Tebliğler · Resmî Gazete: 2017-08-16
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/131338
Resmi Gazete Tarihi: 05.07.2010 Resmi Gazete Sayısı: 27632 mükerrer
ULUSAL MESLEK STANDARTLARINA
DAİR TEBLİĞ
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin eklerini oluşturan on sekiz meslek standardının
yürürlüğe konulmasını sağlamaktır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununun
21 inci maddesi ile 5/10/2007 tari hli ve 26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanı yürütür.
E K L E R:
1. Bagaj Görevlisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
2. Kapı Görevlisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
3. Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
4. Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
5. Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
6. Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5) Ulusal Meslek Standardı
7. Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
8. Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
9. Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
10. Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
11. Boyama Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
12. Boyama Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
13. Şablon Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
14. Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
15. Baskı Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
16. Baskı Operatörü (Seviye 5) Ulusal Meslek Standardı
17. Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
18. Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
5/7/2010 27632 (Mükerrer)
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1. 16/8/2017 30156
2.
3.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
BAGAJ GÖREVLİSİ
SEVİYE 2
REFERANS KODU/10UMS0063-2
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek :
BAGAJ GÖREVLİSİ
Seviye :
2I
Referans Kodu :
10UMS0063-2
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar) :
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz
Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği
(AKTOB), Turistik Otelcile r, İşletmeciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi :
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı :
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı :
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No :
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye iki (2) olarak belirlenmiştir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BAGAJ: Konuğun yanında getirdiği eşyaların bütününü,
BAGAJ EMANET KARTI: Emanete alınacak bagajlar için düzenlenen formu,
BAGAJ GÖREVLİSİ (SEVİYE 2): Bellboy’u,
CHECK IN (C/IN): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini,
CHECK OUT (C/OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
EMANET DEFTERİ: Emanete alınan eşyaların işlendiği defteri,
EMANET ODASI: Emanete alınan eşyaların konulduğu odayı/depoyu,
EŞYA ÇIKIŞ FORMU: Konuk tarafından personele verilen hediyelerin kabulü için düzenlenen
formu,
FORECAST: Tahmini doluluk oranını,
GRUP: Aynı programa uyarak birlikte seyahat eden yolcuları,
HOUSEKEEPING (H/K): Kat hizmetleri bölümünü,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
İZLEK: Prosedürü,
KAPI GÖREVLİSİ (Seviye 2): Doorman’i,
KAYIP VE BULUNMUŞ EŞYA FORMU (LOST AND FOUND): Otelde unutulan veya
kaybolup, konuğun otelden ayrılmasından sonra bulunan eşyaların kaydedildiği formu,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KONUK AVANS FORMU (PAID OUT FORMU): Konuk adına ön kasadan onay şartı ile
yapılan harcamalar karşılığı için düzenlenen formu,
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
MEMORANDUM: Otel yönetimi tarafından çıkarılan, uyulması zorunlu olan yazılı bildirimini/
konuk veya otel adına ön kasadan onay şartı ile yapılan harcamayı,
R/C (ROOM CHANGE): Konuk oda değişimini,
STICKER (BAGAJ ETİKETİ): Konukların bavullarına yapıştırılan otelin amblemi, adresi gibi
bilgilerle birlikte konuğa ait bilgilerin kayıt edildiği etiketleri,
TEFRİŞAT: Döşemenin gerektirdiği bütün parçaları veya eşyanın tümünü,
3x3 METODU: Bagaj hizmetleri görevlisinin konuk kapısına 3 kere vurup “Bellboy” diye
seslenmesi ve bu işlemi iki kez daha tekrarlaması metodunu,
VARDİYA (SHIFT): Çalışma zaman aralığını,
VARDİYALAR ARASI İLETİŞİM DEFTERİ (LOG BOOK): Resepsiyonda vardiyalar
arasında mesaj, bilgi aktarımı sağlayan defteri,
VIP (VERY IMPORTANT PERSON): Çok önemli kişiyi,
WAKE-UP CALL (UYANDIRMA): Konuğu telefonla arayarak uyandırma işlemini
ifade eder.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 6
2. MESLEK TANITIMI ............................................................................................................ 7
2.1. Meslek Tanımı ................................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yer ........................................ 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ....................................................... 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ..................................................................................... 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları ........................................................................................ 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .............................................................................. 8
3. MESLEK PROFİLİ ............................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ...................................................................... 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .......................................................................... 21
3.3. Bilgi ve Beceriler .......................................................................................................... 21
3.4. Tutum ve Davranışlar.................................................................................................. 21
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME ................................................. 23
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği T.C. Kültü r ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler
Birliği (AKTOB) , Turistik Otelciler, İşletmeciler ve Yatırımcılar Birliği (TUROB) tarafından
hazırlanmıştır.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2 ) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MY K Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek Hizmetleri
Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Bagaj Görevlisi (Seviye 2); özel veya k amuya ait konaklama işletmelerinde konukları karşılama
ve uğurlama, bagajları taşıma , k onukları odalara yerleştirme, bu görev leri yerine getirirken
işletme ve işletmedeki hizmetlere iliş kin bilgi verme , postaları iletme , danışma i şlemlerini ve
konuk araçları ile ilgilenme hizmetlerini yerine getirme bilgi ve becerisine sahip kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yer
ISCO 08: 9621 (Kuryeler, paket dağıtıcıları ve bagaj taşıyıcıları)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre İle İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere
uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek İle İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) özel ya da kamuya ait konaklama işletmelerinin konuk karşılama,
bagaj taşı ma hizmetlerinin verildiği lobi, otel ve oda katları gibi yerlerde görev yapar. Teknik
servis, Çamaşırhane, Ön Büro, Bahçe, Muhasebe, İnsan Kaynakları, Güvenlik, Ambar, Servis ,
Mutfak, Sağlık Kulübü gibi bölümlerle işbirliği içinde çalışır. Düş me, kayma gibi görünmeyen
kazalara ve bel fıtığı, varis gibi hastalıklara karşı gerekli önlemler alınmalı dır. Çalışma ortamı
yoğun ve streslidir. Tatil günlerinde çalışma, vardiya usulü ve fazla çalışma söz konusu olabilir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Bu meslekte çalışan kişilerin klostrofobisinin olmaması gerekmektedir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
A.1.3 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
A.1.4 Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler de işletme izleklerine uygun olarak görev
alır.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.
A.2.2 Yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi giyer ve çalışmayla ilgili uyarı
işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda kullanır.
A.2.3 Tehlikeli durumları saptayıp giderilmesi için önlemler alarak amirine rapor eder.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde öğrendiklerini sürekli güncelleyerek işinde uygular.
B.2 Çevresel risklerin azaltılması
çalışmalarını yürütmek
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara
katılır.
B.2.2 Doğal kaynakları verimli ve tasarruflu bir şekilde kullanır.
B.2.3 Çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel et kilerini gözlemler ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Çalıştığı alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemeleri doğru yere iletir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C İş organizasyonu yapmak
C.1 Kişisel hazırlık yapmak
C.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
C.1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarına uyar.
C.2 İş öncesi görev talimatlarını
almak
C.2.1 Günlük iş programını öğrenir.
C.2.2 Otele giriş yapacak ve ayrılacak konukların listesini alır.
C.2.3 Otelde gerçekleşecek günlük aktiviteleri öğrenir.
C.2.4 Vardiyalar arası iletişim defterini okur ve bilgi edindiğine dair paraflar.
C.2.5 Çok önemli konuklarla amirinden aldığı talimatlar ve işletme izlekleri
doğrultusunda ilgilenir.
C.3 Gerekli araç-gereç ve
malzemeyi hazırlamak
C.3.1 Vardiyasında kullanacağı araç-gereçleri kontrol ederek eksiklerini tamamlar.
C.3.2 Araç ve gerecin kullanıma uygunluğunu inceler.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
Konuk girişinde bagaj
işlemlerini yapmak
(Devamı var)
D.1 Konuğu karşılamak
D.1.1 Konuğu işletme izlekleri doğrultusunda selamlayarak ve olumsuz hava şartları ile
ilgili gerekli önlemleri alarak karşılar.
D.1.2 Konuğun bagajı varsa bagajını taşımasına yardımcı olur.
D.1.3 Alınan bagajlara bagaj etiketi yapıştırır.
D.1.4 Konuğun odası verildikten sonra bagaj etiketine konuğun oda numarasını yazar.
D.2 Konuğa odasına kadar eşlik
etmek
D.2.1 Resepsiyondan oda anahtarını/kartını alır .
D.2.2 Konuğa ismi ile hitap eder ve a sansöre yol göstererek kendisi önde ilerler.
D.2.3 Asansöre önce misafir sonra kendisi biner.
D.2.4 Konuğa otel hakkında kısa bilgiler verir.
D.2.5 Asansörden önce k endisi sonra konuk iner.
D.2.6 Konuk odasına doğru yol göstererek ilerler.
D.2.7 Geçtiği mekânlarda fark ettiği arıza veya aksaklıkları not alarak amirine iletir.
D.3 Konuğu odasına yerleştirmek
D.3.1 3x3 metoduna göre odanın uygunluğunu denetler.
D.3.2 Oda anahtarı/kartı ile kapıyı açarak odayı kontrol eder ve önce konuk sonra da
kendisi odaya girer.
D.3.3 Bagajı/bagajları konuk odasına yerleştirir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
Konuk girişinde bagaj
işlemlerini yapmak
(Devamı var)
D.4 Konuğa oda hakkında bilgi
vermek
D.4.1
Eğer konuk işletmeye ilk kez geliyorsa ve bilgi istiyorsa oda içerisindeki
tefrişatın ve elektronik cihazların işletme sta ndartlarına uygunluğunu
denetleyerek kullanımları hakkında bilgi verir .
D.4.2 Tesis i çersinde konuğa sunulan ücretli/ ücretsiz hizmet taleplerini not alarak
amirine iletir.
D.4.3 Oda ile ilgili eksiklikler varsa tespit edip not alır.
D.4.4 Konuğa iyi istirahatlar/ iyi tatiller dileyerek odadan çıkar.
D.4.5 Eksikliklerle ilgili ön büroya bilgi verir.
D.5 Grup giriş öncesi hazırlıkları
yapmak
D.5.1 Giriş yapacak g rubun giriş saati, kişi ve oda sayısı hakkında resepsiyondan bilgi
alır.
D.5.2 Grup girmeden önce bagajların hangi nokta da toplanacağını belirler.
D.5.3 Bagajlara yapıştırılacak bagaj etiketlerini hazırlar.
D.5.4 Bagaj arabalarını hazır bulundurur.
D.6 Grup giriş işlemlerini yapmak
(Devamı var)
D.6.1 Grup geldiğinde bagajları eksiksiz bir şekilde indirir.
D.6.2 Grup bagajlarını önceden belirlenen noktada toplar.
D.6.3 Grup bagajlarını adet olarak sayıp not alır.
D.6.4 Toplam bagaj sayısını grup lideri nden/rehberinden öğrenerek teyit eder.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Konuk girişinde bagaj
işlemlerini yapmak
D.6 Grup giriş işlemlerini yapmak
D.6.5 Grup bagajlarına belirlenen bagaj etiketlerini yapıştırır.
D.6.6 Grup üyelerinin odaları belirlendikten sonra bagajla rının üzerine oda
numaralarını yazar veya konuklar tarafından yazılmasını sağlar.
D.6.7 Grup bagajları içerisinde hasarlı olanları bir tutanak ile belirleyerek amirine
bildirir.
D.7 Grup bagajlarını odaya
çıkartmak
D.7.1 Bagajları üzerinde belirtilen oda numaralarına göre ayırır.
D.7.2 Bagajların üzerinde belirtilen oda numaralarına göre odalara dağılımını yapar.
D.7.3 Bagaj dağılımında hat a varsa tespit ederek sorunu çözer veya amirine bildir .
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Konuk hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
E.1 Otele gelen evrak ve posta
dağıtımını yapmak
E.1.1 Konuğa ve işletme birimlerine dağıtımı yapılacak evrakları, postaları belirleyip
gelen “Posta Defterine” kayıt eder.
E.1.2 Konaklamaya devam eden konukların oda numaralarını belirler.
E.1.3 Gelmesi beklenen ve ayrılan konukların postalarını ayırır.
E.1.4 Evrakları ve postanın dağıtımını yaparak kayıt eder.
E.2 Otel içinde konuğa
ulaşılmasına yardımcı olmak
E.2.1 Resepsiyondan aranılan konuğun ismini öğrenir.
E.2.2 Konuğu bulmak için hazırlanan yazı panosu na konuğun adını soyadını yazar.
E.2.3 Konuğun bulunabileceği mekânlarda panoyu gezdirir.
E.3 Konuk mesajlarını iletmek
E.3.1 Resepsiyondan mesaj iletilecek konukla rın isimlerini ve oda numaralar ını
öğrenir.
E.3.2 Konuğun odada/otelde olup olmadığını öğrenir.
E.3.3 Mesajı konuğa ya da odaya iletir.
E.3.4 İletilen mesajı işletme izleklerine göre kayıt altına alır.
E.4 Uyandırmaya cevap vermeyen
konukları uyandırmak
E.4.1 Uyandırmaya cevap vermeyen konuğun oda numarasını resepsiyondan ya da
amirinden öğrenerek not alır.
E.4.2 Konuğun odasına çıkar ve diğer odalarda bulunan konukları rahatsız etmeden
kapısına vurarak uyandırmaya çalışır.
E.4.3 Konuk hala uyanmıyorsa resepsiyona bilgi verir ve işletme izleklerine ve amirinin
talimatlarına göre hareket eder.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Konuk hizmetlerini
yürütmek
E.5 Şüpheli kişileri ön büroya
bildirmek
E.5.1 Otele giriş çıkış yapanların, lobide oturanların hal ve hareketlerini gözlemler.
E.5.2 Durumu şüpheli olanları tespit eder.
E.5.3 Aciliyetine göre amirine ve ilgili bölümlere durumla ilgili bilgi verir.
E.6 Konuğun otel dışından
isteklerini yerine getirmek
E.6.1 Konuğun isteklerini konuktan/ resepsiyondan öğrenir, i şletme izleklerine göre
uygunluğunu denetler.
E.6.2 Konuğun isteğini dışarıdan makbuz, fiş veya fatura karşılığı temin eder.
E.6.3 Aldığı fiş, fatura, belgeyi “Konuk Avans Formu”na ekler.
E.6.4 Otel dışından temin edilen istekleri konuğa ulaştırır.
E.6.5 Konuk ödemeyi yapmamışsa “Konuk Avans Formu” düzenleyerek konuğa
imzalatır.
E.6.6 İmzalattığı “Konuk Avans Formunu” resepsiyona verip harcadığı bedeli geri alır.
E.6.7 Tesis içer isinde konuğa sunulan ücretli -ücretsiz hizmet taleplerini not alarak
ilgili amirine iletir .
E.7 Konuk şikâyetleri ile
ilgilenmek
E.7.1 Konuktan gelen şikâyetleri dinler ve şikâyeti ilettiği için teşekkür eder .
Giderebileceği şikâyetleri giderir ve gideremeyecekleri ile ilgili not alır.
E.7.2 Şikâyetlerle ilgili kendi amirine ve ilgili birime bilgi verir.
E.8 Oda değişim işlemini yapmak
E.8.1 Değişim işlemi gerçekleştirilecek konuk oda bilgilerini içeren “Oda Değişim
Formu”nu amirinden alır .
E.8.2
Oda değişim işlemini işletme izlekleri doğrultusunda gerçekleştirerek oda
anahtarını/kartını teslim alır ve amirini bilgilendirerek anahtarı/kartı
resepsiyona teslim eder.
E.9 Lobi düzenini izlemek
E.9.1 Koltuk, oturma grubu, sehpa tertip v e düzenini takip ederek ihtiyaç halinde
amirine veya ilgili bölüme bilgi verir.
E.9.2 Arıza, kir, leke gibi durumlarda amirine veya ilgili bölüme bilgi verir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Konuk çıkışında bagaj
işlemlerini yapmak
(Devamı var)
F.1 Otelden ayrılacak konuğun
bagajlarını odadan almak
F.1.1 Bagajı alınması istenen konuğun oda numarasını resepsiyondan öğrenir.
F.1.2 3x3 metoduna göre konuğun odada olup olmadığını denetler .
F.1.3 Konuğa ait eşyaları alır ve resepsiyona getirir.
F.1.4 Konuk odada değil ise odayı son bir kez kontrol edip konuk eşyalar ını çıkış
noktasına götürür, k ayıt defterine kaydeder.
F.2 Emanete alınacak eşyalar için
bagaj kartı düzenlemek
F.2.1
Eşyaların niteliğin i, kime ve hangi odaya ait olduğunu, hangi tarih ve saatte
hangi otel personeli tarafından teslim alındığını, ne zaman ve kim tarafından
alınacağını bagaj kartına yazar.
F.2.2 Bagaj kartının bir nüshasını konuğa teslim eder.
F.3 Emanete alınan eşyaları bagaj
odasına almak
F.3.1 Emanete alınacak eşyayı özelliklerine göre bagaj odasına yerleştirir.
F.3.2 Emanete alınan eşyaların bagaj kart numarasını emanet defterine yazar.
F.4 Emanete alınan eşyaları teslim
etmek
F.4.1 Konuktan bagaj kartını ister.
F.4.2 Bagaj kartının üstündeki bilgileri kontrol eder.
F.4.3 Bagaj kartında belirtilen eşyayı emanet odasından getirerek konuğa teslim eder.
F.4.4 Emanet defterine teslim edildiği tarihi, saati ve teslim alan kişinin adı ve soyadını
yazar.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Konuk çıkışında bagaj
işlemlerini yapmak
F.5 Grup çıkışı öncesi hazırlıkları
yapmak
F.5.1 Ayrılacak gruplara ait bilgileri resepsiyondan takip eder.
F.5.2 Çıkış yapacak gru p/gruplar hakkında bagaj alınış saati, çıkış saat i gibi bilgileri
alır.
F.5.3 Ayrılacak grubun bagajlarının toplanacağı yeri belirler.
F.6 Grup çıkışını yapmak
F.6.1 Çıkış yapacak grup odalarını not alır.
F.6.2 Bagaj alınış saatine göre katlar ı gezerek gruba ait bagajları lobiye önceden
belirlenen yere indirir.
F.6.3 Bütün bagajlar indikten sonra bagajları sayarak kayıt altına alır.
F.6.4 Eksik ya da fazla çıkması durumunda grup lideri ile iletişime geçer.
F.6.5 Bagajları otobüse yerleştirir.
F.6.6 Grup ayrılmadan önce resepsiyondan grup çıkış işlemlerinin tamamlandığına dair
onay alır.
F.6.7 Grup çıkış yaptıktan sonra son denetimleri yapar.
F.7 Konuğu uğurlamak
F.7.1 Çıkış işlemlerinin yapılmasını bekler.
F.7.2 Konuğu, işletme izlekleri doğrultusunda uğurlar.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
Vardiya sonu işlemleri
yapmak
G.1 Bagaj odalarını temizlemek
G.1.1 Temizlik için gerekli malzemeyi temin eder.
G.1.2 Düzenleme ve temizliği yapar.
G.2
Kayıp ve bulunmuş eşya ile
ilgili işletme izleklerini
uygulamak
G.2.1 Bulunan eşyaları cinsini, rengini , bulunduğu tarih, yer ve bulan kişinin adını
belirterek işletme izleklerine göre belirlenmiş bölüme teslim eder.
G.2.2 İlgili bölümün düzenlediği “Kayıp ve Bulunmuş Eşya Formunu” imzalar.
G.3 Vardiyalar arası iletişim
defterine bilgileri kayıt etmek
G.3.1 Vardiyası esnasında gerçekleşen önemli olayları not alır.
G.3.2 Bir sonraki vardiyada yapılması ve takip edi lmesi gereken işlemleri not alır.
G.3.3 Vardiyalar arası iletişim defterine not aldığı işlemlerin açıklamalarını
vardiyasını devrettiği personele sözlü olarak da aktarır.
G.4
Konuk tarafından verilen
hediyeleri izleklere uygun
kabul etmek
G.4.1 Konuk tarafından astlarına ve kendisine verilen hediyeleri üstlerine imzalattığı
“Eşya Çıkış Formu” ile kabul eder.
G.4.2 İşyerinden ayrılmadan önce ilgililere “ Eşya Çıkış Formunu” gösterir.
G.5 Şüpheli görünen bagajları ön
büroya bildirmek
G.5.1 Lobideki bagaj hareketlerini izler.
G.5.2 Otel içerisinde ilgilendiği, takip ettiği bagajlarda dikkat çekici ağırlık, ses,
sahipsizlik gibi durumları tespit ettiğinde resepsiyona bilgi verir.
G.6 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak
G.6.1 Vardiyası boyunca k ullandığı donanımları devir alan personele temiz, sağlam ve
düzenli bir şekilde teslim eder.
G.6.2 Arızalı donanımları tespit ederek “Teknik S ervis Arıza Formu “ doldurur ve
amirini bilgilendirir.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
H.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
H.1.1 Her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
H.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.2 Kurs ve seminerlere katılmak
H.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
H.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.3 Yeni gelen personele yardımcı
olmak
H.3.1 İşletme prensiplerini öğretir.
H.3.2 Yardım isteyen personele işi ile ilgili yardımda bulunur.
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ajanda
2. Bagaj arabaları
3. Bagaj etiketi
4. Bagaj kartı
5. Gelen-giden posta kayıt defteri
6. Matbu formlar (Ambar talep fişi, Arıza formu, Depo malzeme çekme formu, Emanet bagaj giriş
ve çıkış kayıt formu, Emanet eşya formu, Eşya çıkış formu, Grup oda ve isim listesi formu,
Konuk avans formu (Paid Out) vb.)
7. Mesleki yayınlar
8. Ofis malzemeleri
9. Otel rehberi
10. Şehir rehberi
11. Takvim
12. Telefon
13. Telsiz veya çağrı cihazı
14. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Araç, gereç ve donanım bilgisi
2. Çevre düzenlemeleri bilgisi
3. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
4. Genel turizm bilgisi
5. İletişim yeteneği
6. İSG bilgisi
7. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
8. Kayıt tutma bilgisi
9. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
10. Mesleki terim bilgisi
11. Tesis hizmetleri hakkında bilgi
12. Yabancı dil bilgisi (Temel düzeyde)
13. Yöreye ve işletmeye ilişkin bilgi
14. Zamanı iyi kullanma becerisi
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
2. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
3. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
4. İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
5. İnsan ilişkilerine özen göstermek
6. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
7. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
8. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
9. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
10. Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşabilmek
11. Yapılan iş ve işlemlerde detaylara dikkat etmek
12. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
Bagaj Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0063-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME
Bagaj Görevlisi (Seviye 2 ) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve
değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve sertifikasyon merkezlerinde yazılı
ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
KAPI GÖREVLİSİ
SEVİYE 2
REFERANS KODU / 10UMS0064-2
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
KAPI GÖREVLİSİ
Seviye:
2I
Referans Kodu:
10UMS0064-2
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz
Turistik Ot elciler ve İşletmeciler Birliği
(AKTOB), Turistik Otelciler, İşletmeciler
ve Yatırımcılar Birliği (TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye iki (2) olarak belirlenmiştir.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BAGAJ: Konuğun yanında getirdiği eşyaların bütününü,
BAGAJ GÖREVLİSİ (Seviye 2): Bellboy’u,
CHECK IN (C/IN): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini,
CHECK OUT (C/OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
EŞYA ÇIKIŞ FORMU: Konuk tarafından personele verilen hediyelerin kabulü için düzenlenen
formu,
FORECAST: Tahmini doluluk oranını,
GRUP: Aynı programa uyarak birlikte seyahat eden yolcuları,
HOUSEKEEPING (H/K): Kat hizmetleri bölümünü,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıf laması’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
İZLEK: Prosedürü,
KAPI GÖREVLİSİ (Seviye 2): Doorman’i,
KAYIP VE BULU NMUŞ EŞYA FORMU (LOST AND FOUND ): Otelde u nutulan veya
kaybolup, konuğun otelden ayrılmasından sonra bulunan eşyaların kaydedildiği formu,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
MEMORANDUM: Otel yönetimi tarafından çıkarılan, uyulması zorunlu olan yazılı bildirimi/
Konuk veya otel adına ön kasadan onay şartı ile yapılan harcamayı,
R/C(ROOM CHANGE): Oda değişimini,
TEFRİŞAT: Döşemenin gerektirdiği bütün parçaları veya eşyanın tümünü,
VARDİYA (SHIFT): Çalışma zaman aralığını,
VARDİYALAR ARASI İLETİŞİM DEFTERİ (LOGBOOK): Resepsiyonda vardiyalar
arasında mesaj, bilgi aktarımı sağlayan defteri,
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
VIP (VERY IMPORTANT PERSON): Çok önemli kişiyi
ifade eder.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 5
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 6
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 6
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 6
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 6
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 6
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 6
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 7
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 8
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 8
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 16
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 16
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 16
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME ............................................ 17
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Kapı Görevlisi (Seviye 2 ) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanun u ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı, Turistik Otelciler, İşletmeciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB), Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB )
tarafından hazırlanmıştır.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) ulusal meslek standardı , sektördeki ilgi li kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş, M YK Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek Hizmetleri
Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Kapı Görevlisi (Seviye 2) ; özel veya kamuya ait konaklama işletmelerinde , konaklama ya da
diğer nedenle rle gelen konukları işletme izle kleri doğrultusunda karşılama ve yol gösterme ,
konukların taksi ihtiyaçlarını karşılama , araçlarıyla gelen konukların araç kapısını açma , otel
önündeki araç trafiğini düzenleme işlemlerini yürütme bilgi ve becerisine sahip kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 9629 (Başka yerde sınıflandırılmamış nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
* Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Kapı Görevlisi (Seviye 2) özel ya da ka muya ait konaklama işletmelerinin giriş kapısında ve
çevresinde görev yapar. Teknik Servis, Çamaşırhane, Ön Büro, Bahçe, Muhas ebe, İnsan
Kaynakları, Güvenlik gibi bölümlerle işbirliği içinde çalışır. Düşme, kay ma gibi görünmeyen
kazalara ve bel fıtığı, varis gibi hastalıklara karşı gerekli önlemler alınmalıdır. Çalışma ortamı
yoğun ve streslidir. Tatil günlerinde çalışma, vardiya u sulü ve fazla çalışma söz konusu
olabilir.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
A.1.3 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
A.1.4 Yangın, sel, deprem gibi doğal afetlerde işletme izleklerine uygun olarak görev alır.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.
A.2.2 Yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi giyer ve çalışmayla ilgili uyarı
işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda kullanır.
A.2.3 Tehlikeli durumları saptayıp giderilmesi için önlemler alarak amirine rapor eder.
.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde öğrendiklerini sürekli güncelleyerek işinde uygular.
B.2 Çevresel risklerin azaltılması
çalışmalarını yürütmek
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
B.2.2 Doğal kaynakları verimli ve tasarruflu bir şekilde kullanır.
B.2.3 Çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel etkilerini gözlemler, rapor eder ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Sorumluluğu altındaki alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemelerin ayrıştırılıp
doğru yere iletilmesini sağlar.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C İş organizasyonu yapmak
C.1 Kişisel hazırlık yapmak
C.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
C.1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarına uyar.
C.2 İş öncesi görev talimatlarını
almak
C.2.1 Günlük iş programını öğrenir.
C.2.3 Otele giriş ve çıkış yapacak konukların listesini alır.
C.2.4 Otelde gerçekleşecek günlük aktiviteleri öğrenir.
C.2.5 Vardiyalar arası iletişim defterini okur ve bilgi edindiğine dair paraflar.
C.2.6 Çok önemli konuklarla amirinden aldığı talimatlar ve işletme izlekleri
doğrultusunda ilgilenir.
C.3 Gerekli araç-gereç ve
malzemeyi hazırlamak
C.3.1 Vardiyasında kullanacağı araç-gereçleri kontrol ederek eksiklerini tamamlar.
C.3.2 Araç ve gerecin kullanıma uygunluğunu inceler.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
Konuk giriş işlemlerinde
kapı işlemlerini yürütmek
(Devamı var)
D.1 Otel girişinin ve otoparkın
düzenini sağlamak
D.1.1 Görev alanının ve çevresinin temiz ve düzenli olmasına dikkat eder.
D.1.2 Temizlenmesi gereken yerler hakkında Kat Hizmetleri bölümü ile irtibata geçer.
D.2 Otel kapı önü araç trafiğini
yönetmek
D.2.1 Otel kapı önünde araç yığılmasını engellemek için araçları işletme izlekleri
doğrultusunda otoparka çeker veya çekilmesini sağlar.
D.2.2 Konuğa araçta kıymetli eşyalarını bırakmaması gerektiğini hatırlatır.
D.2.3 Araçta herhangi bir hasar olup olmadığını denetler. Araçta hasar varsa amirini,
konuğu ve güvenliği bilgilendirir.
D.2.4 Gelmesi beklenen grup otobüsleri için otel girişinde/otoparkında uygun yer ayarlar.
D.3 Aracı ile veya taksi ile gelen
konuğu karşılamak
D.3.1 İşletme izlekleri doğrultusunda konuğu selamlar.
D.3.2 Konuk araç kapısını açar, k onuğun araçtan inmesine yardım eder.
D.3.3 Olumsuz hava şartları i le ilgili gerekli önlemleri alarak konukların karşılanmasına
yardımcı olur.
D.3.4 Konuğu geliş amacına göre gideceği yere yönlendirir.
D.4 Bagaj hizmeti vermek
D.4.1 Konuğun bagajını bagaj görevlisine teslim eder.
D.4.2 Grup giriş ve çıkış işle mleri esnasında lobi ve otel önündeki valiz trafiğinin
kontrolünü sağlar, gerekirse bagaj görevlisine destek verir.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
Konuk giriş işlemlerinde
kapı işlemlerini yürütmek
D.5 Şüpheli kişileri ilgili birimlere
bildirmek
D.5.1 Otele giriş -çıkış yapan konukları gözlemler.
D.5.2 Durumu şüpheli olanları tespit ederek ilgili birimlere ve amirine bilgi verir.
D.6 Otel çevresi ve bölge
hakkında güncel bilgi vermek
D.6.1 Şehirde olan ya da yakın zamanda olacak ö zel etkinlikler hakkında gazete, internet
aracılığıyla bilgi edinir.
D.6.2 Konuktan gelecek ulaşım/yer/yön sorularını cevaplandırır.
D.6.3 Konuk arzu ettiği takdirde işletme izlekleri doğrultusunda tavsiyelerde bulunur.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Konuk çıkış işlemlerinde
kapı işlemlerini yürütmek
E.1 Konuk araç anahtarının
denetlenmesini sağlamak
E.1.1 Çıkış listesinde aracı olan odaları tespit eder.
E.1.2 Araç ve anahtar k ontrolünü gerçekleştirmesi için ilgili bölüme bilgi verir.
E.2
Konuk aracının getirilmesini
sağlamak
E.2.1 Araçlarını talep eden konukların oda numaraları ve/veya araç fişi numarasını
öğrenir.
E.2.2 İlgili birime konuk araç talebini oda numarası v eya araş fişi numarasıyla bi rlikte
bildirir.
E.3 Aracı ile gelen konuğu
uğurlamak
E.3.1 Konuğun aracının kapısını açar, k onuk rahat bir şekilde oturana kadar kapıyı
tutmaya devam eder ve işletme izlekleri doğrultusunda selamlayarak uğurlar.
E.3.2 Konuk talepleri doğrultusunda konuğu gideceği yer/yön hakkında bilgilendirir.
E.4 Konuk taksi ihtiyacını
karşılamak
E.4.1 Anlaşmalı taksi duraklarından taksi çağırır.
E.4.2 Taksi otel girişine ge ldiğinde konuk için kapıyı açar, özellikle yabancı uy ruklu
konuklar için taksi şoförüne varış yeri hakkında bilgi verir.
E.4.3 Konuğun bagajı var ise araca yerleştirilmesine yardımcı olur.
E.4.4 Konuğun güvenli ulaşımı için işletme izleklerine göre gerekli önlemleri alır.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Vardiya sonu işlemlerini
yapmak
F.1
Vardiyalar arası iletişim
defterine bilgileri kayıt etmek
F.1.1 Vardiyası esnasında gerçekleşen önemli olayları ve b ir sonraki vardiyada
yapılması ve takip edilmesi gereke n işlemleri not alır.
F.1.2 Not aldığı işlemlerin açıklamalarını vardiyasını devrettiği personele sözlü olarak
da aktarır.
F.2
Konuk tarafından verilen
hediyeleri izleklere uygun
kabul etmek
F.2.1 Konuk tarafından astlarına ve kendisine verilen hed iyeleri üstlerine imzalattığı
“Eşya Çıkış Formu” ile kabul eder.
F.2.2 İşyerinden ayrılmadan önce kapı çıkışı veya güvenlik g örevlilerine “Eşya Çıkış
Formu”nu gösterir.
F.3 Şüpheli görünen bagajları ön
büroya bildirmek
F.3.1 Otel girişindeki bagaj hareketlerini takip eder.
F.3.2 Otel girişinde ilgilendiği, takip ettiği bagajlarda dikkat çek ici ağırlık, ses,
sahipsizlik gibi durumlar tespit ederse resepsiyona ve güvenliğe bilgi verir.
F.4
Kayıp ve bulunmuş eşya ile
ilgili işletme izleklerini
uygulamak
F.4.1 Bulunan eşyaların cinsini, rengini , bulunduğu tarih, yer ve bulan kişinin adını
belirterek işletme izleklerine göre belirlenmiş bölüme teslim eder.
E.4.2 İlgili bölümün düzenlediği “Kayıp ve Bulunmuş Eşya Formunu” imzalar.
F.5 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak
F.5.1 Vardiyası boyunca k ullandığı donanımlar ı devir alan personele temiz, sağlam ve
düzenli bir şekilde teslim eder.
F.5.2 Arızalı donanımları tespit ederek “Teknik Servis Arıza Formu “ doldurur ve amirini
bilgilendirir.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
G.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
G.1.1 Her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
G.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
G.2 Kurs ve seminerlere katılmak
G.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
G.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
G.3 Yeni gelen personele
yardımcı olmak
G.3.1 İşletme prensiplerini öğretir.
G.3.2 Yardım isteyen personele işi ile ilgili yardımda bulunur.
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Arıza formu
2. Grup oda ve isim listesi formu
3. Malzeme talep formu
4. Mesleki yayınlar
5. Ofis malzemeleri
6. Otel rehberi
7. Şehir rehberi
8. Telefon
9. Telsiz veya çağrı cihazı
10. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Araç, gereç ve donanım bilgisi
2. Çevre düzenlemeleri bilgisi
3. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
4. Genel turizm bilgisi
5. İletişim yeteneği
6. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
7. İSG bilgisi
8. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
9. Mesleki terim bilgisi
10. Yabancı dil bilgisi (Temel düzeyde)
11. Yöreye ve işletmeye ait bilgi
12. Zamanı iyi kullanma becerisi
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmaları sırasında gözlem yapmak
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
5. İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
6. İnsan ilişkilerine özen göstermek
7. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
8. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
9. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
10. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
11. Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşabilmek
12. Yapılan iş ve işlemlerde detaylara dikkat etmek
13. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
Kapı Görevlisi (Seviye 2) 10UMS0064-2/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME
Kapı Görevlisi (Seviye 2) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve
değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve sertifikasyon merkezlerinde yazılı
ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
OTEL REZERVASYON GÖREVLİSİ
SEVİYE 3
REFERANS KODU/ 10UMS0065-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek :
OTEL REZERVASYON GÖREVLİSİ
Seviye :
3I
Referans Kodu :
10UMS0065-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar) :
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz
Turistik Otelciler ve İşletmecil er Birliği
(AKTOB), Turistik Otelciler, İşletme ciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi :
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı :
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı :
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No :
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AKSİYON: Satışların performansını arttırmak amacı ile otelin acenteye belli tarih aralıklarında
vermiş olduğu özel fiyatları,
ACENTE: A grubu, B grubu, C grubu olarak, konaklama, ulaşım, rehberlik, çev re gezileri gibi
hizmetleri paket olarak hazırlayan ve tüketiciye uygun fiyatlarla sunan turizm kuruluşlarını,
BAGAJ GÖREVLİSİ (SEVİYE 2): Bellboy’u,
CHECK IN (C/IN): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini,
CHECK OUT (C/ OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
COMPLEMENTARY (COMP): Bedelsiz konaklayan konuğu,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
DEPOZİT (ÖN KASA ALINDISI): Konuklardan otele girişte veya diğer zamanlar ödeme
alındığı zaman kullanılan formu,
EKSTRA: Konuğun otel içinde yaptığı harcamaların genel adını,
ERKEN AYRILMA (EARLY CHECK -OUT): Konuğun rezervasyonunda veya otele
kabulünde belirttiği C/O tarihinden önce otelden ayrılmasını,
EŞYA ÇIKIŞ FORMU: Konuk tarafından personele verilen hediyelerin kabulü için düzenlenen
formu,
FOLIO: Misafirlerin konaklamaları süresince harcamalarının kaydedildiği hesap cetvelini,
GRUP: Aynı programa uyarak birlikte seyahat eden yolcuları,
GRUP MEMO RANDUMU: Otele gelecek gruplarla ilgili bilgileri, diğer bölümlere iletmek
amacıyla kullanılan formları,
GRUP ODA VE İSİM LİSTESİ (GROUP ROOMING LIST): Gelecek gruptaki kişilere ait
oda ve bilgilerin bulunduğu listeyi,
HOUSEKEEPING: Kat hizmetleri bölümünü,
INFO: Bilgiyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
İSTATİSTİK: Belirli bir amaç için veri toplama, tablo ve grafiklerle özetleme, sonuçları
yorumlama, sonuçların güven derecelerini açıklama işlemini,
İZLEK: Prosedürü,
KAPI GÖREVLİSİ (SEVİYE 2): Doorman’i,
KARA LİSTE (BLACK LIST): Hesabını ödemeden giden veya işletmeye alınması sakıncalı
görülen kişiler için tutulan listeyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KONFİRME: Onayı, doğrulamayı,
KONFİRMASYON FORMU: Rezervasyonların onay ve kabulünde kullanılan standart bir
formu,
KONTENJAN ANLAŞMASI (ALLOTMENT CONTRACT): Kontenjan anlaşmasında
seyahat acentesinin otelden belli bir zaman dilimi içerisinde almayı ve otelin de vermeyi taahhüt
ettiği oda sayısı ve koşullarını,
MAIL ORDER FORMU: Konuğun rezervasyonun alınması aşamasında işletmenin, konaklama
bedelinin yapılan sözleşmede belirtilen duruma göre , tamamının ya da ilk gecelemesinin
belirlenmiş izlekler doğrultusunda tahsil edilmesi amacı ile hazırlanmış formu,
NO SHOW: Rezervasyon kesinleşmesine rağmen otele (hiç bilgi vermeden ya da geç bilgi
vererek) gidilmediği takdirde bir gece ile kalış süresinin tamamı kadar olan süre için otel
tarafından ödemenin talep edilmesi işlemini,
NOT CONFIRMED: Teyit edilmemişi (Rezervasyon işlemi için kullanılır), onaylanmamışı,
ODA BLOKAJI: Rezervasyonlu konuklara oda tahsis işlemini ve odaların satışa kapatılmasını,
OPSİYON: Rezervasyonların bekletilebileceği en son süreyi,
ÖN BÜRO OTOMASYON PROGRAMI: Bilgisayar üzerinden, rezervasyondan faturalamaya
kadar tüm konuk ağırlama sürecinin takip edildiği, her türlü konak lama tesisinin çalışma tarzına
uyum sağlayabilen yönetim sistemini,
REZERVASYON: Konuğun işletmeye gelmeden kendisi için oda, yer ayırtması işlemini,
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
REZERVASYON TEYİT/KONFİRMASYON FORMU (CONFIRM FORM ): Konuğa
rezervasyonunun onaylanmış olduğunu bildirme ve belgelendirme k için kullanılan belg eyi,
formu,
REZERVASYON İPTAL FORMU: Çeşitli nedenlerle rezervasyonun iptal edildiğini
belgelendirmek amacı ile düzenlenen formu,
TRANSFER: Yolcunun ve eşyanın bir taşıt aracı terminalinden konaklama ünitesine veya
geri mahalli taşıma araçları ile taşınmasını,
VARDİYA (SHIFT): Çalışma zaman aralığını,
VARDİYA ARASI İLETİŞİM DEFTERİ ( LOG BOOK): Ön büroda vardiyalar arası
mesaj aktarımı sağlayan defterini,
VERY IMPORTANT PERSON (VIP ): Çok önemli kişiyi,
VOUCHER: Tur operatörü ya da seyahat acentesi tarafından hazırlanıp, yemek, konaklama,
transfer gibi hizmetlerin sağlanması karşılığında bunları sağlayanlara para yerine verilen ve
operatörün söz konusu hizmet bedelini ödeme taahhüdünü taşıyan belgeyi
ifade eder.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 7
2. MESLEK TANITIMI ............................................................................................................ 8
2.1. Meslek Tanımı ................................................................................................................ 8
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ....................................... 8
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ....................................................... 8
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ..................................................................................... 8
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları ........................................................................................ 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .............................................................................. 9
3. MESLEK PROFİLİ ............................................................................................................. 10
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri .................................................................... 10
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .......................................................................... 20
3.3. Bilgi ve Beceriler .......................................................................................................... 20
3.4. Tutum ve Davranışlar .................................................................................................. 21
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME ................................................. 22
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
1. GİRİŞ
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterli lik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler
Birliği (AKTOB) , Turistik Otelciler, İşletmeciler ve Yatırımcılar Birliği (TUROB) tarafından
hazırlanmıştır.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca
onaylanmıştır
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Otel Rezervasyon G örevlisi (Seviye 3) ; özel ya da kamuya ait konaklama işletmelerinde
rezervasyon ve kayıt işlemlerini yapma, konuğa otel içi faaliyetler ve hizmetler hakkında bilgi
verme işlemlerini yürütme bilgi ve becerisine sahip kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 4221 (Seyahat danışmanları ve ilgili yerlerde çalışan elemanlar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere
uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Otel Rezervasy on G örevlisi (Seviye 3) özel ya da kamuya ait konaklama işletmelerinin
rezervasyon hizmetlerinin verildiği birimlerde görev yapar. Ön Büro, Kat Hizmetleri, Muhasebe,
İnsan Kaynakları, Güvenlik, Ambar, Satış-Pazarlama, Servis, Mutfak, Teknik Servis, Sağlık
Kulübü gibi bölümlerle işbirliği içinde çalışır. Çalışma ortamı yoğun ve streslidir. Tatil
günlerinde çalışma, vardiya usulü ve fazla çalışma söz konusu olabilir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG ) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
A.1.3 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
A.1.4 Yangın, sel, deprem gibi doğal afetlerde işletme izleklerine uygun olarak görev
alır.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.
A.2.2 Yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi g iyer ve çalışmayla ilgili uyarı
işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda kullanır.
A.2.3 Tehlikeli durumları saptayıp giderilmesi için önlemler alır ve amirine rapor eder .
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
B.2 Çevresel risklerin azaltılması
çalışmalarını yürütmek
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara
katılır.
B.2.2 Doğal kaynakları verimli ve tasarruflu bir şekilde kullanır.
B.2.3 Çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel etkilerini gözlemler ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Sorumluluğu altındaki alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemelerin doğru
yere iletilmesini sağlar.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Kalite yönetim sistemini
uygulamak
C.1 Kalite yönetim sistemi ile
ilgili faaliyetleri yürütmek
C.1.1 İşletmenin hizmet kalite standartlarına uygun şekilde ön büro ile ilgili talimatların
oluşturulmasında amirine yardımcı olur.
C.1.2 İşletmenin kalite yönetim ve üretim gerekliliklerinin eğitim faaliyetlerine ve
iletişim toplantılarına katılır.
C.1.3 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri uygular.
C.2 Yapılan çalışmaların kalitesini
denetlemek
C.2.1 Araç-gereç ve malzemelerin standartlara uygunluğunu denetler, kullanımlarını
öğrenir.
