılmış olması kaydıyla rejimin
ibra edilmediği durumda; ilgili gümrük idaresi transit beyanının kabul tarihi nden itibaren üç yıl içinde
kefile transit beyanının MRN ve tarihini, hareket gümrük idaresinin adını, rejim hak sahibinin adını ve
ilgili tutarı belirterek söz konusu ortak transit işlemi için yükümlü olduğu gümrük vergilerini ödemesi
gerektiğini veya gerekebileceğini bildirir. Kefilin yurt dışında yerleşik olması halinde söz konusu bildirim
kefilin Türkiye’deki temsilcisine yapılır. Temsilci bilgilerinin edinilmesi amacıyla ek-18’de yer alan TC30-
Adres Talebi Formu kullanılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralardaki bildirimlerden birinin yapılmış olması halinde, gümrük vergilerinin
rejim hak sahibinden tahsil edildiği veya rejimin ibra edildiği de kefile bildirilir.
(4) Ortak transit rejimi kapsamındaki işlemler için, birinci ve ikinci fıkralarda öngörülen
bildirimlerden herhangi biri, süre sınırının dolmasından önce kefile yapılmamışsa, kefil
yükümlülüklerinden kurtulur. Ancak rejim hak sahibinin yükümlülüğü devam eder.
(5) Dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak üzere, kefilin yükümlülüğü gümrük vergilerinin
ödenmesi gereken süre boyunca devam eder.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Gümrük Yükümlülüğünün Doğması, Yükümlünün Belirlenmesi ve
Yükümlüye Yönelik İşlemler
MADDE 54 – (1) Transit rejimine tabi tutulan eşya ile ilgili olarak ödenmesi gereken güm rük
vergileri ve diğer yükleri kapsayan gümrük yükümlülüğü,
a) Eşyanın transit rejiminden mevzuata aykırı olarak çıkarılması veya
b) Eşya transit rejiminden çıkarılmamakla birlikte, transit rejiminin kullanılmasından doğan
yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi veya eşyanın transit rejimine tabi tutulmasına ilişkin bir
koşula uyulmaması,
durumunda doğar.
(2) Birinci fıkranın (b) bendi çerçevesinde yükümlülüğün doğması için, yerine getirilmeyen
yükümlülüğün rejimin yanlış uygulanması sonucunu yaratması gerekir.
(3) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca eşyanın transit rejimine tabi tutulmasından doğan
yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin, eşyanın tabiatı, öngörülemeyen koşullar ya da mücbir
sebepler nedeniyle veya ilgili idarelerin izni çerçevesinde, eşyanın tamamen tahrip olması veya tekrar
yerine konulamayacak şekilde kaybından kaynaklandığının kanıtlanması durumunda, transit rejimine
tabi tutulan eşya ile ilgili bir gümrük yükümlülüğünün doğmadığı kabul edilir. Kullanılamaz hale gelen
eşyanın yerine konulamayacak şekilde kayıp olduğu kabul edilir.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen telef veya kayıp, Yönetmeliğin 228 inci maddesinde belirtilen şekilde
kanıtlanır.
MADDE 55 – (1) 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen durumda yükümlü;
a) Rejim hak sahibi,
b) Eşyayı transit rejiminden çıkaran kişi,
c) Böyle bir çıkarmaya iştirak eden ve eşyanın transit rejiminden çıkarılmakta olduğunu bilen veya
makul olarak bilmesi gereken kişiler,
ç) Bu eşyayı edinen veya bulunduran ve eşyayı edindiği veya aldığı zaman eşyanın transit
rejiminden çıkarılmış olduğunu bilen veya makul olarak bilmesi gereken kişiler,
olur.
(2) 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumda yükümlü, eşyanın transit
rejimine tabi tutulmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi veya eşyanın transit rejimine tabi
tutulması için öngörülen koşullara uyması istenilen kişidir.
(3) Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden fazla kişinin yükümlü olması durumunda, bu
kişiler vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludur.