C.2.2 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.2.3 Yapılan işlerin kalite sta ndartlarına göre uygulanıp uygulanmadığı ile ilgili kalite
raporlarını doldurur.
C.2.4
Sorumlu olduğu alanlarda saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere işletme
izleklerine uygun olarak bildirir ve ilgili birimlerle işbirliği içinde ortadan
kaldırılmasını sağlar.
C.3 Geri bildirim (personel-
konuktan) sistemini işletmek
C.3.1 Üstlerinden gelen şikâyet ve önerileri dinler, değerlendirir ve çözümler.
C.3.2 Konuk anket formlarını inceler ve konuklardan gelen öneri ve şikâyetleri üstlerine
bildirir, şikâyetlerin sebeplerini araştırır, kendi inisiyatifi dâhilindekileri çözer.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Kişisel hazırlık yapmak
D.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
D.1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarına uyar.
D.2 İş için gerekli araç-gereçleri
hazırlamak
D.2.1 Vardiyasında kullanacağı araç-gereci kontrol ederek eksiklerini tamamlar.
D.2.2 Araç ve gereçlerin kullanıma uygunluğunu inceler.
D.3 İş öncesi görev talimatlarını
almak
D.3.1 Günlük iş programını öğrenir.
D.3.2 Otele giriş yapacak ve ayrılacak konukların listesini alır.
D.3.3 Bir önceki güne ait giriş yapan tüm konuklar, erken çıkış yapan ve kalış süresini
uzatan odalar hakkında bilgi alır ve denetler.
D.3.4 Otelde gerçekleşecek günlük aktiviteleri öğrenir.
D.3.5 Vardiyalar arası iletişim defterini okur ve bilgi edindiğine dair paraflar.
D.4 İş öncesi son hazırlıkları
yapmak
D.4.1 Bir yıllık takvime göre rezervasyon çizelgesini inceler.
D.4.2 O yılki bayram, toplantı, fuar ve festival tarihlerini inceleyerek günceller.
D.4.3 Gruplara ve acentelere tanınan kontenjanları inceleyerek günceller.
D.4.4 Kredi anlaşması olmayan acentelerin giriş ve ödemelerini takip eder.
D.4.5 Rezervasyon kabul edilemeyecek ve ya doluluğun düşük olduğu günleri sistemden
ya da rezervasyon çizelgesinden işaretleyerek amirine bilgi verir.
D.4.6 Doluluk oranının yüksek olduğu günleri belirleyip işletme izleklerini uygular.
D.4.7 Gelmesi beklenen ve giriş yapmış konukların ve grupların oda fiyatlarını, kişi
sayısını, kalış süresini inceler. Hata var ise sistemden güncelleyerek düzeltir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Rezervasyon almak
(Devamı var)
E.1 Rezervasyon talebini almak
E.1.1 Telefonu işletme izlekleri ne göre kendisini ve pozisyonunu tanıtarak
cevaplandırır.
E.1.2 Arayanın ismini öğrenir ve konuşma süresince arayana ismi ile hitap eder.
E.1.3 Rezervasyonu hangi tarihler için istediğini sorar.
E.1.4 Faks/e-posta ile gelen rezervasyonları kişi, oda tipi ve oda sayısı bazında inceler.
E.1.5 Gerekirse faks/e-postadaki iletişim numarasından karşı tarafı arar.
E.2
Rezervasyon talebinde
bulunan konuk adaylarını
bilgilendirmek
E.2.1 İşletme, oda, konaklama durumu, ücretli/ücretsiz hizmetler hakkında bilgi verir.
E.2.2 Konuğun rezervasyonla ilgili sorularını yanıtlar.
E.3 Rezervasyon durumunun
uygunluğunu denetlemek
E.3.1 Konuğun ad -soyad, konaklamak istediği tarih bilgisini alarak sistemden
uygunluğunu denetler.
E.3.2 Konuk, istenmeyen konuklar listesinde ise işletme izlekleri doğrultusunda geri
çevirir.
E.3.3 Talep edilen tarihlerde yer olmaması durumunda a lternatif tarihler veya işletme
standartlarında/işletme standartlarına yakın başka bir otel önerir.
E.3.4 Tarihler uygun ise istenilen oda tipi talebini alır.
E.3.5 Talep edilen odanın uygunluğunu sistemden tespit eder.
E.3.6 Uygun oda yok i se alternatif olabilecek odalar önerir.
E.3.7 Her rezervasyon talebine olumlu ya da olumsuz cevap verir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Rezervasyon almak
E.4 Rezervasyon formunu
doldurmak
E.4.1 Konuğun adı-soyadı, oda ve kişi sayısı, geliş ve ayrılış tarihlerini öğrenir.
E.4.2 Konuktan istediği oda ve konaklama tipini öğrenir.
E.4.3 Konuğun varsa özel isteklerini not alarak konuyla ilgili bölümleri bilgilendirir.
E.4.4 Rezervasyonun son geçerlilik zamanını söyleyerek konuğun giriş saatini öğrenir.
E.4.5 Rezervasyon işlemini yaptıran kişinin iletişim bilgilerini alır.
E.4.6 Alınan tüm bilgileri rezervasyon yaptıran kişiye tekrar ederek onaylar.
E.4.7 Onaylanan bilgileri “Rezervasyon Formu”na yazar.
E.5 Ön ödeme talep etmek
E.5.1 İşletme izlekleri doğrultusunda ve sezon yoğunluğuna göre miktarı belirleye rek
rezervasyonu yaptıran kişiden ön ödeme talep eder.
E.5.2 Ön ödemenin yapılabilmesi için banka ve hesap numarası bilgileri ve yer ayırma
işleminin son geçerlilik süresini bildirir.
E.5.3 Alınan ön ödemeler ile ilgili muhasebeyi bilgilendirir ve ilgili dekontu dosyalar.
E.6 Rezervasyonun teyit işlemini
yapmak
E.6.1 “Onay Formu” hazırlar ve “onaylanmıştır” kaşesini basar.
E.6.2 Bir asıl ve bir kopya olmak üzere iki nüsha düzenler.
E.6.3 Birinci nüshayı rezervasyon talebinde bulunan kişi, acente veya kuruluşa
verir/fakslar/e-posta yoluyla ulaştırır.
E.6.4 İkinci nüshayı konuk veya acente dosyasına koyar.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Rezervasyon işlemlerini
yürütmek
(Devamı var)
F.1 Alınan rezervasyonları sisteme
işlemek
F.1.1 “Rezervasyon Formu”nun tam ve eksiksiz bir şekilde dolduru lup
doldurulmadığını denetleyerek bilgisayar sistemine kaydını yapar.
F.1.2 Bilgisayara girilen rezervasyonun not kısmına ödeme ile ilgili bilgileri yazar.
F.1.3 “Rezervasyon Formunu” dosyaya koyar.
F.1.4 Önemli konukların rezervasyonları için notlarını alır.
F.2 Rezervasyon değişikliği ve
iptalini yapmak
F.2.1 Değişiklik veya iptali yapan kişinin adını, soyadını, adresi ni, telefonu nu, günün
tarihi ve değişiklik veya iptal nedenini form üzerine yazar ve amirine sunar.
F.2.2 İptal durumunda ileri bir tarihte rezervasyon istenip istenmediğini öğrenir.
F.2.3
Amirinden aldığı talimatlar doğrultusunda, o dası ayrıldığı halde işletmeye giriş
yapmayan konuk ile iletişime geçerek rezervasyon iptal veya değişikliği ile ilgili
işletme izleklerini uygular.
F.2.4 “Rezervasyon İptal Formu”nu doldurduktan sonra “Rezerva syon Formu”nun
üzerine ekler.
F.2.5 Yapılan iptal veya değişikliği kayıt altına alır.
F.3 Rezervasyon formlarını
resepsiyona göndermek
F.3.1 Teyit edilen rezervasyonlardan giriş günü yaklaşanlar için takip dosyasını hazırlar
ve denetler.
F.3.2 Hazırlanan rezervasyon dosyasını resepsiyona teslim eder.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Rezervasyon işlemlerini
yürütmek
F.4 Acente rezervasyon işlemlerini
takip etmek
F.4.1 Acentelerden gelen rezervasyon değişiklik talebini alarak uygunluğunu inceler.
F.4.2
Amirinden aldığı ta limatlar doğrultusunda , o dası ayrıldığı halde işletmeye giriş
yapmayan konukları acenteye bildirerek iptal veya değişiklikler ile ilgili
yönetmelik maddesini uygular.
F.4.3 Acente anlaşmalarını inceleyerek kurallara göre işlem yapar.
F.4.4 Acente fiyat ve aksiyonlarını takip ederek arşivler.
F.4.5 Değişiklik talebi uygun görülür ise acenteye bildirir.
F.4.6 Acentelerle ilgili tablolar çıkartarak kontenjanlarını takip eder.
F.4.7 Onaylanmayacak rezervasyonları amirine bildirir.
F.4.8 Erken rezervasyon listelerindeki uyuşmazlık durumunda acenteyle irti bata
geçerek mutabakat sağlar ve muhasebeye bilgi verir.
F.5 Rezervasyon istatistiklerini
hazırlamak
F.5.1 Bilgisayar otomasyon sisteminden g eçmiş yıllardaki doluluk istatistikleri ni,
aylık/haftalık doluluk ve acente performans raporlarının dökümünü alır.
E.5.2 O yılki bayram, toplantı, fuar ve festival takvimlerini inceler.
E.5.3 Rezervasyon kabul edilemeyecek ve doluluğun düşük olduğu günleri sistemden
ya da rezervasyon çizelgesinden günceller.
E.5.4 Almış olduğu verileri ve haftalık -aylık tahmini dolulukları nı rapor halinde
amirine iletir.
E.5.5 Otelin yakın çevresinde bulunan ve kendi standartlarında veya standartlarına
yakın işletmelerin doluluk oranları hakkında bilgi edinir.
F.6
Önemli konuklar veya
konaklama ücreti ödemeyecek
odaların takibini yapmak
F.6.1 Konukların geliş tarihi nden b ir gün önce ön büro ile irtibata geçip yazışma ve
hatırlatmaları yapar.
F.6.2 Düzenlediği formları arşivler.
F.6.3 İşletme izlekleri doğrultusunda konuklara ayrılan odaları sistemden denetler.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Periyodik işlemleri
yürütmek
G.1 Rezervasyon ofisini
temizletmek
G.1.1 Çalışma alanında temizlenecek alanı belirler ve ilgili bölümü bilgilendirir.
G.1.2 Temizlenen alanı denetler ve düzenleme işlemini yapar.
G.2 Vardiyalar arası iletişim
defterine bilgileri kayıt etmek
G.2.1 Vardiyası esnasında gerçekleşen önemli olayları not alır.
G.2.2 Yapılması ve takip edilmesi gereken işlemleri resepsiyona iletir.
G.2.3 Vardiyalar arası iletişim defterine not aldığı işlemleri n açıklamalarını vardiyayı
devrettiği personele sözlü olarak da aktarır.
G.3 Dosyalama işlemlerini
yapmak
G.3.1 Dosyalama yapılacak evrak ve raporları belirler ve raporları tarih/alfabe/ acente
sırasına göre dosyalar.
G.3.2 Eklenen belgelerin neler olduğunu dosya kapağına yazar.
G.4
Konuk tarafından verilen
hediyeleri izleklere uygun
kabul etmek
G.4.1 Konuk ta rafından verilen hediyeleri üstlerine imzalattığı “Eşya Çıkış Formu” ile
kabul eder.
G.4.2 İşyerinden ayrılmadan önce ilgililere (kapı çıkışı, güvenlik) “Eşya Çıkış Formunu”
gösterir.
G.5 Malzeme talebi yapmak
G.5.1 İhtiyaç duyulan malzemeyi ve miktarını belirler .
G.5.2 “Malzeme Talep Formu” doldurarak amirine imzalatır.
G.5.3 “Malzeme Talep Formu”nu n satın almaya iletilmesi ni ve depodan alınmasını
sağlar.
G.6 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak
G.6.1 Vardiyası boyunca k ullandığı donanımları devir alan personele temiz, sağlam ve
düzenli bir şekilde teslim eder.
G.6.2 Arızalı donanımları tespit ederek “Teknik S ervis Arıza Formu “ doldurur ve
amirini bilgilendirir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
H.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
H.1.1 İşi ile ilgili her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
H.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.2 Kurs ve seminerlere katılmak
H.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
H.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.3 Yeni gelen personele yardımcı
olmak
H.3.1 İşletme prensiplerini öğretir.
H.3.2 Yardım isteyen personele işi ile ilgili yardımda bulunur.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ajanda
2. Bilgisayar
3. Bilgisayar yazıcısı
4. Folyo havuzu
5. Fotokopi makinesi
6. Grup memorandumu
7. Hesap makinesi
8. İkram kartı
9. Makbuz
10. Matbu formlar (Depo malzeme çekme formu, Grup oda ve isim listesi formu, Malzeme talep
formu, Rezervasyon formları, Tashih/Düzeltme formu (Correction Form), VIP talimat formu vb.)
11. Mesleki yayınlar
12. Ofis malzemeleri
13. Ön büro otomasyon programı
14. Proforma fatura
15. Teknik arıza fişi
16. Telefon
17. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Analitik düşünme yeteneği
2. Araç, gereç ve donanım bilgisi
3. Bilgisayar bilgisi
4. Çevre düzenlemeleri bilgisi
5. Dosyalama ve arşivleme bilgisi
6. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
7. Genel turizm bilgisi
8. İletişim yeteneği
9. İSG bilgisi
10. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
11. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
12. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
13. Mesleki terim bilgisi
14. Organizasyon ve ekip içinde çalışma becerisi
15. Otel otomasyon programları bilgisi
16. Yabancı dil bilgisi (orta düzeyde)
17. Yöreye ve işletmeye ilişkin bilgi
18. Zamanı iyi kullanma becerisi
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmaları esnasında karşılaşılabilecek sorunlar hakkında öngörülü olmak
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çalışmalarının sonuçlarını amirine raporlamak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
6. Ekip içinde uyumlu çalışmak
7. İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
8. İnsan ilişkilerine özen göstermek
9. İşyeri çalışma izleklerine uymak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
12. Kılık-kıyafet ve dış görünüşüne dikkat etmek
13. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
14. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
15. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
16. Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşabilmek
17. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0065-3 /25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla
yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve sertifikasyon
merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlen dirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
OTEL TELEFON OPERATÖRÜ
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0066-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
OTEL TELEFON OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0066-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz
Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği
(AKTOB), Turistik Otelciler, İşletme ciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ADİSYON: Harcama pusulasını,
BAGAJ GÖREVLİSİ (Seviye 2): Bellboyu,
BÜRO HİZMETLERİ BÖLÜMÜ( BUSINESS CENTER ): Otellerde ve toplantı
merkezlerinde konukların kullanımına açık büro hizmeti sağlayan bölümü,
CHECK I N (C/IN ): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini,
CHECK OUT (C/OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
CONCIERGE: Konukların karşılandığı, bagajların düzenli bir şekilde sıralandığı odalara
çıkarıldığı, danışma hizmetlerinin verildiği, konuk araçları ile ilgilenildiği bölümü,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
EŞYA ÇIKIŞ FORMU: Konuk tarafından personele verilen hediyelerin kabulü için düzenlenen
formu,
FOLIO: Misafirlerin konaklamaları süresince harcamalarının kaydedildiği hesap cetvelini,
GİZLİ KAYIT (INCOGNITO): İşletmede bulunduğu ya da kona kladığının bilinmesini istemeyen
konuk için kullanılan terimi,
HOUSE CALL: Otel yöneticilerin iş için yaptıkları telefon görüşmelerini,
HOUSEKEEPING(H/K): Kat hizmetleri bölümünü,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
İZLEK: Prosedürü,
KAPI GÖREVLİSİ (Seviye 3): Doormani,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya t utulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve
cihazları,
MANUEL: El ile yapılan veya idare edileni,
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
MANUEL SİSTEM: Bütün işlemlerin herhangi bir otomasyon programı kullanmadan yapıldığı
sistemi,
MESAJ ALMA FORMU: Konuklara bırakılan mesajların kaydedildiği formu,
MEMORANDUM: Otel yönetimi tarafından çıkarılan, uyulması zorunlu olan yazılı bildirimi
/Konuk veya otel adına ön kasadan onay şartı ile yapılan harcamayı,
NEREDE OLDUĞUNU BİLDİRME FORMU: Özellikle ünitele ri fazla ola n bir otelde konuğu
odasının dışında bir yerde aramamak ve zaman kaybına neden olmamak için konuğun nerede
olduğunu belirten formları,
SHIFT: Çalışma zaman aralığını,
UYANDIRMA (WAKE-UP CALL): Konuğu telefonla arayarak uyandırma işlemini,
UYANDIRMA LİSTESİ (WAKE UP FORM): Günlük uyandırma formunu
VARDİYA ARASI İLETİŞİM DEFTERİ ( LOG BOOK): Ön büroda vardiyalar arası
mesaj aktarımı sağlayan defteri,
VERY IMPORTANT PERSON (VIP ): Çok önemli kişiyi
ifade eder.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 5
2. MESLEK TANITIMI ...................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı .......................................................................................................... 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................. 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ............................................................................... 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................. 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler ......................................................................... 7
3. MESLEK PROFİLİ ......................................................................................................... 8
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................ 8
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .................................................................... 20
3.3. Bilgi ve Beceriler ..................................................................................................... 20
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME ........................................... 22
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yet erlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
MYK’nın görevlendirdiği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Turistik Otelciler, İşletmeciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB), Akdeniz Turistik O telciler Ve İşletmeciler Birliği (AKTOB)
tarafından hazırlanmıştır.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüşleri al ınarak değerlendirilmiş, MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca
onaylanmıştır
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Otel Telefon Ope ratörü (Seviye 3); özel ya da kamuya ait konaklama i şletmelerinde işletme
içi ve dışı haberleşmeyi hızlı ve etkin bir şekilde idare etme, mesajları alma ve ilgili kişilere
ulaştırma bilgi ve becerisine sahip kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 4223 (Telefon santrali operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
27417 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) öze l ya da kamuya ait konaklama işletmelerinin santral
hizmetlerinin verildiği birimlerde görev yapar. Ön Büro, Kat Hizmetleri, Muhasebe, Teknik
Servis, İnsan Kaynakları, Güvenlik, Ambar, Servis, Mutfak, Sağlık Kulübü gibi bölümlerle
işbirliği içinde çalışır. Çalışma ortamı yoğun ve streslidir. Tatil günlerinde çalışma, vardiya
usulü ve fazla çalışma söz konusu olabilir.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Bu meslekte çalışan kişilerin klostrofobisi bulunmaması gerekmektedir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
A.1.3 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
A.1.4 Yangın, sel, deprem gibi doğal afetlerde işletme izleklerine uygun olarak görev alır.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.
A.2.2 Yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi giyer ve çalışmayla ilgili uyarı
işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda kullanır.
A.2.3 Tehlikeli durumları saptayıp giderilmesi için önlemler alır ve amirine bildirir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri sürekli güncelleyerek işinde uygular.
B.2 Çevresel risklerin azaltılması
çalışmalarını yürütmek
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
B.2.2 Doğal kaynakları verimli ve tasarruflu bir şekilde kullanır.
B.2.3 Çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel etkilerini gözlemler ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Sorumluluğu altındaki alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemelerin doğru yere
iletilmesini sağlar.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Kalite yönetim sistemini
uygulamak
C.1 Kalite yönetim sistemi ile
ilgili faaliyetleri yürütmek
C.1.1 İşletmenin hizmet kalite standartlarına uygun şekilde ön büro ile ilgili talimatların
oluşturulmasında amirine yardımcı olur.
C.1.2 İşletmenin kalite yönetim ve üretim gerekliliklerinin eğitim faaliyetlerine ve
iletişim toplantılarına katılır.
C.1.3 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri uygular.
C.2 Yapılan çalışmaların kalitesini
denetlemek
C.2.1 Araç-gereç ve malzemelerin standartlara uygunluğunu denetler, kullanımlarını
öğrenir.
C.2.2 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.2.3 Yapılan işlerin kalite standartlarına göre uygulanıp uygulanmadığı ile ilgili kalite
raporlarını doldurur.
C.2.4
Sorumlu olduğu alanlarda saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere işletme
izleklerine uygun olarak bildirir ve ilgili birimlerle işbirliği içinde ortadan
kaldırılmasını sağlar.
C.3 Geri bildirim (personel-
konuktan) sistemini işletmek
C.3.1 Üstlerinden gelen şikâyet ve önerileri dinler, değerlendirir ve çözümler.
C.3.2 Konuk anket formlarını inceler ve konuklardan gelen öneri ve şikâyetleri üstlerine
bildirir, şikâyetlerin sebeplerini araştırır, kendi inisiyatifi dâhilindekileri çözer.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Kişisel hazırlık yapmak
D.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
D.1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarına uyar.
D.2 İş öncesi görev talimatlarını
almak
D.2.1 Günlük iş programını öğrenir.
D.2.2 Vardiyalar arası iletişim defterini okur ve bilgi edindiğine dair paraflar.
D.2.3 Gelmesi beklenen konuk listesini alarak “Gizli Kayıt” ve “Çok Önemli Konuklar”
ile amirinden aldığı talimatlar doğrultusunda ilgilenir.
D.3 Gerekli araç-gereç ve
malzemeyi hazırlamak
D.3.1 Vardiyasında kullanacağı araç-gereci kontrol ederek eksiklerini tamamlar.
D.3.2 Araç ve gereçlerin kullanıma uygunluğunu inceler.
D.3.3 Eksik ya da azalan matbu formları “Malzeme Talep F ormu” doldurarak amirine
iletir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Konuk santral hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
E.1 Konuklar için gelen aramaları
yanıtlamak
E.1.1 En geç üçüncü çalışında cevap tuşuna basarak hattı alır.
E.1.2 Telefonu işletme izleklerine uygun bir şekilde cevaplandırır.
E.1.3 Arayanın ismini öğrenir ve konuşma süresince arayana ismi ile hitap eder.
E.1.4 Aranan konuğun oda numarasını , ismini ve soy ismini arayandan öğrenir ve
sistemden denetler.
E.1.5 Arayan kişiyi beklemeye almadan önce karşı tarafın iznini ister ve cevabı bekler.
E.1.6 Arayan bekletiliyorsa zaman zaman bekleyene dönüp beklettiği için özür diler.
E.1.7 Beklemeye aldıktan sonra konuğa ulaşır ve çağrıya cevap vermek isteyip
istemediğini sorar. Görüşmeyi kabul ediyorsa telefon bağlantısını yapar.
E.1.8 Konuk mahremiyetinin sağlanması için üçüncü şahıslara otel idaresinin izni
olmadan ve yasal yollarla istenmediği takdirde kesinlikle bilgi vermez.
E.1.9 Arayan kişi telefonu kapatmadan telefonu kapatmaz.
E.2 Konuğa bırakılan mesajı
almak
E.2.1 Konuk odasında bulunamadığında veya hattı meşgul olduğunda arayanın mesajını
alır.
E.2.2 İşletme izlekleri doğrultusunda “Mesaj Formu” üzerinde bulunan tüm bilgileri
eksiksiz bir şekilde doldurur.
E.2.3 Arayandan aldığı tüm bilgileri tekrarlayarak teyit eder.
E.2.4 Mesajın aciliyet durumunu not alır.
E.2.5 Mesajın konuğa ulaştırılması için bagaj görevlisine bilgi verir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Konuk santral hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
E.3 Konuğun bıraktığı mesajı
almak
E.3.1 Telefon veya ziyaretçi bekleyen konuğun mesajını alır ve “Nerede Olduğunu
Bildirme Formu”nu doldurur .
E.3.2 Konuğun beklediği telefon veya ziyaretçi si geldiğinde tel efonla ya da bagaj
görevlisi ile konuğa ulaşır.
E.4 Faks mesajı gönderme talebini
yerine getirmek
E.4.1 Gönderilecek faks mesajını ve numarayı teyit ederek not alır.
E.4.2 Mesajın yollandığına dair “Faks Raporu”nu mesaj kâğıdının arkasına iliştire rek
gönderene teslim eder.
E.4.3 Faks göndericisi konuk ise gönderi bedelini işletme izleklerine göre konuk hesabına
işler.
E.5 Gelen faks mesajları ile
ilgilenmek
E.5.1 Gelen faks mesajını inceleyerek kime ait olduğu (konuk veya işletme) ve ne zam an
geldiği bilgilerini not alır.
E.5.2 Mesajın alıcısına ulaştırılması için ön büroya veya bagaj görevlisine iletir.
E.5.3 Mesajı “Posta ve Mesaj Kayıt Defter”ine kayıt ettikten sonra alıcısına iletildiği tarih
ve saati deftere not alır.
E.6 Uyandırma kayıt işlemini
gerçekleştirmek
E.6.1 Konuklar tarafından santrale veya ön büroya bildirilen uyandırma taleplerini
“Uyandırma Formu”na kayıt eder.
E.6.2 Telefon santralinin otomatik uyandırma özelliği varsa uyandırmaları sisteme girer.
E.6.3 Yazıcıdan girilen uyandırma saati ni ve oda numarasını denetler.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Konuk santral hizmetlerini
yürütmek
E.7 Zamanı gelen uyandırmaları
yapmak
E.7.1 Telefon santrali otomatik ise yaz ıcının dökümünden uyandırmaların yapılıp
yapılmadığını denetler.
E.7.2 Uyandırması gerçekleşen oda numaralarının karşısına “Uyandırıldı” notunu alır.
E.7.3 Otomatik uyandırma sistemi olmayan işletmelerde uyandırma saati gelen oda
numaralarını arar ve işletme izleklerine göre repliğini söyler.
E.7.4 Konuk aramaya cevap vermemişse uyandırma işlemini, istenilen saatten en fazla
iki dakikalık farkla üç kez tekrarlar.
E.8 Uyanmayan konukları takip
etmek
E.8.1 Uyandırma işleminde cevap vermeyen oda numaralarını not al arak resepsiyona
bilgi verir.
E.8.2 Uyandırmanın yapılıp yapılmadığını resepsiyon aracılığı ile takip eder.
E.9 Telefon görüşmelerini takip
etmek
E.9.1 Konuk tarafından yapılan telefon görüşmelerinin hesaplara işlenip işlenme diğini
sistemden denetler.
E.9.2 “Santral Raporu”yla konuk hesabını karşılaştırır, hata varsa düzeltir ve amirine
bildirir.
E.9.3 Telefon harcamaları otomatik işlenmemiş ise elle konuk hesabına işler.
E.9.4 Yüksek tutarlı ve sık yapılan konu k telef on görüşmeleri hakkında resepsiyonu
bilgilendirir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Otel santral hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
F.1 Otel içi ve dışı telsiz
bağlantısını gerçekleştirmek
F.1.1 Dâhili numaral arından ulaşılamayan bölüm amirlerini işletme izleklerine göre
telsizle anons ederek ilgili dâhili hattı aramasını ister.
F.1.2 Dâhili hattı bulunmayan ve daha çok genel alanlarda bulunan çalışanlara
telsizlerine anons ederek ulaşır.
F.2 Bildirilen telefonların dış hat
bağlantısını kapatmak
F.2.1 Kat hizmetleri bölümünden bildirilen arıza, bakım gibi nedenlerle kullanılmayan
odaların dış hat bağlantılarını kapatır.
F.2.2 Resepsiyon tarafından bildirilen kredisi kapalı konuklara ait odaların l istesini alır
ve aramaya kapatır.
F.3
Otel çalışanlarının
görüşmelerinin takibini
yapmak
F.3.1 İşletmenin kullanımında olup dış hat aramaya kapalı olan telefonlara iş görüşmesi
nedeniyle bağlanan aramaları kayıt eder.
F.3.2 Acil durumlarda personel e bağlanan dış hatları işletme izleklerine göre
ücretlendirir veya kayıt eder.
F.4 Santral rehber kayıtlarını
güncellemek
F.4.1 Rehbere yazılacak önemli ve acil numaralar ile işletme çalışanlarının ve
işletmenin sürekli aradığı numaraları tespit eder.
F.4.2 Belirlenen numaraları doğruluk teyidi için arar ve alfabetik sıraya göre kayıt eder.
F.5
Arızalı telefon takibini
yapmak
(Devamı var)
F.5.1 Konuktan gelen telefon arızalarını not alır.
F.5.2 Telefon arızaları için “Teknik Servis Arıza Formu”nu doldurur.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Otel santral hizmetlerini
yürütmek
F.5 Arızalı telefon takibini
yapmak
F.5.3 “Teknik Servis Arıza Formu”nun ilgili bö lüme ulaştırılması için resepsiyon a
teslim eder.
F.5.4 Teknik servis bölümü çalışanı ile birlikte arızalı telefonu karşılıklı arayarak
arızanın giderilip giderilmediğini denetler.
F.5.5 Arızanın giderildiğine dair not alarak resepsiyonu bilgilendirir.
F.6 Konuk şikâyetleri ile
ilgilenmek
F.6.1 Konuklardan kendisine gelen şikâyetleri dinler, anında gidere bileceği şikâyetleri
giderir, gideremeyecekleri ile ilgili not alır.
F.6.2 Konuğa şikâyeti ilettiği için teşekkür eder ve şikâyetlerle ilgili resepsiyona
bilgi verir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Vardiya sonu işlemleri
yapmak
(Devamı var)
G.1 Vardiyalar arası iletişim
defterine bilgileri kayıt etmek
G.1.1 Vardiyası esnasında gerçekleşen önemli olayları not alır.
G.1.2 Bir sonraki vardiyad a yapılması ve takip edilmesi gereken işlemleri not alır.
G.1.3 Not aldığı işlemlerin açıklamalarını vardiyasını devrettiği personele sözlü
olarak da aktarır.
G.2
Konuk tarafından verilen
hediyeleri işletme izleklerine
uygun kabul etmek
G.2.1 Konuğun verdiği hediyeler için amirine “Eşya Çıkış Formu” düzenletir.
G.2.2 İşyerinden ayrılmadan önce ilgililere “Eşya Çıkış Formu”nu gösterir.
G.3 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak
G.3.1 Vardiyası boyunca k ullandığı donanımları devir alan p ersonele temiz, sağlam ve
düzenli bir şekilde teslim eder.
G.3.2 Arızalı donanımları tespit ederek “Teknik S ervis Arıza Formu” doldurur ve
amirini bilgilendirir.
G.4 Faks mesajı gönderilerini
denetlemek
G.4.1 Gün içerisinde yapılmış tüm gönderilere ait listeyi faks cihazından alır.
G.4.2 Konuk adına yapılmış gönderi numarasının karşısına oda numarası yazar.
G.4.3 İşletme adına yapılmış gönderi numarasının karşısına açıklamasını yazar.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Vardiya sonu işlemleri
yapmak
G.5 Elektronik cihazları
denetlemek
G.5.1 Faks cihazının mürekkebinin ve kâğıdının olup olmadığını kontrol eder.
G.5.2 Periyodik aralıklarla yapılması gereken bakım çizelgesini inceler.
G.5.3 Asansör ve acil telefon hatlarının çalışıp çalışmadığını periyodik olarak kontrol
eder.
G.5.4 Bakım zamanı geldiğinde ilgili teknik servisle ba ğlantıya geçip cihazın bakımının
yapılmasını sağlar.
G.6 Günlük arşivleme işlemlerini
yürütmek
G.6.1 Günlük uya ndırma, gelen - giden, faks ve işletmeye ait telef on görüşme listesini
düzenleyerek son denetimlerini yapar.
G.6.2 İlgili klasörlere tarih sırasına göre yerleştirir.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
H.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
H.1.1 Her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
H.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.2 Kurs ve seminerlere katılmak
H.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
H.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.3 Yeni gelen personele yardımcı
olmak
H.3.1 İşletme prensiplerini öğretir.
H.3.2 Yardım isteyen personele işi ile ilgili yardımda bulunur.
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi/ Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ajanda
2. Bilgisayar
3. Bilgisayar yazıcısı
4. Faks makinesi
5. Fotokopi makinesi
6. Hesap makinesi
7. Matbu formlar (Grup oda ve isim listesi formu, Teknik arıza formu, Mesaj formu, Nerede
Olduğunu Bildirme Formu, Uyandırma formu/listesi, Eşya çıkış formu vb.)
8. Mesleki yayınlar
9. Ofis malzemeleri
10. Santral otomasyon programı
11. Takvim
12. Telefon
13. Telefon rehberi
14. Telefon santrali
15. Teknik arıza fişi
16. Telsiz veya çağrı cihazı
17. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Araç, gereç ve donanım bilgisi
2. Bilgisayar bilgisi
3. Çevre düzenlemeleri bilgisi
4. Dosyalama ve arşivleme bilgisi
5. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
6. Genel turizm bilgisi
7. İletişim yeteneği
8. İSG bilgisi
9. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
10. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
11. Kayıt tutma bilgisi
12. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
13. Mesleki terim bilgisi
14. Otel otomasyon paket programları bilgisi
15. Raporlama bilgisi
16. Yabancı dil bilgisi (Orta düzeyde)
17. Yöreye ve işletmeye ait bilgi
18. Zamanı iyi kullanma becerisi
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi/ Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
2. Çalışmalarının sonuçlarını amirine rapor etmek
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
5. Ekip içinde uyumlu çalışmak
6. İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
7. İşyeri çalışma izleklerine uymak
8. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
9. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
10. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
11. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
12. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
13. Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşabilmek
14. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0066-3/25.05.2010 /00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi/ Rev.No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME
Otel Telefon Operatörü (Seviye 3 ) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla
yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve
sertifikasyon merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde
olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre
hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile
belgelendirmeye ilişkin işlemler Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve
Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
ÖN BÜRO GÖREVLİSİ
SEVİYE 4
REFERANS KODU/10UMS0067-4
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Meslek :
ÖN BÜRO GÖREVLİSİ
Seviye :
4I
Referans Kodu :
10UMS0067-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar) :
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı,
Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler
Birliği (AKTOB ), Turistik Otelciler,
İşletmeciler ve Yatırımcılar Birliği
(TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi :
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-
İçecek Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı :
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı :
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No :
00
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACENTE: A grubu, B grubu, C grubu olarak, konaklama, ulaşım, rehberlik, çevre gezileri gibi
hizmetleri paket olarak hazırlayan ve tüketiciye uygun fiyatlarla sunan turizm kuruluşlarını,
ADİSYON: Harcama pusulasını,
BAGAJ GÖREVLİSİ (Seviye 2): Bellboy’u,
BULUNMUŞ EŞYA FORMU: Konuk tarafından unutulmuş ya da kaybedilmiş konuk şahsi
eşyalarının bulunması durumunda eşyanın genel durumu ile ilgili bilgilerin işlendiği formu,
COMPLEMENTARY (COMP): Bedelsiz konaklayan konuğu,
CHECK I N (C/ IN): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini ,
CHECK OUT (C/OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
DEPOZİT (ÖN KASA ALINDISI): Konuklardan otele girişte veya diğer zamanlar ödeme
alındığı zaman kullanılan formu,
DÖVİZ ALIM BORDROSU: Konuk hesaplarını kapatırken veya özel harcamalarında
kullanmak üzere dövizlerini Türk Lirası’na çevirmek istediklerinde kullanılan formu,
EKSTRA: Konuğun otel içinde yaptığı harcamaların genel adını,
FOLIO: Konukların harcamalarının kaydedildiği hesap cetvelini,
FOLIO HAVUZU: Konuk adına açılan folyoları ve adisyonları bir arada tutmak için kullanılan
hazneyi,
GÜN SONU İŞLEMLERİ: Ön büroda günü kapatmayı ve kapattıktan sonra alınan raporları,
GRUP MEMORANDUMU: Grupların geliş tarihinden önce gelecek kişilere ait konaklama
bilgilerini ilgili bölümlere iletmek için kullanılan formu,
HOUSEKEEPING (H/K): Kat hizmetleri bölümünü,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
INFO: Bilgiyi,
KAPI GÖREVLİSİ (Seviye 2): Doorman’i,
KARA LİSTE (BLACK LIST): Otele alınmaması gereken konukların bulunduğu listeyi,
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
KBS: Kişi bildirim sistemini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KONAKLAMA BELGESİ (REGISTRATION CARD): İşletme ile konuk arasında yapılan bir
tür kiralama sözleşmesini,
MUTABAKAT: Anlaşmayı, uzlaşmayı,
ODA BLOKAJI: Odaların satışa kapatılmasını,
ODA ANAHTAR KARTI: Konuğun odayı açmak için anahtar yerine kullandığı kartı,
ÖNKASA ALINDISI: Genellikle konuktan alınan ön ödemeyi belgelendirmek amacı yla
kullanılan formu,
ÖNKASA DEVİR RAPORU/TUTANAĞI: Her vardiya sonunda ve ya başında ön kasa da
gerçekleşen işlemlere ait sayımların ve denetimlerin yapılması esnasında düzenlenen formu,
PASAPORT: Yabancı bir ülkeye gidecek olanların kimliklerini ibraz e tmelerini sağlayan,
İngilizce ve/veya bir başka yabancı dille birlikte hazırlanan ve sahibinin kimlik bilgilerini içeren
uluslararası bir kimlik belgesini,
PAID OUT FORMU: Konuk adına ön kasadan onay şartı ile yapılan harcamalar karşılığı
düzenlenen formu,
POLİS RAPORU: Otelde konaklayan konukların listesinin gece vardiyasında emniyete
gönderilmesi işlemini,
POS CİHAZI: Kredi kartı üreten her bankanın müşterilerine kolaylık olması amacıyla üye
işyerleri aracılığıyla yaygın olarak kullanılan kredi kartları ve banka kartlarının işlem
yapabilmesi için kullanılan cihazdır. Bu cihazlar kısaca POS veya diğer adı olarak pos aleti
olarak da bilinen cihazı,
PROFORMA FATURA: Ticari fatura ile aynı içeriğe sahip olmakla beraber, malın/hizmetin
kesin satışı öncesi fiyatını ve niteliklerini göstermek üzere düzenlenen belgeyi,
REZERVASYON: Konuğun işletmeye gelmeden kendisi için oda, yer ayırtması işlemini,
ROOMING LIST: Gelecek gruptaki kişilere ait bilgilerin bulunduğu listeyi,
R/C (ROOM CHANGE): Oda değişim işlemini,
SEYAHAT ÇEKİ (TRAVEL CHECK) : Bankalar ve uluslararası seyahat acenteleri veya tur
operatörleri tarafından belli kurallara göre hazırlanmış ve karşılığı peşin olarak ödenerek alınan
üzerinde miktarı yazılı olan ve para yerine geçen uluslararası ödeme aracını,
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
TEKNİK ARIZA BİLDİRİM FORMU: Otel teknik donanımlarının arıza durumunu teknik
servise bildirmek için kullanılan formu,
TRANSFER: Yolcunun ve eşyanın bir taşıt aracı terminalinde n konaklama ünitesine veya
konaklama ünitesinden terminale mahalli taşıma araçları ile taşınmasını,
UYANDIRMA FORMU (WAKE UP FORM) : Konuğun uyand ırılmak istediği saat ve oda
numarasının kayıt edildiği formu,
VARDİYA (SHIFT): Çalışma aralığını,
VARDİYALAR ARASI İLETİŞİM DEFTERİ (LOG BOOK): Ön büroda vardiyalar arasında
mesaj, bilgi aktarımını sağlayan defteri,
VIP (VERY IMPORTANT PERSON): Çok önemli kişiyi
VOUCHER: Otel ile Seyahat acentesi ya da tur operatörü arasındaki ödeme belgesini
ifade eder.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 7
2. MESLEK TANITIMI ............................................................................................................ 8
2.1. Meslek Tanımı ................................................................................................................ 8
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ....................................... 8
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ....................................................... 8
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ..................................................................................... 8
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları ........................................................................................ 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .............................................................................. 9
3. MESLEK PROFİLİ ............................................................................................................. 10
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri .................................................................... 10
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .......................................................................... 30
3.3. Bilgi ve Beceriler .......................................................................................................... 30
3.4. Tutum ve Davranışlar ................................................................................................. 31
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME ................................................. 32
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
1. GİRİŞ
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akden iz Turistik Otelciler ve İşletmeciler
Birliği (AKTOB) , Turistik Otelciler, İşletmeciler ve Yatırımcılar Birliği (TUROB) tarafından
hazırlanmıştır.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alı narak değerlendirilmiş, MY K Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek Hizmetleri
Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010
Sayfa 8
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4); özel ya da kamuya ait konakl ama işletmelerinde günlük oda
işlemlerini ve giriş -çıkış işlemlerini yapma, rezervasyon ve santral hizmetlerini yerine getirme,
kasa ve gece raporlama işlemlerini yerine getirme, konuklara otel içi ve dışı faaliyetler hakkında
bilgi verme, konuk istek ve ş ikâyetleri ile ilgilenme işlemlerini y ürütme bilgi ve becerisine sahip
kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 4224 (Otel resepsiyonistleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere
uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) özel ya da kamuya ait konaklama işletmelerinin ön büro
hizmetlerinin verildiği birimlerde çalışır. Ön Büro, Teknik Servis, Çamaşırhane, Yiyecek-İçecek
Servisi, Bahçe, Muhasebe, İnsan Kaynaklar ı, Güvenlik, Mutfak, Satın Alma gibi bölümlerle
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010
Sayfa 9
iletişim ve işbirliği içinde çalışmalıdır. Çalışma ortamı yoğun ve streslidir. Tatil günlerinde
çalışma, vardiya usulü ve fazla çalışma söz konusu olabilir.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG ) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri güncelleyerek işinde uygular.
A.1.3 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik çalışmalar yapar.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarının uygun ve çalışır şekilde bulundurulmasını
denetler.
A.2.2 Astlarının yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi giymesini sağlar.
A.2.3 Astlarının uyarı işaret ve levhalarını talimatlar doğrul tusunda kullanmalarını
sağlar.
A.2.4
Kendisinin veya astlarının belirlediği tehlikeli durumları hızlı bir şekilde yok
etmek üzere ilgili birimlerle işbirliği içinde gerekli önlemleri alır ve/veya aldırır
ve takibini yapar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde öğrendiklerini işinde uygular ve astlarına öğretir.
B.1.3 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri astlarına aktarır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılması
çalışmalarını yürütmek
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
B.2.2 Astlarının doğal kaynakları verimli ve tasarr uflu bir şekilde kullanıp
kullanmadıklarını denetler.
B.2.3 Astlarının çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel e tkilerini gözlemler ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Sorumluluğu altındaki alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemelerin doğru
yere iletilmesini sağlar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Kalite yönetim sistemini
uygulamak
C.1 Kalite yönetim sistemi ile
ilgili faaliyetleri yürütmek
C.1.1 İşletmenin hizmet kalite standartlarına uygun şekilde ön büro ile ilgili talimatların
oluşturulmasında amirine yardımcı olur.
C.1.2 İşletmenin kalite yönetim ve hizmet gerekliliklerine ilişkin eğitim faaliyetlerine
katılır.
C.1.3 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri uygular.
C.1.4 İletişim toplantılarına katılır.
C.2 Yapılan çalışmaların kalitesini
denetlemek
C.2.1 Araç-gereç ve malzemelerin standartlara uygunluğunu denetler, kullanımlarını
öğrenir.
C.2.2 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.2.3 İşlerin kalite standartlarına göre yapılıp yapılmadığına ilişkin raporları düzenler.
C.2.4
Sorumlu olduğu alanlarda saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere işletme
izleklerine uygun olarak bildirir ve ilgili birimlerle işbirliği iç erisinde
giderilmesini sağlar.
C.3 Geri bildirim (personel-
konuktan) sistemini işletmek
C.3.1 Astlarının şikâyet ve önerilerini dinler, konuyla ilgili amirini bilgilendirir.
C.3.2 Konuk anket formlarını inceler ve konuklardan gelen öneri ve şikâyetleri üstlerine
bildirir, şikâyetlerin sebeplerini araştırır, kendi inisiyatifi dâhilindekileri çözer.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Kişisel hazırlık yapmak
D.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
D.1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarını uygular.
D.2 İş için gerekli araç-gereçleri
hazırlamak
D.2.1 Vardiyasında kullanacağı araç -gereç ve malzemelerini kontrol ederek eksiklerini
tamamlar.
D.2.2 Araç ve gereçlerin kullanıma uygunluğunu inceler.
D.3 İş öncesi görev talimatlarını
almak
D.3.1 Günlük i ş programını öğrenir, g iriş-çıkış yapacak konukların listesini ve gün
içinde ihtiyaç duyacağı acil durum raporlarını alır.
D.3.2 Otel doluluğu, arızalı, bakıma alınmış, temiz ve kirli odalar hakkında bilgi edinir.
D.3.3 İşletme izlekleri doğrultusunda konuk oda taleplerine göre sistemden oda tahsis
eder.
D.3.4 Transfer ihtiyacı olan konukların takibini yapar.
D.3.5 Otelde gerçekleşecek günlük aktiviteleri öğrenir ve astlarını bilgilendirir.
D.3.6 Vardiyalar arası iletişim defterini okur ve paraflar.
D.4 Ön kasayı devralmak
D.4.1 Sistemden “Ön Kasa Raporu”nun dökümünü alır.
D.4.2 Kasa hareketlerini (nakit, kredi kartı, döviz, kasa çıktısı) sayar.
D.4.3 Kasayı teslim aldığına dair raporunu imzalar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Günlük oda işlemlerini
yürütmek
(Devamı var)
E.1 Kat hizmetleri raporunu
denetlemek
E.1.1 Kat hizmetleri bölümünden gelen rapor ile ön büroda bulunan oda durum
raporlarını ka rşılaştırır.
E.1.2 Uyuşmazlık varsa tespit ed er, bölüm amirine bilgi verir.
E.1.3 İşletme izleklerine göre uyuşmazlık durumunu sonuçlandırır.
E.2 Günlük rezervasyonları
incelemek
E.2.1 Bilgisayardan veya rezervasyon dosyasından günlük giriş ya pacak
rezervasyonları alır.
E.2.2 Gelmesi beklenen konukların giriş -çıkış tarihlerini, oda fiyatlarını ve
rezervasyon bilgilerini sistemden inceler.
E.2.3 Bir gün önceden gelmemiş konuk var ise rezervasyon görevlisini bu konuda
bilgilendirir.
E.3 Rezervasyonlara oda tahsis
etmek
E.3.1 Otelin doluluk durumuna ve konukların oda tercihleri ile ilgili özel isteklerine
göre en uygun odaları belirler ve konuk adına ayırır.
E.3.2 Gruplar için ayrılan odaları be lirlerken aynı katta, yan yana ve aynı standartta
odalar ayırmaya dikkat eder.
E.3.3 Otelin uygunluk durumuna göre bir üst kategoriye geçirilecek odaları belirler,
nedenlerini açıklama kısmına yazarak amirine bildir ir.
E.4 Önemli konukların odalarının
hazırlıklarını denetlemek
E.4.1 Önemli konuklar için ayrılan odaları sistemden denetler ve kat hizmetleri
bölümüne bildirir.
E.4.2 Önemli konuklar için hazırlanacak özel istek ve ikramların takibini yapar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Günlük oda işlemlerini
yürütmek
(Devamı var)
E.5
Kalış süresi içerisinde hesap
limitlerini aşmış konuklardan
ödeme almak
E.5.1 Amirinden ya da işletim sisteminden aldığı konuk oda ve hesap limit bilgilerini
sistemden denetler.
E.5.2 Konuğun ne zaman ayrılacağını teyit eder.
E.5.3 Konuklardan işletme izlekleri doğrultusunda ödeme talep eder.
E.5.4 Ödeme yapan konuklar için makbuz/ bilgisayar dökümü düzenler.
E.5.5 Ödeme yapmayan konukların durumlarını amirine bildirir.
E.6 Gece işlemlerini yürütmek
(Devamı var)
E.6.1
Giriş yapmış odaların kişi sayılarını, fiyatlarını ve kalış sürelerini “Konaklama
Belgesi”nden/Voucher/Rezervasyon faksından ve sistemden karşılaştırarak
denetler.
E.6.2 Muhasebe’den aldığı talimatlar doğrultusunda döviz k urlarının sisteme girişini
yapar ve denetler.
E.6.3 Bölümlerden gelen “Hâsılat Raporları”nı ve faturaları denetler.
E.6.4 Bölümlerden gelen bilgiler ile oda hesap işlemlerini karşılaştırır.
E.6.5 Hatalı yapılmış işlem lerde yetkisi doğrultus unda düzeltme yapar. Yetkisini aşan
düzeltmelerle ilgili amirini bilgilendirir.
E.6.6 İşletme izlekleri doğrultusunda oda anahtar/kart durumlarını denetler.
E.6.7 KBS ve Polis Raporu nun tam ve eksiksiz gönderilmesini sağlar.
E.6.8 İşletme mu hasebesi ve otomasyon programı için gün sonu işlemlerini yaparak
raporlarını alır.
E.6.9 Muhasebe ve i lgili bölümlere dağıtılacak raporları hazırlar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Günlük oda işlemlerini
yürütmek
E.6 Gece işlemlerini yürütmek
E.6.10 Uyandırma listesinden ve sistemden uyandırmaları takip eder.
E.6.11 Erken giriş yapacak odaların gerekli hazırlıklarının yapılması için rezervasyon
formlarındaki bilgileri inceleyerek detayları gerekli bölümlerle paylaşır.
E.6.12 Erken kahvaltı alacak konukların taleplerinin karşılanmasını sağlar.
E.6.13 Vardiyasındaki konuk giriş ve çıkış işlemlerini yapar.
E.6.14 Pos cihazlarından gün sonu raporlarını alır.
E.7 Oda değişikliği ile ilgili
izlekleri uygulamak
E.7.1 Oda değişim talep ve gerekçelerini öğrenir.
E.7.2 Talebe uygun oda olup olmadığını sistemden belirler.
E.7.3 Uygun oda varsa değişikliği gerçekleştirmek için ilgili bölüme haber verir.
E.7.4 Oda değişiklik formu düzenler, değişiklik nedeni arıza ise ilgili birime bilgi
verir.
E.7.5 Bilgisayardan oda değişikliği işlemini yapar.
E.7.6 Folyo havuzundan konuğa ait Konaklama Belgesi ve adisyonları yeni oda folyo
havuzuna taşır.
E.7.7 Uygun oda yoksa değişikliğin yapılabileceği tarihler hakkında konuğa bilgi
verir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Oda satış ve giriş
işlemleri yapmak
(Devamı var)
F.1 Konuğu karşılamak
F.1.1 Konuğu işletme izleklerine göre selamlayarak karşılar.
F.1.2 İsmini öğrenir ve ismiyle hitap ederek rezervasyonu olup olmadığını sorar.
F.1.3 Rezervasyonu varsa “Rezervasyon Fişi” / “Voucher”ı alır sistemden karşılaştırır
ve rezervasyon talebine göre yardımcı olur
F.2
Rezervasyonsuz gelen
konuğun oda talebini
karşılamak
F.2.1 Rezervasyonu yoksa ve konuğun ismi istenmeyen konuk listesinde yer almıyorsa
oda satış işlemlerine geçer.
F.2.2 Konuktan konaklamak istediği tarih talebini alır ve sistemden uygunluğunu
denetler.
F.2.3 Talep edilen tarihlerde yer olmaması durumunda alternatif tarihler önerir.
F.2.4 Tarihler uygun ise istenilen oda tipi talebini alır.
F.2.5 Talep edilen odanın uygunluğunu sistemden tespit eder.
F.2.6 Uygun oda yok ise alternatif odalar önerir.
F.2.7 Oda fiyatı, üc retli ve ücretsiz aktiviteler, o tel ve oda hakkında konuğa bilgi verir.
F.2.8 Kararsız kalan konuklara örnek oda gösterme önerisinde bulunur .
F.2.9 Oda görmek isteyen konuklara eşlik eder ya da bagaj görevlisi eşliğinde odayı
görmesini sağlar .
F.2.10 Oda fiyatı konusunda indirim isteyen konuklara yetkisi doğrultusunda indirim
yapar ya da amirini bilgilendirir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Oda satış ve giriş
işlemleri yapmak
(Devamı var)
F.3 Konaklama belgesini
doldurmak
F.3.1 Giriş ve çıkış tarihlerini ve ödemeyi konuk yapıyor ise ödeme şeklini sorarak
oda fiyatını konaklama belgesine konuğun görebileceği şekilde yazar.
F.3.2 Kayıt işlemleri için geçerli kimlik belgelerinden biris ini ister.
F.3.3
İşletme izleklerine göre, fotokopisini çeker , “Konaklama Belgesi”nin arkasına
zımbalar ya da elle konuk kimlik bilgilerini doldurur ve kimliğini konuğa iade
eder.
F.3.4 Konuktan adres bölümünü doldurmasını ve imzalamasını ister.
F.3.5 Konuğa işletme izleklerine göre kiralık kasa/kasalar hakkında bilgi verir.
F.3.6 Konuk taleplerine göre kiralık kasa formlarını doldurarak/doldurtarak tahsisi
gerçekleştirir.
F.4 Ön ödeme talebinde bulunmak
F.4.1 Konuktan kalacağı gün sa yısına göre işletme izlekleri doğrultusunda ön ödeme
talebinde bulunur.
F.4.2 Ön ödeme için “Depozit” ya da “Ön K asa Alındısı Makbuzu” keser ve sisteme
girişini yapar.
F.4.3 Bir nüshasını konuğa verir, diğer nüshasını bilgisayara işleyerek kasaya koyar.
F.5 Konuğu odasına uğurlamak
F.5.1 Kayıt işlemlerini tamamlar, oda numarasını sadece konuğun duyabileceği şekilde
söyleyerek oda anahtarı nı/kartını bagaj görevlisine verir.
F.5.2 Konuğu güler yüzle, iyi istirahatlar ya da iyi tatiller diley erek odasına uğurlar.
F.6 Konuk bilgilerini ve
belgelerini sisteme girmek
F.6.1 “Konaklama Belgesi”nin tam ve eksiksiz bir şekilde doldurulup
doldurulmadığını denetler ve sisteme giriş kaydını yapar.
F.6.2 Konuğa ait “Konaklama Belgesi”ni odaya ait “Folyo Havuzu”na yerleştirir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Oda satış ve giriş
işlemleri yapmak F.7 Grup giriş işlemlerini yapmak
F.7.1 Grup girişinden önce işletme izlekleri doğrultusunda yapması gereken ön
hazırlıkları tamamlar.
F.7.2 Grup girişinde rehberden aldığı liste ile kendi “Grup L istesi”ni karşılaştırır,
değişiklikler var ise kat hizmetleri bölümüne v e rezervasyon ofisine bildirir.
F.7.3 Gruba ait isim ve oda listelerine göre daha önceden ayırd ığı odaların dağılımını
gerçekleştirir.
F.7.4 Konaklama belgelerini konuklara imzalatır.
F.7.5 Kayıt işlemleri için geçerli kimlik belgelerinden birisini ister .
F.7.6 İşletme izleklerine göre fotokopisini çeker , “Konaklama B elgesi”nin arkası na
zımbalar ya da elle “Konaklama Belgesi”ni konuk kimlik bilgilerini doldurur.
F.7.7 Gruba otel, odalar ve genel alanlar hakkında tanıtım bilgileri verir .
F.7.8 Oda kartlarını/anahtarlarını konuklara veya rehbere verir .
F.7.9 Grup lideri i le yemek, uyandırma, çıkış, bagajların alınış s aatlerinin
mutabakatını yaparak ilgili bölümleri bilgilendirir.
F.7.10 “Konaklama B elgeleri”ni tam ve eks iksiz bir şekilde doldurarak sisteme kaydını
yapar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Ön büro hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
G.1 Döviz ve seyahat çeki bozma
işlemleri yapmak
G.1.1 Konuğa işletmede uygulanan döviz kurunu söyler.
G.1.2 Dövizin ve seyahat çekinin sahte olup olmadığını (mor ışık, kalem yardımıy la)
denetler.
G.1.3 Dövizin ve seyahat çekinin TL değerini hesaplayarak konuğa söyler.
G.1.4 Seyahat çekinin üzerinde bulunan ikinci imza kısmının ve tarih bölümünün
çekin bozdur ulması esnasında doldurulmasına dikkat eder.
G.1.5 Konuk oda ve pasaport numarasını seyahat çekinin arkasına yazar.
G.1.6 Parayı sayarak konuğa verir.
G.1.7 Sistemden ya da formlar aracılığıyla “ Döviz Alındı Belgesini” düzenler. B ir
nüshasını imzalatarak alır ve diğer nüshasını konuğa verir.
G.2 Konukların şikâyet ve
sorunları ile ilgilenmek
G.2.1 Konukların istek ve şikâyetlerini kabul ederken sözlerini kesmeden ve notlar
alarak dinler, acil durumlarda ilgili kişiye bilgi verir.
G.2.2 Sorunun çözümü için ilgili bölümlerle iletişime geçer ve sorunun ç özümü ile ilgili
bilgi alır ve konuğu bilgilendirir.
G.2.3 Sorunun çözüm aşamasını takip eder, çözümlendiğinde konuğa geri bildirim
yapar ve yaşanan aksaklıktan dolayı işletme adına özür diler.
G.2.4 Sorumluluğu altındaki tüm alanlarda hizmet ka litesini gözeterek konuk
memnuniyetini sağlar.
G.2.5 Konuklardan gelen şikâyetleri formlar aracılığıyla kayıt altına alır, tekrarlanan
şikâyetlerle ilgili amirini ve personelini bilgilendirir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Ön büro hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
G.3
Konuğa bırakılan mesajı
almak ve iletmek
G.3.1 Konuk odasında bulunamadığında veya hattı meşgul olduğunda arayanın mesajını
alır.
G.3.2 İşletme izlekleri doğrultusunda düzenlenen “Mesaj Fo rmu” üzerinde bulunan
tüm bilgileri eksiksiz ve büyük harflerle doldurur.
G.3.3 Arayandan aldığı tüm bilgileri teyit eder.
G.3.4 Konuğa ulaşması için bagaj görevlisine verir.
G.4
Konuğun bıraktığı mesajı
almak
G.4.1
Telefon veya ziyaretçi b ekleyen konuğun işletme içinde nerede olduğunu
bildirmek maksatlı bıraktığı mesajı alır ve “Nerede Olduğunu Bildirme
Formu”nu doldurur veya doldurtur.
G.4.2 Beklenen telefon veya ziyaretçi geldiğinde telefonla ya da bagaj görevlisi
aracılığıyla konuğa ulaşır.
G.5 Odalardaki teknik arızalarla
ilgilenmek
G.5.1 Konuklardan gelen teknik arızanın notunu alır ve “Teknik Arıza Bildirim
Formu”nu doldurur.
G.5.2 Teknik servis bölümüne arıza ve odanın doluluk durumu hakkında bilgi verir.
G.5.3 Teknik servisten arızanın durumu hakkında bilgi alır.
G.5.4 Arıza giderildiğinde konuğa bilgi verir.
G.5.5 Arıza giderilemiyor ise amirini bilgilendirir ve konuğun odasını değiştirir.
G.5.6 Odayı arızaya alır ve telefon dış hattını kapatır veya k apatılmasını sağlar.
G.5.7 Kat hizmetleri bölümüne konu ile ilgili bilgi verir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Ön büro hizmetlerini
yürütmek
(Devamı var)
G.6
Konukların uyandırma
isteklerini almak
G.6.1 Uyandırma isteyen konuğun oda numarasını ve uyandırılacağı saati öğrenir.
G.6.2 Teyit için oda numarası ve uyandırma saatini konuğa tekrarlar.
G.6.3 Uyandırma saatini “Uyandırma Formu”na yazarak sisteme girişini yapar.
G.6.4 Yazıcıdan uyandır ma girilen saat ve oda numarasını denetler.
G.7
Konukların uyandırılma
işlemlerini gerçekleştirmek
G.7.1 Telefon santrali otomatik ise yazıcı dökümünden uyandırmaların yapılıp
yapılmadığını denetler.
G.7.2 Uyandırması gerçekleşen oda numaralarının karşısına “uyandırıldı” notunu alır.
G.7.3 Uyandırma saati gelen oda numaralarını arar ve işletme izleklerine uygun olarak
repliğini söyler.
G.7.4 Konuk aramaya cevap vermemişse uyandırma işlemini, istenilen saatten iki
dakikalık farkla 3 kez daha tekrarlar.
G.7.5
Telefonla uyandırma işlemleri başarılı olmamış ise işletme izlekleri doğrultusunda
(Bagaj görevlisini yönlendirerek) konuk uyandırma işleminin gerçekleştirilmesini
sağlar.
G.8 Ön büroda dosyalama
işlemlerini yapmak
G.8.1 Dosyalama yapılacak evrak ve raporları belirler.
G.8.2 Tarih sırasına veya alfabetik sıraya göre dizer.
G.8.3 Dosya kapağına eklenen belgelerin neler olduğunu yazar.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Ön büro hizmetlerini
yürütmek G.9
Rezervasyon almak
G.9.1 Rezervasyon için arayan , gelen faks ya da e -posta ile ulaşan konuk adaylarını
bilgilendirir.
G.9.2
Rezervasyon durumunun istenilen tarih için uygun olup olmadığını denetler. Eğer
kendi yetkisini aşan bir rezervasyon talebi var ise işletme izlekleri doğrultusunda
hareket eder.
G.9.3 “Rezervasyon Formu”ndaki bilgileri doldurur.
G.9.4 Ön ödeme talep eder.
G.9.5 Rezervasyonun teyit işlemini gerçekleştirir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Konuk çıkış işlemlerini
yürütmek
(Devamı var)
H.1 Çıkış yapacak odaları
denetlemek
H.1.1 Günlük çıkış yapacak odaların listesini bilgisayardan alır ve hesaplarını denetler.
H.1.2 Ödemesi yüksek olan konukları belirler ve takip eder.
H.2 Çıkış yapacak konuğu kabul
etmek
H.2.1 Çıkış için bankoya gelen konukların önce isim ve oda numaralarını ö ğrenir ve
bilgisayardan kontrol eder.
H.2.2 Konuğun aracının olup olmadığını öğrenir ve araç varsa ilgili personeli arayıp
konuğun aracının hazırlanmasını sağlar.
H.3 Oda hesabını tahsil etmek
H.3.1 Folyo üzerindeki hesap hareketlerini inceler.
H.3.2 Mini bar görevlisini arayarak çıkış yapan oda numarasını bildirir.
H.3.3 Görevliden gelen bildirime göre oda hesabını hazırlar.
H.3.4 Konuğa toplam oda hesabını söyler ve ödeme şeklini öğrenir.
H.3.5 Hazırlanan son oda hesabını bilgisayardan döküm alarak konuğa verir.
H.3.6 Girişte ön ödeme/depozit alındıysa konuktan makbuzunu ister.
H.3.7
Konuğun belirttiği ödeme şekline göre oda hesabını tahsil eder.
H.3.8 Gerektiği hallerde amirinden bilgi alır ve gelir iadesi yapar ve formunu
düzenler.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 25
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Konuk çıkış işlemlerini
yürütmek
(Devamı var)
H.4 Kredi kartı işlemlerini
gerçekleştirmek
H.4.1 Konuktan kredi kartını ister ve pos cihazından geçirir.
H.4.2 Tahsil edilecek toplam tutarı girer.
H.4.3 Konuktan şifreyi tuşlamasını ya da imzasını (kimlik görerek) ister.
H.4.4
Kredi kartı slipinde yer alan kredi kartı bilgileri ile kart üzerinde belirtilen
bilgilerin karşılaştırılmasını yapar.
H.4.5 Pos cihazından onaylanan işlemin ikinci nüshasını ve kredi kartını konuğa verir.
H.4.6 İlk nüshanın üzerine oda num arasını yazıp kasaya koyar.
H.5 Oda hesabını faturalandırmak
H.5.1 İşletme izleklerine göre bilgisay ardan faturayı yazdırır ve ince ler.
H.5.2 Faturayı tahsilât şekline göre kaşeler ve imzalar.
H.5.3 Birinci nüshasını alır ve konuğa verir.
H.5.4 Diğer nüshaları ilgili bölümlere iletir.
H.6 Konuğu uğurlamak
H.6.1 Konuktan oda anahtarını ya da oda kartını alır ve kat hizmetleri bölümüne bilgi
verir.
H.6.2 Bekleyecek konuğu işletme izleklerine göre lobide ağırlar.
H.6.3 Çıkış ya pıyorsa bagajları için bagaj görevlisini yönle ndirir ve iyi yolculuklar
diler.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 26
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Konuk çıkış işlemlerini
yürütmek H.7 Grup çıkış işlemlerini yapmak
H.7.1 Çıkış yapacak grup listesini al ır ve hesabı olan oda numaralarını belirler.
H.7.2 Odaların ödeme şekillerine göre tahsilâtını yapar.
H.7.3 Oda anahtarları nın/kartlarının iadelerini denetler ve eksik varsa grup rehberini
bilgilendirir.
H.7.4 Çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra onay bilgisini rehbere verir ve grubu
uğurlar.
H.7.5 Kredi faturalarını ya da “P roforma Fatura”larını düzenleyerek muhasebeye
gönderir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 27
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I
Gün sonu (Vardiya sonu)
işlemlerini yapmak
(Devamı var)
I.1 Ön kasa devir işlemlerini
yapmak
I.1.1 Sistemden ön kasa raporunun dökümünü alır.
I.1.2 Kasa hareketlerini inceler.
I.1.3 Vardiyası esnasında kesilen faturaları ve düzenlenen makbuzları inceler.
I.1.4 Kasayı teslim ettiğine dair “Ön Kasa Devir Raporunu/Tutanağını” imzalar.
I.2
Kayıp ve bulunmuş eşya ile
ilgili işletme izleklerini
uygulamak
I.2.1 Bulunan eşyaların cinsleri, renkleri, bulunduğu tarih, yer ve bulan kişinin adını
belirterek işletme izleklerine göre belirlenmiş bölüme teslim eder.
I.2.2 İlgili bölümün düzenlediği “Kayıp ve Bulunmuş Eşya Formunu” imzalar.
I.3 Vardiyalar arası iletişim
defterine bilgileri kayıt etmek
I.3.1 Vardiyası esnasında gerçekleşen önemli olayları not alır.
I.3.2 Bir sonraki vardiyada yapılması ve takip edilmesi gereken işlemleri not alır.
I.3.3 Vardiyalar ar ası iletişim defterine not aldığı işlemlerin açıklamalarını vardiyayı
devrettiği personele sözlü olarak da aktarır.
I.4
Konuk tarafından verilen
hediyeleri izleklere uygun
kabul etmek
I.4.1 Konuk tarafından astlarına ve kendisine verilen hediyeleri “Eşya Çıkış Formu”
düzenleyerek kabul eder ve amirine imzalatır.
I.4.2 İşyerinden ayrılmadan önce ilgililere “Eşya Çıkış Formu”nu gösterir.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 28
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I Gün sonu (Vardiya sonu)
işlemlerini yapmak
I.5 Malzeme talebi ve sayım işi
yapmak
I.5.1 İhtiyaç duyulan malzemeyi ve miktarını belirler.
I.5.2 “Malzeme Talep Form u” doldurur ve amirine imzalatır .
I.5.3 “Malzeme Talep Formu”nun satın alma bölümüne iletilmesini sağlar.
I.5.4 Malzemelerin alınmasını sağlar.
I.6
Günlük giriş-çıkış yapmış
odaların işlemlerini
denetlemek
I.6.1 Giriş ve çıkış yapmış oda listelerinin dökümünü alır.
I.6.2 Giriş ve çıkış yapmış odaların işlemlerini sistemden ve “Folyo Havuzları”ndan
denetleyerek eksiklikleri giderir.
I.7 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak
I.7.1 Vardiyası boyunca k ullandığı donanımları devir alan personele temiz, sağlam ve
düzenli bir şekilde teslim eder.
I.7.2 Arızalı donanımları tespit ederek “Teknik S ervis Arıza Formu “ doldurur ve
amirini bilgilendirir.
Otel Rezervasyon Görevlisi (Seviye 3) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 29
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
J.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
J.1.1 Her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
J.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
J.2 Kurs ve seminerlere katılmak
J.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
J.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
J.3 Yeni gelen personele yardımcı
olmak
J.3.1 İşletme prensiplerini öğretir.
J.3.2 Yardım isteyen personele işi ile ilgili yardımda bulunur.
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 30
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ajanda
2. Bilgisayar
3. Bilgisayar yazıcısı
4. Fatura
5. Folyo havuzu
6. Fotokopi makinesi
7. Günlük müşteri listesi
8. Hesap kartı
9. Hesap makinesi
10. Kat hizmetleri sorumlusu raporu
11. Kat hizmetleri sorumlusu uyuşmazlık raporu
12. Matbu formla r (Bulunmuş e şya formu, Depo malzeme çekme formu, Döviz alım b ordrosu,
Emanet eşya formu, Erken kahvaltı paket formları, Grup oda ve i sim listesi formu, İkram kartı,
Konaklama belgesi, Konuk anket formu, Konuk avans makbuzu, Malzeme talep formu, Mesaj
formu, Nerede olduğunu bildirme formu, Oda ve fiyat değişim formu, Ön kasa alındısı makbuzu
Rezervasyon formları, Tashih/Düzeltme formu, Uyandırma formu, VIP talimat formu vb.)
13. Ofis malzemeleri
14. Ön büro otomasyon programı
15. Ön kasa devir tutanağı
16. Pas anahtarı imza defteri
17. Proforma fatura
18. Takvim
19. Teknik arıza fişi
20. Telefon
21. Telsiz veya çağrı cihazı
22. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Analitik düşünme yeteneği
2. Araç, gereç ve donanım bilgisi
3. Bilgisayar bilgisi
4. Çevre düzenlemeleri bilgisi
5. Doküman bilgisi
6. Dosyalama bilgisi
7. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
8. Genel turizm bilgisi
9. İkna yeteneği
10. İletişim yeteneği
11. İSG bilgisi
12. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
13. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 31
14. Kayıt tutma bilgisi
15. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
16. Mesleki terim bilgisi
17. Otel otomasyon paket programları bilgisi
18. Pazarlama ve satış teknikleri bilgisi
19. Raporlama bilgisi
20. Yabancı dil bilgisi (İyi düzeyde)
21. Yöreye ve işletmeye ilişkin bilgi
22. Zamanı iyi kullanma becerisi
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmaları esnasında karşılaşılabilecek sorunlar hakkında öngörülü olmak
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çalışmalarının sonuçlarını amirine raporlamak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
6. Ekip içinde uyumlu çalışmak
7. İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
8. İnsan ilişkilerine özen göstermek
9. İşyeri çalışma izleklerine uymak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
12. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
13. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
14. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
15. Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşabilmek
16. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
17. Yapılan iş ve işlemler ile ilgili raporları doldurmak
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) 10UMS0067-4/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 32
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME ve BELGELENDİRME
Ön Büro Görevlisi (Seviye 4) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme
ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve sertifikasyon merkezlerinde
yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlen dirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1 Sayfa
ULUSAL MESLEK STANDARDI
ÖN BÜRO YÖNETİCİSİ
SEVİYE 5
REFERANS KODU / 10UMS0068-5
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2 Sayfa 2
Meslek:
ÖN BÜRO YÖNETİCİSİ
Seviye:
5I
Referans Kodu:
10UMS0068-5
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Akdeniz
Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği
(AKTOB), Turistik Otelciler, İşletme ciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Turizm, Konaklama, Yiyecek-İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye beş (5) olarak belirlenmiştir.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3 Sayfa
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACENTE: A grubu, B grubu, C gru bu olarak, konaklama, ulaşım, rehberlik, çevre gezileri
gibi hizmetleri paket olarak hazırlayan ve tüketiciye uygun fiyatlarla sunan turizm
kuruluşlarını,
ADİSYON: Harcama pusulasını,
BAGAJ GÖREVLİSİ (Seviye 2): Bellboy’u,
BULUNMUŞ EŞYA FORMU: Konuk tarafından unutulmuş ya da kaybedilmiş konuk şahsi
eşyalarının bulunması durumunda eşyanın genel durumu ile ilgili bilgileri içeren formu,
COMPLEMENTARY (COMP): Bedelsiz konaklayan konuğu,
CHECK IN (C/IN): Konuğun giriş işlemlerinin yapılarak odasının verilmesi işlemini,
CHECK OUT (C/OUT): Konuğun otelden ayrılışını,
DEMO: Tanıtım amaçlı gösterileri,
DEPOZİT (ÖN KASA ALINDISI): Konuklardan otele girişte veya diğer zamanlar ödeme
alındığı zaman kullanılan formu,
DÖVİZ ALIM BORDROSU: Konuk hesaplarını kapa tırken veya özel harcamalarında
kullanmak üzere dövizlerini Türk Lirası’na çevirmek istediklerinde kullanılan formu,
EKSTRA: Konuğun otel içinde yaptığı harcamaların genel adını,
ERKEN AYRILMA (EARLY CHECK -OUT): Konuğun rezervasyonunda veya otele
kabulünde belirttiği C/O tarihinden önce otelden ayrılmasını,
EŞYA ÇIKIŞ FORMU: Konuk tarafından personele verilen hediyelerin kabulü için düzenlenen
formu,
FOLIO: Misafirlerin konaklamaları süresince harcamalarının kaydedildiği hesap cetvelini,
FOLIO HAVUZU: Konuk adına açılan folyoların ve adisyonları bir arada tutmak için
kullanılan hazneyi,
GÜNLÜK MÜŞTERİ LİSTESİ: Konaklama işletmeleri t üm konukların ismini, oda
numarası, fiyatı ve kişi sayısını gösteren resmi onaylı ve sıra numaralı günlük konuklar
listesini,
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4 Sayfa 4
GÜN SONU İŞLEMLERİ: Resepsiyonda günü kapatma ve kapattıktan sonra alınan
raporları,
GRUP MEMORANDUMU: Grupların geliş tarihinden önce gelecek kişilere ait konaklama
bilgilerinin ilgili bölümlere iletmek için kullanılan formu,
HOUSEKEEPING (H/K): Kat hizmetleri bölümünü,
İKRAM KARTI: Konuklar otele geldikleri zaman otel yönetimi tarafından ücretsiz olarak
içki, kokteyl veya kahvaltı gibi bazı ikramlar verilebilirliliğini gösteren formu,
INFO: Bilgiyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ’nı,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
KAT HİZMETLERİ SORUMLUSU RAPORU: Oteldeki tüm odaların durumunu (dolu,
boş, meşgul, arızalı) gösteren periyodik olarak her gün iki kez H/K tarafından “Oda
Temizleme ve Düzenleme Görevlisi Raporu” denilen formdan alınan bilgilere göre hazırlanan
raporu,
KAPI GÖREVLİSİ (Seviye 2): Doorman’i,
KARA LİSTE (BLACK LIST): Hesabını ödemeden giden veya işletmeye alınması sakıncalı
görülen kişiler için tutulan listeyi,
KBS: Kişi bildirim sistemini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve
cihazları,
KONAKLAMA BELGESİ ( REGISTRATION CARD ): Konuk ile otel arasında sözleşme
niteliğini taşıyan kartı,
KONAKLAMA TESİSİ GİRİŞ VE GECELEME FORMU: Otelde konaklayan konukların
uyruk ve ikamet ettikleri ülke bilgilerini içeren ve T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca
belirtilen süreler içerisinde ve rutin olarak bu kuruma iletilen bülteni,
KONUK ANKET FORMLARI: Konukların otelden memnun olup olmadıklarının
bilinmesi, şikâyetlerin neler olduğunun tespit edilmesi için kullanılan formları,
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5 Sayfa 5
KONUK AVANS FORMU (PAID OUT FORMU): Konuk adına ön kasadan onay şartı ile
yapılan harcamalar karşılığı için düzenlenen formu,
MESAJ ALMA FORMU: Konuklara bırakılan mesajların kaydedildiği formu,
MUTABAKAT: Anlaşma, uzlaşmayı,
NO SHOW: Rezervasyon kesinleşmesine rağmen otele (hiç bilgi ve rmeden ya da geç bilgi vererek)
gidilmediği takdirde bir gece ile kalış süresinin tamamı kadar olan süre için otel tarafından ödemenin
talep edilmesi işlemini,
ODA ANAHTAR KARTI: Konuğun odayı açmak için anahtar yerine kullandığı kartı,
ODA BLOKAJI: Rezervasyonlu konuklara oda tahsis işlemini ve odaların satışa
kapatılmasını,
ODA VE FİYAT DEĞİŞİM FORMU: Konuk odasında herhangi bir arıza nedeniyle
değişiklik isterse, oda ücreti veya odadaki kişi sayısında bir değişiklik olmuşsa düzenlenen
formu,
OTOMASYON PROG RAMI: Bilgisayar üzerinden , rezervasyondan faturalamaya kadar
tüm konuk ağırlama sürecinin takip edildiği, her türlü konaklama tesisinin çalışma tarzına
uyum sağlayabilen yönetim sistemini,
ÖNKASA ALINDISI: Genellikle konuktan alınan ön ödemeyi belg elendirmek amacıyla
kullanılan formu,
ÖNKASA DEVİR RAPORU/TUTANAĞI: Her vardiya sonunda ve ya başında ön kasa
gerçekleşen işlemlere ait sayımların ve denetimlerin yapılması esnasında düzenlenen formu,
PASAPORT: Pasaport, yabancı bir ülkeye gidecek olanla rın kimliklerini ibraz etmelerini
sağlayan, İngilizce ve/veya bir başka yabancı dille birlikte hazırlanmış olan ve sahibinin
kimlik bilgilerini içeren uluslararası bir kimlik belgesini,
POLİS RAPORU: Otelde konaklayan konukların listesinin gece vardiyasın da emniyete
gönderilmesi işlemini,
REZERVASYON: Konuğun işletmeye gelmeden kendisi için oda, yer ayırtması işlemini,
ROOMING LI ST: Gelecek gruptaki kişilere ait oda ve bilgilerin ( grup misafirlerinin
isimlerini, oda numaralarını gösterir liste) bulunduğu listeyi,
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6 Sayfa 6
SEYAHAT ÇEKİ (TRAVEL CHECK): Bankalar ve uluslararası seyahat acenteleri veya tur
operatörleri tarafından belli kurallara göre hazırlanmış ve karşılığı peşin olarak ödenerek
alınan üzerinde miktarı yazılı olan ve para yerine geçen uluslararası ödeme aracını,
TASHİH/DÜZELTME/FORMU (CORRECTION FORM): Folyolarda yapılmış hataların
tashih edilmesinde, konuktan eksik veya fazla para alındığının tespit edilmesinde kullanılan
formu,
TEKNİK ARIZA BİLDİRİM FORMU: Otel teknik donanımlarının arıza durumun u teknik
servise bildirmek için kullanılan formu,
TRANSFER: Yolcunun ve eşyanın bir taşıt aracı terminalinden konaklama ünitesine veya
geri mahalli taşıma araçları ile taşınmasını,
UYANDIRMA LİSTESİ (WAKE UP CALL): Konukların istemiş olduğu belirli saatt eki
uyandırma taleplerinin kayıtlarının yapıldığı çizelgeyi,
UZATMA (EXTENSION/STAY OVER): Konuğun otelde kalış süresini uzatmasını,
VARDİYA (SHIFT): Çalışma aralığını,
VARDİYALAR ARASI İLETİŞİM DEFTERİ (LO G BOOK): Resepsiyonda vardiyalar
arasında mesaj, bilgi aktarımını sağlayan defterini,
VIP (VERY IMPORTANT PERSON): Çok önemli kişiyi,
VIP TALİMAT FORMU: VIP konukların nasıl karşılanması gerektiği veya konuğun
odasına gönderilmesi düşünülen ikramlar için doldurulan formları,
VOUCHER: Tur operatörü ya da seyahat acentesi tarafından hazırlanıp, yemek, konaklama,
transfer vb. hizmetlerin sağlanması karşılığında bunları sağlayanlara para yerine verilen ve
operatörün söz konusu hizmet bedelini ödeme taahhüdünü taşıyan belgeleri,
WALK-IN: Rezervasyonsuz konuğu
ifade eder.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7 Sayfa 7
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 8
2. MESLEK TANITIMI ...................................................................................................... 9
2.1. Meslek Tanımı .......................................................................................................... 9
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................. 9
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ................................................. 9
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ............................................................................... 9
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................. 9
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler ...................................................................... 10
3. MESLEK PROFİLİ ....................................................................................................... 11
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri .............................................................. 11
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .................................................................... 24
3.3. Bilgi ve Beceriler ..................................................................................................... 24
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................ 25
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME ......................................... 26
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
1. GİRİŞ
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Turistik Otelciler, İşletmeciler ve
Yatırımcılar Birliği (TUROB), Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB )
tarafından hazırlanmıştır.
Ön B üro Yöneticisi (Seviye 5) ulusal meslek standardı , sektördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüş leri alınarak değerlendirilmiş, M YK Turizm, Konaklama, Yiyecek -İçecek
Hizmetleri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulun ca
onaylanmıştır.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Ön B üro Yöneticisi (Seviye 5) ; özel ya da kamuya ait konaklama işletmelerinde ön büro
alanındaki hizmetlerin (rezervasyon, kapı, bagaj hizmetleri ve ote l santral hizmetleri)
planlamasını ve koordinasyonunu yapma , oda işlemlerini organize etme, verdiği görevler ve
sorumluluklar doğrultusunda astlarını denetleyip yönlendirerek hizmetlerin işletme
standartlarına uygun sunulmasını sağlama ve konuk istek ve şikâyetlerine çözümler bul ma
bilgi ve becerisine sahip kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 3341 (Büro süpervizörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2821 Sayılı Sendikalar Kanunu
2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
2872 Sayılı Çevre Kanunu
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Gürültü Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Tehlike Sınıfları Listesi Tebliği
KKD Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve g üvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön B üro Yöneticisi (Seviye 5) öz el ya da kamuya ait konaklama işletmeler inin ö n büro
hizmetlerinin verildiği birimler inden ikinci derecede sorumlu olan kişidir. Genel Müdür,
Genel Müdür Yardımcısı, Teknik Servis Müdürü , Çamaşırhane Müdürü, Yiyecek -İçecek
Operasyon Yöneticisi , Bahçe Müdürü, Muhasebe Müdürü, İnsan Kaynakları Müd ürü,
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Güvenlik Müdürü, Mutfak Müdürü, Satın Alma Müdürü gibi bölüm yöneticileriyle iletişim
ve işbirliği içinde çalışmalıdır. Çalışma ortamı yoğun ve streslidir. Tatil günlerinde çalışma,
vardiya usulü ve fazla çalışma, gece müdürlüğü söz konusu olabilir.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği
(İSG ) faaliyetlerini
yürütmek
A.1 Eğitimlere ve tatbikatlara
katılmak
A.1.1 İSG konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır. İSG
hukuku ile ilgili bilgi edinir ve astlarını bilgilendirir.
A.1.2 Eğitimlerde öğrendiklerini işinde uygular ve astlarının da uygulamasını denetler.
A.1.3 İSG ile ilgili edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri astlarına aktarır.
A.1.4 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik çalışmalar yapar.
A.1.5 Yangın, sel, deprem gibi doğal afetlerde işletme izleklerine uygun olarak görev alır.
A.2 Yasal ve işyerine ait kurallara
uymak
A.2.1 İSG koruma ve müdahale araçlarının uygun ve çalışır şekilde bulundurulmasını
denetler.
A.2.2 Astlarının yapılan çalışmaya uygun iş elbisesini ve KKD’yi giymesini denetler.
A.2.3 Astlarının uyarı işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda kullanmalarını denetler.
A.2.4
Kendisinin veya astlarının belirlediği tehlikeli durumları hızlı bir şekilde yok etmek
üzere ilgili bi rimlerle işbirliği içinde gerekli önlemleri alır ve/veya aldırır ve takibini
yapar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma yöntemlerini
öğrenmek
B.1.1 Çevre koruma yöntemleri konusunda işyerinin ve işyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
B.1.2 Eğitimlerde öğrendiklerini işinde uygular ve astlarına öğretir.
B.1.3 Eğitimlerde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri astlarına aktarır .
B.2 Çevresel risklerin
azaltılmasını sağlamak
B.2.1 Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
B.2.2 Astlarının doğal kaynakları verimli ve tasarruflu bir şekilde kullanmalarını denetler.
B.2.3
Astlarının çalışırken yaptığı uygulamaların çevresel etkilerini gözlemler ve zararlı
sonuçlarının önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2.4 Sorumluluğu altındaki alanlarda bulunan dönüştürülebilen malzemelerin doğru yere
iletilmesini sağlar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Kalite yönetim sistemini
uygulamak
C.1 Kalite yönetim sistemi ile
ilgili faaliyetleri yürütmek
C.1.1 İşletmenin hizmet kalite standartlarına uygun şekilde ön büro bölümünün
talimatlarının oluşturulmasında amirine yardımcı olur.
C.1.2 İşletme kalite yönetimi ve ön büro standartları eğitim faaliyetlerine katılır.
C.1.3 Eğitimde öğrendiklerini işinde uygular ve astlarının da uygulamasını denetler.
C.1.4 Eğitimde edindiği bilgi ve becerileri günceller ve yenilikleri astlarına aktarır
C.1.5 İletişim toplantılarına katılır ve astlarının da katılmasını sağlar
C.2 Yapılan çalışmaların kalitesini
denetlemek
C.2.1 Araç gereç ve sistemin kalite gerekliliklerini öğrenir.
C.2.2 İşletme izlekleri doğrultusunda kalite gerekliliklerini uygulatır.
C.2.3 Yapılan işlerin kalite standartlarına göre uygulanıp uygulanmadığı ile ilgili kalite
raporunu doldurur.
C.2.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler .
C 2.5 Etkinlik sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere işletme standartlarına
uygun olarak bildirir ve ortadan kaldırılması için gerekli çalışmalara katılır.
C.3
Geri bildirim (personel-
konuktan) sistemini kurmak ve
işletmek
C.3.1 Astlarından ve üstlerinden gelen şikâyet ve önerileri dinler, değerlendirir ve çözümler.
C.3.2 Astlarından ve ilgili birimlerden gelen konuk anket formlarında belirlenen öneri ve
şikâyetleri çözümlemek için önlemler alır.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
İş organizasyonu
yapmak
(Devamı var)
D.1 Kişisel hazırlık yapmak
D.1.1 Kişisel bakım ve hijyen kurallarını uygular.
D 1.2 İşletmenin kılık kıyafet standartlarını uygular.
D.2 İş ile ilgili hazırlık yapmak
D.2.1 İşletmenin doluluk oranını, giriş ve çıkış yapacak kişi, grup ve önemli kişi sayısını
öğrenerek denetler.
D.2.2
Önemli /ücretsiz konaklayacak veya gelmesi beklenen konuklara ait od aların
ayrılması, belirlenmesi ve hazırlık işl emlerinin yapılmasını sağlayarak amirine bilgi
verir.
D.2.3 Bilgilendirme formlarını ve vardiyalar arası iletişim defterini okur, astlarına ileterek
bölüm içi ve bölümler arası iletişimin aksamadan yürümesini sağlar.
D.2.4 Günlük iş programının hazırlanmasında amirine görüş ve öneride bulunur.
D.3 Astları ile ilgilenmek
(Devamı var)
D.3.1 Astlarının işe geliş-gidiş saatlerini, kıyafetlerini ve görünümlerini denetler.
D.3.2 Amirinden aldığı talimatları astlarına ileterek önceliklerini belirtir.
D.3.3 Astların isteklerini üstlerine iletir ve sorunlarına çözümler getirir.
D.3.4 Astlarının görevlerini doğru ve zamanında yapıp yapmadıklarını denetleyerek yol
gösterir.
D.3.5 İşyeri kurallarına, yönetmeliklerine ve disiplin kurallarına uyar ve astlarının da
uymasını sağlar.
D.3.6 Astlarının çalışma ve izin çizelgelerini planlayarak amirine sunar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5 / 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu
yapmak
D.3
Astları ile ilgilenmek
D.3.7 Amirine astlarının performans ve disiplin durumu hakkında bilgi verir.
D.3.8 İnsan Kaynakları Bölümü ve amiri ile işbirliği yaparak ön büro personelini n işe
alınmasında görüş bildirir.