MADDE 56 – (1) Gümrük idaresi, gümrük vergileri tutarını hesaplayacak ve yükümlüyü
belirleyecek durumda olduğunda, derhal gümrük vergilerinin tahsil edilmesine yönelik işlemleri
başlatır.
(2) Bu amaçla, ilgili mevzuatta belirtilen süreler içinde, gümrük idaresi taraf ından gümrük
vergileri tutarı yükümlüye bildirilir ve yükümlü tarafından da ödenmesi gerekir.
(3) Gümrük vergilerinin tahsil edilmesine ilişkin işlemlerin başlatılmasını müteakip, ilgili gümrük
idaresi, gümrük yükümlülüğünün doğmasına yol açan olayın olduğu yerle ilgili kanıt elde eder ve bu yer,
ortak transit rejiminde Sözleşmeye akit bir başka taraf ise, söz konusu olayın olduğu yerden sorumlu
makamlara tevsik edici belgelerin onaylı bir nüshası dahil gerekli tüm belgeleri gönderir. Yükümlülüğün
doğduğu y erden sorumlu makamlar, bildirimin alındığını teyit eder ve tahsilattan sorumlu olup
olmadıklarını belirtir. Üç ay içinde cevap verilmediği takdirde, ilgili gümrük idaresi başlattığı tahsilat
işlemlerine derhal devam eder.
(4) Yükümlülüğün doğduğu yerden s orumlu makamlarca, üçüncü fıkrada belirtilen üç aylık
sürenin dolmasından sonra tahsilat yapılmak istenmesi ve ilgili gümrük idaresinin derhal
bilgilendirilmesi koşuluyla gümrük vergilerinin tahsili sürecinin başlatılması halinde, ilgili gümrük
idaresince başlatılmış ancak tamamlanmamış tüm tahsilat işlemleri derhal askıya alınır. Yükümlülüğün
doğduğu yerden sorumlu makamlar, tahsilata ilişkin kanıt sunarsa, ilgili gümrük idaresi hali hazırda
tahsil ettiği tutarı derhal geri öder veya tahsilat işlemlerini iptal eder.
DÖRDÜNCÜ KİTAP
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 57 – (1) Ortak ve ulusal transit rejimleri kapsamında bağlantı hareket ya da varış gümrük
idarelerince işlemleri tamamlanmayan transit beyanları, aylık dönemler itibar ıyla ilgili bölge
müdürlüğünce takip edilerek, işlemlerin mevzuatta belirtilen süreler içerisinde tamamlanması için
gerekli tedbirler alınır.
MADDE 58 – (1) Bakanlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü), bu Tebliğin uygulanmasını temin etmek
amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, özel ve zorunlu durumlar ile bu Tebliğde yer almayan
hususları inceleyip sonuçlandırmaya yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 1- (Ek:RG-31/12/2023-32416)
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sisteme tanımlanmış olan en az iki milyon TL
tutarındaki kapsamlı teminat mektupları için yapılacak kapsamlı teminatta indirim ve teminattan
vazgeçme başvurularında, 11 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
MADDE 59 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 60 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini (Değişik ibare:RG -18/6/2020-31159) Ticaret
Bakanı yürütür.
___________
(1) Bu değişiklik 17/11/2024 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) 16/11/2024 ve 32724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğin 2 nci maddesi ile “DEC_REJ” ibaresi
“DEP_REJ” şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 16/11/2024 ve 32724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğin 3 üncü maddesi ile “DEC_REJ”
ibaresi “DEP_REJ” şeklinde değiştirilmiştir.
(4) 16/11/2024 ve 32724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğin 13 üncü maddesi ile “(YGM_NOT)”
ibaresi “(ARR_NOT)” şeklinde değiştirilmiştir.
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
1/8/2017 30141
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1. 18/6/2020 31159
2. 19/6/2021 31516
3. 8/7/2021 31535
4. 31/12/2023 32416
5. 16/11/2024 32724