D.4 Gerekli araç gereç ve
donanımları hazırlamak
D.4.1 Bölümündeki tüm makine ve teçhizatın temini nin, bakım ının ve gerektiğinde
onarımının yapılmasını denetler.
D.4.2 Tüm makine ve teçhizatın kullanma talimatının görünür bir yerde olmasını sağlar.
D.4.3 Makine ve teçhizatın doğru kullanılmasını sağlar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Ön büro operasyonunun
yürütülmesine katkıda
bulunmak
(Devamı var)
E.1 Resepsiyon operasyonunu
denetlemek
E.1.1 Konuğu karşılama işlemlerini işletme izlekleri doğrultusunda eksiksiz yapar veya
yapılmasını sağlar.
E.1.2 Konukları otel içi ve dışı faaliyetler hakkında bilgilendirir veya bilgilendirilmesini
sağlar.
E.1.3 Rezervasyonsuz gelen konuk kabul işlemlerini n işletme izleklerine göre yapılmasını
sağlar.
E.1.4 Oda satış tekniklerinin işletme izlekleri doğrultusunda uygulanmasını sağlar.
E.1.5 Rezervasyonlu gelen konuğun giriş işlemlerinin yapılmasını sağlar.
E.1.6 Konuk çıkış işlemlerinin işletme izlekleri doğrultusunda yapılmasını sağlar.
E.1.7
Aynı gün çık ış yapacak odaların denetlemesini yaparak acente bazlı krediye
kaldırılan/kaldırılacak oda ücretlerinin doğruluğunu denetler.
E.1.8 Konuk hesap limitlerini denet ler ve tahsilât, faturalandırma işlemlerinin işletme
izlekleri doğrultusunda yapılmasını sağlar.
E.1.9 Oda değişikliği işleminin işletme izlekleri doğrultusunda yapılmasını sağlar.
E.1.10 Teknik arıza bildirimlerinin işletme izleklerine göre yanıtlanmasını sağlar.
E.1.11 Gece raporlama işlemlerinin eksiksiz yürütülmesini sağlar.
E.1.12 Ön kasa işlemlerini (döviz işlemlerini, kasa devir raporları gibi) denetler.
E.1.13 Resepsiyon dosyalama ve arşivleme işlemlerinin yapılmasını sağlar.
E.1.14 Resmi günlük konuk listesinin doğru ve düzenli bir şekilde hazırlanmasını ta kip eder.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Ön büro operasyonunun
yürütülmesinde katkıda
bulunmak
(Devamı var)
E.2 Santral operasyonunu
denetlemek
E.2.1 Santral işlemlerinin işletme izlekleri d oğrultusunda yapılıp yap ılmadığını denetler.
E.2.2 Konukların uyandırılma, mesaj alm a, iletme işlemlerinin doğru ve zamanında yapılıp
yapılmadığını denetler.
E.2.3 Santral gelirlerinin takibinin yapılmasını sağlayarak denetler.
E.3 Konuk karşılama
operasyonunu denetlemek
E.3.1 Konuk karşılama hizmetlerinin çalışma programını denetler.
E.3.2 Konuk giriş ve çıkışlarında konuk araç ve bagaj işlemlerini, emanet eşya kabul
işlemlerini denetleyerek bu hizmetlerin standartlara uygun yapılmasını sağlar.
E.3.3 Konuk karşılama hizmetlerinin işletme izlekleri doğrultusunda yapılmasını sağlar.
E.4 Rezervasyon operasyonunu
denetlemek
E.4.1 Otel doluluk oranında artan ya da azalan kısımları takip eder ve amirine önerilerde
bulunur.
E.4.2 Rezervasyon kabul ve oda ayırma işlemlerinin işletme izlekleri doğrultusund a
yapılmasını sağlar.
E.4.3 Acente rezervasyon işlemlerini kontrat, kontenjan ve aksiyon durumlarına göre inceler.
E.4.4 Opsiyonlu ve garantili rezervasyon işlemlerinin işletme izlekleri doğrultu sunda yapılıp
yapılmadığını denetler.
E.4.5 Rezervasyon raporlarını ve istatistiklerini denetler.
E.4.6 Rezervasyon dosyalama ve arşivleme işlemlerinin standartl ara uygun yapılıp
yapılmadığını denetler.
E.5
Yönetsel sorumlulukları
yerine getirmek
(Devamı var)
E.5.1 Bölümü ile ilgili teklif ve öneriler üretir ve amirine rapor halinde sunar.
E.5.2 Konuk memnu niyetini artırıcı tedbirler alma da amirine yardımcı olur ve astlarını bu
konuda yönlendirir.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Ön büro operasyonunun
yürütülmesine katkıda
bulunmak
(Devamı var)
E.5 Yönetsel sorumlulukları
yerine getirmek
E.5.3 Çok önemli konuklar için uygulanacak işletme ağırlama izleklerini uygular ve
astlarının da uygulamasını sağlar.
E.5.4 Kurumsal ilke, politika ve stratejilerin bölüm içinde tanınması, benimsenmesi ve
yerleşmesi yönünde amiriyle birlikte çalışır.
E.5.5 Bölümünde çalışan personelin performans değerlendirmelerini yapar, personelin puan,
terfi, izin durumlarının düzenlenmesinde amirine görüş bildirir.
E.5.6 Raporlama ve dosyalama işlemlerini yapar veya yapılmasını sağlar.
E.5.7 Bölümündeki her pozisyon için görev tanımlarının oluşturulmasında ve mevcutlarının
revize edilmesinde amirine yardımcı olur.
E.5.8 Konuk anket formlarının doldurulmasını sağlar, elde edilen sonuçlara göre bölümü ile
ilgili yapılması gereken düzenlemelerde amirine yardımcı olur.
E.5.9 Ön büronun bölümleri arasında koordinasyonu sağlar.
E.5.10 Olağanüstü durumları ilgililere bildirir ve konu ile ilgili veri tabanı oluşturur.
E.6
Konuk istek ve şikâyetleriyle
ilgilenmek
E.6.1 Konukların istek ve şikâyetlerini kabul ederken sözlerini kesmeden ve notlar alarak
dinler, özür diler ve anında giderebileceği şikâyetleri giderir.
E.6.2 Kendi yetkisini aşan durumlarda amirine bilgi verir.
E.6.3 Sorunun çözümü için ilgili bölümlerle iletişime geçer ve sorunun çözümü ile ilgili
konuğu bilgilendirir.
E.6.4 Sorumluluğu altındaki tüm alanlarda hizmet kalitesini gözeterek konuk
memnuniyetini sağlar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Ön büro operasyonunun
yürütülmesine katkıda
bulunmak
E.7 Diğer bölümlerle
koordinasyonunu sağlamak
E.7.1 Diğer bölümlere gerekli olan rapor ların işletme standartlarına g öre hazırlanarak
dağıtılmasını sağlar.
E.7.2 Konuk ihtiyaçları, şikâyetleri ve sorunları ile ilgili olarak diğer bölümleri bilgilendirir
ve takibini sağlar.
E.7.3 İş akışı ile ilgili diğer bölümlerden gelen talep ve istekleri amirine iletir.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Periyodik işlemleri
yürütmek
(Devamı var)
F.1 Bütçe hazırlamaya katkıda
bulunmak
F.1.1 Bir önceki yıla ait listeleri bütçenin hazırlandığı yıl a ait düşünülen liste ile
karşılaştırmaya ve amirinin yıllık bölüm bütçesini hazırlamasına yardımcı olur.
F.1.2
Sorumlu olduğu bölümün aylık bütçe raporlarına göre rakamları denetler, neden -
sonuç ilişkisi içerisinde gerekli açıklamaları bölüm amirine verir ve ekibini
yönlendirir.
F.1.3 Gereksiz harcamaları engellemek için önlemler alır.
F.2 Bölüme ait makine ve
aletlerin bakımını yaptırmak
F.2.1 Bölümde kullanılan tüm makine ve aletlerin bakım, onarım ve montajlarının
zamanında yapılmasını sağlar.
F.2.2 Bilgisayar, otel paket programını ve işlemlerini, KBS sistemini denetler.
F.2.3 Arıza ve tamiratlarla ilgili amirine rapor sunar.
F.3 Bölümüne ait ofis ve depoları
denetlemek
F.3.1 Depolardaki malzemenin sağlam, çalışır durumda ve eksiksiz olup olmadığını denetler.
F.3.2 Depoların havalandırılıp havalandırılmadığını ve periyodik olarak temizlenip
temizlenmediğini denetler.
F.3.3 Ofislerin tertip, düzen ve temizliğini denetler.
F.4
Konaklama tesisi giriş ve
geceleme formunu
hazırlamak
F.4.1 Konaklama yapan konukların aylık “Milliyet Raporu”nu ve konaklama istatistiklerini
iki nüsha halinde hazırlayıp amirine sunar.
F.4.2 Dökümün bir nüshasını ilgili dosyaya yerleştirir.
F.4.3 Amirinin olmadığı durumlarda diğe r nüshayı bağlı bulunduğu Kültür ve Turizm İl
Müdürlüğü’ne gönderir.
F.5 Personelin çalışma
çizelgesini çıkartmak
F.5.1 Haftalık, aylık “Tahmin Raporları”nı hazırlamada amirine yardımcı olur.
F.5.2 Haftalık / 2 Haftalık çalışma programını, astların dan gelen izin taleplerini “Tahmin
Raporları”na göre değerlendirir.
F.5.3 Çalışma programının taslağını hazırlayıp amirine sunar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Periyodik işlemleri
yürütmek
F.6
İşletme şikâyet defterini
denetlemek
F.6.1 Şikâyet defterini resepsiyonda doldurmak isteyen konuklar için hazır bulundurulmasını
sağlar.
F.6.2 Konuklar tarafından doldurulan şikâyet defterini denetler.
F.6.3 Şikâyette bulunulan konular hakkında neden-sonuç ilişkilerini araştırır.
F.6.4 Öneri veya şikâyette bulunan her konuk için işletme izleklerine göre geri bildirim
yapar.
F.6.5 Amirine konu ile ilgili yazılı ve sözlü bilgilendirmede bulunur.
F.7 İşletme oda gelirlerini analiz
etmek
F.7.1 Oda satış performanslarına göre personel verimliliği konularında verileri değerlendirir.
F.7.2 Aylık reel gelir raporlarını bütçe ve tahmin raporları ile karşılaştırır.
F.7.3 Hazırladığı raporu amirine sunar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Vardiya/gün sonu
işlemlerini takip etmek
G.1
Kayıp ve bulunmuş eşya ile
ilgili işletme izleklerini
uygulamak
G.1.1 Bulunan eşyaların cinsleri, renkleri, bulunduğu tarih, yer ve bulan kişinin adını
belirterek işletme izleklerine göre belirlenmiş bölüme teslim eder.
G.1.2 İlgili bölümün düzenlediği “Kayıp ve Bulunmuş Eşya Formunu” imzalar.
G.2 Vardiya bitimi işlemlerini
denetlemek
G.2.1 Vardiyalar arası iletişim defterine alınmış notların ve mesajların t akibinin yapılıp
yapılmadığını denetler.
G.2.2 Günlük raporlamaların işletme izlekleri doğrultusunda yapılıp yapılmadığını denetler.
G.2.3 Vardiyada yapılması gereken işlerin listelerini denetler.
G.3 Malzeme talepleriyle
ilgilenmek
G.3.1 Astlarından gelen malzeme taleplerini ve miktarını denetler.
G.3.2 “Malzeme Talep Formu” doldurur ve amirine imzalatır.
G.3.3 “Malzeme Talep Formu”nun satın almaya iletilmesini sağlar.
G.4 Kullanılan araç ve gereç
teslimatını yapmak G.4.1 Astlarının ve kendisinin v ardiyası boyunca kullandığı elektronik donanımları devir
alan personele temiz, sağlam ve düzenli bir şekilde teslim edilmesini sağlar.
G.5 Hesabını ödemeden giden
konukların listesini hazırlamak
G.5.1 Astlarından gün içerisinde h esap ö demeden ayrılan , hesabı eksik ödeyen konukların
oda numaraları ve hesap dökümlerini alır ve otomasyon sisteminden inceler.
G.5.2 Eksik hesap nedenlerini öğrenir ve liste halinde amirine sunar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişime ilişkin
faaliyetleri yürütmek
H.1 Mesleği ile ilgili yayınları
takip etmek
H.1.1 Her türlü yayını, yeniliği ve teknolojik çalışmaları takip eder.
H.1.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular.
H.2 Kurs ve seminerlere katılmak
H.2.1 Kişisel gelişimini artırıcı etkinliklere ( toplantı, gezi, gözlem, fuar, demolar, kurs,
seminer ve eğitimler) katılır.
H.2.2 Öğrendiği bilgileri işinde uygular ve astlarını bu konularda bilgilendirerek eğitir.
H.3 Personeline eğitim vermek
H.3.1 İşe yeni başlayan personelinin bölüme uyum eğitimi konusunda amirine yardımcı olur.
H.3.2 Elemanlarının performanslarını yükseltmeye yönelik eğitim programları, metotları ve
izlekleri geliştirme konusunda amirine yardımcı olur.
H.3.3 Personelin işbaşı eğitimleri konusunda amirine yardımcı olur.
H.3.4 Eğitim gereksinimlerini saptayarak astlarına eğitimler verilmesini sağlar.
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ajanda
2. Bilgisayar
3. Fatura
4. Fotokopi makinesi
5. Kat hizmetleri uyuşmazlık raporu
6. Hesap makinesi
7. Matbu formlar ( Ambar talep fişi , Arıza formu , İkram kartı , Kayıp ve bulunmuş eşya formu ,
Konuk anket formu , Tashih/düzeltme/formu (correction form) , Performans değerlendirme formu ,
VIP talimat formu vb.)
8. Mesleki yayınlar
9. Ofis malzemeleri
10. Ön büro otomasyon programı
11. Pas anahtarı imza defteri
12. Takvim
13. Telefon
14. Telsiz veya çağrı cihazı
15. Vardiyalar arası iletişim defteri
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Analitik düşünme yeteneği
2. Araç, gereç ve donanım bilgisi
3. Araştırma teknikleri bilgisi
4. Bilgisayar bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Farklı kültürlere ilişkin bilgi
7. Genel turizm bilgisi
8. İletişim yeteneği
9. İSG bilgisi
10. İstatistik bilgisi
11. İşyeri çalışma izlekleri bilgisi
12. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
13. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
14. Mesleki terim bilgisi
15. Temel muhasebe ve bütçe hazırlama bilgisi
16. Otel otomasyon paket programları bilgisi
17. Pazarlama ve satış teknikleri bilgisi
18. Yabancı dil bilgisi (İyi düzeyde)
19. Yönetim becerisi
20. Yöreye ve işletmeye ilişkin bilgi
21. Zaman yönetimi bilgisi
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010
Sayfa 25
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışmaları esnasında karşılaşılabilecek sorunlar hakkında öngörülü olmak
2. Çalışmaları ve davranışlarıyla personeline örnek olmak
3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak
6. Ekip içinde uyumlu çalışmak
7. İletişim kurduğu kişilere ve personele karşı güler yüzlü ve nazik davranmak
8. İnsan ilişkilerine özen göstermek
9. İşi ile ilgili yaratıcı fikirler üretmek
10. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
11. Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek
12. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
13. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
14. Yapılan iş ve işlemler ile ilgili raporları doldurmak
15. Yapılan iş ve işlemlerde detaylara dikkat etmek
16. Yapılan iş ve işlemlerde pratik olmak
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5 ) 10UMS0068-5/ 25.05.2010/00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 26
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Ön Büro Yöneticisi (Seviye 5) meslek standardına göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve
değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının oluşturulduğu test ve sertifikasyon merkezlerinde yazılı
ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı sınav şeklinde olacaktır.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin iş lemler
Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
PLASTİK ENJEKSİYON ÜRETİM ELEMANI
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0069-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
PLASTİK ENJEKSİYON ÜRETİM
ELEMANI
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0069-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE KİMYA, PETROL, LASTİK VE
PLASTİK SANAYİ İŞVERENLERİ
SENDİKASI (KİPLAS)
Yardımcı Kuruluş:
TÜRK PLASTİK SANAYİCİLERİ
ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME VAKFI
(PAGEV)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ATIK: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan herhangi bir
maddeyi,
ÇAPAK: Ürün kenarındaki fazlalığı,
ENJEKSİYON: Sıcaklık yardımı ile eritilmiş plastik hammaddenin bir kalıp içine enjekte
edilerek şekillendirilmesi ve soğutularak kalıptan çıkarılmasını içeren bir imalat yöntemini,
ERİYİK: Hammaddenin erimiş halini,
ET KALINLIĞI: Ürünün müşteri şartnamesindeki kalınlığını,
FEDER: Besleme hattındaki kalıp duvarını,
FİRE: Hatalı üretim sonucu geri kazanılabilecek yarı mamulü/ürünü,
GERİ EMİŞ: Ocaktaki erimiş hammaddenin memeden akmamasını sağlamayı,
HURDA: Hatalı üretim sonucu kullanılamayacak yarı mamulü/ürünü,
ISCO: Uluslararası Meslek Sınıflandırma Standardını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliği’ni,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
PLASTİK HAMMADDESİ: Polivinilklorür, polikarbonat, polietilen, polipropilen,
polistiren, polyamid gibi hammaddeleri,
SET DEĞERİ: Rezistans ısıları net ayar değerini,
EMİCİ VAKUM: Hammaddeyi siloya yüklemek için kullanılan sistemini,
YOL VERMEK: Enjeksiyon makinesini çalıştırmayı,
YOLLUK: Eriyiğin kalıba enjekte edildiği kanalı,
ifade eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 6
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 6
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 6
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 6
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 7
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 8
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 8
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 21
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 22
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 23
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 24
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki
Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek
Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör
Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine
göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayi i İşverenleri
Sendikası (KİPLAS) tarafından hazırlanmıştır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3 ) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili
kurum ve kuruluşların görüşleri alı narak değerlendirilmiş, M YK Kimya, Petrol, Lastik ve
Plastik Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulun ca
onaylanmıştır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Plastik Enjeksiyon Üretim E lemanı (Seviye 3) ; plastik ürün üretmek için hammadde
hazırlama, kalıp bağlama, enjeksiyon hattı ile seri üretim yapma bilgi ve becerisine sahip
kişidir. İSG talimatları, çevre kuralları ve kalite standartlarına uygun olarak plastik ürün
üretirken ürün hatalarını kontrol ederek gerekli düzeltmeleri yapar, ürün ambalajlaması ile
üretim hattının temizliğini ve koruyucu bakım işlerini gerçekleştirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8142 (Plastik ürün makine operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği
Gürültü Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik
Kanserojen ve Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Makine Emniyeti Yönetmeliği
Parlayıcı Patlayıcı Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak
Tedbirler Hakkında Tüzük
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Tehlikeli Maddelere ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve
Dağıtılması Hakkında Yönetmelik
Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi
Hakkında Yönetmelik
Titreşim Yönetmeliği
TS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
TS EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre il e ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) iyi aydınlatılmış ve iyi havalandırılmış, kapalı
mekanlarda, k ısmen tozlu, kısmen gürültülü ve kısmen kokulu bir ortamda yoğun çalışma
temposunda vardiyalı olarak çalışır. Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı, mikser, kalıp, kırma
ve kal ite kontrol işlemlerini yapan görevlilerle birlikte ve İSG ile ilgili talimatlara uygun
şekilde çalışır. Önlenmesi mümkün olmayan risklerden korunma amacıyla kişisel koruyucu
donanım kullanır . Uygun olmayan koşullarda k imyasal maddelere maruz kalma, sıcak
yüzeylere temas ederek yanma ve ağır yük altında kalma riski bulunmaktadır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği,
yangın ve acil durum
kurallarını uygulamak
A.1
İş sağlığı ve güvenliği
konusundaki yasal ve işyerine
ait kuralları uygulamak
A.1.1 İş sağlığı ve güvenliği konusundaki normların anlaşı lması için, işyerinin
düzenlediği eğitimlere veya işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları kullanır.
A.1.3 İş sağlığı ve güvenliği koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde
bulundurur.
A.1.4
Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda
yerleştirerek ve çalışma sırasında koruyarak iş alanının ve personelinin
güvenliğini sağlar.
A.2 Risk etmenlerini azaltmak
A.2.1
Yaptığı işle ilgili tehlike ve riskleri ulusal mevzuat ve standartlar kapsamında
kendi seviyesinde değerlendirerek, risklerin belirlenmesi çalışmalarına katkıda
bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
A.2.3 Statik elektrik biriktirme ve kıvılcım atlama ihtimali olan uygulamalarda
talimatlar doğrultusunda topraklama yapar, teknik emniyet önlemlerini alır.
A.3
Tehlike durumunda acil
durum prosedürlerini
uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptayıp hızlı bir şekilde yok etmek üzere önlem alma
çalışmalarına katkıda bulunur.
A.3.2 Anında giderilemeyecek türden tehlike durumlarını amirlerine ve yetkililere
veya gereken durumlarda işletme dışında ilgili kurumlara bil dirir.
A.3.3 Kullanılan ekipmanlara özel acil durum prosedürlerini uygular.
A.4
Acil çıkış prosedürlerini
uygulamak
A.4.1 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
A.4.2 Acil çıkış veya kaçış ile ilgili deneyimleri ilgililerle ve iş arkadaşlarıyla
paylaşmak üzere yapı lan periyodik çalışmalara ve tatbikatlara katılır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1
Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1
Yaptığı işle ilgili olarak TS EN ISO 14001 kapsamında Çevre -Boyut-Etki
değerlendirmesini yaparak , gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin
doğru bir şekilde saptanması çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere
katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuç ların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2
Çevresel risklerin
azaltılmasına katkıda
bulunmak
B.2.1
Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli a yırmayı ve sınıf lama-
yı yapar, sınıflarına ayrılan atıkları plastik, kağıt, metal, cam gibi cinslerine göre
ayırır.
B.2.2
Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve talimatlarda belirtilen önlemle ri alarak geçici depolamasını yapar, ve
uzaklaştırılmasını sağlar.
B.2.3 Atıkları tartar veya tartılmasını sağlayarak atığın cinsi, kaynağı, tehlike derecesi
ve miktarı bilgilerini kaydeder ve görevliye teslim eder.
B.2.4 Yanıcı ve parlayıcı malz emelerin güvenli bir şekilde saklanmasını sağlar.
B.2.5 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3
Doğal kaynakların
tüketiminde tasarruflu hareket
etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve v erimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Uygulamada izin verilen tolerans ve sapmalara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.3 Makine, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.2 Kalite sağlamadaki teknik
prosedürleri uygulamak
C.2.1 Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular.
C.2.2 İşlemler sırasında kalite sağlam a ile ilgili teknik prosedürleri uygulayarak, özel
kalite şartlarını uygular.
C.2.3 Çalışmayla ilgili kalite ve diğer formlarını doldurur.
C.3 Yapılan çalışmaların kalitesini
kontrol etmek
C.3.1 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetleme çalışmalarına katılır.
C.3.2 Makine, alet, donanım ya da sistem üzerinde yapılan ayarların kullanım
kılavuzlarına uygunluğunu kontrol eder.
C.3.3 Bakımı veya onarımı gerçekleştirilen cihazın ya da sistemin teknik özelliklere
uygunluğunu kontrol eder.
C.4
Proseslerde saptanan hata ve
arızaların giderilmesi
çalışmalarına katılmak
C.4.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere bildirir, ilgili
kayıtları tutar.
C.4.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.4.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili uygulama ve yöntemleri uygu lar.
C.4.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine
bildirir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
İş organizasyonu yapmak
D.1 Çalışma alanının özelliklerini
belirlemek
D.1.1 Çalışmaların kesintisiz ve uygun şekilde sürdürülmesi için, iş alanının
uygunluğunu kontrol eder.
D.1.2 İş alanının olumsuz özelliklerinin iyileştirilmesine katkıda bulunur.
D.1.3 Çalışmanın türü ve kullanılan iş yöntemine göre düzeni sağlar.
D.1.4 Çalışma alanının genişliğini ve ilgili çalışma noktalarının kapsamını belirler.
D.2 İş programı yapmak
D.2.1 İşyeri prosedürleri ve talimatlarına göre iş programını yapar.
D.2.2 Devreden işlerin kontrolünü yapar.
D.2.3 Yıllık, aylık, haftalık ve günlük çalışma programlarını takip eder.
D.2.4 Yapılacak işlerin uygulama süresini belirler.
D.2.5 İşleri çalışma programına göre yapar.
D.3 İş bitiminde donanım ve iş
alanı temizliğini yapmak
D.3.1 Çalışma alanını düzenler ve temizler .
D.3.2 Kullanılan makin e ve ekipmanları iş bitiminde kaldırır ve temizler.
D.3.3
İş sağlığı ve güvenliği açısından madde, cihaz ve e kipmanların kullanımı
sırasında gereken özeni gösterir, risk taşıyan maddeleri n belirlenmiş yerlerde
uygun bir şekilde depolar.
D.3.4 Çalışma alanını daha sonra gerçekleştirilecek işlemlere uygun şekilde bırakır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Hammaddeyi plastik
mamul üretimine
hazırlamak
E.1
Hammadde, boya ve katkı
maddelerini üretim alanına
taşımak
E.1.1 Üretim iş emrini alır.
E.1.2 Vardiya hammadde tüketim miktarını tespit eder.
E.1.3 Hammadde, boya ve katkı maddelerini üretim iş emrinde belirtilen miktarlarda
tartar.
E.1.4 Tartılmış malzemeleri palete yükler.
E.1.5 Transpalet ile dökmeden üretim yapacağı yere getirir.
E.1.6 Çalışmasını engellemeyecek şekilde İSG kurallarına uygun olarak istifler.
E.1.7 Transpaleti kurallarına uygun olarak kullanır.
E.2 Hammadde, boya ve katkı
maddelerini karıştırmak
E.2.1 Karışım oranlarını istenilen renk için kontrol eder.
E.2.2 Karıştırma haznesi motorunu talimatlara göre çalıştırır.
E.2.3 Üretim iş emrinde belirtilen homojen karışım süresince karıştırıcıyı çalıştırır.
E.2.4 Karışımı yapılan hammaddeyi kaplara boşaltır.
E.2.5 Karışım süresi bitiminde motoru durdurur.
E.2.6 Karıştırıcı makinesini temizler.
E.3
Hammadde, boya ve katkı
maddelerinin oluşturduğu
karışımı fırınlamak
E.3.1 Kurutulacak karışımı fırının yanına getirir.
E.3.2 Fırın tipine ve kapasitesine göre kurutulacak karışımı fırına yerleştirir, fırın
kapağını kapatır.
E.3.3 Fırını ana şalterden açar ve karışım tipine göre sıcaklık ve süre ayarını yapar.
E.3.4 Kurutma işlemi bitiminde ana şalteri kapatır ve kuruyan karışımı fırından çıkartır.
E.3.5 Soğuduktan sonra fırının temizliğini yapar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Makineye kalıp bağlamak
(devamı var)
F.1 Kalıbı üretime hazırlamak
F.1.1 Üretim iş emri ve teknik resme göre kalıbı seçer.
F.1.2 Kalıbı bez ve hava ile temizler.
F.1.3 Kalıba mapa takar.
F.1.4 Caraskal kancasını mapaya takarak, kalıbı askıya alır.
F.1.5 Kalıbı taşıma arabasına yerleştirerek ön ısıtma alanına taşır.
F.2 Kalıba sıcak yolluk sistemini
bağlamak
F.2.1 Kalıba uygun sıcaklık kontrol cihazını getirir.
F.2.2 Sıcaklık kontrol cihazının ara kablolarını sıcak yolluk sistemine takar.
F.2.3 Sıcaklık derecelerini hammaddeye göre ayarlar.
F.3 Makineyi manuel konuma
getirmek
F.3.1 Makineyi ana şalterinden açar.
F.3.2 Mengene basınç ve hız ayarını düşürür.
F.3.3 Mengene ara mesafesini açar.
F.4 Kalıbı makineye yerleştirmek
F.4.1 Makineye uygun flanşı kalıba takar.
F.4.2 Kalıbı iş emniyetini alarak kaldırma araçları ile askıya alır.
F.4.3 Kalıbın meme ucuna göre yönünü doğrular.
F.4.4 Mengeneyi düşük hız ve basınçta kapatır.
F.4.5 Kalıbı ölçü ve gönyesinde olacak biçimde pabuçlar ile yerleştirir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Makineye kalıp
bağlamak
F.5 Kalıbı makineye sabitlemek
F.5.1 Kalıp bağlantı cıvatalarını uygun anahtar ile saat yönünde çapraz karşılıklı kademeli
olarak sıkar.
F.5.2 Kalıbın ölçü ve gönyesinde bağlandığını gönye/su terazisi ile kontrol eder.
F.5.3 Kalıp iticisi ile makine iticisi arasında bağlantı yapar.
F.5.4 Bağlantı kontrolü için mengeneyi birkaç kez açar kapatır.
F.5.5 Mengeneyi açar ve kalıbın iç temizliğini yapar.
F.6 İtici ayarlarını yapmak
F.6.1 Ürünün ebatlarına göre iticinin hızını ayarlar.
F.6.2 Ürünün ebatlarına göre iticinin basıncını ayarlar.
F.6.3 Ürünün ebatlarına göre itici vuruş sayısını ayarlar.
F.6.4 Ürünün ebatlarına göre itici boyunu ayarlar.
F.7 Maça ayarlarını yapmak
F.7.1 Maçaların hidrolik hortumlarını bağlar.
F.7.2 Maçaların kalıp sırasına göre çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
F.7.3 Maçalar açıkken iticinin vurup vurmadığını kontrol eder
F.7.4 Maça anahtarlarının ayarlarını kontrol eder.
F.8 Makine güvenlik kontrollerini
yapmak
F.8.1 Kafes emniyet sistemlerini kontrol eder.
F.8.2 Makinenin mekanik emniyet ayarını kontrol eder.
F.8.3 Kalıp koruma kontrollerini yapar.
F.9 Soğutma sularını bağlamak
F.9.1 Soğutma suyu hortumlarını rekorlara takar ve kelepçelerini sıkar.
F.9.2 Vanayı açar ve su debisi göstergesini kontrol eder.
F.9.3 Su sızdırmazlık kontrolünü yapar.
F.9.4 Su sıcaklığını kontrol eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Makineyi
üretime
hazırlamak
G.1 Makine rezistans ısılarını
açmak
G.1.1 Üretim iş emri değerlerine göre rezistans sıcaklık değerlerini girer.
G.1.2 Set değerlere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol eder.
G.1.3 Rezistans ve termo-kupl ile ilgili arızaları birim amirine bildirir.
G.2
Mengene hassas ayarlarını
yapmak
G.2.1 Ürüne göre mengene açıp kapama hız ayarını yapar.
G.2.2 Ürüne göre mengene basınç ayarını yapar.
G.2.3 Kalıp koruma ayarını yapar.
G.2.4 Kalıp bağlantı ayarının mengene hassas ayarlarına uygunluğunu, mengeneyi birkaç kez
açıp kapatarak dener.
G.2.5 Mengene ile ilgili arızaları bildirir.
G.3
Hammadde, boya ve katkı
maddelerini makineye manuel
yüklemek
G.3.1 Manuel yükleme sistemlerinde hazırlanan karışımı kontrol ederek huniye koyar.
G.3.2 Hammadde cinsine göre hazırlanan karışımın ön ısıtmasını yapar.
G.4
Hammadde, boya ve katkı
maddelerini makineye
otomatik yüklemek
G.4.1 Otomatik yükleme sistemlerinde taşıma kabı makinenin yanına çeker.
G.4.2 Silo besleme şalterini açar, silo dolum seviyesini ve süresini ayarlar.
G.4.3 Emiciyi açarak hazırlanan karışımı siloya sevk eder.
G.4.4 Silo ısılarını açar, hammadde cinsine göre sıcaklığı ayarlar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Makinede seri üretim
yapmak
(devamı var)
H.1 Ürüne ait makine değerlerini
seçmek
H.1.1 Üretilecek olan ürüne göre hafızaya kayıtlı parametreleri seçer.
H.1.2 Seçilmiş olan parametrelerin doğruluğunu kontrol eder.
H.2 Makineyi devreye almak
H.2.1 Silo veya huninin klapesini (mandalını) açar.
H.2.2 Önceki üretimden burguda kalan hammaddeyi manuel enjeksiyon yaptırarak boşaltır.
H.2.3 Ürün cinsine göre enjeksiyon makinesi grubunun hareketli yada hareketsiz çalışma
ayarını yapar.
H.2.4 Makineyi manuel konumdan yarı otomatik konuma alır.
H.2.5 Mengene altına kalıptan çıkan ürünün düşmesi için kap yerleştirir.
H.2.6 Yarı otomatik konumda makine parametrelerinin kontrolü için deneme baskısı alır,
birim amirinden onay alır.
H.2.7 Üretim sürecine göre enjeksiyon makinesini tam otomatik çalışma konumuna alır ve
seri üretime başlar.
H.2.8 Üretimle ilgili formları doldurur ve birim amirine bildirir.
H.2.9 Belirli aralıklarla kalıp, su ve rezistans sıcaklık set değerlerini kontrol eder ve kayıt
altına alarak uygunsuzlukları birim amirine bildirir.
H.2.10 Silo ve hunilerde hammadde seviye kontrolünü yapar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Makinede seri üretim
yapmak
H.3 Ürünün periyodik ara
kontrollerini yapmak
H.3.1
Belirli aralıklarla seri üretimden numuneler alarak numune kabına koyar ve kalite
kontrol birimine numune verir.
H.3.2 Gözle ürün kontrolü yapar.
H.3.3 Ölçü aletleri (mastar) ile ölçüleri kontrol formundan kontrol eder.
H.3.4 Ürün formundaki fonksiyonel kontrolleri yapar.
H.3.5 Kalite kontrol tarafından bildirilen hataları düzeltir.
H.3.6 Üründeki hataların giderilememesi halinde birim amirine haber verir.
H.3.7 Kontrol değerlerini kayıt altına alır.
H.4 Yarı otomatik üretim yapmak
H.4.1 Kalıp cinsine göre enjeksiyon makinesini yarı otomatik konuma alır.
H.4.2 Baskı döngüsü sonunda emniyet kafesini açar ve ürünü alır.
H.4.3 Kafesi kapatır, üretime devam eder.
H.4.4 Ürünün yolluk ve çapaklarını temizler.
H.4.5 Ürünün son kontrolünü yapar ve koliye koyar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I
Ürün ambalajlaması
yapmak
I.1 Fireli ürünleri ayırmak
I.1.1 Yanık hurdaları ayırır.
I.1.2 Temiz ve kirli ürün firelerini ayırır.
I.1.3 Renkli ürün ve yolluk firelerini ayırır.
I.1.4 Ayrılmış hurdaları ve fireleri ayrı toplama kaplarına koyar, etikete işleyerek
tanımlar ve fireleri ilgili forma kaydeder.
I.1.5 Ayrılmış fireleri kırma makinesinde kırarak geri dönüşüme kazandırır.
I.1.6 Kırılmış malzemeden metal parçaları mıknatısla ayırır.
I.2 Ürün paketlemesi yapmak
I.2.1 Büyük parçalı ürünleri sayarak, küçük parçalı ürünleri tartarak sayısını hesaplar.
I.2.2 Sayım ve tartım miktarını ilgili formda kayıt altına alır.
I.2.3 Kayıt altına alınan ürünleri koli veya kasaya yerleştirir.
I.3 Koli, kasa ve palet
tanımlaması yapmak
I.3.1 Ürün tanıtım etiketine gerekli bilgileri yazar.
I.3.2 Hazırladığı koli veya kasa üstüne ürün tanıtım etiketini yapıştırır.
I.3.3 Belirtilen koli veya kasa sayısına ulaştığında palet kontrol etiketini doldurarak
palet üzerine yapıştırır.
I.4 Ürünü bekleme alanına sevk
etmek
I.4.1 Tanımlaması yapılmış paletleri İSG kurallarına uygun olarak transpalete yükler ve
bekleme alanına taşır.
I.4.2 Bekleme alanında belirtilen uygun yere paleti bırakır.
I.4.3 Ambalajlama son kontrolünün yapılması için birim amirine bilgi verir.
I.4.4 Kontrolü yapılmış ürünleri depoya sevk eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J
Makineyi devreden
çıkarmak
J.1 Hammadde beslemesini
kapatmak
J.1.1 Silo veya huni klapasını kapatır yada huniyi geri çeker.
J.1.2 Silo şalterini kapatır.
J.1.3 Huni ve silo içindeki hammaddeyi boşaltır.
J.1.4 Boğaz çevresi akıntılarını temizler.
J.2
Makineyi tam otomatik
konumdan manuel konuma
getirmek
J.2.1 Makineyi manuel konumuna alır.
J.2.2 Mengene hız ve basıncını azaltır.
J.2.3 Mengeneyi açar, grubu geri çeker.
J.2.4 Ocak içinde kalan karışımı enjeksiyon yaptırarak boşaltır.
J.2.5 Soğutma suyu vanasını ve ocak rezistans ısılarını kapatır.
J.3 Kalıbı sökmek
J.3.1 Mengene açıkken kalıbı bez ve hava ile temizleyip koruyucu yağ ile yağlar.
J.3.2 Mengeneyi kapatır ve emniyet kafesini açar.
J.3.3 Soğutma suyu hortumlarını söker.
J.3.4 Kalıba mapa takıp kalıbı askıya alır ve kalıp pabuçlarını söker.
J.3.5 Emniyet kafesini kapatır ve mengeneyi açar.
J.3.6 Kalıbı taşıma arabasına yükleyerek kalıp deposuna gönderir.
J.4 Sıcak yolluk sistemini
sökmek
J.4.1 Sıcaklık kontrol cihazını kapatır.
J.4.2 Ara kablolarını söker.
J.4.3 Taşıma arabasına yükleyerek ilgili alana gönderir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K
Makinenin koruyucu
bakım ve kontrol
işlemlerini yürütmek
K.1 Makineyi kapatmak
K.1.1 Emniyet kafesini kapatır.
K.1.2 Mengene üzerinde kalıp varsa mengeneyi kapatarak kalıpları yaklaştırır.
K.1.3 Motoru ve ana şalteri kapatır.
K.2
Enjeksiyon makinesi genel
kontrollerini yapmak
K.2.1 Hidrolik yağı ve yağlama yağı seviyesini kontrol eder, birim amirine bilgi verir .
K.2.2 Kafes emniyet şalterlerini kontrol eder.
K.2.3 Soğutma suyu filtrelerini kontrol eder.
K.2.4 Rezistansları ve termo-kupları kontrol eder.
K.3 Makinenin ve üretim alanının
temizliğini yapmak
K.3.1 Grup kızaklarını temizler.
K.3.2 Mengene kızak ve makaslarını temizler.
K.3.3 Emniyet kafesinin hareketli aksamlarını temizler.
K.3.4 Rezistansları ve termo-kupları temizler.
K.3.5 Kumanda panosunu temizler.
K.3.6 Silo ve huninin temizliğini yapar.
K.3.7 Üretim alanını temizler.
K.3.8 Temizlik kayıtlarını tutar.
K.4 Makinenin hareketli
aksamlarını yağlamak
K.4.1 Grup kızaklarını yağlar.
K.4.2 Mengene kızak ve makaslarını yağlar.
K.4.3 Yardımcı motoru açarak emniyet kafesi hareketli aksamlarını yağlar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.2 Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ambalaj bandı
2. Anahtar takımı
3. Atölye mengenesi
4. Avadanlık
5. Avometre
6. Basınçlı hava
7. Bez
8. Bıçak
9. Boru anahtarı
10. Boya
11. Burgu-Vida
12. Caraskal
13. Cıvata
14. Çekiç çeşitleri
15. Çelik cetvel
16. Çelik halat
17. Çiller
18. El makası ve testeresi
19. Elektrikli forklift
20. Enjeksiyon makinesi
21. Fırça
22. Fırın
23. Flanş
24. Fonksiyonel mastar
25. Gaz taşı
26. Hava tabancası
27. Hortum
28. İp
29. Kalıp
30. Kalıp ayırıcı sprey
31. Kalıp bağlama pabucu
32. Karga burun
33. Katkı maddeleri
34. Kırıcı
35. Kırtasiye malzemeleri
36. Kireç çözücü
37. Kişisel koruyucu donanım
38. Kontrol kalemi
39. Kumpas
40. Kürek
41. Maket bıçağı
42. Mapa
43. Mastar
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
44. Maşrapa
45. Mikrometre
46. Mikser
47. Ocak
48. Pas sökücü
49. Plastik çekiç
50. Plastik hammaddesi
51. Plastik takoz
52. Prob
53. Pul
54. Pürmüz
55. Rekor
56. Rezistans
57. Somun
58. Spatula
59. Su terazisi
60. Süpürge çeşitleri
61. Şerit metre
62. Tel fırça
63. Terazi
64. Termo - Kupl
65. Transpalet
66. Vida
67. Yağdanlık
68. Zımpara
3.3 Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atık bilgisi
4. Boya kimyasalları bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Depremden korunma bilgisi
7. El aletleri ile güvenli çalışma bilgisi
8. Temel elektrik güvenliği bilgisi
9. Ekip içinde çalışma becerisi
10. El becerisi
11. Kimyasal maddelerle güvenli çalışma bilgisi
12. Hijyen bilgisi
13. İlkyardım bilgisi
14. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
15. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
16. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
17. Kayıt tutma yeteneği
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
18. Kaza, yaralanma ve hastalıktan korunma prensipleri ve korunma teknikleri bilgisi
19. Doğal kaynakların etkin kullanımı (su, doğalgaz, hammaddeler vb.) bilgisi
20. Atıkların kaynakta doğru ayrılması, geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
21. Temel yasal mevzuat bilgisi
22. Mesleki kimya bilgisi
23. Mesleki matematik bilgisi
24. Mesleki mekanik bilgisi
25. Mesleki elektrik bilgisi
26. Mesleki terim bilgisi
27. Muhakeme yeteneği
28. Öğrenme yeteneği
29. Ölçme ve ölçme araçları bilgisi
30. Plastik malzeme bilgisi
31. Plastik teknolojisi bilgisi
32. Temel bilgisayar bilgisi
33. Teknik resim okuma bilgisi
3.4 Tutum ve Davranışlar
1. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
2. Detaylara özen göstermek
3. Dikkatli olmak
4. İnsan ilişkilerine özen göstermek
5. İş disiplinine sahip olmak
6. İş sağlığı ve güvenliğine dikkat etmek
7. İş yerine ait araç, gereç ve ekipmanların kullanımına özen göstermek
8. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
9. İşyerinde kişisel koruyucu donanım kullanımına özen göstermek
10. Kaliteye dikkat etmek
11. Kendini geliştirme konusunda istekli olmak
12. Mesleği ile ilgili eğitim çalışmalarına ve organizasyonlarına katılmak
13. Mesleği ile ilgili etik kurallara uymak
14. Mesleki gelişim için araştırmaya istekli olmak
15. Planlı ve düzenli olmak
16. Pratik olmak
17. Sorumluluk sahibi olmak
18. Takım çalışmasına uygun olmak
19. Temiz ve tertipli çalışmak
20. Üretken olmak
21. Yeniliklere açık olmak
22. Zamanı iyi kullanmak
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) 10UMS0069-3 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal
yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların
sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teo rik ve uygulamalı
olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre
hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile
belgelendirmeye ilişkin işlemler Mesleki Yeterli lik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
PLASTİK ENJEKSİYON ÜRETİM ELEMANI
SEVİYE 4
REFERANS KODU / 10UMS0069-4
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
PLASTİK ENJEKSİYON ÜRETİM
ELEMANI
Seviye:
4I
Referans Kodu:
10UMS0069-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE KİMYA, PETROL, LASTİK VE
PLASTİK SANAYİ İŞVERENLERİ
SENDİKASI (KİPLAS)
Yardımcı Kuruluş:
TÜRK PLASTİK SANAYİCİLERİ
ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME VAKFI
(PAGEV)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
25.05.2010 Tarih ve 2010/29 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ATIK: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan herhangi bir
maddeye,
ÇAPAK: Ürün kenarındaki fazlalığı,
ENJEKSİYON: Sıcaklık yardımı ile eritilmiş plastik hammaddenin bir kalıp içine enjekte
edilerek şekillendirilmesi ve soğutularak kalıptan çıkarılmasını içeren bir imalat yöntemini,
ERİYİK: Hammaddenin erimiş halini,
ET KALINLIĞI: Ürünün müşteri şartnamesindeki kalınlığını,
FEDER: Besleme hattındaki kalıp duvarını,
FİRE: Hatalı üretim sonucu geri kazanılabilecek yarı mamulü/ürünü,
GERİ EMİŞ: Ocaktaki erimiş hammaddenin memeden akmamasını sağlamayı,
HURDA: Hatalı üretim sonucu kullanılamayacak yarı mamulü/ürünü,
ISCO: Uluslararası Meslek Sınıflandırma Standardını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
PLASTİK HAMMADDESİ: Polivinilklorür, polikarbonat, polietilen, polipropilen,
polistiren, polyamid gibi hammaddeleri,
SET DEĞERİ: Rezistans ısıları net ayar değerini,
EMİCİ VAKUM: Hammaddeyi siloya yüklemek için kullanılan sistemini,
YOL VERMEK: Enjeksiyon makinesini çalıştırmayı,
YOLLUK: Eriyiğin kalıba enjekte edildiği kanalı,
ifade eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 6
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 6
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 6
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 6
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 7
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 8
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 8
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 23
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 24
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 25
4.ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .............................................. 27
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki
Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek
Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör
Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine
göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayi i İşverenleri
Sendikası (KİPLAS) tarafından hazırlanmıştır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili
kurum ve kuruluşların görüşleri alına rak değerlendirilmiş, M YK Kimya, Petrol, Lastik ve
Plastik Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulun ca
onaylanmıştır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Plastik Enjeksiyon Üretim E lemanı (Seviye 4) , plastik ürün üretmek için hammadde
hazırlama, kalıp bağlama, enjeksiyon hattı ile seri üretim yapma bilgi ve becerisine sahip
kişidir.
Plastik ürünlerin İSG talimatları, çevre kuralları ve kalite standartlarına uygun olarak
üretilmesini sağlar ve bununla ilgi li gerekli kontrolleri yapar. Ürünle ve üretim süreçleriyle
ilgili kontrolleri yapar, üretim hatalarıyla ilgili gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlar .
Kalite standartlarına uygun üretim yapılabilmesi için üretim hattının önleyici bakım, onarım
ve kontrol işlemlerini gerçekleştirir.
Personel sevk ve idaresi ile iş organizasyonu yapmak ve gerekli mesleki g elişim faaliyetlerini
yürütmek Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4)’nın görevlerindendir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8142 (Plastik ürün makine operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği
Gürültü Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik
Kanserojen ve Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Makine Emniyeti Yönetmeliği
Parlayıcı Patlayıcı Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak
Tedbirler Hakkında Tüzük
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Tehlikeli Maddelere ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve
Dağıtılması Hakkında Yönetmelik
Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi
Hakkında Yönetmelik
Titreşim Yönetmeliği
TS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi
TS EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) iyi aydınlatılmış ve iyi havalandırılmış, kapalı
mekanlarda, kısmen tozlu, kısmen gürültülü ve kısmen kokulu bir ortamda yoğun çalışma
temposunda vardiyalı olarak çalışır. Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı, mikser, kalıp, kırma
ve kalite kontrol işlemlerini yapan görevlilerle birlikte, İSG ile ilgili talimatlara uygun şekilde
çalışır. Önlenmesi mümkün olmayan risklerden korunma amacıyla kişisel koruyucu don anım
kullanır. Uygun olmayan koşullarda kimyasa l maddelere maruz kalma, sıcak yüzeylere temas
ederek yanma ve ağır yük altında kalma riski bulunmaktadır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş sağlığı ve güvenliği,
yangın ve acil durum
kurallarını uygulamak
A.1
İş sağlığı ve güvenliği
konusundaki yasal ve işyerine
ait kuralları uygulamak
A.1.1 İş sağlığı ve güvenliği konusundaki normların anlaşılması için, işyerinin
düzenlediği eğitimlere veya işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılır.
A.1.2 Yapılan işe uygun iş elbiseleri ve kişisel koruyucu donanımları kullanır.
A.1.3 İş sağlığı ve güvenliği koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde
bulundurur.
A.1.4
Yapılan çalışmaya ait uyarı , işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda
yerleştirerek ve çalışma sırasında koruyarak iş alanının ve personelini n
güvenliğini sağlar.
A.2 Risk etmenlerini azaltmak
A.2.1
Yaptığı işle ilgili tehlike ve riskleri ulusal mevzuat ve standartlar kapsamında
kendi seviyesinde değerlendirerek, risklerin belirlenmesi çalışmalarına katkıda
bulunur.
A.2.2 Risk değerlendirme ve risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan
çalışmalara katılır.
A.2.3 Statik elektrik biriktirme ve kıvılcım atlama ihtimali olan uygulamalarda
talimatlar doğrultusunda topraklama yapar, teknik emniyet önlemlerini alır.
A.3
Tehlike durumunda acil
durum prosedürlerini
uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptayıp hızlı bir şekilde yok etmek üzere önlem alma
çalışmalarına katkıda bulunur.
A.3.2 Anında giderilemeyecek türden tehlike durumlarını amirlerine ve yetkililere
veya gereken durumlarda işletme dışında ilgili kurumlara bil dirir.
A.3.3 Kullanılan ekipmanlara özel acil durum prosedürlerini uygular.
A.4
Acil çıkış prosedürlerini
uygulamak
A.4.1 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
A.4.2 Acil çıkı ş veya kaçış ile ilgili deneyimleri ilgililerle ve iş arkadaşlarıyla
paylaşmak üzere yapılan periyodik çalışmalara ve tatbikatlara katılır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1
Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1
Yaptığı işle ilgili olarak TS EN ISO 14001 kapsamında Çevre-Boyut-Etki
değerlendirmesini yaparak gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin
doğru bir şekilde saptanması çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere
katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuç ların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2
Çevresel risklerin
azaltılmasına katkıda
bulunmak
B.2.1
Dönüştürülebilen malzemelerin ger i kazanımı için gerekli ayrılmanın ve
sınıflandırmanın yapılmasını, sınıflarına ayrılan atıkları plastik, kağıt, metal,
cam gibi cinslerine göre ayrılmasını sağlar , gerekli kontrolleri yapar.
B.2.2
Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırılmasını ve talimatlarda belirtilen önlemleri alarak geçici depolamasını
sağlar.
B.2.3 Atıkları tartar veya tartılmasını sağlayarak atığın cinsi, kayn ağı, tehlike derecesi
ve miktarı bilgilerini kaydeder ve görevliye teslim edilmesini sağlar.
B.2.4 Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin güvenli bir şekilde saklanmasını sağlar.
B.2.5 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3
Doğal kaynakların
tüketiminde tasarruflu hareket
etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kali te gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Uygulamada izin verilen tolerans ve sapmalara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.3 Makine, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.2 Kalite sağlamadaki teknik
prosedürleri uygulamak
C.2.1 Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular.
C.2.2 İşlemler sırasında kalite sağlama ile ilgili teknik prosedürleri uygulayarak, özel
kalite şartlarını uygular.
C.2.3 Çalışmayla ilgili kalite ve diğer formlarını doldurur.
C.3 Yapılan çalışmaların kalitesini
kontrol etmek
C.3.1 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetleme çalışmalarına katılır.
C.3.2 Makine, alet, donanım ya da sistem üzerinde yapılan ayarların kullanım
kılavuzlarına uygunluğun u denetler .
C.3.3 Bakımı veya onarımı gerçekleştirilen cihazın ya da sistemin teknik özelliklere
uygunluğunu denetler .
C.4
Proseslerde saptanan hata ve
arızaların giderilmesi
çalışmalarına katılmak
C.4.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere bildirir, ilgili
kayıtları tutar.
C.4.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.4.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili uygulama ve yöntemleri uygu lar.
C.4.4 Yetkisi d ahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine
bildirir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D
İş organizasyonu yapmak
(devamı var)
D.1 Çalışma alanının özelliklerini
belirlemek
D.1.1 Çalışmaların kes intisiz ve uygun şekilde sürdürülmesi için, iş alanını n
uygunluğunu kontrol eder.
D.1.2 İş alanının olumsuz özelliklerinin iyileştirilmesine katkıda bulunur.
D.1.3 Çalışmanın türü ve kullanılan iş yöntemine göre düzeni sağlar.
D.1.4 Çalışma alanının genişliğini ve ilgili çalışma noktalarının kapsamını belirler.
D.2 İş programı yapmak
D.2.1 İşyeri prosedürleri ve talimatlarına göre iş programını yapar.
D.2.2 Devreden işlerin kontrolünü yapar.
D.2.3 Yıllık, aylık, haftalık ve günlük çalışma programlarını takip eder.
D.2.4 Yapılacak işlerin uygulama süresini belirler.
D.2.5 İşlerin çalışma programına göre yapılmasını sağlar, kontrol eder.
D.2.6 İş ve sipariş bilgilerinin doğruluğunu kontrol eder.
D.2.7 Yapılacak işin çeşidini ve miktarını belirler.
D.2.8 Birlikte çalıştığı bölümlerle iletişim sağlar.
D.2.9 Üretim elemanlarına iş dağılımını yapar, iş emrini verir.
D.2.10 Birim amirlerine üretim programı hakkında bilgi verir.
D.2.11 Vardiyalar arasındaki koordinasyonu sağlar.
D.2.12 Üretimle ilgili stok kontrolünü yapar.
D.2.13 Üretimin İSG kurallarına göre yapıldığını kontrol eder.
D.2.14 İş, üretim ve makine talimatları ile ilgili revizyon önerilerinde bulunur.
D.2.15 Üretimde yeni personel ihtiyacını belirler ve talepte bulunur.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak D.3 İş bitiminde donanım ve iş
alanı temizliğini kontrol etmek
D.3.1 Çalışma alanının düzenini ve t emizliğini kontrol eder .
D.3.2 Kullanılan makine ve ekipmanları n iş bitiminde kaldırılmasını ve
temizlenmesini sağlar , gerekli kontrolleri yapar.
D.3.3
İş sağlığı ve güvenliği açısından madde, cihaz ve ekipmanların kullanımı
sırasında gereken öz eni gösterir, risk taşıyan maddeleri n belirlenmiş yerlerde
uygun bir şekilde depolanmasını sağlar.
D.3.4 Çalışma alanını n daha sonra gerçekleştirilecek işlemlere uygun bırakıl ıp
bırakılmadığını kontrol eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E
Hammaddeyi plastik
mamul üretimine
hazırlamak
E.1
Hammadde, boya ve katkı
maddelerinin üretim alanına
taşınmasını sağlamak
E.1.1 Üretim iş emrini alır, üretim elemanlarına dağıtır.
E.1.2 Vardiya hammadde tüketim miktarını kontrol eder.
E.1.3
Hammadde, boya ve katkı maddelerini üretim iş emrinde belirtilen miktarlarda
tartılmasını, palete yüklenmesini ve dökülmeden üretim in yapılacağı alana
getirilmesini sağlar, gerekli kontrolleri yapar.
E.1.4 Çalışmaları engellemeyecek şekilde İSG kurallarına uygun olarak istiflendiğini
kontrol eder.
E.1.5 Transpalet kullanma kurallarına uyulup uyulmadığını kontrol eder.
E.1.6 Stok kontrolünü yapar, eksikliklerin temin edilmesini sağlar.
E.2 Hammadde, boya ve katkı
maddelerini karıştırmak
E.2.1 Karışım oranlarını istenilen renk için kontrol eder.
E.2.2 Karıştırma haznesi motorunun talimatlara göre çalıştırıldığını kontrol eder.
E.2.3 Üretim iş emrinde belirtilen homojen karışım süresince karıştırıcıyı çalıştırır.
E.2.4 Karışımı yapılan hammaddeyi kaplara boşaltır.
E.2.5 Karıştırıcı makinesinin temizliğini kontrol eder.
E.2.6 Karıştırıcıda ortaya çıkan arızaları giderir veya giderilmesini sağlar.
E.3
Hammadde, boya ve katkı
maddelerinin oluşturduğu
karışımı fırınlamak,
fırınlanmasını sağlamak
E.3.1 Kurutulacak karışımın fırının yanına getirilmesini sağlar.
E.3.2 Fırın tipine ve kapasitesine göre kurutulacak karışımın talimatlara göre fırına
yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder.
E.3.3 Karışım türüne göre fırının sıcaklık ve süre ayarlarını kontrol eder.
E.3.5 Soğuduktan sonra fırının temizliğinin yapılmasını sağlar, kontrol eder.
E.3.6 Fırının periyodik bakımlarını yapar arıza varsa giderir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Makineye kalıp bağlamak
(devamı var)
F.1 Kalıbı üretime hazırlamak
F.1.1 Üretim iş emri ve teknik resme göre kalıbı seçer.
F.1.2 Kalıbın bakımının ve temizliğinin yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
F.1.3 Kalıp odasının düzenini sağlar ve koşullarını kontrol eder.
F.1.4 Kalıba mapanın takılıp takılmadığını kontrol eder.
F.1.5 Kalıbın İSG kurallarına göre askıya alınıp alınmadığını kontrol eder.
F.1.6 Kalıbın ön ısıtma alanına talimatlara uygun olarak taşınmasını sağlar.
F.2 Kalıba sıcak yolluk sistemini
bağlamak
F.2.1 Sıcaklık kontrol cihazının kalıba uygunluğunu kontrol eder.
F.2.2 Sıcaklık kontrol cihazının ara kablolarını sıcak yolluk sistemine takar.
F.2.3 Sıcaklık derecelerini hammaddeye göre ayarlar.
F.3 Makineyi manuel konuma
getirmek
F.3.1 Makineyi ana şalterinden açar.
F.3.2 Mengene basınç ve hız ayarını düşürür.
F.3.3 Mengene ara mesafesini açar.
F.4 Kalıbı makineye yerleştirmek
F.4.1 Makineye uygun flanşı kalıba takar.
F.4.2 Kalıbın meme ucuna göre yönünü doğrular.
F.4.3 Mengeneyi düşük hız ve basınçta kapatır.
F.4.4 Kalıbı ölçü ve gönyesinde olacak biçimde pabuçlar ile yerleştirir.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F
Makineye kalıp
bağlamak
F.5 Kalıbı makineye sabitlemek
F.5.1 Kalıp bağlantı cıvatalarını uygun anahtar ile saat yönünde çapraz karşılıklı kademeli
olarak sıkar.
F.5.2 Kalıbın ölçü ve gönyesinde bağlandığını gönye/su terazisi ile kontrol eder.
F.5.3 Kalıp iticisi ile makine iticisi arasında bağlantı yapar.
F.5.4 Kalıbın makineye bağlantısını kontrol eder.
F.6 İtici ayarlarını yapmak
F.6.1 Ürünün ebatlarına göre iticinin hızını ayarlar.
F.6.2 Ürünün ebatlarına göre iticinin basıncını ayarlar.
F.6.3 Ürünün ebatlarına göre itici vuruş sayısını ayarlar.
F.6.4 Ürünün ebatlarına göre itici boyunu ayarlar.
F.7 Maça ayarlarını yapmak
F.7.1 Maçaların hidrolik hortumlarını bağlar.
F.7.2 Maçaların kalıp sırasına göre çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
F.7.3 Maçalar açıkken iticinin vurup vurmadığını kontrol eder.
F.7.4 Maça anahtarlarının ayarlarını kontrol eder.
F.8 Makine güvenlik kontrollerini
yapmak
F.8.1 Kafes emniyet sistemlerini kontrol eder.
F.8.2 Makinenin mekanik emniyet ayarını kontrol eder.
F.8.3 Kalıp koruma kontrollerini yapar.
F.8.4 Güvenli olmayan makineleri devre dışı bırakır.
F.9 Soğutma sularını bağlamak
F.9.1 Soğutma suyu hortumlarının rekorlara takılmasını kontrol eder.
F.9.2 Su soğutma kulesini veya çiller sistemini devreye alır.
F.9.3 Su debisi göstergesini kontrol eder.
F.9.4 Su sızdırmazlık kontrolünü yapar.
F.9.5 Su sıcaklığını kontrol eder.
F.10 Çiller sistemini kontrol etmek F.10.1 Çiller sisteminin su temizliğini yapar, su seviyesini kontrol eder ve eksilen suyu tamamlar.
F.10.2 Çiller sisteminde yaptığı işlemleri ilgili form ile kayıt altına alır.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Makineyi
üretime
hazırlamak
G.1 Makine rezistans ısılarını
açmak
G.1.1 Rezistans ısı değerlerini kontrol eder.
G.1.2 Rezistans ve termo-kupl ile ilgili arızaları giderir.
G.2
Mengene hassas ayarlarını
yapmak
G.2.1 Ürüne göre mengene açıp kapama hız ayarını yapar.
G.2.2 Ürüne göre mengene basınç ayarını yapar.
G.2.3 Kalıp koruma ayarını yapar.
G.2.4 Kalıp bağlantı ayarının mengene hassas ayarlarına uygunluğunu kontrol eder.
G.2.5 Mengene ile ilgili arızaları giderir, giderilmesini sağlar.
G.3
Hammadde, boya ve katkı
maddelerinin makineye
yüklenmesini sağlamak
G.3.1 Manuel yükleme sistemlerinde hazırlanan karışımı kontrol eder.
G.3.2 Hammadde cinsine göre hazırlanan ka rışımın ön ısıtmasının yapılıp yapılmadığını kontrol
eder.
G.3.3 Silo dolum seviyesini ve süresini kontrol eder.
G.3.4 Emicinin açılmasını ve hazırlanan karışımın siloya sevk edilmesini sağlar, kontrol eder.
G.3.5 Hammadde cinsine göre silo sıcaklığını kontrol eder.
G.3.6 Hammaddenin fırından siloya sürekli beslenmesini sağlar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Makinede seri üretim
yapmak
(devamı var)
H.1 Makineye yeni ürüne ait
değerleri girmek
H.1.1 Hammadde cinsine göre rezistans ısı değerlerini ve toleransını girer.
H.1.2 Ürün cinsine göre mengene hız ve basıncını girer.
H.1.3 Ürün cinsine göre iticilerin vuruş hızını ve sayısını girer.
H.1.4 Hammadde cinsine göre burgu devir hızını girer.
H.1.5 Geri emiş değerlerini girer.
H.1.6 Ürüne göre gramaj değerini girer.
H.1.7 Enjeksiyon hız ve basınç değerlerini girer.
H.1.8 Ürün soğutma ve ütüleme değerlerini girer.
H.1.9 Kalıp açma ve kapama sürelerini girer.
H.1.10 Mal alma mesafe ve basınç değerlerini girer.
H.1.11 Girilen değerlerin doğruluğunu kontrol eder.
H.1.12 Girilen değerleri makinenin hafızasına kaydeder.
H.1.13 Hafızadaki parametreleri forma kaydeder, ilgili birime raporla bildirir.
H.2 Makine mevcut ürün
değerleri seçmek (çağırmak)
H.2.1 Üretilecek olan ürüne göre hafızaya kayıtlı parametreleri seçer.
H.2.2 Seçilmiş olan parametrelerin doğruluğunu kontrol eder.
H.3 Makineyi devreye almak
H.3.1 Silo veya huninin klapesini (mandalını) açar.
H.3.2 Önceki üretimden burguda kalan hammadde nin boşaltılıp boşaltılmadığını kontrol
eder.
H.3.3 Ürün cinsine göre enjeksiyon makinesi grubunun hareketli yada hareketsiz çalışma
ayarını yapar.
H.3.4 Makineyi manuel konumdan yarı otomatik konuma alır.
H.3.5 Yarı otomatik konumda makine parametrelerinin kontrolü için deneme baskısı alır ve
kontrol eder.
H.3.6 Üretim sürecine göre enjeksiyon makinesini tam otomatik çalışma konumuna al ır,
seri üretime onay verir.
H.3.7 Üretimle ilgili formları inceler.
H.3.8 Belirli aralıklarla kalıp, su ve rezistans sıcaklık set değerlerini kon trol eder ve kayıt
altına alır, uygunsuzlukları giderir.
H.3.9 Silo ve hunilerde hammadde seviye kontrolünü yapar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Makinede seri üretim
yapmak
H.4 Ürünün periyodik ara
kontrollerini yapmak
H.4.1
Belirli aralıklarla seri üretimden numuneler alarak numune kabına koyar. Kali te
kontrol birimine numune verir.
H.4.2 Gözle ürün kontrolü yapar.
H.4.3 Ölçü aletleri (mastar) ile ölçüleri kontrol formundan kontrol eder.
H.4.4 Ürün formundaki fonksiyonel kontrolleri yapar.
H.4.5 Kalite kontrol tarafından bildirilen hataların düzeltilmesini sağlar, kontrol eder.
H.4.6 Kontrol değerlerini kayıt altına alır.
H.5 Yarı otomatik üretim yapmak
H.5.1 Kalıp cinsine göre enjeksiyon makinesini yarı otomatik konuma alır.
H.5.2 Baskı döngüsü sonunda emniyet kafesini açar ve ürünü alır.
H.5.3 Kafesi kapatır, üretime devam eder.
H.5.4 Ürünün son kontrolünü yapar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I
Ürün ambalajlaması
kontrollerini yapmak
I.1 Fireli ürünlerin ayrılmasını
sağlamak
I.1.1 Yanık hurdaları, temiz ve kirli ürün ile renkli ürün ve yolluk firelerin ayrılmasını
sağlar, kontrol eder.
I.1.2 Ayrılmış hurdaları ve fireleri n ayrı toplama kaplarına koyulmasını ve etiketle
tanımlanmasını sağlar, kontrol eder; fireleri ilgili forma kaydeder.
I.1.3 Ayrılmış firelerin kırma makinesinde kırılmasını sağlar.
I.1.4 Kırılmış malzemeden metal parçaların ayrılıp ayrılmadığını kontrol eder.
I.2 Ürün paketlemesi yapılmasını
sağlamak
I.2.1 Büyük parçalı ürünleri n sayılarak, küçük parçalı ürünleri n tartılarak sayısının
hesaplanmasını sağlar, kontrol eder.
I.2.2 Sayım ve tartım miktarını ilgili formda kayıt altına alır.
I.2.3 Kayıt altına alınan ürünleri n koli veya kasaya y erleştirilmesini sağlar, gerekli
kontrolleri yapar.
I.3
Koli, kasa ve palet
tanımlaması yapılmasını
sağlamak
I.3.1 Ürün tanıtım etiketine gerekli bilgilerin yazıldığını kontrol eder.
I.3.2 Hazırlanan koli veya kasa üstüne ü rün tanıtım etiketini n yapıştırılıp
yapıştırılmadığını kontrol eder.
I.3.3 Belirtilen kol i veya kasa sayısına ulaşıldığında palet kontrol etik etinin
doldurularak palet üzerine yapıştırılıp yapıştırılmadığını kontrol eder.
I.4 Ürünün bekleme alanına
sevkini sağlamak
I.4.1 Tanımlaması yapı lmış paletleri n bekleme alanına İSG kurallarına uygun olarak
taşınıp taşınmadığını kontrol eder.
I.4.2 Son kontrolde etiket kontrolü ve koli içi ürün kontrolünü yapar.
I.4.3 Kontrolü yapılmış ürünleri depoya sevk eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J
Makineyi devreden
çıkarmak
J.1 Hammadde beslemesini
kapatmak
J.1.1 Silo veya huni klapasını kapatır ya da huniyi geri çeker.
J.1.2 Huni ve silo içindeki hammaddeyi boşaltır.
J.1.3 Boğaz çevresi akıntılarının temizlenip temizlenmediğini kontrol eder.
J.2
Makineyi tam otomatik
konumdan manuel konuma
getirmek
J.2.1 Makineyi manuel konumuna alır.
J.2.2 Mengene hız ve basıncını azaltır.
J.2.3 Mengeneyi açar, grubu geri çeker.
J.2.4 Ocak içinde kalan karışımı enjeksiyon yaptırarak boşaltır.
J.2.5 Soğutma suyu vanasını ve ocak rezistans ısılarını kapatır.
J.3 Kalıbı sökmek
J.3.1 Kalıbın temizliğini ve yağlanıp yağlanmadığını kontrol eder.
J.3.2 Mengeneyi kapatır ve emniyet kafesini açar.
J.3.3 Soğutma suyu hortumlarını söker.
J.3.4 Kalıba mapa takıp kalıbı askıya alır ve kalıp pabuçlarını söker.
J.3.5 Emniyet kafesini kapatır ve mengeneyi açar.
J.3.6 Kalıbın kalıp deposuna gönderilmesini sağlar.
J.3.7 Kalıp takip formunu doldurur.
J.3.8 Kalıbı bakım ve kontrol için kalıphaneye gönderir.
J.4 Sıcak yolluk sistemini
sökmek
J.4.1 Sıcaklık kontrol cihazını kapatır.
J.4.2 Ara kablolarını söker.
J.4.3 Taşıma arabası ile ilgili alana gönderilmesini sağlar.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K
Makinenin önleyici
bakım ve kontrol
işlemlerini yürütmek
K.1 Makinenin kapalı olduğunu
kontrol etmek
K.1.1 Emniyet kafesinin kapatılıp kapatılmadığını kontrol eder.
K.1.2 Mengene üzerinde kalıp olup olmadığını kontrol eder.
K.2 Enjeksiyon makinesi bakım
ve kontrollerini yapmak
K.2.1 Hidrolik yağı ve yağlama yağı seviyesini kontrol eder, eksikse tamamlar.
K.2.2 Kafes emniyet şalterlerini kontrol eder.
K.2.3 Soğutma suyu filtrelerini kontrol eder, gerekirse değiştirir.
K.2.4 Rezistansları ve termo-kupları kontrol eder, gerekirse değiştirir.
K.2.5 Yağ filtrelerini kontrol eder, gerekirse değiştirir.
K.2.6 Su debimetresini kontrol eder.
K.2.7 Su hortumlarını kontrol eder, gerekirse değiştirir.
K.2.8 Otomatik yağlama sistemini kontrol eder, arızaları giderir.
K.2.9 Makine panolarının bakımlarının yapılmasını sağlar.
K.2.10 Makine demirbaş ekipmanlarının kontrolünü yapar, eksiklikleri giderir.
K.2.11 Makinenin periyodik bakımlarının planlanmasında ilgili birimlerle koordineli
çalışır.
K.2.12 Makinenin periyodik bakımlarının ilgili birim tarafından yapılmasını sağlar.
K.2.13 Kalibre edilmiş cihaz ve ekipmanların durumlarını takip eder.
K.3 Makinenin temizliğinin
yapılmasını sağlamak
K.3.1 Grup kızaklarının temizliğini kontrol eder.
K.3.2 Mengene kızak ve makaslarının temizliğini kontrol eder.
K.3.3 Emniyet kafesinin hareketli aksamlarının temizliğini kontrol eder.
K.3.4 Rezistansları ve termo-kulplarının temizliğini kontrol eder.
K.3.5 Kumanda panosunun temizliğini kontrol eder.
K.3.6 Silo ve huninin temizliğini kontrol eder.
K.3.7 Üretim alanının temizliğini kontrol eder.
K.3.8 Temizlik kayıtlarını tutar.
K.4 Makinenin hareketli
aksamlarının yağlanmasını
sağlamak
K.4.1 Grup kızaklarının, mengene kızak ve makaslarının yağlanmasını sağlar, kontrol
eder.
K.4.2 Emniyet kafesi hareketli aksamlarının yağlanmasını sağlar, kontrol eder.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
L Mesleki gelişim
faaliyetlerini yürütmek
L.1
Eğitim planlaması ve
organizasyon çalışmalarını
gerçekleştirmek
L.1.1 Eğitim ihtiyaçlarını ilgili birimlerden alır ve değerlendirir.
L.1.2 Eğitimleri üretim planlamasına göre organize eder.
L.2 Bireysel mesleki gelişim
konusunda çalışmalar yapmak
L.2.1 Mesleki ve kişisel gelişim için gerekli araştırma faaliyetlerini gerçekleştirir.
L.2.2 Plastik enjeksiyon yöntemleri ve yeni teknolojiler ile ilgili gelişmeleri takip eder.
L.3
Astlarına, yardımcı elemanlara
ve diğer çalışanlara mesleki
eğitimler vermek
L.3.1 Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır.
L.3.2 Plastik enjeksiyon üretim işlemleri ile ilgili bilgilendirme ve eğitimleri uygular.
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ambalaj bandı
2. Anahtar takımı
3. Atölye mengenesi
4. Avadanlık
5. Avometre
6. Basınçlı hava
7. Bez
8. Bıçak
9. Boru anahtarı
10. Boya
11. Burgu-Vida
12. Caraskal
13. Cıvata
14. Çekiç çeşitleri
15. Çelik cetvel
16. Çelik halat
17. Çiller
18. El makası ve testeresi
19. Elektrikli forklift
20. Enjeksiyon makinesi
21. Fırça
22. Fırın
23. Flanş
24. Fonksiyonel mastar
25. Gaz taşı
26. Hava tabancası
27. Hortum
28. İp
29. Kalıp
30. Kalıp ayırıcı sprey
31. Kalıp bağlama pabucu
32. Karga burun
33. Katkı maddeleri
34. Kırıcı
35. Kırtasiye malzemeleri
36. Kireç çözücü
37. Kişisel koruyucu donanım
38. Kontrol kalemi
39. Kumpas
40. Kürek
41. Maket bıçağı
42. Mapa
43. Mastar
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
44. Maşrapa
45. Mikrometre
46. Mikser
47. Ocak
48. Pas sökücü
49. Plastik çekiç
50. Plastik hammaddesi
51. Plastik takoz
52. Prob
53. Pul
54. Pürmüz
55. Rekor
56. Rezistans
57. Somun
58. Spatula
59. Su terazisi
60. Süpürge çeşitleri
61. Şerit metre
62. Tel fırça
63. Terazi
64. Termo - Kupl
65. Transpalet
66. Vida
67. Yağdanlık
68. Zımpara
3.3 Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atık bilgisi
4. Boya kimyasalları bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Depremden korunma bilgisi
7. El aletleri ile güvenli çalışma bilgisi
8. Temel elektrik güvenliği bilgisi
9. El becerisi
10. Kimyasal maddelerle güvenli çalışma bilgisi
11. Hijyen bilgisi
12. İletişim yeteneği
13. İlkyardım bilgisi
14. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
15. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
16. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
17. Karar verme yeteneği
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 25
18. Kayıt tutma yeteneği
19. Kaza, yaralanma ve hastalıktan korunma prensipleri ve korunma teknikleri bilgisi
20. Doğal kaynakların etkin kullanımı (su, elektrik, doğalgaz, hammaddeler vb.) bilgisi
21. Atıkların kaynakta doğru ayrılması, geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
22. Temel yasal mevzuat bilgisi
23. Ekip içinde çalışma becerisi
24. Ergonomi bilgisi
25. Malzeme bilgisi
26. Mesleki kimya bilgisi
27. Mesleki matematik bilgisi
28. Mesleki mekanik bilgisi
29. Mesleki elektrik bilgisi
30. Mesleki hidrolik bilgisi
31. Mesleki pnömatik bilgisi
32. Mesleki terim bilgisi
33. Muhakeme yeteneği
34. Organizasyon yeteneği
35. Öğrenme yeteneği
36. Öğretme yeteneği
37. Ölçme ve ölçme araçları bilgisi
38. Plastik malzeme bilgisi
39. Plastik teknolojisi bilgisi
40. Problem çözme yeteneği
41. Temel bilgisayar bilgisi
42. Teknik resim okuma bilgisi
3.4 Tutum ve Davranışlar
1. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
2. Detaylara özen göstermek
3. Dikkatli olmak
4. İnisiyatif kullanmak
5. İnsan ilişkilerine özen göstermek
6. İş disiplinine sahip olmak
7. İş sağlığı ve güvenliğine dikkat etmek
8. İş yerine ait araç, gereç ve ekipmanların kullanımına özen göstermek
9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
10. İşyerinde kişisel koruyucu donanım kullanımına özen göstermek
11. Kaliteye dikkat etmek
12. Kendini geliştirme konusunda istekli olmak
13. Mesleği ile ilgili eğitim çalışmalarına ve organizasyonlarına katılmak
14. Mesleği ile ilgili etik kurallara uymak
15. Mesleki gelişim için araştırmaya istekli olmak
16. Planlı ve düzenli olmak
17. Pratik olmak
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 26
18. Sorumluluk sahibi olmak
19. Takım çalışmasına uygun olmak
20. Temiz ve tertipli çalışmak
21. Üretken olmak
22. Yeniliklere açık olmak
23. Zamanı iyi kullanmak
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) 10UMS0069-4 / 25.05.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 27
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı (Seviye 4) meslek standardını esas alan ulusal
yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların
sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı
olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre
hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile
belgelendirmeye ilişkin işlemler Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği
çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
ÖN TERBİYE OPERATÖRÜ
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0070-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
ÖN TERBİYE OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0070-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AĞARTMA (KASAR ): Tekstil mamulündeki tabii renklerin (pigmentlerin) soldurulması,
ıslanma kabiliyetinin arttırılması (hidrofilleştirilmesi) ve üzerindeki her türlü yabancı maddelerin
arındırılması işlemini,
BANYO: Ön terbiye işlemlerinde kullanılmak üzere, kimyasalların belir li oranlarda
karıştırılarak hazırlandığı sulu çözeltiyi,
BOMEMETRE: Alt kısmı cıva ile doldurulmuş boyun kısmı ise derecelendirilmiş, sı vılarda tuz
tayini yapmak için kullanılan cam boruyu,
BÜRET: Titrasyon işleminde kullanılan, ucunda sıvı akı şını kontrol etmek için musluğu
bulunan cam boruyu,
DİNKLEME: Ağırlıklı yün ihtiva eden kumaşların, mekanik, kimyasal ve sıcaklık etkisi ile
keçeleştirilmesini,
DOK: Üzerine kumaş sarılan silindirik aracı,
GERGİ: Makinelerde gerginlik ayarını sağlayan aracı,
HAŞIL: Dokuma kumaşlarda çözgü ipliğin in mukavemetini arttırmak için kullanılan kimyasal
maddeyi,
HAŞIL SÖKME : Dokuma işlemini kolaylaştırmaya y arayan, kumaşın üzerinde bulunan
kimyasal maddelerin uzaklaştırılması işlemini,
HAŞIL TESTİ : Haşıl sökme işlemi sonrasında kumaş üzerinde haşıl amaçlı kimyasal madde
kalıp kalmadığını kontrol etmeyi,
HAV: Kumaşın bünyesinden kaynaklanan, kumaşın yüzeyindek i tüycükler ve bunların
uçuntularını,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
KARBONİZASYON: Yün ihtiva eden malzemede bulunan istenmeyen selülozik maddelerin,
asit kullanılarak giderilmesi işlemini,
KILAVUZ BEZİ: Kumaşın makinelere beslenip çıkarılmasında kolaylık sağlayan bez parçasını,
KIRIK İZİ : Terbiye işlemleri sırasında veya bitiminde oluşmuş ve daha sonra giderilememiş
katlanma, kırışma ve buruşma izini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen i şten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
KOSTİKLEME: Kumaşın bir bazik işlemden geçirilerek parlaklık, ağırlık ve mukavem etinin
istenen yönde değiştirilmesini,
MERSERİZASYON: Selülozik esaslı kumaşın gerginlik altında bir bazik işlemden geçirilerek
parlaklık ve mukavemetinin arttırılmasını,
MUKAVEMET: Malzemenin herhangi bir yönde uygulanan kuvvet veya yüke karşı gösterdiği
direnci,
ÖN TERBİYE: Tekstil terbiyesinin başlangıcında, diğer işlemlerine bir hazırlık olarak ve
mamulün görünümünü güzelleştirmek için yapılan, mamuldeki yabancı maddeleri uzaklaştırma
işlemlerinim tümünü,
pH DEĞERİ: Bir sıvının asitlik, bazlık derecesini gösteren değeri,
PİPET: Sıvıların içine çekilerek kaptan kaba aktarılmasına yarayan ölçülü cam boruyu,
TERBİYE: Elyafın, ipliğin, dokusuz yüzeyin, dokuma veya örmeden gelen kumaşın, görünüm
ve kullanım özelliklerini değiştirmek, geliştirmek için yapılan işlemlerin bütününü,
TİTRASYON: Belirli bir maddenin bir çözelti içerisindeki değerini tespit etme işlemini,
TUTUM (TUŞE): Kumaşın dokunsal olarak algılanmasını,
ÜRETİM REÇETESİ: İstenilen ürünü elde etmek için gerekli kimyasalların tipine göre oransal
olarak tanımlandığı listeyi,
YAKMA (GAZE): Kumaşlardaki istenmeyen havların yakılma işlemini
ifade eder.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 6
2. MESLEK TANITIMI ............................................................................................................ 7
2.1. Meslek Tanımı ........................................................................................................................... 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ............................................ 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ............................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat .............................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları ................................................................................................. 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler ....................................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ ............................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ............................................................................. 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman .................................................................................. 18
3.3. Bilgi ve Beceriler ..................................................................................................................... 19
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................................ 20
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME ............................................... 21
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmıştır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından
incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak,
kalite sistemleri çerçevesinde, ön terbiye işlemlerinde (ağartma, merserizasyon, yakma vs.)
kullanılan makinelerin operatörlüğünü yapan kişidir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3); ön terbiye işle mleri öncesi hazırlıkların tamamlanması, ön
terbiye işlemlerinin yapılması, makinenin üretime hazırlanması, üretim sırasında üretim
şekline göre kimyasal ve fiziksel ölçümlerin ya pılması, sorumluluğundaki makinelerin takip
edilmesi, makine çıktılarının uyg un şekilde boşaltılması ile makinelerin ve çevresinin
temizliğinden sorumludur. Sorumluluğunda olan makinede/makinelerde, üretimin her
aşamasında belirlenen zamanda uygun miktar, kalite ve standartta ürünün elde edilmesini
sağlar. Bununla birlikte beklenme yen durumlarda, olumsuz durumu ilk amirine bildirmekten
sorumludur.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön Terbiye işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. Ortamda,
boyarmadde ve kimyasal maddelerden kaynaklı olara k koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz
halinde tehlikeli maddeler bulunur. Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında,
gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin
özelliğine göre Kişisel Koruyucu Don anım (KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel
koruyucu donanım kullanılmalıdır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3)’ün boyaya ve kimyasala karşı alerjisi olmaması gerekir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlar ına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk değerlendirmesi
vb.) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
4.
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlem ler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve za rarlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen ta limatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanı m, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve plan lama
çalışmalarına katılır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planla ra göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçte saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir .
C.3 Mesleki gelişime yönelik
faaliyetlere katılmak
C.3.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
C.3.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
C.3.3 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
C.4 Çalışmalarını raporlamak
C.4.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
C.4.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Üretim öncesi hazırlıkları
tamamlamak
D.1 Günlük/haftalık iş planını
uygulamak
D.1.1 Günlük/haftalık iş planını inceler ve uygular.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.2 Malzemeleri hazırlamak
D.2.1 Üretim reçetesinde istenen malzemeleri temin eder.
D.2.2 Üretim reçetesinin öngördüğü oranlarda malzemeleri hazırlar.
D.3 Kullanılacak araç, gereç ve
ekipmanı hazırlamak
D.3.1 Verilen talimata göre, üretim planına uygun, üretimi aksatmayacak sayıda araç,
gereç ve ekipmanı hazırlar.
D.3.2 Kullanılacak araç, ger eç ve ekipmanın ürün ve malzemeye göre sağlamlığını
kontrol eder ve eksiklikleri ilk amirine bildirir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Makineyi üretime
hazırlamak
E.1 Gerekli olan suyu ve kimyasalı
hazırlamak
E.1.1 Makinenin temiz olup olmadığını kontrol eder.
E.1.2 İstenilen üretim şekline göre gerekli olan su ve kimyasalı (banyoyu) hazırlar.
E.1.3 Standart makine çalışma şartlarında tanımlı olan değerleri kullanır.
E.1.4 Kimyasal hazırlarken ölçü kabı, kova, beher kullanır.
E.1.5 Kimyasal hazırlarken kişisel koruyucu donanım kullanır.
E.2 Makineden ilgili programı
seçmek
E.2.1 İstenilen ürün özelliğine göre makineden ilgili programı seçer.
E.2.2 Üretim reçetesi ile makinedeki programı karşılaştırır.
E.2.3 Sıcaklık, basınç, geçiş hızı, gerginlik, değerlerini makine üzerindeki programdan
seçer.
E.2.4 Üretim şekline göre makinelerin silindir ve gergi basınçlarını ayarlar.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Ön terbiye işlemlerini
yapmak
F.1 Ürünü makinenin önüne
getirmek
F.1.1 Ürün taşıma aracını çevresine zarar vermeyecek şekilde yerleştirir.
F.1.2 Ürün taşıma aracını makineye uygun pozisyonda yerleştirir.
F.1.3 İşlenecek ürünü (yeni partiyi), üretim planına uygun olarak makinenin önüne
getirir.
F.2 Ürünü makineye beslemek
F.2.1 Ürünün makineye düzgün yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder.
F.2.2 Gerekli durumlarda ürünü makineye yerleştirmek için araç-gereç kullanır.
F.3 Makineyi çalıştırmak
F.3.1 Makineyi çalıştırmadan önce program ayarlarının doğruluğunu kontrol eder.
F.3.2 Makineyi malzeme akışı düzgün olacak şekilde çalıştırır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Üretim aşamasında
kimyasal ve fiziksel
kontroller yapmak
G.1 Kimyasal kontrolleri yapmak
G.1.1 Ürün özelliğine göre pH kontrolü yapar.
G.1.2 Ürün özelliğine göre peroksit kontrolü yapar.
G.1.3 Ürün özelliğine göre kostik değerlerini kontrol eder.
G.1.4 Ürün özelliğine göre haşıl indikatörü ile haşıl kontrolü yapar.
G.1.5 Karbonizasyon aşamasında, ürün özelliğine göre sülfirik asit kontrolü yapar.
G.2 Fiziksel kontrolleri yapmak
G.2.1 Ürün özelliğine göre dink oranı kontrolü yapar.
G.2.2 İşlemler sonrasında el ile mukavemet kontrolü yapar.
G.2.3 İşlemler sonrasında el ile tutum kontrolü yapar.
G.3 Ürüne görsel kontrol yapmak
G.3.1 El ve göz ile kumaşların üzerinde kırık izi olup olmadığını kontrol eder.
G.3.2 El ve göz ile kumaşların üzerinde bitkisel kalıntı olup olmadığını kontrol eder.
G.3.3 Hav durumunu ürünün istenen teknik özelliklerine göre kontrol eder.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Makineyi boşaltmak
H.1 Ürün taşıma aracını makine
önüne getirmek
H.1.1 Taşıyıcı aracın temiz olması için gerekli önlemleri alır.
H.1.2 Taşıyıcı aracı çevresine zarar vermeyecek şekilde getirir.
H.2 Ürünü taşıma aracına yüklemek
H.2.1 Taşıyıcı aracın emniyet tedbirlerini alır.
H.2.2
Yükleme sırasında ürünün zarar görmemesi için gerekli önlemleri alır.
H.3. Ürünü bir sonraki aşamaya
götürmek H.3.1 Ürünü bir sonraki aşamaya üretimi aksatmayacak şekilde zamanında götürür.
H.4. Makine ve çevresinin
temizliğini yapmak
H.4.1 Makineleri kimyasal maddeler kalmayacak şekilde yeni parti için temizler.
H.4.2 Kapları kimyasal maddeler kalmayacak şekilde yeni ölçümler için temizler.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
I.1 Makinede olağandışı durumları
takip etmek
I.1.1 Eksiklikleri tespit eder ve yetkisi dahilinde olan hata ve arızaları giderir.
I.1.2 Yetkisinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir.
I.2 Makinede kaçak olup
olmadığını takip etmek
I.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal ve gaz kaçağı olup olmadığını tespit eder.
I.2.2 Sıcaklığın belirlenen dereceye uygunluğuna bakar.
I.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığını kontrol eder.
I.3
Bakım-onarım yapıldıktan
sonra makinenin çalışmasını
test etmek
I.3.1 Arızanın giderilmediği durumlarda makineyi teslim almaz ve ilk amirine bilgi
verir.
I.3.2 Bakım sonrası makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarını kontrol eder.
I.3.3 Bakım sonrası makinenin çalışmaması durumunda ilgili birime ve ilk amirine
bildirir.
I.4
Sorumluluğunda olan
makinedeki sarf
malzemelerinin takibini
yapmak
I.4.1 Makinedeki sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre göre yapar.
I.4.2 Belirlenen eksiklikleri ilgili birime ve ilk amirine bildirir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ağartma (kasar) makinesi
2. Beher
3. Bomemetre
4. Büret
5. Demir kanca
6. Dikiş makinesi
7. Dinkleme makinesi
8. Dok
9. Fulard
10. Halat açma makinesi
11. Haşıl indikatörü
12. Haşıl sökme makinesi
13. Hortum
14. İğne
15. İplik
16. Karbonizasyon makinesi
17. Kılavuz bezi
18. Kimyasal kapları
19. Kişisel koruyucu donanım
20. Kostikleme makinesi
21. Kova
22. Kumaş Taşıyıcı Araba
23. Makas
24. Merserize makinesi
25. Metre
26. Mıknatıs
27. Ölçü kabı
28. Peroksit kağıdı
29. pH kağıdı
30. pH metre
31. Pipet
32. Tahtametre
33. Tartım poşeti
34. Taşıyıcı araç
35. Titrasyon cihazı
36. Tutum kırma makinesi
37. Yakma (gaze) makinesi
38. Yıkama makinesi
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
7. Ekip içinde çalışma yeteneği
8. El becerisi
9. El-göz koordinasyon becerisi
10. İletişim yeteneği
11. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
12. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
13. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
14. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
15. Makine program bilgisi
16. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
17. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
18. Mesleki terim bilgisi
19. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
20. Ön terbiye bilgisi
21. Ön terbiye işlemlerindeki makineleri kullanabilme becerisi
22. Raporlama becerisi
23. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
24. Sarf malzemesi bilgisi
25. Tehlikeli atık bilgisi
26. Tekstil kimyası bilgisi
27. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
28. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
29. Zamanı iyi kullanma becerisi
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
9. İnsan ilişkilerine özen göstermek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle kontrol etmek
17. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
18. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
19. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
20. Süreç kalitesine özen göstermek
21. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
22. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
23. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) 10UMS0070-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 3) , meslek standardını esas alan ulusal yet erliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
ÖN TERBİYE OPERATÖRÜ
SEVİYE 4
REFERANS KODU / 10UMS0070-4
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
ÖN TERBİYE OPERATÖRÜ
Seviye:
4I
Referans Kodu:
10UMS0070-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AĞARTMA (KASAR) : Tekstil mamulündeki tabii renklerin (pigmentlerin) soldurulması,
ıslanma kabiliyetinin arttırılması (hidrofilleştirilmesi) ve üzerindeki h er türlü yabancı
maddelerin arındırılması işlemini,
BANYO: Ön terbiye işlemlerinde kullanılmak üzere, kimyasalların belirli oranlarda
karıştırılarak hazırlandığı sulu çözeltiyi,
BOMEMETRE: Alt kısmı cıva ile doldurulmuş boyun kısmı ise derecelendirilmiş, s ıvılarda
tuz tayini yapmak için kullanılan cam boruyu,
BÜRET: Titrasyon işleminde kullanılan, ucunda sıvı akışını kontrol etmek için musluğu
bulunan cam boruyu,
DİNKLEME: Ağırlıklı yün ihtiva eden kumaşların, mekanik, kimyasal ve sıcaklık etkisi ile
keçeleştirilmesini,
DOK: Üzerine kumaş sarılan silindirik aracı,
GERGİ: Makinelerde gerginlik ayarını sağlayan aracı,
HAŞIL: Dokuma kumaşlarda çözgü ipliğinin mukavemetini arttırmak için kullanılan
kimyasal maddeyi,
HAŞIL SÖKME : Dokuma işlemini kolaylaştırmaya yarayan, kumaşın üzerinde bulunan
kimyasal maddelerin uzaklaştırılması işlemini,
HAŞIL TESTİ: Haşıl sökme işlemi sonrasında kumaş üzerinde haşıl amaçlı kimyasal madde
kalıp kalmadığını kontrol etmeyi,
HAV: Kumaşın bünyesinden kaynaklanan, kumaşın yüzeyinde ki tüycükler ve bunların
uçuntularını,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
KARBONİZASYON: Yün ihtiva eden malzemede bulunan istenmeyen selülozik
maddelerin, asit kullanılarak giderilmesi işlemini,
KILAVUZ BEZİ : Kumaşın makinelere beslenip çıkarılmasında kolaylık sağlayan bez
parçasını,
KIRIK İZİ: Terbiye işlemleri sırasında veya bitiminde oluşmuş ve daha sonra giderilememiş
katlanma, kırışma ve buruşma izini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
KOSTİKLEME: Kumaşın bir bazik işlemden geçirilerek parlaklık, ağırlık ve
mukavemetinin istenen yönde değiştirilmesini,
MERSERİZASYON: Selülozik esaslı kumaşın gerginlik altında bir bazik işlemden
geçirilerek parlaklık ve mukavemetinin arttırılmasını,
MUKAVEMET: Malzemenin herhangi bir yönde uygulanan kuvvet veya yüke karşı
gösterdiği dirence,
ÖN TERBİYE: Tekstil terbiyesinin başlangıcında, diğer terbiye işlemlerine bir hazırlık
olarak ve mamulün görünümünü güzelleştirmek için yapılan, mamuldeki yabancı maddeleri
uzaklaştırma işlemlerinin tümünü,
pH DEĞERİ: Bir sıvının asitlik, bazlık derecesini gösteren değeri,
PİPET: Sıvıların içine çekilerek kaptan kaba aktarılmasına yarayan ölçülü cam boruyu,
TERBİYE: Elyafın, ipliğin, dokusuz yüzeyin, dokuma veya örmeden gelen kumaşın,
görünüm ve kullanım özelliklerini değiştirmek, geliştirmek için yapılan işlemlerin bütününü,
TİTRASYON: Belirli bir maddenin bir çözelti içerisindeki değerini tespit etme işlemini,
TUTUM (TUŞE): Kumaşın dokunsal olarak algılanmasını,
ÜRETİM REÇETESİ : İstenilen ürünü elde etmek için gerekli kimyasalların tipine göre
oransal olarak tanımlandığı listeyi,
YAKMA (GAZE): Kumaşlardaki istenmeyen havların yakılma işlemini
ifade eder.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 9
3.2 Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 20
3.3 Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 21
3.4 Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 22
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 23
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili ku rum ve
kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4); iş sağlığı ve gü venliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak,
kalite sistemleri çerçevesinde, tekstil ön terbiye işlemlerinde (ağartma, merserizasyon, yakma
vs.) kullanılan makinelerde görev yapan operatörleri sevk ve idare eden, makine çalışma
ayarlarını kontrol eden kişidir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) , iş organizasyonunun yapılması, makinelere ait üretim
planlarının uygulanması, makinelere operatörlerin dağıtılması, imalat sürecinin kontrol
edilmesi, makine ve operatörlerin performanslarının izlenmesi ve üretimin
yönlendirilmesinden sorumludur. Sorumluluğunda olan makinelerde, üretilen ürünün uygun
miktar, kalite ve standartta olması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlar. Bununla birlikte
işlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun çalışır, olumsuzlukları ve sorumluluk alanı
dışında kalan beklenmeyen durumları ilk amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön Terbiye işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. Ortamda,
boyarmadde ve kimyasal maddelerden kayn aklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz
halinde tehlikeli maddeler bulunur. Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında,
gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
özelliğine göre Kişisel Ko ruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel
koruyucu donanım kullanılmalıdır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Ön T erbiye Operatörü (Seviye 4)’nün boyaya ve kimyasala karşı alerjisi olmaması gerekir
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlar ına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk değerlendirmesi
vb.) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini g özler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 İşlem sırasında ve hazırlık aşamalarında ki şisel koruyucu donanım ve malzemeleri
kullanır veya diğerlerine kullandırır.
B.2.5 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçte saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Günlük iş organizasyonunu
yapmak
D.1.1 Belirlenen üretim planına göre iş organizasyonunu yapar.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.1.3 Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programı hazırlar.
D.2 Çalışmalarını raporlamak
D.2.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
D.2.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
D.2.3 Üretim sürecinde ortaya çıkan aksaklıkları raporlar ve üst yönetime bildirir .
D.3 İş akışını planlamak
D.3.1 Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapar.
D.3.2 Hazırlanacak ürünün işlem akısına uygun olarak iş akısını planlar.
D.4 Operatörlerin makinelere
dağılımını yapmak
D.4.1 Operatörün makine tecrübesine göre makinelere dağıtımını yapar.
D.4.2 Makinenin iş hacmine göre operatörleri makinelere dağıtır.
D.5 Yönetimin hazırladığı üretim
planını hatlara dağıtmak
D.5.1 Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde beslenmesini
sağlar.
D.5.2 Üretim planına göre doğru malzemenin doğru hatta olmasını sağlar.
D.5.3 Üretim planını eksiksiz ve zamanında uygulayarak üretim verimliliğini sağlar.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Mesleki gelişime yönelik
faaliyetleri yürütmek
E.1 Meslek ile ilgili eğitim
faaliyetlerine katılmak
E.1.1 Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder.
E.1.2 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
E.1.3 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.2
Birlikte çalıştığı kişilere
mesleği ile ilgili eğitim
vermek
E.2.1 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
E.2.2 Astlarının mesleki gelişimini takip eder, yönetime bildirir.
E.3 Astlarının mesleki eğitim
ihtiyaçlarını belirlemek
E.3.1 Astlarının mesleki eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.3.2 Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Üretim performansını
kontrol etmek
F.1 Makine üretim performansını
kontrol etmek
F.1.1 Üretim miktarına bakarak üretim performansını kontrol eder.
F.1.2 Makinedeki hatalı üretim miktarına bakarak üretim performansını kontrol eder.
F.1.3 Makine duruş sayısını takip ederek makine üretim performansını kontrol eder.
F.1.4 Aynı partileri üretim miktarı ve hata açısından karşılaştırır.
F.2 Operatör performansını kontrol
etmek
F.2.1 Benzer makinelerde çalışan operatörlerin üretim çıktılarını karşılaştırır.
F.2.2 Aynı üretim tipindeki vardiya farklılıklarını karşılaştırır.
F.2.3 Operatörün soruna müdahale etme süresini kontrol eder.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Makinenin üretime
hazırlanma sürecini kontrol
etmek
G.1 Hazırlanan su ve kimyasalları
kontrol etmek
G.1.1 Makinenin temiz olup olmadığını kontrol eder.
G.1.2 Su ve kimyasalların (banyonun) istenilen üretim şekline uygunluğunu kontrol eder.
G.1.3 Standart makine çalışma şartlarında tanımlı olan değerleri n kullanılması için
gerekli önlemleri alır.
G.1.4 Kimyasal hazırlarken gerekli araç, gereç ve ekipman kullanılıp kullanılmadığını
kontrol eder.
G.1.5 Kimyasal hazırlarken kişisel koruyucu donanım kullanılmasını sağlar.
G.2 Makinede seçili programı kontrol
etmek
G.2.1 Makineden ilgili programı seç ilirken istenilen ürün özelliğin in dikkate alınmasını
sağlar.
G.2.2 Üretim reçetesi ile makinedeki programın karşılaştırıl ıp karşılaştırılmadığını
kontrol eder.
G.2.3 Üretim reçetesine uygun olmayan makine parametrelerini düzeltir.
G.2.4 Seçilen s ıcaklık, basınç, geçiş hızı, gerginlik değerlerini n uygunluğunu kontrol
eder.
G.2.5 Makinelerin silindir ve gergi basınç değerlerini üretim şekline göre kontrol eder.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Ön terbiye işlemlerini
kontrol etmek
H.1 Makinenin önüne getirilen ürünü
kontrol etmek
H.1.1 Ürün taşıyıcı aracını çevresine zarar vermeyecek şekilde yerleştirilmesi için önlem
alır.
H.1.2 Ürün taşıyıcı aracının makineye uygun pozisyonda olup olmadığına bakar.
H.1.3 İşlenecek ürünün (yeni partinin ), üretim planına uygun olarak makinenin önüne
getirilmesi için gerekli talimatları verir.
H.2 Ürünün makineye beslenmesini
kontrol etmek
H.2.1 Ürünün makineye düzgün yerleştirilip yerleştirilmediği kontrol eder.
H.2.2 Gerekli durumlarda ürünün makineye yerleştirilmesi için araç -gereç kullan ılması
için talimat verir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I
Üretim aşamasında yapılan
kimyasal ve fiziksel
kontrollerin sonuçlarını
değerlendirmek
I.1 Kimyasal kontrollerin
sonuçlarını değerlendirmek
I.1.1 Ürün özelliğine göre pH kontrolü sonuçlarını değerlendirir.
I.1.2 Ürün özelliğine göre peroksit kontrolü sonuçlarını değerlendirir.
I.1.3 Ürün özelliğine göre kostik değerlerinin kontrol sonuçlarını değerlendirir.
I.1.4 Ürün özelliklerine göre haşıl kontrolünün sonuçlarını değerlendirir.
I.1.5 Karbonizasyon aşamasında ürün özelliğine göre sülfürik asit kont rolü sonuçlarını
değerlendirir.
I.1.6 Standartlara uygun olmayan kontrol sonuçlarını ilk amirine bildirir.
I.2 Fiziksel kontrollerin sonuçlarını
değerlendirmek
I.2.1 Ürün özelliğine göre dink oranı kontrol sonuçlarını değerlendirir.
I.2.2 Ürün özelliğine göre mukavemet kontrol sonuçlarını değerlendirir.
I.2.3 İşlemler sonrasında el ile tutum kontrolü yapılmasını sağlar.
I.2.4 Standartlara uygun olmayan kontrol sonuçlarını ilk amirine bildirir.
I.3 Ürüne görsel kontrol yapılmasını
sağlamak
I.3.1 El ve göz ile kumaşların üzerinde kırık izi olup olmadığının kontrol edilmesini
sağlar
I.3.2 El ve göz ile kumaşların üzerinde bitkisel kalıntı olup olmadığının kontrol
edilmesini sağlar.
I.3.3 Hav durumunu n ürünün istenilen teknik özelliklerine göre kontrol edilmesini
sağlar.
I.3.4 Standartlara uygun olmayan kontrol sonuçlarını ilk amirine bildirir.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J Makinenin boşaltılmasını
kontrol etmek
J.1
Ürünlerin taşınmasını kontrol
etmek
J.1.1 Taşıyıcı aracın temiz olup olmadığını kontrol eder.
J.1.2 Taşıyıcı araç temiz değilse astına gerekli talimatları vererek temizliği temin eder.
J.1.3 Taşıyıcı aracın çevreye zarar vermeden getirilmesi için gerekli önlemleri alır.
J.1.4 Yükleme aşamasında taşıyıcı aracın emniyet tedbirlerinin alınıp alınmadığını
kontrol eder.
J.1.5 Yükleme sırasında ürünün zarar görüp görmediğini kontrol eder.
J.1.6 Ürünü bir sonraki aşamaya üretimi aksatmayacak şek ilde zamanında götürülmesi
için gerekli tedbirleri alır.
J.2
Üretim sonrası makine ve
çevresinin temizliği için gerekli
önlemleri almak
J.2.1 Makineleri kimyasal maddeler kalmayacak şekilde yeni parti için temizlenmesini
sağlar.
J.2.2 Kapları kimyasal maddeler kalmayacak şekilde yeni ölçümler için temizlenmesini
sağlar.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K Sorumluluğundaki
makineleri kontrol etmek
K.1 Makinedeki olağandışı durumları
kontrol etmek
K.1.1 Tespit edilen olağandışı durumları yetkisi dahilinde giderir.
K.1.2 Yetkisi dahilinde olmayan durumları ilgili birime ve amirine bildirir.
K.2 Makinede kaçak olup olmadığını
kontrol etmek
K.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal, gaz kaçağı olup olmadığını kontrol eder.
K.2.2 Sıcaklığın belirlenen dereceye uygunluğunu kontrol eder.
K.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığının kontrol edilmesini sağlar .
K.3
Bakım-onarım yapıldıktan sonra
makinenin çalışmasını kontrol
etmek
K.3.1 Arıza giderilmediyse makinenin teslim alınmamasını sağlar.
K.3.2 Bakım sonrası, makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarının kontrol
edilmesini sağlar.
K.3.3 Bakım sonrası, makinenin çalışmaması durumunda, ilgili birime ve ilk amirine
bildirir.
K.4
Sorumluluğunda olan
makinedeki sarf malzemelerini
kontrol etmek
K.4.1 Makinedeki sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre yapar.
K.4.2 Belirlenen eksikliklerin ilgili birime bildirilmesini sağlar.
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
3.2 Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ağartma (kasar) makinesi
2. Beher
3. Büret
4. Bomemetre
5. Demir kanca
6. Dikiş makinesi
7. Dinkleme makinesi
8. Dok
9. Fulard
10. Halat açma makinesi
11. Haşıl indikatörü
12. Haşıl sökme makinesi
13. Hortum
14. İğne
15. İplik
16. Karbonizasyon makinesi
17. Kılavuz bezi
18. Kimyasal kapları
19. Kişisel koruyucu donanım
20. Kostikleme makinesi
21. Kova
22. Kumaş Taşıyıcı Araba
23. Makas
24. Metre
25. Merserize makinesi
26. Mıknatıs
27. Ölçü kabı
28. Peroksit Kağıdı
29. pH kağıdı
30. pH metre
31. Pipet
32. Tahtametre
33. Tartım poşeti
34. Taşıyıcı araç
35. Titrasyon cihazı
36. Tutum kırma makinesi
37. Yakma (gaze) makinesi
38. Yıkama makinesi
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.3 Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
7. Ekip içinde çalışma yeteneği
8. El becerisi
9. El-göz koordinasyon becerisi
10. İletişim yeteneği
11. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
12. İşi organize edebilme becerisi
13. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
14. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
15. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
16. Kontrol sonuçlarını değerlendirebilme becerisi
17. Makine program bilgisi
18. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
19. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
20. Mesleki terim bilgisi
21. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
22. Ön terbiye bilgisi
23. Ön terbiye işlemlerindeki makineleri kullanabilme becerisi
24. Performans ölçme ve değerlendirme bilgi ve becerisi
25. Raporlama becerisi
26. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
27. Sarf malzemesi bilgisi
28. Sorumluluğundaki kişileri yönetebilme becerisi
29. Tehlikeli atık bilgisi
30. Tekstil kimyası bilgisi
31. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
32. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
33. Zaman yönetimi bilgisi
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
3.4 Tutum ve Davranışlar
1. Aldığı kararlarda maliyet unsurunu göz önünde bulundurmak
2. Astlarına karşı adil ve tarafsız davranabilmek
3. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
4. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
5. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
6. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
7. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
8. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
9. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek ve ekibi yönetebilmek
10. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
11. İnsan ilişkilerine özen göstermek
12. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
13. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
14. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
15. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
16. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
17. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
18. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle denetlemek
19. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
20. Müşteri memnuniyetini tüm çalışmalarında ön planda tutmak
21. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
22. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
23. Sorumluluğu dahilindeki iş ve işlemlerde inisiyatif alabilmek
24. Süreç kalitesine özen göstermek
25. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
26. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
27. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) 10UMS0070-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Ön Terbiye Operatörü (Seviye 4) , meslek standardını e sas alan ulusal yeterliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
BOYAMA OPERATÖRÜ
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0071-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
BOYAMA OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0071-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AÇIK EN BOYAMA SİSTEMİ: Kumaşın konfeksiyonda kullanılan eninde boyanmasını,
BOBİN: Masuralar üzerine sarılı durumdaki belli bir miktar ipliği,
BOYA ÇÖZELTİSİ : Boyarmadde, kimyasal madde ve sudan oluşan boyama işlemine
yarayan belirli bir pH değerine sahip karışımı,
BOYAMA KAZANI: Boyama makinesinde ürün, boyarmadde ve kimyasalların konulduğu
yeri,
BOYAMA REÇETESİ : Boya banyosunun içindeki maddelerin isimlerini ve n iceliklerini,
boyama yöntemi ve koşullarını belirten yazılı kısa bilgiyi,
CARASKAL: Yük kaldırmaya yarayan diferansiyel palangayı,
ÇEKİK: Parça ürünlerin, makine de fiziksel zorlanmalar ile yüzeysel bozunmalarını (ilmek
çekmeleri-iplik çekmeleri vb.),
ÇUBUK: Presleme makinesinde kullanılan y uvarlak ya da köşeli, belirli yüksekliği olan
metal parçayı,
DUBA: Pres makinesinde içi boş kalan tops/bobin taşıyıcılarında, boş kalan yerleri
doldurmaya yarayan dolgu malzemeyi,
FİLTRE: Parça ürünlerin ana kazandan, pompaya gitmesini engelleyen süzme tertibatı,
GÖZ: Boyama makinelerinin kapaklı her bir bölümünü,
HALAT SİSTEMİ: Kumaşın halat (tüp) şeklinde boyanmasını,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İLAVE KABI (KAZANI) : Boyama makinesine aktarılmak üzere boyarmadde ve
kimyasalların konulduğu yeri,
KANCA: Malzemeyi çekmeye yarayan ucu çengelli demir çubuğu,
KAP: Boyarmadde ve kimyasalların içine konulduğu kabı,
KILAVUZ BEZİ : Kontinü boyama makinelerinde boyanacak kumaşın m akinenin uygun
noktalarından geçmesi için sürekli olarak makine üzerinde tutulan kumaşı,
KIRIK: Boyanmış ürünlerde, basınç-sıcaklık gibi etmenlerle istenmeyen izlerin oluşmasını,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
KONTİNÜ SİSTEM: Emdirme metoduna göre boyamayı,
LOT: Tanımlanmış tip ve kaliteye sahip malzeme grubunu,
NUMUNE: Herhangi bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bir örneğini,
PARÇA: Boyanacak hazır giyim ürününü,
PARTİLEME: Benzer özellikteki malzemeleri bir araya getirerek işlem için hazırlamayı,
PARTİ NUMARASI : Bütün özellikleri aynı olan ve tek sef erde üretilen ürünlerin fabrika
içinde sahip olduğu numarayı,
pH DEĞERİ: Bir sıvının asitlik, bazlık derecesini gösteren değeri,
pH METRE: pH değerini ölçen aleti veya kağıdı,
PRESLEMEK: Malzemeyi mekanik olarak sıkıştırma işlemini,
REFAKAT KARTI : Ürünün temel özellikleri ile birlikte boyanacak ürüne uygulanacak
işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
RULO: Karton silindirlere sarılmış kumaşı,
SANTRİFÜJ: Boyanan veya yıkanan parça ürünlerin üzerinden fazla suyun döndürülerek
atılması işlemini,
TOPS: Taranmış elyaf bantları,
TOPS/BOBİN TAŞIYICISI: Bobinleri/topsları makinalara taşıyabilmek için kullanılan aracı
ifade eder.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı............................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler ................................................... 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 24
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 25
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 26
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 27
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Boyama Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeter lilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi
tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Boyama Operatörü (Seviye 3) ; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak,
kalite sistemleri çerçevesinde, tekstil ürünlerini boyama işlemlerinde kullanılan makinelerin
operatörlüğünü yapan kişidir.
Boyama Operatörü (Seviye 3); ürünün boya işlemi için hazırlanması , makineye yüklenmesi,
makinelerin istenilen ürün özelliklerine göre basit ayarlarının yapılması , üretimin takip
edilmesi, makine çıktılarının uygun şe kilde boşaltılması , boya ve kimyasal hazırlığı nın
yapılması, boyama sonucunda uygun rengin elde edilmesi için gerekli düzenlemeleri n yerine
getirilmesi, boyanmış ürün ile ilgili kontrol işlemlerinin yapılması , makinelerin ve çevresinin
temizliğinden sorumludur. Sorumluluğunda olan makinede/makinelerde üretimin her
aşamasında uygun miktar, kalite ve standartta ürünün elde edilmesini sağlar. Bununla birlikte
beklenmeyen durumlarda, olumsuz durumu ilk amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzü k ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Boyama işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. Ortamda,
boyarmadde ve kimyasal maddelerden kaynaklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz
halinde tehlikeli maddeler bulunur. Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında,
gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin
özelliğine göre Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel
koruyucu donanım kullanılmalıdır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Boyama Operatörü (Seviye 3) ’nün boyarmadde ve kimyasallara karşı a lerjisi olmaması
gerekir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş sağlığı
ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlarına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir ve uygular.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere karşı
önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk
değerlendirmesi) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil duru m veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırma yı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malze me ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2 Süreçte saptanan hata ve arızaları
engelleme çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arı zaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir .
C.3 Mesleki gelişime yönelik
faaliyetlere katılmak
C.3.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
C.3.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
C.3.3 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
C.4 Çalışmalarını raporlamak
C.4.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
C.4.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Üretim öncesi hazırlıkları
tamamlamak
D.1 Günlük/haftalık iş planını
uygulamak
D.1.1 Günlük/haftalık iş planını inceler ve uygular.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.2 Malzemeleri hazırlamak
D.2.1 Boyama reçetesinde istenen malzemeleri temin eder.
D.2.2 Boyama reçetesinin öngördüğü oranlarda malzemeleri hazırlar.
D.3 Kullanılacak araç, gereç ve
ekipmanı hazırlamak
D.3.1 Verilen talimata göre, üretim planına uygun, üretimi aksatm ayacak sayıda araç,
gereç ve ekipmanı hazırlar.
D.3.2 Kullanılacak araç, gereç ve ekipmanın ürün ve malzemeye göre sağlamlığını
kontrol eder ve eksiklikleri ilk amirine bildirir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Makine çalışma ayarlarını
yapmak
E.1 Makinenin mekanik/elektronik
çalışma ayarlarını yapmak
E.1.1 Üretilecek ürüne göre basınç, hız, sıcaklık ayarları yapar.
E.1.2 Makinenin yapacağı üretim miktarını ve su/ boyama çözeltisi miktarını makineye
tanıtır.
E.1.3 Kumaş özelliklerine göre tansiyon ayarlarına (gerginlik ve gevşeklik) bakar.
E.2 Makineyi çalıştırmak
E.2.1 Makinenin çalışabilmesi için kumanda kutusunda tanımlı olan göstergelere bakar
ve uygun olmayanı düzeltir.
E.2.2 Belirlenen standartlara göre uygun programı ayarlayarak makineyi çalıştırır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Topsları/bobinleri
preslemek
F.1 Tops/bobin taşıyıcılarını
yerleştirmek
F.1.1 Tops/bobin taşıyıcılarını caraskal ile pres makinesinin altına yerleştirir.
F.1.2 Kapakları kapatırken vidaları sıkar.
F.2 Pres makinesini çalıştırmak
F.2.1 Kulanım talimatlarına uygun olarak makine ayarları yapıldıktan sonra çalıştırır.
F.2.2 Makineyi çalıştırmadan önce kapakların vidalandığından emin olur
F.3 Tops/bobinleri boyama makinesine
taşımak
F.3.1 Preslenmiş topsları/bobinleri pres makinesinden caraskal ile çıkarır.
F.3.2 Caraskal kancasının emniyetinin kapalı olmasını sağlar.
F.3.3 Presleme makinesinden çıkan topsları/bobinleri caraskal ile boyama makinesinin
önüne taşır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Elyafı / topsu / bobini
boyamak
G.1 Tops/bobin taşıyıcılarını caraskala
bağlamak
G.1.1 Boyama makinesinin önüne getirilmiş tops/bobin taşıyıcılarını caraskala bağlar.
G.1.2 Tops/bobin taşıyıcılarını caraskala bağlarken emniyet kilidini kapatır.
G.2 Tops/bobin taşıyıcılarını boyama
makinesinin içine yerleştirmek
G.2.1 Tops/bobin taşıyıcılarını ü retim planına göre uygun boyama makinesinin içine
yerleştirir.
G.2.2 Taşıyıcıları makineye çarpmadan boyama makinesinin içerisine dikkatlice
yerleştirir.
G.3 Tops/bobin taşıyıcısını, makineye
vidalamak
G.3.1 Boyama makinesinin kapağını kapatmadan önce vidalar.
G.3.2 Makineye sıkıca vidalar.
G.4 Vana, pompa ve bağlantı
elemanlarını kontrol etmek
G.4.1 Vana, pompa ve bağlantı elemanlarında kaçak olup olmadığını tespit eder.
G.4.2 Vana, pompa ve bağlantı elemanlarında kaçak olması durumunda ilgili birime bi lgi
verir.
G.5 Boyama makinesini çalıştırmak
G.5.1 Boyama makinelerinde gerekli önlemlerin alınıp alınmadığına bakar.
G.5.2 Ürünün istenilen kalitede olması için, firma standartlarına uygun olarak boyama
yapar.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Parça boyamaya hazırlık
yapmak
H.1 Makineyi parça boyamaya
hazırlamak
H.1.1 Boyanacak ürün miktarı nı, boyama makinesinin göz sayısına göre eşit miktarda
böler.
H.1.2 Makinenin tambur yüzeylerinde çapak olup olmadığına bakar.
H.1.3 Her parti öncesi makine filtrelerinin temizliğini yapar.
H.2 Parçaları boyama makinesinin içine
yerleştirmek
H.2.1 Üretim planına göre uygun boyama makinesinin içine yerleştirir.
H.2.2 Parçaları yerleştirirken, makinenin gözlerine eşit miktarlarda ürün yerleştirir.
H.3 Makineyi boyamaya hazırlamak
H.3.1 Boyama makinesinin tambur kapağını, numune gözünü dikkate alarak kapatır.
H.3.2 Tambur kapağından sonra, makinenin ana ka pağını sızıntı olmayacak şekilde
kapatır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I Kumaşları boyamak
I.1 Kumaşı boyama makinesine
getirmek
I.1.1 Boyama reçetesi ile refakat kartını, müşteri numarası, parti numarası, kumaş
miktarı, renk numarası ve kalite düzeyi parametrelerine göre karşılaştırır.
I.1.2 Doğru makineye doğru kumaşı zamanında getirir.
I.2 Kumaşı makineye yüklemek
I.2.1 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde, kumaşın verilen ilk ucunu
yakalayarak boyama makinesine yükler.
I.2.2 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde, kumaşın ucunu kanca ile kapak
dışına çıkartır.
I.2.3 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde, kumaş uçlarını boyama tekniğine
uygun olarak birleştirir.
I.2.4 Açık en boyama sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde, kumaşı, taşıyıcı
arabasıyla emniyet tedbirleri alınarak makinenin içerisine yükler.
I.2.5 Kontinü sistemle çalışan boyama makinelerinde kılavuz bezi ile boyanacak kumaşı
uygun biçimde diker.
I.3 Makineyi çalıştırmak
I.3.1 Boyama reçetesine uygun olan boya programını seçer.
I.3.2 Makineyi çalıştırmadan önce makine ayarlarını k umaşın özelliklerine uygun olup
olmadığına bakar.
I.3.3 Makineye boya çözeltisi verdikten sonra çalıştırır
I.4 Boyanmış kumaşı, boyama
makinesinden çıkarmak
I.4.1 Halat sistemi ile çalışan makinelerde kumaş ucu bulunduk tan sonra kumaşı dışarı
çıkarır.
I.4.2 Kontinü sistemi ile çalışan makinelerde gerekli durumlarda kumaşa kılavuz bezini
dikerek kumaşı çıkarır.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J Makinenin üretimini
takip etmek
J.1
Boyama makinesinin boyama
işlemine hazır olup olmadığını tespit
etmek
J.1.1 Boyama reçetesine göre pH değerine pH metre ile bakar.
J.1.2 Kimyasal ve boya mutfağı otomasyonu var ise suyun ve boyanın düzgün gelip
gelmediğine bakar.
J.2 Çalışma sırasında makinenin
ayarlarını takip etmek
J.2.1 Boyama reçetesine göre makine çalışma ayarlarına (basınç, sıcaklık, hız, gerginlik)
bakar.
J.2.2 Gerektiğinde sorumlu kişileri uyarır.
J.3 Boyanan malzemeden numune
almak
J.3.1 Numuneyi boyama işlemi bittikten sonra alır.
J.3.2 Uygun miktarda ve uygun yerden numune alır.
J.3.3 Numuneyi orijinal parça ile birlikte ilgili sorumluya götürür.
J.3.4 Soğuk bekletme boyamada soğuk bekletme süresi sonunda kumaş yıkandıktan
sonra numune alır.
J.4 Boya ilavesi yapmak
J.4.1 Boyama sonucunda uygun renk elde edilip edilmediğini laboratuara kontrol ettirir.
J.4.2 Üstünden aldığı talimatlara göre belirlenen miktarda boya ilavesi yapar.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K Boya ve kimyasal
hazırlığı yapmak
K.1 Boya ve kimyasalı hazırlamak
K.1.1 Gerekli miktardaki boyarmaddeyi ve kimyasalı uygun gereç kullanarak tartar.
K.1.2 Tartılmış boyarmadde ve kimyasalları, üzerinde makine kodları olan uygun
kaplara koyar.
K.2
Tartılmış boyarmaddeleri ve
kimyasalları çözündürme
makinesine taşımak
K.3.1 Boyama reçetenin koduna göre doğru reçete numarasındaki boyarmaddeyi alır.
K.3.2 Boyama reçetesine uygun boyarmaddeyi ilgili makineye taşır.
K.3.3 Farklı tipteki (renk ve ton) boyamalar arasında temizliği yapar.
K.3 Boyarmaddeleri çözündürmek
K.4.1 Karıştırma süresi, su miktarı, karıştı rma hızı ve su sıcaklığı faktörlerine göre
çözündürme makinesinin ayarlarını yapar.
K.4.2 Farklı boyarmaddeleri, farklı standartlarda, tanımlandığı şekilde çözündürür.
K.4.3 Makine çalışma ayarları yapıldıktan sonra çözme işlemini başlatır.
K.5 Çözünmüş boyarmaddeyi
makinelere aktarmak
K.5.1 Çözünmüş boyarmaddeyi doğru makineye aktarır.
K.5.2 Hazırlanmış boyarmadde çözeltisinin istenilen renkte olup olmadığına bakar.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
L
Hazırlanan çözeltileri
boyama makinelerine
ilave etmek
L.1 Boyama makinelerinin ilave kabına
hazırlanan çözeltileri boşaltmak
L.1.1 Hazırlanan çözeltileri boyama reçetesinde tanımlanan sıraya göre ilave eder.
L.1.2 Boşaltma işleminden sonra ellerini yıkar ve kimyasal kabını temizler.
L.2 Çözeltiyi boyama makinesine sevk
etmek
L.2.1 Boya ve kimyasal çözeltilerinin boya ma kazanına sevkini makineden sinyal
geldiğinde yapar.
L.2.2 Boyama reçetesinde tanımlandığı şekliyle sevkini yapar.
L.3 Boyama makinelerini, ilave kaplarını
ve çevresini temiz tutmak
L.3.1 Boyama makinelerini, ilave ka plarını ve çevresini kimyasal maddeler kalmayacak
şekilde temizler.
L.3.2 Boyaların birbirine karışmaması için her beslemeden sonra temizler.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
M
Boyanmış malzemeyi bir
sonraki işleme sevk
etmek
M.1 Boyanmış malzemelerin fazla
suyunu almak
M.1.1 Boyanmış malzemenin uygun kapasitedeki santrifüj/sıkma/vakum makinesine
yerleştirir.
M.1.2 Topsları/bobinleri veya kumaşları santrifüj makinesinin ağırlık merkezi
dengelenecek şekilde yerleştirir.
M.1.3 Santrifüj / sıkma makinesinde, boyama reçetesinde tanımlı sıkma süresine göre
işlem yapar.
M.1.4 Halat formunda gelen kumaşları katlanma olmayacak şekilde makinede açar.
M.1.5 Kumaşları yerleştirirken kumaşların tam açılmasını sağlar.
M.2 Fazla suyu alınmış malzemeleri ilgili
araçlara yerleştirmek
M.2.1 Malzeme üzerinde fazla su kalmaması için makine içinde bir süre süzülmesi i çin
bekler.
M.2.2 Araçlara düzgün yayarak yerleştirir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
N
Topsların/bobinlerin/
kumaşların kalite
kontrollerini yapmak
N.1
Topslarda/bobinlerde/kumaşlarda/
parçalarda renk farklılığını tespit
etmek
N.1.1 Topslarda /bobinlerde iç dış renk farkının olup olmadığını tespit eder.
N.1.2 Topslarda/bobinlerde lot farkından kaynaklanan renk farkının olup olmadığını
tespit eder.
N.1.3 Parçalarda lot farkından kaynaklanan renk farkının olup olmadığını tespit eder.
N.1.4 Kumaşlarda kenar-orta, baş-son renk farkı olup olmadığını tespit eder.
N.1.5 Kumaşlarda/parçalarda kırık olup olmadığını tespit eder.
N.2 Topslardan/bobinlerden/kumaşlarda
n/parçalardan numune almak
N.2.1 Uygun miktarda numune alır.
N.2.2 Kumaştan tam en olacak şekilde numune alır.
N.3 Kumaşlarda/parçalarda fiziksel
değişimi tespit etmek
N.3.1 Kumaşlarda/parçalarda boyutsal değişime bakar.
N.3.2 Parçalarda çekik olup olmadığına bakar.
N.4 Kalite kontrol sonuçlarını toplamak
N.4.1 Numuneleri kimya veya fizik laboratuarlarına, partileri karıştırmadan gönderir.
N.4.2 İlgili partinin test sonuçlarını tüm laboratuarlardan alır.
N.4.3 Kalite kontrol s onuçlarını eksiksiz bir şekild e boyama operatörü (seviye 4)’ne
sunar.
N.5 Topsları/bobinleri bir sonraki işleme
sevk etmek
N.5.1 İlgili yöneticiden onay aldıktan sonra sevkiyatı yapar.
N.5.2 Üretim planında belirtilen miktarda sevk etmeye özen gösterir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
O Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
O.1 Makinedeki olağandışı durumları
tespit etmek
O.1.1 Eksiklikleri tespit eder ve yetkisi dahilinde olan hata ve arızaları giderir.
O.1.2 Yetkisinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları ilgili birim ve amirlerine
bildirir.
O.2 Makinede kaçak olup olmadığını
tespit etmek
O.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal ve gaz kaçağı olup olmadığını tespit eder.
O.2.2 Sıcaklığın belirlenen sıcaklık derecesine uygunluğunu kontrol eder.
O.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığını tespit eder.
O.3 Bakım-onarım yapıldıktan sonra
makinenin çalışmasını test etmek
O.3.1 Arıza giderilmediği durumlarda makineyi teslim almaz ve ilk amirine bilgi verir.
O.3.2 Bakım sonrası makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarını test eder.
O.3.3 Bakım sonrası makinenin çalışmaması durumunda ilgili birime ve ilk amirine
bildirir.
O.4 Sorumluluğunda olan makinedeki
sarf malzemelerinin takibini yapmak
O.4.1 Makinedeki sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre yapar.
O.4.2 Belirlenen eksiklikleri ilgili birime ve ilk amirine bildirir.
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Balon sıkma makinesi
2. Boyama kabı
3. Boyama makinesi
4. Caraskal
5. Çözdürme makinesi
6. Çubuk
7. Duba
8. Etiketleme makinesi
9. Filtre
10. Halat açma makinesi
11. Hassas terazi
12. İlave kabı
13. Kanca
14. Kantar
15. Kılavuz bezi
16. Kişisel koruyucu donanım
17. Makas
18. Mıknatıs
19. Mikser
20. Numune alma aparatı
21. pH metre
22. Poşet
23. Presleme makinesi
24. Santrifüj makinesi
25. Taşıma arabası
26. Tops/bobin taşıyıcısı
27. Tüp kesme makinesi
28. Vakum makinesi
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 25
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Boyaları iyi tanıma becerisi
5. Boyama işlemlerindeki makineleri kullanabilme becerisi
6. Boyama yazılımlarını kullanma becerisi
7. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
8. Çevre düzenlemeleri bilgisi
9. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
10. Ekip içinde çalışma yeteneği
11. El becerisi
12. El-göz koordinasyon becerisi
13. İletişim yeteneği
14. İplik/kumaş boyama bilgisi
15. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
16. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
17. Kalite bilgisi
18. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
19. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
20. Kimyasal madde bilgisi
21. Makine program bilgisi
22. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
23. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
24. Mesleki terim bilgisi
25. Numune alma becerisi
26. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
27. pH ölçüm bilgisi
28. Raporlama becerisi
29. Renk bilgisi
30. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
31. Sarf malzemesi bilgisi
32. Tehlikeli atık bilgisi
33. Tekstil kimyası bilgisi
34. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
35. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
36. Zamanı iyi kullanma becerisi
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 26
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
9. İnsan ilişkilerine özen göstermek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle kontrol etmek
17. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
18. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
19. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
20. Süreç kalitesine özen göstermek
21. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
22. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
23. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Boyama Operatörü (Seviye 3) 10UMS0071-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 27
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Boyama Operatörü (Seviye 3) , meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, ger ekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
BOYAMA OPERATÖRÜ
SEVİYE 4
REFERANS KODU / 10UMS0071-4
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
BOYAMA OPERATÖRÜ
Seviye:
4I
Referans Kodu:
10UMS0071-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AÇIK EN BOYAMA SİSTEMİ: Kumaşın konfeksiyonda kullanılan eninde boyanmasını,
BOBİN: Masuralar üzerine sarılı durumdaki belli bir miktar ipliği,
BOYA ÇÖZELTİSİ : Boyarmadde, kimyasal madde ve sudan oluşan boyama işlemine
yarayan belirli bir pH değerine sahip karışımı,
BOYAMA KAZANI: Boyama makinesinde ürün, boyarmadde ve kimyasalların konulduğu
yeri,
BOYAMA REÇETESİ : Boya banyosunun içindeki maddelerin isimlerini ve nice liklerini,
boyama yöntemi ve koşullarını belirten yazılı kısa bilgiyi,
CARASKAL: Yük kaldırmaya yarayan diferansiyel palangayı,
ÇEKİK: Parça ürünlerin, makinede fiziksel zorlanmalar ile yüzeysel bozunmalarını (ilmek
çekmeleri-iplik çekmeleri vb.)
ÇUBUK: Presleme makinesinde kullanılan y uvarlak ya da köşeli, belirli yüksekliği olan
metal parçayı,
DUBA: Pres makinesinde içi boş kalan tops/bobin taşıyıcılarında, boş kalan yerleri
doldurmaya yarayan dolgu malzemeyi,
FİLTRE: Parça ürünlerin ana kazandan, pompaya gitmesini engelleyen süzme tertibatı,
GÖZ: Boyama makinelerinin kapaklı her bir bölümünü,
HALAT SİSTEMİ: Kumaşın halat (tüp) şeklinde boyanmasını,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
İLAVE KABI (KAZANI) : Boyama makinesine aktarılmak üzere boyarmadde ve
kimyasalların konulduğu yeri,
KANCA: Malzemeyi çekmeye yarayan ucu çengelli demir çubuğu,
KAP: Boyarmadde ve kimyasalların içine konulduğu kabı,
KILAVUZ BEZİ : Kontinü boyama makinelerinde boyanacak kumaşın makin enin uygun
noktalarından geçmesi için sürekli olarak makine üzerinde tutulan kumaşı,
KIRIK: Boyanmış ürünlerde, basınç-sıcaklık gibi etmenlerle istenmeyen izlerin oluşmasını,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
KONTİNÜ SİSTEM: Emdirme metoduna göre boyamayı,
LOT: Tanımlanmış tip ve kaliteye sahip malzeme grubunu,
NUMUNE: Herhangi bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bir örneğini,
PARÇA: Boyanacak hazır giyim ürününü,
PARTİLEME: Benzer özellikteki malzemeleri bir araya getirerek işlem için hazırlamayı,
PARTİ NUMARASI : Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika
içinde sahip olduğu numarayı,
pH DEĞERİ: Bir sıvının asitlik, bazlık derecesini gösteren değeri,
pH METRE: pH değerini ölçen aleti veya kağıdı,
PRESLEMEK: Malzemeyi mekanik olarak sıkıştırma işlemini,
REFAKAT KARTI : Ürünün tem el özellikleri ile birlikte boyanacak ürüne uygulanacak
işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
RULO: Karton silindirlere sarılmış kumaşı,
SANTRİFÜJ: Boyanan veya yıkanan parça ürünlerin üzerinden fazla suyun döndürülerek
atılması işlemini,
SPEKTROFOTOMETRE: Bir rengin farklı dalga boylarındaki açıklık/koyuluk, derinlik ve
parlaklık/matlık değerlerini nicel olarak gösteren cihazı,
TOPS: Taranmış elyaf bantları,
TOPS/BOBİN TAŞIYICISI: Bobinleri/topsları makinelere taşıyabilmek için kullanılan aracı
ifade eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 29
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 30
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 31
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 32
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Boyama Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anıla n Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın
görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Boyama Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi
tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Boyama Operatörü (Seviye 4) ; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak,
kalite sistemleri çerçevesinde, tekstil ürünlerini boyama işlemle rinde kullanılan makinelerde
görev yapan operatörleri sevk ve idare eden, makine çalışma ayarlarını kontrol eden kişidir.
Boyama Operatörü (Seviye 4); iş organizasyonunun yapılması, makinelere ait üretim
planlarının uygulanması, makinelere operatörlerin dağıtılması, imalat sürecinin kontrol
edilmesi, makine ve operatörlerin performanslarının izlenmesi ve yapılan testlerin sonuçlarına
göre üretimin yönlendirilmesi nden sorumludur. Sorumluluğunda olan makinelerde üretilen
ürünün uygun miktar, ka lite ve stand artta olması için gerekli tedbirlerin alınması nı sağlar.
Bununla birlikte işlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun çalışır, olumsuzlukları ve
sorumluluk alanı dışında kalan beklenmeyen durumları ilk amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Boyama işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. Ortamda,
boyarmadde ve kimyasal maddelerden kaynaklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz
halinde tehlikeli maddeler bulunur. Çalışma ortamını olumsuz etki leyen koşullar arasında,
gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin
özelliğine göre Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel
koruyucu donanım kullanılmalıdır.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Boyama Operatörü (Seviye 4) ’nün boyarmadde ve kimyasallara karşı alerjisi olmaması
gerekir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlar ına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk
değerlendirmesi) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malze me ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçte saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Günlük iş organizasyonunu
yapmak
D.1.1 Belirlenen üretim planına göre iş organizasyonunu yapar.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.1.3 Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programı hazırlar.
D.2 Çalışmalarını raporlamak
D.2.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
D.2.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
D.2.3 Üretim sürecinde ortaya çıkan aksaklıkları raporlar ve üst yönetime bildirir .
D.3 İş akışını planlamak
D.3.1 Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapar.
D.3.2 Hazırlanacak ürünün işlem akısına uygun olarak iş akısını planlar.
D.4 Operatörlerin makinelere
dağılımını yapmak
D.4.1 Operatörün makine tecrübesine göre makinelere dağıtımını yapar.
D.4.2 Makinenin iş hacmine göre operatörleri makinelere dağıtır.
D.5 Yönetimin hazırladığı üretim
planını hatlara dağıtmak
D.5.1 Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde beslenmesini
sağlar.
D.5.2 Üretim planına göre doğru malzemenin doğru hatta olmasını sağlar.
D.5.3 Üretim planını eksiksiz ve zamanında uygulayarak üretim verimliliğini sağlar.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Mesleki gelişime yönelik
faaliyetleri yürütmek
E.1 Meslek ile ilgili eğitim
faaliyetlerine katılmak
E.1.1 Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder.
E.1.2 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
E.1.3 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.2 Birlikte çalıştığı kişilere mesleği
ile ilgili eğitim vermek
E.2.1 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
E.2.2 Astlarının mesleki gelişimini takip eder, yönetime bildirir.
E.3 Astlarının mesleki eğitim
ihtiyaçlarını belirlemek
E.3.1 Astlarının mesleki eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.3.2 Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Üretim performansını
kontrol etmek
F.1 Makine üretim performansını
kontrol etmek
F.1.1 Üretim miktarına bakarak makine üretim performansını kontrol eder.
F.1.2 Makinedeki hatalı üretim miktarına bakarak makine üretim performansını kontrol
eder.
F.1.3 Makine duruş sayısını takip ederek makine üretim performansını kontrol eder.
F.1.4 Aynı partileri üretim miktarı ve hata açısından karşılaştırır.
F.2 Operatör performansını kontrol
etmek
F.2.1 Benzer makinelerde çalışan operatörlerin üretim çıktılarını karşılaştırır.
F.2.2 Aynı üretim tipindeki vardiya farklılıklarını karşılaştırır.
F.2.3 Operatörün soruna müdahale etme süresini kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Makine çalışma
ayarlarını kontrol etmek
G.1 Makinenin mekanik/elektronik
çalışma ayarlarını kontrol etmek
G.1.1 Üretilecek ürüne göre basınç, hız, sıcaklık ayarlarını kontrol eder.
G.1.2 Makinenin yapacağı üretim miktarının ve su/ boyama çözeltisi miktarının
makineye doğru tanıtılıp tanıtılmadığını kontrol eder.
G.1.3 Kumaş özelliklerine göre tansiyon ayarlarını (gerginlik ve gevşeklik) kontrol
eder.
G.2 Makinenin çalıştırılmasını
kontrol etmek
G.2.1 Makinenin çalışabilmesi için kumanda kutusunda tanıml anan göstergelerin
uygunluğunu kontrol eder ve uygun olmayanlarını astlarına düzelttirir..
G.2.2 Seçilen programın b elirlenen standartlara uygun luğunu kontrol eder ve hatalı
durumlarda müdahale eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Topsların/bobinlerin
preslenmesini kontrol
etmek
H.1 Topsların/bobinlerin
yerleştirilmesini kontrol etmek
H.1.1 Tops/bobin taşıyıcılarının caraskal ile pres makinesinin altına doğru yerleştiril ip
yerleştirilmediğini kontrol eder.
H.1.2 Kapakları kapatırken vidaların sıkılı olduğunu kontrol eder.
H.2 Pres makinesinin çalıştırılmasını
kontrol etmek
H.2.1 Kulanım talimatlarına uygun olarak makine ayarları yapıldıktan sonra
çalıştırılmasını sağlar.
H.2.2 Makineyi çalıştırmadan önce kapakların vidalanıp vidalanmadığını kontrol eder.
H.3
Tops/bobinleri boyama
makinesine taşınmasını kontrol
etmek
H.3.1 Preslenmiş topsları/bobinleri pres makinesinden caraskal ile çıkartılmasını sağlar.
H.3.2 Caraskal kancasının emniyetinin kapalı olup olmadığını kontrol eder.
H.3.3 Presleme makinesinden çıkan topsların/ bobinlerin, caraskal ile boyama
makinesinin önüne taşınmasını sağlar.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I
Elyafın/topsun /bobinin
boyanmasını kontrol
etmek
I.1
Tops/bobin taşıyıcılarının
boyama makinesinin içine
yerleştirilmesini kontrol etmek
I.1.1 Boyama makinesinin önüne getirilmiş tops/bobin taşıyıcılarının caraskala uygun
olarak bağlanıp bağlanmadığını kontrol eder.
I.2.1 Tops/bobin taşıyıcılarının boyama makinesinin içine yerleştirilme sinin ü retim
planına uygunluğunu kontrol eder.
I.2.2 Taşıyıcıların makineye çarpmadan boyama makinesinin içerisine dikkatlice
yerleştirilmesini sağlar.
I.2
Tops/bobin taşıyıcısının
makineye vidalanmasını kontrol
etmek
I.3.1 Boyama makinesinin kapa ğı kapatılmadan önce vidalanmasını için astlarına bilgi
verir.
I.3.2 Makineye sıkıca vidalanıp vidalanmadığını kontrol eder.
I.3 Vana, pompa ve bağlantı
elemanlarını kontrol etmek
I.4.1 Vana, pompa ve bağlantı elemanlarında kaçak olması durumunda yetkisi dahilinde
müdahale eder.
I.4.2 Vana, pompa ve bağlantı elemanlarında kaçak olduğunda yetkisi dışında olan
durumları ilgili birime ve amire bildirir.
I.4 Boyama makinesinin
çalıştırılmasını kontrol etmek
I.5.1 Boyama makinelerinde gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının kontrol eder.
I.5.2 Ürünün istenilen kalitede olması için, firma standartlarına uygun olarak boyama
yapılması için gerekli önlemleri alır.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J Parça boyamaya hazırlık
sürecini kontrol etmek
J.1
Makinenin parça boyamaya
hazırlanmasını kontrol etmek
J.1.1 Makinenin tambur yüzeylerinde çapak olup olmadığının kontrol eder.
J.1.2 Boyanacak ürün miktarının, boyama makinesinin göz sayısına eşit miktarda
bölünmesini sağlar.
J.1.3 Her parti öncesi makine filtrelerinin temizliğinin yapılması için astlarına talimat
verir.
J.2
Parçaların boyama makinesinin
içine yerleştirilmesini kontrol
etmek
J.2.1 Parçaların ü retim planına göre uygun boyama makinesini n içine yerleştiri lip
yerleştirilmediğin kontrol eder.
J.2.2 Parçaları yerleştirirken, makinenin gözlerinde eşit mikta rlarda ürün olmasın ı
sağlar.
J.3 Makinenin boyamaya
hazırlanmasını kontrol etmek
J.3.1 Boyama makinesinin tambur kapağını n, numune gözü dikkate alınarak
kapatılmasını sağlar.
J.3.2 Tambur kapağından sonra, makinenin ana kapağını n sızıntı olmayacak şekilde
kapatılıp kapatılmadığını kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K Kumaşların boyanmasını
kontrol etmek
K.1 Kumaşın boyama makinesine
getirilmesini kontrol etmek
K.1.1
Boyama reçetesi ile refakat kartının, müşteri numarası, parti numarası, renk
numarası, kumaş miktarı, kalite düzeyi parametrelerine göre karşılaştırılıp
karşılaştırılmadığını kontrol eder.
K.1.2 Doğru makineye doğru kumaşın zamanında getirilmesini sağlar.
K.2 Kumaşın makineye yüklenmesini
kontrol etmek
K.2.1 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde kumaşın veril en ilk ucunun
yakalanarak, boyama makinesine yüklenip yüklenmediğini kontrol eder.
K.2.2 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde kumaş ucunun kanca ile kap ak
dışına çıkartılmasını sağlar.
K.2.3 Halat sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde kumaş uçlarının boyama tekniğine
uygunluğunu kontrol eder.
K.2.4 Açık en boyama sistemiyle çalışan boya ma makinelerinde, kumaşın, taşıyıcı
arabasıyla emniyet tedbirleri alınarak makine içerisine yüklenmesini sağlar.
K.2.5 Kontinu sistem ile çalışan boyama makinelerinde kullanılan klavuz be ziyle
boyanacak kumaşın uygun biçimde dikilmesini sağlar.
K.3
Makinenin çalıştırılmasını
kontrol etmek
K.3.1 Boyama reçetesine uygun olan boya programının seçilip seçilmediğini kontrol
eder.
K.3.2 Makineyi çalıştırmadan önce makine ayarlarının k umaş özelliklerine uygunluğunu
kontrol eder.
K.3.3 Makineye boya çözeltisi verildikten sonra çalıştırıldığını sağlar.
K.4
Boyanmış kumaşın, boyama
makinesinden çıkarılmasını
kontrol etmek
K.4.1 Halat sistemiyle çalışan makinelerde kumaş ucu bulunduk tan sonra kumaşın dışarı
çıkartılmasını sağlar.
K.4.2 Kontinü sistemiyle çalışan makinelerde gerekli durumlarda kumaşa kılavuz bezini
dikerek kumaşın çıkarılmasını sağlar.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
L Makinenin üretimini
kontrol etmek
L.1
Boyama makinesinin boyama
işlemine hazır olup olmadığını
kontrol etmek
L.1.1 pH değerinin boyama reçetesine uygunluğunu kontrol eder.
L.1.2 Kimyasal ve boya mutfa ğı otomasyonu var ise suyun ve boyanın düzgün gelip
gelmediğinin kontrol eder.
L.2 Çalışma sırasında makinenin
ayarlarını kontrol etmek
L.2.1 Boyama reçetesine göre makine çalışma ayarlarını (basınç, sıcaklık, hız,
gerginlik) kontrol eder.
L.2.2 Gerektiğinde astlarını uyarır.
L.3 Boyanan malzemeden numune
alınmasını kontrol etmek
L.3.1 Uygun miktarda ve uygun yerden numune alınıp alınmadığını kontrol eder.
L.3.2 Soğuk bekletme boyamada, soğuk bekletme süresi sonunda kumaş yıkandıktan
sonra numune alınması için astlarına bilgi verir.
L.4 Boya ilavesini kontrol etmek
L.4.1 Boyama sonucunda uygun renk elde edilip edilmediğini kontrol eder.
L.4.2 Gerektiğinde belirlenen miktarda boya ilavesi yapılması için astlarına talimat verir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
M Boya ve kimyasal
hazırlığını kontrol etmek
M.1 Boyanın ve kimyasalın
hazırlanmasını kontrol etmek
M.1.1 Gerekli miktardaki boyarmaddenin ve kimyasalın uygun gereç kullanılarak tartı lıp
tartılmadığını kontrol eder.
M.2.2 Tartılmış boyarm addenin ve kimyasalların, üzerinde makine kodları olan uygun
kaplara konulması için astlarına bilgi verir.
M.3
Tartılmış boyarmaddelerin ve
kimyasalların çözündürme
makinesine taşınmasını kontrol
etmek
M.3.1 Alınan boyarmaddenin boyama reçetesi koduna uygunluğunu kontrol eder.
M.3.2 Farklı tipteki (renk ve ton) boyamalar arasında temizliği kontrol eder.
M.4 Boyarmaddelerin
çözündürülmesini kontrol etmek
M.4.1 Çözündürme makinesinin ayarları nın karıştırma süresi, su miktarı, karıştırma hızı,
su sıcaklığı faktörlerine uygunluğunu kontrol eder.
M.4.2 Farklı boyarmaddeleri, farklı standartlarda, tanımlandığı şekilde çözündürülmesini
kontrol eder.
M.4.3 Makine çalışma ayarları yapıldıktan sonra çözme işleminin başlanmasını kontrol
eder.
M.5
Çözünmüş boyarmaddenin
makinelere aktarılmasını kontrol
etmek
M.5.1 Çözünmüş boyarmaddenin doğru makineye aktarılmasını sağlar.
M.5.2 Hazırlanmış boyarmadde çözeltisinin istenilen renkte olup olmadığını kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
N Boyama reçetesi
oluşturmak
N.1 Ön hazırlık yapmak
N.1.1 Arşivde daha önceden yapılmış üretim planına uygun reçete olup olmadığını
araştırır.
N.1.2 Arşivde üretim planına uygun reçete varsa detaylı inceler.
N.2 Reçeteyi hazırlamak
N.2.1 Üretim planına uygun arşivden bulduğu reçeteyi uygun revizeler yaparak kullanır.
N.2.2 Arşivde üretim planına uygun reçete yoksa yeni reçeteyi laboratuara hazırlatır.
N.2.3 Hazırlanan ve revize edilen reçeteye gör e numune boyaması yapar ve istenen renk
ile karşılaştırır.
N.2.4 İstenen renk tutmuyorsa, laboratuara yeniden reçete hazırlatır.
N.3 Reçeteyi göndermek
N.3.1 İstenen rengi oluşturan reçeteyi ilgili kişilere gönderir.
N.3.2 İstenen rengi oluşturan reçeteyi üretimi aksatmayacak şekilde zamanında gönderir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
O
Hazırlanan çözeltilerin
boyama makinelerine
ilave edilmesini kontrol
etmek
O.1
Boyama makinelerinin ilave
kabına hazırlanan çözeltilerin
boşaltılmasını kontrol etmek
O.1.1 Boşaltma işleminden sonra ellerin yıkanmasını ve kimyasal kabının temizlenmesi
için gerekli uyarıları yapar ve önlemleri alır.
O.1.2 Hazırlanan çözeltilerin boyama reçetesinde reçetede tanımlanan sıraya göre ilave
edilip edilmediğini kontrol eder.
O.2 Çözeltinin boyama makinesine
sevkini kontrol etmek
O.2.1 Boya ve kimyasal çözeltilerinin boyama kazanına sevkini n sinyal geldiğinde
yapılması için gerekli bilgilendirmeyi yapar..
O.2.2 Çözeltinin boyama reçetesinde tanımlandığı gibi sevk edilip edilmediğini kontrol
eder.
O.3
Boyama makinelerinin, ilave
kaplarının ve çevresinin temiz
tutmak
O.3.1 Boyaların birbirine karışma ihtimalinden dolayı her beslemeden sonra temizlik
yapılması için astlarına talimat verir.
O.3.2 Boyama makinelerinin, ilave ka plarının ve çevresinin kimyasal maddeler
kalmayacak şekilde temizlendiğini kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
P
Boyanmış malzemenin
bir sonraki işleme sevk
edilmesini kontrol
etmek
P.1
Boyanmış malzemenin fazla
suyunun alınmasını kontrol
etmek
P.1.1 Boyanmış malzemenin uygun kapasitedeki santrifüj/sıkma/vakum makinesine
yerleştirilmesi için gerekli önlemleri alır.
P.1.2 Topsların/bobinlerin veya kumaşların santrifüj makinesinin ağırlık merkezi
dengelenecek şekilde yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder.
P.1.3 Santrifüj/sıkma makinesinde, boyama reçetesinde tanımlı sıkma süresine uyulması
için astlarını uyarır.
P.1.4 Halat formunda gelen kumaşların katlanma olmayacak şekilde makinede açıldığını
kontrol eder.
P.1.5 Kumaşlar yerleştirilirken kumaşların tam açılıp açılmadığını kontrol eder.
P.2
Fazla suyu alınmış malzemelerin
ilgili araçlara yerleştirilmesini
kontrol etmek
P.2.1 Malzeme üzerinde fazla su kalmaması için makine içinde bir süre süzülerek
bekletilmesini kontrol eder.
P.2.2 Araçlara düzgün yayarak yerleştirilmesini kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 25
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
R
Boyanmış malzemelerin
renk kontrollerini
yapmak
R.1 Gelen numuneleri incelemek
R.1.1 Numuneleri spektrofotometre ve göz ile kontrol eder.
R.1.2 Numunelerin boyama reçetesindeki renk referansına uygunluğunu kontrol eder.
R.2 Boya ilavesine ilişkin
değerlendirme yapmak
R.2.1 Doğru boyar madde ve kimyasalı kullanılması için astlarına talimat verir ve gerekli
önlemleri alır.
R.2.2
Boyanmış, uygun olarak yıkanmış, kurutulmuş numunenin spektrofotometre ile
yapılan incelemesi sonucunda, elde e dilen bulgulara göre boya ilavesine karar
verir.
R.2.3 Boya ilavesi yapılacaksa Boyarmaddenin cinsi ve miktarı ile ilgili boya mutfağına
ve ilgili kişiye bilgi verir.
R.3 İnceleme sonucunda rapor
çıkarmak
R.3.1 İnceleme sonucunda elde ettiği bulguları hatasız ve eksiksiz rapora aktarır.
R.3.2 Hazırladığı raporu onaylanmak üzere ilk amirine sunar.
R.3.3 Onaylanan raporu arşivlenmek üzere ilgili birime gönderir.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 26
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
S
Topsların/bobinlerin/
kumaşların kalite
kontrollerini yapmak
(Devamı var)
S.1
Topslarda/bobinlerde/kumaşlarda
/parçalarda renk farklılığını kontrol
etmek
S.1.1 Topslarda /bobinlerde iç dış renk farkının olup olmadığını kontrol eder.
S.1.2 Topslarda/bobinlerde lot farkından kaynaklanan renk farkının olup olmadığının
kontrol eder.
S.1.3 Parçalarda lot farkından kaynaklanan renk farkının olup olmadığını kontrol eder.
S.1.4 Kumaşlarda kenar-orta, baş-son renk farkı olup olmadığının kontrol eder.
S.1.5 Kumaşlarda/parçalarda kırık olup olmadığının kontrol eder.
S.2
Topslardan/bobinlerden/kumaşlardan
/parçalardan numune alınmasını
kontrol etmek
S.2.1 Uygun miktarda numune alınması için astlarına talimat verir.
S.2.2 Kumaştan tam en olacak şekilde numune alınıp alınmadığını kontrol eder.
S.3 Kumaşlarda/ parçalarda fiziksel
değişimi kontrol etmek
S.3.1 Kumaşlarda/ parçalarda boyutsal değişimi kontrol eder.
S.3.2 Parçalarda çekik olup olmadığının kontrol eder.
S.4 Topsların/bobinlerin bir sonraki
işleme sevk edilmesini sağlamak
S.4.1 İlgili yöneticiden onay aldıktan sonra sevkiyatı yaptırır.
S.4.2 Üretim planında belirtilen miktarda sevk edildiğini kontrol eder.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 27
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
S
Topsların/bobinlerin/kumaşların
kalite kontrollerini yapmak
S.5 Kalite kontrol sonuçlarının
toplanmasını sağlamak
S.5.1 Numunelerin fizik veya kimya laboratuarlarına, partiler karıştırılmadan
gönderildiğini kontrol eder.
S.5.2 İlgili partinin test sonuçlarının tüm laboratuarlardan alınmasını sağlar.
S.5.3 Kalite kontrol sonuçlarının eksiksiz bir şekilde boyahane yönet icisine
sunulmasını sağlar.
S.6 Kalite kontrol sonuçlarını
değerlendirmek
S.6.1 Sonuçların standart değerler içerisinde olup olmadığını kontrol eder.
S.6.2 Standart dışı değerler gözlendiğinde üst amirine bilgi verir.
S.7 Topsların/bobinlerin bir sonraki
işleme sevk edilmesini sağlamak
S.7.1 İlgili yöneticiden onay aldıktan sonra sevkiyatı yaptırır.
S.7.2 Üretim planında belirtilen miktarda sevk edildiğini kontrol eder.
S.8 Tespit edilen hataların giderilmesi
için önlem almak
S.8.1 Ürün teknik özelliklerine yönelik hatalarda üst yönetime bilgi verir.
S.8.2 Hatalar üretim standardı sınırlarını aşıyorsa ürünün sevkiyatını durdurur ve
ürünü ilgili üretim birimine geri gönderir
S.8.3 Hataların düzeltilmesi için ilgili üretim parametrelerini belirler.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 28
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
T Sorumluluğundaki makineleri
kontrol etmek
T.1 Makinedeki olağandışı durumları
kontrol etmek
T.1.1 Tespit edilen olağandışı durumları yetkisi dahilinde giderir.
T.1.2 Yetkisi dahilinde olmayan durumları ilgili birime ve amirine bildirir
T.2 Makinede kaçak olup olmadığını
kontrol etmek
T.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal ve gaz kaçağı olup olmadığını kontrol eder.
T.2.2 Sıcaklığın belirlenen sıcaklık derecesine uygunluğunu kontrol eder.
T.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığını kontrol eder.
T.3
Bakım-onarım yapıldıktan sonra
makinenin çalışmasının kontrol
etmek
T.3.1 Arıza giderilmediyse makinenin teslim alınmaması için astlarına bilgi verir.
T.3.2 Bakım sonrası , makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarının kontrol
eder..
T.3.3
Bakım s onrası, makinenin çalışmaması durumunda yetkisi dahilinde
müdahale eder yetkisinde olmayan durumlarda ilgili birime ve ilk amirine
bilgi verir.
T.4 Sorumluluğunda olan makinedeki
sarf malzemelerini kontrol etmek
T.4.1 Makinedeki sarf malzemelerin takib inin üretim planına göre yapılıp
yapılmadığını göre kontrol eder.
T.4.2 Belirlenen eksikliklerin ilgili birime bildirilmesini sağlar.
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 29
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Balon sıkma makinesi
2. Boyama kabı
3. Boyama makinesi
4. Caraskal
5. Çözdürme makinesi
6. Çubuk
7. Duba
8. Etiketleme makinesi
9. Filtre
10. Halat açma makinesi
11. Hassas terazi
12. İlave kabı
13. Kanca
14. Kantar
15. Kılavuz bezi
16. Kişisel koruyucu donanım
17. Makas
18. Mıknatıs
19. Mikser
20. Numune alma aparatı
21. pH metre
22. Poşet
23. Presleme makinesi
24. Santrifüj makinesi
25. Spektrofotometre
26. Taşıma arabası
27. Tops/bobin taşıyıcısı
28. Tüp kesme makinesi
29. Vakum makinesi
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 30
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Boyama yazılımlarını kullanma becerisi
5. Boyaları ve kimyasal yapılarını iyi tanıma becerisi
6. Boyama işlemlerindeki makineleri kullanma becerisi
7. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
8. Çevre düzenlemeleri bilgisi
9. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
10. Ekip içinde çalışma yeteneği
11. El becerisi
12. El-göz koordinasyon becerisi
13. İletişim yeteneği
14. İplik/kumaş boyama bilgisi
15. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
16. İşi organize edebilme becerisi
17. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
18. Kalite bilgisi
19. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
20. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
21. Kimyasal madde bilgisi
22. Kontrol sonuçlarını değerlendirebilme becerisi
23. Makine program bilgisi
24. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
25. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
26. Mesleki terim bilgisi
27. Numune alma ve değerlendirme becerisi
28. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
29. Performans ölçme ve değerlendirme bilgi ve becerisi
30. pH ölçüm bilgisi
31. Raporlama becerisi
32. Renk bilgisi
33. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
34. Sarf malzemesi bilgisi
35. Sorumluluğundaki kişileri yönetebilme becerisi
36. Spektrofotometre kullanma bilgisi
37. Tehlikeli atık bilgisi
38. Tekstil kimyası bilgisi
39. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
40. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
41. Zaman yönetimi bilgisi
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 31
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Aldığı kararlarda maliyet unsurunu göz önünde bulundurmak
2. Astlarına karşı adil ve tarafsız davranabilmek
3. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
4. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
5. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
6. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
7. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
8. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
9. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek ve ekibi yönetebilmek
10. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
11. İnsan ilişkilerine özen göstermek
12. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
13. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
14. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
15. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
16. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
17. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
18. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle denetlemek
19. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
20. Müşteri memnuniyetini tüm çalışmalarında ön planda tutmak
21. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
22. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
23. Sorumluluğu dahilindeki iş ve işlemlerde inisiyatif alabilmek
24. Süreç kalitesine özen göstermek
25. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
26. Test numunelerinin sonuçlarını değerlendirmek
27. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
28. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Boyama Operatörü (Seviye 4) 10UMS0071-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 32
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Boyama Operatörü (Seviye 4) , meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sö zlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
Ek-13
(Değişik:RG-16/8/2017- 30156)
ŞABLON OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
Meslek:
ŞABLON OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0072-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Rev.01: 26.04.2017 Tarih ve 2017/42 Sayılı
Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
05/07/2010-27632 (Mükerrer)
Rev.01: ……-…..
Revizyon No:
01
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AKS: Desenin bir raport karesini belirtmeye yarayan işaret/iz/çizgiyi,
DÜZ (FILMDRUCK) BASKI: Düz şablonlar vasıtasıyla desenin ve renklerin kumaş üzerine
aktarılmasını sağlayan baskı yöntemini,
ELEK/GAZE BEZİ: Üzerine baskı deseni işlenen ince delikli kumaş malzemeyi,
EMÜLSİYON: Birbiri içinde çözünmeyen iki sıvının, bazı durumlarda emülgatör ilavesiyle
oluşturulan tek fazlı (homojen) karışımı,
FİLM: Desen renklerinin ayrı ayrı işlendiği saydam polimer tabakayı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KALIP: Üzerine baskı deseni işlenmiş elek bezini tutan metal çerçeveyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
RAKLE: Baskı patının şablondan kumaş üzerine geçmesini sağlayan gereci,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme
ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin
belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden
kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin
kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ROTASYON BASKI : Silindirik şablonlar vasıtasıyla desenin kumaş üzerine aktarılmasını
sağlayan baskı yöntemini,
RÖTUŞLAMA: Desendeki istenmeyen yerleri uygun kimyasal madde ile açma ya da
kapatmayı,
SARF MALZEMESİ: Üretimin gerçekleştirilmesinde dolaylı veya dolaysız katkıda bulunan
malzemeyi,
ŞABLON: Üzerine delinerek desen işlenmiş silindir veya dörtgen biçiminde malzemeyi,
ŞABLON BAŞLIĞI: Şablonun makineye sabitlenmesini sağlayan aparatı,
ŞABLON ÇEKME: Bir baskı deseni oluşturmak üzere şablonu delme işlemini,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini
etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ÜRETİM REÇETESİ: İstenilen ürünü elde etmek için gerekli kimyasalların tipine göre
oransal olarak tanımlandığı listeyi
ifade eder.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
1. GİRİŞ
Şablon Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması
Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tar ihli ve 26713 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii
İşverenleri Sendikası (TTSİS) taraf ından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi
tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Şablon Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil
Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri
Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Şablon Operatörü (Seviye 3) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite
gereklilikleri çerçevesinde, kalıbı/şablonu çekme işlemi için hazırlayan , şablonu çeken ,
kalıbı/şablonu baskıya hazırlayan, baskı sonrası kalıbı/şablonu arşivleyen, sorumluluğundaki
makineleri takip eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan nitelikli kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 7322 (Basımcılar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların
İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik.
13/7/2013 tarih ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta
Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik.
12/8/2013 tarih ve 28733 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun ve diğer mevzuata uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Şablon Operatörü (Seviye 3) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı fabrika
ortamlarında, ıslak ve kaygan zeminde, çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el
ve göz koordinasyonu ile ayakta vardiyalı çalışır.
Şablon Operatörü (Seviye 3) kullandığı kimyasal maddelerden kaynaklı zehirlenme, deri ile
teması sonucu alerjik reaksiyonlar, göz ile temas sonucu gözde tahribat, ıslak ve kaygan
zeminden dolayı düşme ve buna bağlı yaralanmalar görülebilir.
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve gü venliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve
yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle
kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından
sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Şablon Operatörünün (Seviye 3 ), 6331 sayılı İş Sa ğlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci
maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17 nci maddesi gereğinde eğitimleri alır ve
belgelendirilir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş yeri kalite, çevre ve iş
sağlığı ve güvenliği
kurallarını uygulamak
A.1 İş sağlığı ve güvenliği
talimatlarını uygulamak
A.1.1 Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular.
A.1.2 Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
A.1.3 Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi
çalışmalarına katkıda bulunur.
A.1.4 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili
personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.1.5 Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular.
A.1.6 Üretim esnasında kimyasalların uygulanmasında iş sağlığı ve güvenliği talimatlarını
uygular.
A.2 Çevre koruma
önlemlerini almak
A.2.1 Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular.
A.2.2 Doğal kaynakların tasarruflu ve verimli kullanımı için gerekli görevleri yapar.
A.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
A.3 Kalite gerekliliklerine
uygun çalışmak
A.3.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar.
A.3.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
A.3.3 Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek
hataların giderilmesine katkı sağlar.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Üretim öncesi hazırlıkları
yapmak
B.1 Yarı mamul ve
malzemeleri hazırlamak
B.1.1 Üretim reçetesinde istenen malzemeleri hazırlar.
B.1.2 İş emrine göre yarı mamulü, üretim planına uygun olarak makinenin önüne getirir.
B.2 Araç, gereç ve ekipmanı
hazırlamak
B.2.1 İş emrine göre, üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanı hazırlar.
B.2.2 Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri amirine
bildirir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Kalıbı/şablonu şablon çekme
işlemi için hazırlamak
C.1 Elek/gaze bezini ve
kalıbı ayarlamak
C.1.1 Düz (filmdruck) baskı yönteminde, gerginlik kontrolünü yapar.
C.1.2 Düz (filmdruck) baskı yönteminde, k alıpla elek bezini birbirine temas edecek şekilde
ayarlar.
C.1.3 Düz (filmdruck) baskı yönteminde, yapıştırıcıyı elek bezine boşluk kalmayacak şekilde
sürer.
C.2 Kalıbı/şablonu yıkamak
C.2.1 Kalıbı sabunlu su (kimyasal içeren sıvı) ve sünger ile siler.
C.2.2 Kalıbı fıskiye ile yıkadıktan sonra kalıbı uygun süre kuruması için bekletir.
C.3 Kalıba/şablona
emülsiyonu sürmek
C.3.1 Düz (filmdruck) baskı yönteminde, kalıp için kullanılacak emülsiyonu üretim reçetesine
göre hazırlar.
C.3.2 Düz (filmdruck) baskı yönteminde, emülsiyonu oluklu rakleye dökerek gerilmiş elek
bezine sıvama yapar.
C.3.3 Emülsiyonun şablon üzerinde homojen ve düzgün yayılmasını sağlar.
C.4 Kalıbı/şablonu kurutmak
C.4.1 Şablon malzemesine göre kurutma sıcaklığını ve süresini belirler.
C.4.2 Kalıbı/şablonu makinede kurutur.
C.5
Rotasyon baskı
şablonunu desen çekimi
için hazırlamak
C.5.1 Şablonu kutusundan zarar görmeyecek şekilde çıkartır.
C.5.2 Şablonu emülsiyon makinesine düzgün bir şekilde yerleştirir.
C.5.3 Emülsiyonu şablonun üzerine düzgün ve homojen bir şekilde çekimini yapar.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Şablon çekmek
D.1 Kalıbı/şablonu şablon çekme
makinesine yerleştirmek
D.1.1 Düz (filmdruck) baskı yönteminde kalıbı/şablonu kumaş boyutuna göre yerleştirir.
D.1.2 Rotasyon baskı yönteminde şablonun lazer çekim makinesine tam olarak
sabitlenmesini sağlar.
D.1.3 Rotasyon baskı yönteminde desene göre çekim hesaplarını yaparak bilgisayara
kaydını yapar.
D.2
Desen filmini şablon çekme
makinesine/baskı lazerine
yerleştirmek
D.2.1 Desen filmini istenilen kumaş boyutuna göre kenarlarından keserek makine üzerine
boşluk kalmayacak şekilde yerleştirir.
D.2.2 Makinenin aksıyla film eksenini çakıştırır.
D.2.3 Desenin dışında boşluk kalmayacak şekilde kapatır.
D.3 Desenin şablonun üzerine
çıkmasını sağlamak
D.3.1 İşlem bittikten sonra kal ıbın/şablonun üzerine müşteri numarası, renk, desen ve
şablon numarası bilgilerini yazar.
D.3.2 Şablon üzerine çıkmış desenin orijinaline uygun olup olmadığına bakar.
D.4 Kalıbı yıkama havuzuna
bırakmak
D.4.1 Kalıbı bekletmeden havuzun kenarına taşır.
D.4.2 Desene göre kalıbı havuzda bekletir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Kalıbı/şablonu baskıya
hazırlamak
E.1 Şablona başlık takmak
E.1.1 Şablona zarar vermeden başlık takar.
E.1.2 Başlıkları şablon kaymayacak şekilde sabitler.
E.2
Kalıbı/şablonu temizlemek
E.2.1 Kalıbı /şablonu üzerinde kalıntı olmayacak şekilde su ile yıkar.
E.2.2 Kalıbı /şablonu makinede, kalıba/şablona zarar vermeyecek sıcaklıkta ve sürede
kurutur.
E.3 Kalıpta/şablonda desen harici
olan yerleri düzenlemek
E.3.1 Şablon hatalarını desene uygun olarak rötuşlar.
E.3.2 Rötuşlama işlemi bittikten sonra kalıba sertleştirici sürerek emülsiyonun
dökülmemesini sağlar.
E.4 Baskı öncesi kalıbı/şablonu
arşivlemek
E.4.1 Arşivleme işlemini kalıba /şablona zarar vermeyecek şekilde yapar.
E.4.2 Desen numarasına göre arşivleme yapar.
E.5 Kalıbı/şablonu baskı
makinesine götürmek
E.5.1 Üretim programını dikkate alarak kalıbı /şablonu ilgili makineye götürür.
E.5.2 Baskı makinesine üretim planına göre istenen kalıbı /şablonu götürür.
E.5.3 Kalıba /şablona zarar vermeden taşır.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Baskı sonrası
kalıbı/şablonu arşivlemek
F.1 Kalıbı/şablonu taşımak
F.1.1 Kalıba/şablona zarar vermeden baskı makinesinden alır.
F.1.2 Taşıma esnasında kalıba/şablona zarar vermeyecek şekilde taşıma arabası ile
taşıyarak şablon dairesine götürür.
F.2 Kalıbı/şablonu temizlemek
F.2.1 Kalıbı/şablonu üzerinde kalıntı olmayacak şekilde su ile yıkar.
F.2.2 Kalıbı/şablonu makinede, kalıba/şablona zarar vermeyecek sıcaklıkta ve sürede
kurutur.
F.3 Kalıbı/şablonu kontrol etmek
F.3.1 Kalıbın/şablonun şeklinin ve deseninin bozulup bozulmadığına bakar.
F.3.2 Bozulmuş olan kalıbı/şablonu desene uygun şekilde düzeltir.
F.3.3 Kullanılamayacak durumda olan kalıbı/şablonu yeniden hazırlar.
F.4 Kalıbı/şablonu ilgili arşive
götürmek
F.4.1 Kalıba/şablona zarar vermeden arşivleme bölümüne götürür.
F.4.2 Desen numarasına göre kalıbı/şablonu arşivler.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
G.1 Makinede kaçak olup
olmadığının kontrol etmek
G.1.1 Makinedeki su ve hava kaçağı gözle ve makine kumanda ekranından kontrol eder.
G.1.2 Makinede kaçak varsa amirine bildirir.
G.2 Makinenin çalışmasını kontrol
etmek
G.2.1 Bakım-onarım ve periyodik kontrol sonrası makinenin belirlenen standart çalışma
ayarlarını kontrol eder.
G.2.2 Bakım-onarım sonrası makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişim
faaliyetlerine katılmak
H.1
Bireysel mesleki gelişim
çalışmaları yapmak
H.1.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
H.1.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini amirine bildirir.
H.2 Ekip arkadaşlarına işbaşı
eğitim vermek
H.2.1 İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve
deneyimlerini aktarır.
H.2.2 Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir.
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 16
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Baskı lazeri
2. Başlık takma makinesi
3. Boya kabı
4. Desen filmi
5. Elek bezi
6. Elek/gaze bezi germe makinesi
7. Emülsiyon çekme makinesi
8. Fırça
9. Foto lak emülsiyonu
10. Havalı su tabancası
11. İğne
12. Kalıp/şablon
13. Kalıp/şablon çekme makinesi çeşitleri
14. Kalıp/şablon kontrol masası
15. Kalıp/şablon pişirme-kurutma makinesi çeşitleri
16. Kalıp/şablon taşıma arabası
17. Kişisel koruyucu donanım
18. Makas
19. Oluklu rakle
20. Ölçü kabı
21. Şablon/kalıp yıkama makinesi
22. Yapıştırıcı
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Baskı bilgisi
5. Baskı kalıplarının/şablonlarının desen çekim makinelerini kullanma becerisi
6. Bilgisayar kullanma bilgi ve becerisi
7. Desen aktarma bilgisi
8. Doğrulama ve kıyaslama bilgisi
9. Ekip içinde çalışma becerisi
10. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
11. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
12. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
13. Temel ilk yardım bilgi ve becerisi
14. Temel tekstil kimyası bilgisi
15. Temel tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 17
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı, organize ve dikkatli olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını yerine getirmek
9. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kalite kurallarını benimsemek
12. Karşılaşılan sorunlar karşısında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranma
17. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
Şablon Operatörü (Seviye 3) 10UMS0072-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 18
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Şablon Operatörü (Seviye 3), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme
amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme
merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu,
Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
VARYANT/BASKI BOYA MUTFAĞI ELEMANI
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0073-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
VARYANT / BASKI BOYA MUTFAĞI
ELEMANI
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0073-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BASKI PATI : Deseni basmakta kullanılan , boyarmadde ve k imyasaldan oluşan kıvamlı
karışımı,
BAYRAK (PALASKA): Numune üzerinde yer alan renklerin küçük örneklerinin basıldığı bezi,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
KALIP: Üzerine baskı deseni işlenmiş elek bezini tutan metal çerçeveyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
RAKLE: Baskı patının şablondan kumaş üzerine geçmesini sağlayan gereci,
ÜRETİM REÇETESİ : Baskı patının içindeki maddelerin niceliklerini, baskı yöntemini ve
koşullarını belirten yazılı kısa bilgiyi,
SARF MALZEMESİ: Üretimin gerçekleştirilmesinde dolaylı veya dolaysız katkıda bulunan
malzemeyi,
ŞABLON: Üzerine delinerek desen işlenmiş silindir veya dörtgen biçiminde malzemeyi,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile
yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
VARYANT: Müşterinin verdiği numuneye göre baskısı yapılacak farklı renk
kombinasyonlarının oluşturulmasını,
VARYANT REÇETESİ: İstenen ürüne göre belirlenen renk kodlarını belirten yazılı bilgiyi,
VİSKOZİTE KONTROLÜ: Sıvının kıvamlılık derecesinin kontrolünü
ifade eder.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ...................................................................................................................................... 5
2. MESLEK TANITIMI ............................................................................................................ 6
2.1. Meslek Tanımı ................................................................................................................. 6
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ........................................ 6
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler ....................................................... 6
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ...................................................................................... 6
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları ......................................................................................... 6
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler ............................................................................... 7
3. MESLEK PROFİLİ ............................................................................................................... 8
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ...................................................................... 8
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ........................................................................... 14
3.3. Bilgi ve Beceriler ........................................................................................................... 15
3.4. Tutum ve Davranışlar .................................................................................................. 16
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME ............................................... 17
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki
Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek
Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör
Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine
göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri S endikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum
ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) ; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili
önlemleri alarak, kalite sistemleri çerçevesinde reçete, numune ve baskı içi n baskı patı
hazırlayan kişidir.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) ; üretim öncesi hazırlıkların yapılması,
numune hazırlanması, boyarmadde ve baskı patının hazırlanması, bayrak (palaska) çalışması
yapılması ve baskı patının numune kumaşa uygulanmasından sorumludur. Bununla birlikte
beklenmeyen durumlarda, olumsuz durumu ilk amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 7322 (Basımcılar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Varyant Çalışması işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamında, boyarmadde ve
kimyasal maddelerden kaynaklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz halinde tehlikeli
maddeler bulunur. Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında, gürültü, titreşim,
toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin özelliğine göre Kişisel
Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği hükümler ine uygun kişisel koruyucu donanım
kullanılmalıdır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3)’ nın boya ve kimyasala karşı a lerjisi
olmaması gerekir.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlar ına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanım kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk
değerlendirmesi) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçları n
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrul tusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve e kipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçlerde saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir .
C.3 Mesleki gelişime yönelik
faaliyetlere katılmak
C.3.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
C.3.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
C.3.3 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
C.4 Çalışmaları raporlamak
C.4.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
C.4.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Üretim öncesi hazırlıkları
tamamlamak
D.1 Günlük/haftalık iş planını
uygulamak
D.1.1 Günlük/haftalık iş planını inceler ve uygular.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.2 Malzemeleri hazırlamak
D.2.1 Üretim reçetesinde istenen malzemeleri temin eder.
D.2.2 Üretim reçetesinin öngördüğü oranlarda malzemeleri hazırlar.
D.3 Kullanılacak araç, gereç ve
ekipmanı hazırlamak
D.3.1 Verilen talimata göre, üretim planına uygun, üretimi aksatmayacak sayıda araç,
gereç ve ekipmanı hazırlar.
D.3.2 Kullanılacak araç, gereç ve ekipmanın ü rün ve malzemeye göre sağlamlığını
kontrol eder ve eksiklikleri ilk amirine bildirir.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Numune hazırlamak
E.1 Numune için boyarmadde ve
kimyasal hazırlamak
E.1.1 Varyant reçetesine göre boyarmadde ve kimyasal miktarını belirler.
E.1.2 Hassas terazi kullanarak boyarmadde ve kimyasal hazırlar.
E.2
Baskı patını numune kumaşa
uygulamak
E.2.1 Yönetim tarafından hazırlanmış olan varyant reçetesine göre numune hazırlar.
E.2.2 Yeterli miktarda baskı patı kullanarak baskı patını kalıba döker.
E.2.3 Baskı patını rakle ile numune kumaşa, şablon üstünden uygular.
E.2.4 Rakleyi desene uygun çeker.
E.3 Numunenin bitim işlemlerini
yaptırmak
E.3.1 Müşterinin istediği kumaşa uygun işlemleri, bitim işlemleri birimine yaptırır.
E.3.2 Bitim işlemleri yapılan numuneyi zamanında alır.
E.4 Numuneyi ilgili birime
göndermek
E.4.1 Numunenin müşteri tarafından onaylanması için ilgili birime gönderir.
E.4.2 Onaylanmış numuneyi üretim reçetesiyle beraber baskıya gönderir.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Baskı patı hazırlamak
F.1 Boyarmadde miktarını
hazırlamak
F.1.1 Üretim reçetesine göre boyarmadde miktarını hesaplar.
F.1.2 Hassas terazi ile boyarmadde miktarını belirler.
F.2 Baskı için kimyasal
hazırlamak
F.2.1 Üretim reçetesine göre kimyasal miktarını hesaplar.
F.2.2 Hassas terazi ile kimyasal miktarını tartar.
F.2.3 Üretim reçetesine göre pH kontrolü yapar.
F.2.4 Üretim reçetesine göre viskozite kontrolü yapar.
F.3 Boyarmaddeleri ve
kimyasalları karıştırmak
F.3.1 Mikserde kimyasalları ve boyarmaddeleri üretim reçetesine göre karıştırır.
F.3.2 Boyanın eriyip erimediğini gözle kontrol eder.
F.4 Bayrak (Palaska) çalışması
yapmak
F.4.1 Üretim reçetesine uygun boya miktarı kullanır.
F.4.2 Renklerin sırasını karıştırmadan baskı patı kaplarını baskı makinesi önüne getirir.
F.4.3 Kendi yaptığı bayrak çalışması ile müşteriden gelen numuneyi karşılaştırır.
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Baskı masası
2. Boya bidonu
3. Boya eritme kazanı
4. Boya ve baskı patı kabı
5. Hassas terazi
6. Kalıp
7. Kişisel koruyucu donanım
8. Makas
9. Mikser
10. Ölçü kabı
11. pH metre
12. Rakle
13. Spatula
14. Viskozimetre
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Desen bilgisi
7. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
8. Ekip içinde çalışma yeteneği
9. El becerisi
10. El-göz koordinasyon becerisi
11. İletişim yeteneği
12. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
13. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
14. Kalite bilgisi
15. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
16. Kimyasal madde bilgisi
17. Kumaş baskı bilgisi
18. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
19. Mesleki terim bilgisi
20. Numune hazırlayabilme becerisi
21. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
22. Raporlama becerisi
23. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
24. Tehlikeli atık bilgisi
25. Tekstil kimyası bilgisi
26. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
27. Zamanı iyi kullanma becerisi
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
9. İnsan ilişkilerine özen göstermek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
17. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
18. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
19. Sarf malzemesi bilgisi
20. Süreç kalitesine özen göstermek
21. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
22. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
23. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) 10UMS0073-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Varyant/Baskı Boya Mutfağı Elemanı (Seviye 3) , meslek standardını esas alan ulusal
yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların
sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı
olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 1
Ek-15
(Değişik:RG-16/8/2017- 30156)
BASKI OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
Meslek:
BASKI OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0074-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Rev.01: 26.04.2017 Tarih ve 2016/42 Sayılı
Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
05/07/2010-27632 (Mükerrer)
Rev.01: ……-…..
Revizyon No:
01
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 /……………. / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 2
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BASINÇ/PRES: Mekanik olarak sıkıştırmayı,
BASKI PATI: Deseni basmakta kullanılan, boyarmadde ve kimyasaldan oluşan kıvamlı karışımı,
BLANKET: Baskı yapılacak kumaşın üzerine yapıştırılan bandı,
DİJİTAL BASKI: Bilgisayar destekli baskı işlemini,
DÜZ (FILMDRUCK) BASKI: Düz şablonlar vasıtasıyla desenin ve renk lerin kumaş üzerine
aktarılmasını sağlayan baskı yöntemini,
FİLM: Desen renklerinin ayrı ayrı işlendiği saydam polimer tabakayı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
İŞ EMRİ (REFAKAT KARTI): Ürünün temel özellikleri ile birlikte boyanacak ürüne
uygulanacak işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
KALIP: Üzerine baskı deseni işlenmiş elek bezini tutan metal çerçeveyi,
KARTUŞ: Dijital baskıda kumaşa püskürtülen pigment ve boyarmadde esaslı mürekkepleri
barındıran tank-hazneyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM: Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği
etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan
tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
NUMUNE: İncelemesi yapılacak materyalin genel özelliklerini belirtecek biçimde alınan parçayı,
PARÇA BASKI: Belirli büyüklükteki kumaş yüzeylerine, düz baskı prensibini kullanarak
kesintili baskı yapmayı,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika içinde
sahip olduğu numarayı,
RAKLE: Baskı patının şablondan kumaş üzerine geçmesini sağlayan gereci,
RAPORT: Desenin tekrarlanma mesafesini,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme
ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin
belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 4
risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kon trol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla
yapılması gerekli çalışmaları,
ROTASYON BASKI: Silindirik şablonlar vasıtasıyla desenin kumaş üzerine aktarılmasını
sağlayan baskı yöntemini,
RULO BASKI: Kumaş üzerine, gravürlü silindir kullanılarak yapılan baskıyı,
SARF MALZEMESİ: Üretimin gerçekleştirilmesinde dolaylı veya dolaysız katkıda bulunan
malzemeyi,
ŞABLON: Üzerine delinerek desen işlenmiş silindir veya dikdörtgen biçimindeki malzemeyi,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek
zarar veya hasar verme potansiyelini,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin
belirtildiği yazılı açıklamayı,
ÜRETİM REÇETESİ: Baskı patının içindeki maddelerin nic eliklerini, baskı yöntemini ve
koşullarını belirten yazılı kısa bilgiyi
ifade eder.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 5
1. GİRİŞ
Baskı Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması
Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki
Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri
Sendikası (T TSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görü şleri
alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından
incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
“10UMS0074-4 Baskı Operatörü (Seviye 4) ” Ulusal Meslek Standa rdının 01 no’lu revizyonu,
Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır
Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra “10UMS0074 -3 Baskı Operatörü
(Seviye 3)” olarak MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 6
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Baskı Operatörü (Seviye 3 ) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite
gereklilikleri çerçevesinde; üretim öncesi hazırlıkları yapan, baskı için ön hazırlık yapan , baskı
yapan, sorumluluğundaki makineleri kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan
nitelikli kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 7322 (Basımcılar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu.
4857 sayılı İş Kanunu.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
2/7/2013 tarih li ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların
İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik.
13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta
Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik.
12/8/2013 tarihli ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda
Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun ve diğer mevzuata uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Baskı Operatörü (Seviye 3) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu , kapalı fabrika
ortamlarında, ıslak ve kaygan zeminde, çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve
göz koordinasyonu ile ayakta çalışır.
Baskı Operatörü (Seviye 3) kullandığı kimyasal maddelerden kaynaklı zehirlenme, deri ile teması
sonucu alerjik reaksiyonlar, göz ile temas sonucu gözde tahribat, ıslak ve kaygan zeminden dolayı
düşme ve buna bağlı yaralanmalar görülebilir.
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektire n kaza ve
yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında
mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir.
Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı du rumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun
kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Baskı Operatörünün (Seviye 3 ), 6331 sayılı İş Sa ğlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesi
gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17 nci m addesi gereğinde eğitimleri alır ve
belgelendirilir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 8
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş yeri kalite, çevre ve iş
sağlığı ve güvenliği
kurallarını uygulamak
A.1
İş sağlığı ve güvenliği
talimatlarını uygulamak
A.1.1 Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular.
A.1.2 Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
A.1.3 Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin
değerlendirilmesi çalışmalarına katkıda bulunur.
A.1.4 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili
personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.1.5 Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular.
A.1.6 Üretim esnasında kimyasalların uygulanmasında iş sağlığı ve güvenliği talimatlarını
uygular.
A.2 Çevre koruma
önlemlerini almak
A.2.1 Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular.
A.2.2 Doğal kaynakların tasarruflu ve verimli kullanımı için gerekli görevleri yapar.
A.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
A.3 Kalite gerekliliklerine
uygun çalışmak
A.3.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar.
A.3.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
A.3.3 Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek
hataların giderilmesine katkı sağlar.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Üretim öncesi hazırlıkları
yapmak
B.1 Yarı mamul ve
malzemeleri hazırlamak
B.1.1 Üretim reçetesine göre malzemeleri hazırlar.
B.1.2 İş emrine göre yarı mamulü, üretim planına uygun olarak makinenin önüne getirir.
B.2 Araç, gereç ve ekipmanı
hazırlamak
B.2.1 İş emrine göre üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanı hazırlar.
B.2.2 Makinenin hazırlanması esnasında t espit ettiği uygun olmayan malzemeleri amirine
bildirir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Baskı için ön hazırlık
yapmak (devamı var)
C.1
Şablonları ve baskı
raklelerini makineye
yerleştirmek
C.1.1
Rulo, transfer ve dijital baskı makineleri haricinde b askı öncesi, şablon yıkama
makinesinde şablonları kimyasal madde kalmayacak şekilde hava ile ya da silerek
temizler.
C.1.2 Rulo, transfer ve dijital baskı makineleri haricinde h ortum kullanarak boya kanallarını
boyar madde kalmayacak şekilde temizler.
C.1.3 Rulo, transfer ve dijital baskı makineleri haricinde şablonların renk sıralamasını belirler.
C.1.4 Rulo, transfer ve dijital baskı makineleri haricinde şablonları tam oturacak şekilde
makineye yerleştirir.
C.1.5 Rulo, transfer ve dijital baskı makineleri haricinde desene uygun rakleleri istenilen şekilde
hazırlar.
C.2
Kumaşı ve baskı
kağıdını baskı
makinesine beslemek
C.2.1 Kumaşın ilmek sırasına (örme kumaş için) veya atkı hizasına (dokuma kumaş için) göre
makineye besler.
C.2.2 Kumaşın blankete yapışması için uygun kimyasalı blankete verir.
C.2.3 Kumaşın blankete tam oturup oturmadığını kontrol eder.
C.2.4 Transfer baskıda kâğıdı ve kumaşı makineye kırışmayacak şekilde düzgün besler .
C.3
Rotasyon baskıda
şablonla kumaş
konumlarını
düzenlemek
C.3.1 Kumaşın kalınlık/inceliğine göre mesafeyi ayarlar.
C.3.2 Şablon sınırlarını kontrol ederek şablon kenarına bant çeker.
C.4 Düz baskıda raport ayarı
yapmak
C.4.1 Ardışık gelen desenlerin birbirine geçirmeden raport ayarı yapar.
C.4.2 Kumaşın üzerine desen tekrarlarında sürekliliğin doğru olarak sağlanıp sağlanmadığını
kontrol eder.
C.5
Düz/parça baskı
makinesine rakleleri
hazırlamak
C.5.1 Rakle açısını ve basıncını kumaş özelliğine göre ayarlar.
C.5.2 Baskı patını dökerken raklenin önüne dökmeye özen gösterir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Baskı için ön hazırlık
yapmak
C.6
Rulo baskıda silindirleri,
boya fırçası ve rakleleri
makineye yerleştirmek
C.6.1 Oluşturulacak desene göre uygun silindirleri makineye yerleştirir.
C.6.2 Baskı için gerekli olan boya fırçalarını ve sıyırıcı rakleleri makineye yerleştirir.
C.7
Dijital baskı için desen
ve mürekkep
kartuşlarının kontrolünü
yapmak
C.7.1 Hazırlanan deseni onaylanmış numuneye göre kontrol eder.
C.7.2 Basılacak desen ve kumaşa göre boyarmadde (mürekkep) kartuşlarını hazırlar.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Baskı yapmak
D.1
Baskı makinesi ve
desen ayarlarını
yapmak
D.1.1 Desen renklerinin onaylanmış numuneye göre düzgün oturup oturmadığına bakar.
D.1.2 Desen hatası olduğunda basınç (pres) ve hız ayarlarında düzeltmeler yaparak baskı yapar.
D.1.3 Boya tipine göre uygun sıcaklığı ve hızı ayarlayarak baskı yapar.
D.1.4 Desen düzgünlüğünü ve baskı hatalarını kontrol eder.
D.2
Kumaş yüzeyini ve
yapılan baskıyı
kontrol etmek
D.2.1 Baskıdan çıkan ilk kumaştan numune alarak onaylanmış numune ile karşılaştırır.
D.2.2 Hata tespit edildiğinde giderilmesi yetkisi dahilinde olan hataları giderir.
D.2.3 Düzeltemeyeceği hataları tespit ettiğinde üretimi derhal durdurarak amirine bildirir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
E.1
Makinede kaçak olup
olmadığının kontrol
etmek
E.1.1 Makinedeki su, buhar, yağ, hava ve gaz kaçağı gözle ve makine kumanda ekranından kontrol
eder.
E.1.2 Makinede kaçak varsa amirine bildirir.
E.2 Makinenin çalışmasını
kontrol etmek
E.2.1 Bakım-onarım ve periyodik kontrol sonrası makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarını
kontrol eder.
E.2.2 Bakım-onarım sonrası makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Mesleki gelişim
faaliyetlerine katılmak
F.1
Bireysel mesleki
gelişimi ile ilgili
çalışmalar yapmak
F.1.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
F.1.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini amirine bildirir.
F.2 Ekip arkadaşlarına
işbaşı eğitim vermek
F.2.1 İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve
deneyimlerini aktarır.
F.2.2 Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir.
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 15
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Boya kabı
2. Dijital baskı makinesi
3. Düz baskı makinesi
4. El trans paleti
5. Fırça
6. Hortum
7. Kişisel koruyucu donanım (eldiven, gözlük, çizme ve benzeri)
8. Kurutma makinesi
9. Makas
10. Rakle
11. Rakle bileme makinesi
12. Rakle hava yastığı
13. Rakle taşıma arabası
14. Rakle yıkama makinesi
15. Rotasyon baskı makinesi
16. Şablon
17. Şablon yıkama makinesi
18. Termoplast çekim bıçağı
19. Transfer baskı kağıdı
20. Transfer baskı makinesi
21. Yapıştırıcı
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Baskı makinelerini kullanma becerisi
5. Baskı ve desen bilgisi
6. Bilgisayar kullanma bilgi ve becerisi
7. Doğrulama ve kıyaslama bilgisi
8. Ekip içinde çalışma becerisi
9. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
10. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
11. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
12. Renkleri ayırt etme becerisi
13. Temel baskı kimyasalları bilgisi
14. Temel ilk yardım bilgi ve becerisi
15. Temel tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
16. Üretim numunesi alma bilgi ve becerisi
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 16
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı, organize ve dikkatli olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını yerine getirmek
9. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kalite kurallarını benimsemek
12. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle izlemek
17. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
18. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
Baskı Operatörü (Seviye 3) 10UMS0074-3 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 17
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Baskı Operatörü (Seviye 3), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme
amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme
merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu,
Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 1
Ek-16
(Değişik:RG-16/8/2017- 30156)
BASKI OPERATÖRÜ (SEVİYE 4) ULUSAL MESLEK STANDARDI
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Meslek:
BASKI OPERATÖRÜ
Seviye:
4I
Referans Kodu:
10UMS0074-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Rev.01: 26.04.2017 Tarih ve 2016/42 Sayılı
Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
05/07/2010-27632 (Mükerrer)
Rev.01: ……-…..
Revizyon No:
01
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 2
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BASINÇ/PRES: Mekanik olarak sıkıştırmayı,
BASKI PATI : Deseni basmakta kullanılan, boyarmadde ve kimyasaldan oluşan kıvamlı
karışımı,
BLANKET: Baskı yapılacak kumaşın üzerine yapıştırıldığı bandı,
DİJİTAL BASKI: Bilgisayar destekli baskı işlemini,
DÜZ (FILMDRUCK) BASKI: Düz şablonlar vasıtasıyla desenin ve renklerin kumaş üzerine
aktarılmasını sağlayan baskı yöntemini,
FİLM: Desen renklerinin ayrı ayrı işlendiği saydam polimer tabakayı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş sağlığı ve güvenliğini,
İŞ EMRİ (REFAKAT KARTI): Ürünün temel özellikleri ile birlikte boyanacak ürüne
uygulanacak işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
KALIP: Üzerine baskı deseni işlenmiş elek bezini tutan metal çerçeveyi,
KARTUŞ: Dijital baskıda kumaşa püskürtülen pigment ve boyarmadde esaslı mürekkepleri
barındıran tank-hazneyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM: Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan
veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
NUMUNE: İncelemesi yapılacak materyalin genel özelliklerin i belirtecek biçimde alınan
parçayı,
PARÇA BASKI: Belirli büyüklükteki kumaş yüzeylerine, düz baskı prensibini kullanarak
kesintili baskı yapmayı,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabri ka
içinde sahip olduğu numarayı,
RAKLE: Baskı patının şablondan kumaş üzerine geçmesini sağlayan gereci,
RAPORT: Desenin tekrarlanma mesafesini,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme
ihtimalini,
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 3
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin
belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden
kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin
kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ROTASYON BASKI : Silindirik şablonlar vasıtasıyla desenin kumaş üzerine aktarılmasını
sağlayan baskı yöntemini,
RULO BASKI: Kumaş üzerine, gravürlü silindir kullanılarak baskı yapmayı,
SARF MALZEMESİ: Üretimin gerçekleştirilmesinde dolaylı veya dolaysız katkıda bulunan
malzemeyi,
ŞABLON: Üzerine delinerek desen işlenmiş silindir veya dörtgen biçiminde malzemeyi,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini
etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile
yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
ÜRETİM REÇETESİ: Baskı patının içindeki maddelerin niceliklerini, baskı yöntemini ve
koşullarını belirten yazılı kısa bilgiyi
ifade eder.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 4
1. GİRİŞ
Baskı Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu
(MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması
Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve E sasları
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii
İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi
tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
“10UMS0074-5 Baskı Operatörü (Seviye 5)” Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu,
Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Te kstil,
Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra “10UMS0074 -4 Baskı
Operatörü (Seviye 4)” olarak MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 5
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Baskı Operatörü (Seviye 4 ) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili ön lemleri alarak, kalite
gereklilikleri çerçevesinde; iş organizasyonu yapan, üretim öncesi hazırlıkları kontrol eden ,
baskı için ön hazırlık, baskı ve üretim sürecini kontrol eden, sorumluluğundaki makineleri
kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan nitelikli kişidir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 7322 (Basımcılar)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu.
4857 sayılı İş Kanunu.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların
İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
13/7/2013 tarih li ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli
Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik.
12/8/2013 tarih li ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun ve diğer mevzuata uyulması esastır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Baskı Operatörü (Seviye 4) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı fabrika
ortamlarında, ıslak ve kaygan zeminde, çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el
ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır.
Baskı Operatörü (Seviye 4 ) kullandığı kimyasal maddelerden kaynaklı zehirlenme, deri ile
teması sonucu alerjik reaksiyonlar, göz ile temas sonucu gözde tahribat, ıslak ve kaygan
zeminden dolayı düşme ve buna bağlı yaralanmalar görülebilir.
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını g erektiren kaza ve
yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle
kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler
bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından
sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 6
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Baskı Operatörü (Seviye 4) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesi
gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17 nci m addesi gereğinde eğitimleri alır ve
belgelendirilir.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 7
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A
İş yeri kalite, çevre ve iş
sağlığı ve güvenliği
kurallarını uygulamak
A.1 İş sağlığı ve güvenliği
talimatlarını uygulamak
A.1.1 Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular.
A.1.2 Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
A.1.3 Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin
değerlendirilmesi çalışmalarına katkıda bulunur.
A.1.4 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.1.5 Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular.
A.1.6 Üretim esnasında kimyasalların uygulanmasında iş sağlığı ve güvenliği
talimatlarını uygular.
A.2 Çevre koruma önlemlerini
almak
A.2.1 Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular.
A.2.2 Doğal kaynakların tasarruflu ve verimli kullanımı için gerekli görevleri yapar.
A.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
A.3 Kalite gerekliliklerine uygun
çalışmak
A.3.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar.
A.3.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
A.3.3 Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek
hataların giderilmesine katkı sağlar.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 8
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B İş organizasyonu yapmak
B.1 Günlük iş planı yapmak
B.1.1 Amiri tarafından belirlenen üretim planına göre iş planını yapar.
B.1.2 Talimatlara göre kendi iş planında revize yapılmasını sağlar.
B.1.3 Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programı nı
hazırlanmasını sağlar.
B.2 İş akışını planlamak
B.2.1 Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapılmasını sağlar.
B.2.2 Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde organizasyonunu
sağlar.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 9
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C Üretim öncesi hazırlıkları
kontrol etmek
C.1 Baskı yapmak için gerekli olan
girdilerin kontrolünü yapmak
C.1.1 Şablonun, silindirin ve bilgisayardaki desenin baskıya hazır olup olmadığını kontrol
eder.
C.1.2 Kumaşın istenen baskı özelliklerine göre doğru kumaş olup olmadığını kontrol eder.
C.1.3 Baskı patı ve mürekkebin üretim reçetesine uygun olup olmadığını kontrol eder.
C.2 Müşteri numunesi ile üretim
numunesini karşılaştırmak
C.2.1 Baskı yapılan kumaştan alınan numune ile müşteri numunesini karşılaştırarak renk
ve desen onayı verir.
C.2.2 Gerekli durumlarda düzeltici müdahaleyi yapar.
C.3 Baskı yapmak için üretim onayı
vermek
C.3.1 Müşteri numunesi ile örnek numune birebir eşleşiyorsa üretim onayı verir.
C.3.2 Müşteri numunesi ile örnek numune birebir eşleşmiyorsa yeni numune hazırlatır.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Baskı için ön hazırlık
işlemlerini kontrol etmek
D.1 Baskı öncesi hazırlıkları kontrol
etmek (dijital baskı hariç)
D.1.1 Baskı öncesi, şablonların ve rulo baskı silindirlerinin temizlenip temizlenmediğini
kontrol eder.
D.1.2 Rotasyon baskıda h ortumların sızdırmayacak şekilde makineye bağlanmasını
sağlar.
D.1.3 Şablonların ve rulo baskı silindirlerinin makineye ekseniyle, şablon ekseni
çakışacak düzgün bir şekilde yerleştirilmesini sağlar.
D.2 Kumaşın baskı makinesine
beslenmesini kontrol etmek
D.2.1 Kumaşın ilmek sırasına (örme kumaş için) veya atkı hizasına (dokuma kumaş için)
göre beslenip beslenmediğini kontrol eder.
D.2.2 Transfer baskıda kâğıdı ve kumaşı makineye kırışmayacak şekilde düzgün
beslenmesini sağlar.
D.3
Rotasyon/düz baskıda
kalıp/şablonla kumaş
konumlarını kontrol etmek
D.3.1 Kumaşın kalınlık/inceliğine göre mesafenin ayarlanmasını sağlar.
D.3.2 Ardışık gelen desenlerin birbirine geçirmeden raport ayarı yapılmasını sağlar.
D.3.3 Kumaşın üzerine desen tekrarlarında sürekliliğin doğru olarak sağlanıp
sağlanmadığını kontrol eder.
D.4
Düz/parça baskı makinesine
raklelerin hazırlanmasını
kontrol etmek
D.4.1 Rakle açısının ve basıncının kumaş özelliğine uygunluğunu kontrol eder.
D.4.2 Baskı patı dökülürken raklenin dışına dökülmemesine özen gösterilmesini kont rol
eder.
D.5
Rulo baskıda, silindirlerin boya
fırçası ve raklelerin makineye
yerleştirilmesini kontrol etmek
D.5.1 Oluşturulacak desene göre uygun silindirlerin makineye yerleştirilmesini kontrol
eder.
D.5.2 Baskı için gerekli olan boya fırçalarını ve sıyırıcı rakleleri makineye
yerleştirilmesini kontrol eder.
D.6 Dijital baskının baskı ön
hazırlığını kontrol etmek
D.6.1 Basılacak desenin uygunluğunu kontrol eder.
D.6.2 Basılacak renk kartuşlarının uygunluğunu kontrol eder.
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Baskı işlemini kontrol
etmek
E.1 Kumaşın üzerine desenin
çıkmasını kontrol etmek
E.1.1 Desen renklerinin düzgün oturup oturmadığını kontrol eder.
E.1.2 Baskıdan çıkan ilk kumaştan alınan numunenin onaylanmış numuneye uygunluğunu
kontrol eder.
E.2 Baskı makinesi ayarlarını
kontrol etmek
E.2.1 Sıcaklığın ve hızın boya tipine uygunluğunu kontrol eder.
E.2.2 Desen hatası olduğunda basınç ayarlarında düzeltmeler yapar.
E.3 Kumaş yüzeyini kontrol etmek
E.3.1 Desen düzgünlüğünü ve baskı hatalarını kontrol eder.
E.3.2 Hata tespit edildiğinde yetkisi dahilindeki hataları giderir.
E.4 Baskı kurutma işlemini kontrol
etmek
E.4.1 Üretim planına göre sıcaklık ve temizlik kontrolü yapar.
E.4.2 Kurutma işlemi sonrasında kumaşın zarar görüp görmediğinin kontrol eder.
E.4.3 Kurutma işleminde yaşanan aksaklıklardan gideremediği durumları amirine bildirir.
E.5 Dijital baskı yapılmasını kontrol
etmek
E.5.1 Dijital baskı makinesinde, renklerin birbirine karışıp karışmadığını kontrol eder.
E.5.2 Baskının üretim planına uygunluğunu kontrol eder.
E.6 Makinenin boşaltılmasını
kontrol etmek
E.6.1 Kumaşın kırışmayacak şekilde taşıma arabası içine yerleştirilmesini sağlar.
E.6.2 Makinelerin ve çevresinin temiz olması için gerekli önlemleri n alınıp alınmadığını
kontrol eder.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Üretim sürecini kontrol
etmek
F.1 Üretilen kumaşı kontrol etmek
F.1.1 Üretilen kumaşın renklerini müşteri numunesine göre kontrol eder.
F.1.2 Üretilen kumaşın desenlerini müşteri numunesine göre kontrol eder.
F.2 Üretimi durdurmak
F.2.1 Üretim kalitesini doğrudan etkileyen durumlarda üretimi durdurur.
F.2.2 Kumaşta üretim standardını aşan sayıda hata bulunması halinde üretimi durdurur.
F.2.3 İş güvenliği açısından sakıncalı olan durumlarda üretimi durdurur.
F.3 Üretimin sürekliliğini sağlamak
F.3.1 Astlarının çalışmalarını makine başında izleyerek iş talimatına uygunluğunu kontrol
eder.
F.3.2 Üretim planına göre malzeme akışını kontrol eder.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
G.1 Makinede kaçak olup
olmadığının kontrol etmek
G.1.1 Makinedeki su, buhar, yağ, hava ve gaz kaçağı gözle ve makine kumanda
ekranından kontrol eder.
G.1.2 Makinede kaçak varsa amirine bildirir.
G.2
Bakım-onarım ve periyodik
kontrol yapıldıktan sonra
makinenin çalışmasını kontrol
etmek
G.2.1 Bakım-onarım ve periyodik kontrol sonrası makinenin belirlenen standart çalışma
ayarlarını kontrol eder.
G.2.2 Bakım-onarım sonrası makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Mesleki gelişime yönelik
faaliyetleri yürütmek
H.1 Bireysel mesleki gelişimi ile
ilgili çalışmalar yapmak
H.1.1 Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder.
H.1.2 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
H.1.3 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
H.2 Ekip arkadaşlarına işbaşı eğitim
vermek
H.2.1 Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır.
H.2.2 Astlarının mesleki gelişimlerini takip ederek eğitim eksikliklerini üst yönetime
bildirir.
H.2.3 Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar.
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 14
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Baskı lazeri
2. Baskı masası
3. Başlık takma makinesi
4. Boya eritme kazanı
5. Desen filmi
6. Dijital baskı makinesi
7. Düz baskı makinesi
8. Elek bezi germe makinesi
9. Emülsiyon çekme makinesi
10. Fotoğraf emülsiyonu
11. Hassas terazi
12. Havalı su tabancası
13. Kalıp
14. Kalıp/şablon çekme makinesi
15. Kalıp/şablon kontrol masası
16. Kalıp/şablon pişirme-kurutma makineleri
17. Kalıp/şablon taşıma arabası
18. Kişisel koruyucu donanım (eldiven, gözlük, çizme ve benzeri)
19. Kurutma makinesi
20. Makas
21. Mikser
22. Ölçü kabı
23. Parça baskı makinesi (ahtapot)
24. pH metre
25. Rakle
26. Rakle bileme makinesi
27. Rakle hava yastığı
28. Rakle taşıma arabası
29. Rakle yıkama makinesi
30. Rotasyon baskı makinesi
31. Şablon
32. Şablon düzeltme aleti
33. Şablon yıkama makinesi
34. Termoplast çekim bıçağı
35. Transfer baskı makinesi
36. Viskozimetre
37. Yapıştırıcı
38. Yıkama makinesi
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Baskı makinelerini kullanma becerisi
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 15
5. Baskı makinelerinin çalışma ayarlarını yapma bilgi ve becerisi
6. Bilgisayar kullanma bilgi ve becerisi
7. Ekip içinde çalışma ve ekibi yönetme becerisi
8. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
9. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
10. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
11. Kumaş baskı bilgisi
12. Raporlama becerisi
13. Renk bilgisi
14. Temel ilk yardım bilgi ve becerisi
15. Temel tekstil kimyası bilgisi
16. Temel tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
17. Üretim numunesi alma ve değerlendirme bilgi ve becerisi
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı, organize ve dikkatli olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına ve astlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak ve ekibi yönetmek
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını yerine getirmek
9. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kalite kurallarını benimsemek
12. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle izlemek
17. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
18. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
19. Yenilikçi olmak ve mesleki gelişimlere açık olmak
20. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymaya özen göstermek
Baskı Operatörü (Seviye 4) 10UMS0074-4 / 26.04.2017 / 01
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2017 Sayfa 16
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Baskı Operatörü (Seviye 4), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme
amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme
merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu,
Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
BİTİM İŞLEMLERİ OPERATÖRÜ
SEVİYE 3
REFERANS KODU / 10UMS0075-3
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
BİTİM İŞLEMLERİ OPERATÖRÜ
Seviye:
3I
Referans Kodu:
10UMS0075-3
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BİTİM İŞLEMİ: Tekstil mamullerinin beyazlatma ve renklendirme hariç görünümünü,
tutumunu ve kullanma özelliklerini geliştirmek için yapılan kimyasal ve mekanik işlemleri,
BOYUTSAL DEĞİŞİM : Tekstil malzemesinin ısı, hareket, gerginlik, akışkan karşısında
görülen enindeki ve boyundaki değişikliği,
DEKATÜR: Yünlü kumaşların istenilen tutum ve görünüme ulaşması için uygulanan ısıl
işlemi,
DİNKLEME: Ağırlıklı yün ihtiva eden kumaşların, mekanik, kimyasal ve sıcaklık etkisi ile
keçeleştirilmesini,
DOK: Kumaşın sarılması için kullanılan silindiri,
FULARD: Sıvı emdirme teknesini,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
KALANDIRLAMA: Tekstil mamul yüzeyinin yüksek sıcaklık ve basınca sahip silindirler
arasından geçirilerek sıkıştırılması ve düzgün, parlak yüzeyli hale getirilmesini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve güvenl iği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
LİSA: Tekstil mamulü yüzeyinde, şeftali tüyü efekti oluşturma işlemini,
MUKAVEMET: Malzemenin herhangi bir yönde uygulanan kuvvet veya yüke karşı
gösterdiği direnci,
NUMUNE: Herhangi bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bir örneğini,
PARTİ NUMARASI : Kumaşların fabrika içinde siparişe göre sınıflandırmasını gösteren
numarayı,
REFAKART KARTI: Malzemeye uygulan acak işlemler ile ilgili bilgileri içeren kumaşa
iliştirilmiş kartı,
RULO (TOP) : Dürülerek silindir şeklinde sarılmış mamul kumaşı,
SANFOR: Kumaşa çekmezlik özelliğinin kazandırılmasını,
SIKMA SİLİNDİRLERİ: Kumaş yıkama ve boyama makine lerinin çıkışındaki mekanik ya
da hidrolik basınçla birbiri üzerine sıkıştırılmış merdaneleri,
SİRKULASYON: Makinelerde hava veya sıvı akışının dolaşımını,
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
ŞARDON: Kumaş yüzeyinin, havlı bir tutum elde edilmesini sağlayacak şekilde
tüylendirilmesini,
TRAŞLAMA: Tekstil mamul yüzeyinin, üstündeki fazlalıkların kesilerek alınması ve
yüzeyin düzgün hale getirilmesini,
ÜRETİM REÇETESİ: İstenilen ürünü elde etmek için gerekli kimyasalların tipine göre
oransal olarak tanımlandığı listeyi,
YAŞ BİTİM İŞLEMİ: Sulu ortamda yapılan kimyasal bitim işlemlerini,
ZIMPARA: Tekstil mamul yüzeyinin hafif tüylendirilme işlemini
ifade eder.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ..................................................................................................................................... 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 18
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 19
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 20
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 21
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komite lerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, se ktördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) ; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri
alarak, kalite sistemleri çerçevesinde, tekstil bitim işlemlerinde (yıkama, kurutma, dekatür,
sanfor, şardon, taşlama, dinkleme, kalandır , zımpara vs.) kullanılan makinelerin
operatörlüğünü yapan kişidir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3); bitim işlemleri öncesi hazırlıkların yapılması ,
makinelerin üretime hazırlanması, kumaşın makineye beslenmesi, kumaş özelliklerine göre
makine çalışma ayarlarının yapılması (sıcaklık, sıkma silindirleri, kumaş geçiş hızı, atkı veya
ilmek sıra düzgünlüğü, vb.), kumaş akışının takip edilmesi, makine çıktılarının uygun şekilde
boşaltılması, taşınması, makinelerin ve çevresinin temizliğinden sorumludur. Sorumluluğunda
olan makinede/makinelerde, üretimin her aşamasında uygun miktar, kalite ve standartta
ürünün elde edilmesini sağlar. Bununla birlikte işlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun
çalışır, beklenmeyen durumlarda olumsuz durumu ilk amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Bitim işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı nemli ve sıcak olduğundan
havalandırma sistemi yeterli olmalıdır. Ortamda, boyarmadde ve kimyasal maddelerden
kaynaklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz halinde tehlikeli maddeler b ulunur.
Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında, gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin özelliğine göre Kişisel Koruyucu Donanım
(KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Bitim işlemleri Operatörü (Seviye 3)’nün boyaya ve kimyasala karşı alerjisi olmaması
gerekir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlarına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk
değerlendirmesi) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakla rın tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçlerde saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir .
C.3 Mesleki gelişime yönelik
faaliyetlere katılmak
C.3.1 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
C.3.2 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
C.3.3 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
C.4 Çalışmalarını raporlamak
C.4.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
C.4.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D Üretim öncesi hazırlıkları
tamamlamak
D.1 Günlük/haftalık planını
uygulamak
D.1.1 Günlük/haftalık planını inceler ve uygular.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.2 Malzemeleri hazırlamak
D.2.1 Üretim reçetesinde istenen malzemeleri temin eder.
D.2.2 Üretim reçetesinin öngördüğü oranlarda malzemeleri hazırlar.
D.3 Kullanılacak araç, gereç ve
ekipmanı hazırlamak
D.3.1 Verilen talimata göre, üretim planına uygun, üretimi aksatmayacak sayıda araç,
gereç ve ekipmanı hazırlar.
D.3.2 Kullanılacak araç, gereç ve ekipmanın ürün ve malzemeye göre sağlamlığını
kontrol eder ve eksiklikleri ilk amirine bildirir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Makineyi üretime
hazırlamak
E.1 Beslenecek kumaşı hazırlamak
E.1.1 İşleme alınacak kumaşın özelliklerini refakat kartı bilgileri ile karşılaştırır.
E.1.2 Gerekli durumlarda gramaj, sıklık, mukavemet, boyutsal değişim testlerini
laboratuarda yaptırır.
E.1.3 Kumaşın doğru yüzünü makineye verir.
E.2 Makine ayarlarını yapmak
E.2.1 Makine sıcaklık ayarını kumaş özelliklerine göre yapar.
E.2.2 Sıkma silindirleri ayarını istenilen kumaş özelliklerine göre yapar.
E.2.3 Kumaş geçiş hızı ayarını istenilen çıkış rutubeti oranına göre yapar.
E.2.4 Buhar basıncı ayarını istenilen kumaş özelliklerine göre yapar.
E.2.5 İstenilen kumaş özelliklerine göre besleme ayarlarını yapar.
E.2.6 İstenilen kumaş özelliklerine göre gerginlik ayarlarını yapar.
E.2.7 Makinenin hareketli mekanizmaları ile malzeme arasındaki mesafe ayarlarını
yapar.
E.3 Makineye gerekli su ve
kimyasalı vermek
E.3.1 Makinenin temiz olmasını sağlar.
E.3.2 Talimatlarda belirtilen sıvı alma miktarına (Pick -Up) uygun olarak, su ve
kimyasal verir.
E.3.3 Farklı tip üretime geçtiğinde uygun su ve kimyasal değişimini yapar.
E.3.4 Uygun pH değerinde çözelti hazırlar.
E.4 Kumaş özelliklerini kontrol
etmek
E.4.1 Numune alarak kumaş özelliklerini kontrol eder.
E.4.2 Numune kumaşın, ağırlığını ve boyutsal özelliklerini ölçer.
E.5 Yaş bitim işlemleri için
hazırlık yapmak
E.5.1 Tankın ve Fulardın boş olup olmadığını kontrol eder.
E.5.2 Kullanılacak araç, gereç ve makinenin temiz olup olmadığına bakar ve gerekirse
temizler.
E.5.3 Yaş bitim işlemleri için su ve kimyasal hazırlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Ürünleri makineye
yüklemek
F.1 Topsları/bobinleri makineye
beslemek
F.1.1 Topsları/bobinleri kurutma makinesine yerleştirirken, tops/bobinler arasında
sirkulasyon olacak şekilde boşluklar bırakır.
F.1.2 Parti numaralarını dikkate alarak malzemeyi besler.
F.2 Bobinleri etiketlemek
F.2.1. Parti numaralarına göre etiketleme yapar.
F.2.3 Şekli bozuk bobinleri etiketlemez.
F.3 Kumaşları makineye beslemek
F.3.1 Kumaşın katlanmayacak şekilde beslenmesini sağlar.
F.3.2 Üretim reçetesinde tanımlanan gerginlik ve besleme ayarlarını uygular ve kontrol
eder.
F.3.3 Kumaşın uygun geçiş yolunda olup olmadığını kontrol eder ve hataları düzeltir .
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G Makinenin üretimini takip
etmek
G.1 Mamul kumaşın kalitesini
incelemek
G.1.1 Kumaşın renk değişimi, renk dalgalanması, lekelenme gibi renk özelliklerini
inceler ve yetkisi dahilindeki hataları giderir.
G.1.2 Talimatlara uygun olarak, k umaşın kırık, çizgi, ezme, delik, patlak, yırtık
mukavemet, rutubet gibi fiziksel özelliklerini inceler.
G.2 Numune almak
G.2.1 Talimatlarda belirtilen miktarda numune alır.
G.2.2 Kumaşın eni ve boyunca uygun yerlerden numune alır.
G.3 Bobinleri/topsları takip etmek
G.3.1 Kurutucudan çıkan ürünlerin uygun rutubette olup olmadığına bakar.
G.3.2 Bobinlerin/topsların makinedeki yerleşiminde herhangi bir düzen kaybı olup
olmadığına bakar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H Makineyi boşaltmak
H.1 Makineden topsları/bobinleri/
kumaşı çıkarmak
H.1.1 Makineden kumaşı katlayarak (sallayarak) ya da rulolara/doklara sararak
çıkarılmasını sağlar.
H.1.2 Kumaşın özelliğini kaybetmeyecek şekilde boşalmasını sağlar.
H.1.3 Kumaş ruloya/doka sarılırken uygun gerginlikte sarılmasını sağlar.
H.1.4 Farklı partilerin birbirine karıştırmadan çıkarır.
H.1.5 İşlemi bitmiş topsları/bobinleri sirkulasyon sağlanması için mesafeli bir şekilde
taşıyıcı arabalara yerleştirir.
H.2 Makinenin ve çevresinin
temizliğini yapmak
H.2.1 Makinede toz, elyaf ve kumaş parçaları kalmayacak şekilde makineyi temizler.
H.2.2 Makinede kimyasal madde kalmayacak şekilde makineyi temizler.
H.2.3 Makine çevresinde kimyasal madde ve su kalmayacak şekilde çevreyi temizler.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I Sorumluluğundaki
makineleri takip etmek
I.1 Makinedeki olağandışı
durumları takip etmek
I.1.1 Eksiklikleri tespit eder ve yetkisi dahilinde olan hata ve arızaları giderir.
I.1.2 Yetkisinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları ilgili birim ve amirlerine
bildirir
I.2 Makinede kaçak olup
olmadığını takip etmek
I.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal, gaz kaçağı olup olmadığını tespit eder.
I.2.2 Sıcaklığın belirlenen dereceye uygunluğunu kontrol eder.
I.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığını tespit eder.
I.3
Bakım-onarım yapıldıktan
sonra makinenin çalışmasını
test etmek
I.3.1 Arıza giderilmediği durumlarda makineyi teslim almaz ve ilk amirine bilgi verir.
I.3.2 Bakım sonrası makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarını test eder.
I.3.3 Bakım sonrası makinenin çalışmaması durumunda ilgili birime ve ilk amirine
bildirir.
I.4
Sorumluluğunda olan
makinedeki sarf
malzemelerinin takibini
yapmak
I.4.1 Makinedeki sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre yapar
I.4.2 Belirlenen eksiklikleri ilgili birime bildirir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Dekatür makinesi
2. Dikiş makinesi
3. Dinkleme makinesi
4. Eldiven
5. Fikse makinesi
6. Fulard
7. Halat açma makinesi
8. Hassas terazi
9. Kalandır
10. Kaplama makinesi
11. Kişisel koruyucu donanım
12. Kurutma makineleri
13. Lisa makinesi
14. Makas
15. Metre
16. Numune alma aparatı
17. Sanfor cetveli
18. Sanfor makinesi
19. Sıkma (santrifüj) makinesi
20. Şardon makinesi
21. Tank
22. Taşıyıcı araba
23. Taşlama makinesi
24. Terbiye tankı
25. Transpalet
26. Traşlama makinesi
27. Tumbler
28. Tüp kesme makinesi
29. Yıkama makinesi
30. Zımpara makinesi
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Bitim işlemlerindeki makineleri kullanabilme becerisi
5. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
6. Çevre düzenlemeleri bilgisi
7. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
8. Ekip içinde çalışma yeteneği
9. El becerisi
10. El-göz koordinasyon becerisi
11. İletişim yeteneği
12. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
13. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
14. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
15. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
16. Kimyasal madde bilgisi
17. Makine program bilgisi
18. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
19. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
20. Mesleki terim bilgisi
21. Numune alma becerisi
22. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
23. Raporlama becerisi
24. Renk bilgisi
25. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
26. Sarf malzemesi bilgisi
27. Tehlikeli atık bilgisi
28. Tekstil bitim işlemleri bilgisi
29. Tekstil kimyası bilgisi
30. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
31. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
32. Zamanı iyi kullanma becerisi
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
2. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
9. İnsan ilişkilerine özen göstermek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
16. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle kontrol etmek
17. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
18. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
19. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
20. Süreç kalitesine özen göstermek
21. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
22. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
23. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) 10UMS0075-3 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 3) , meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uy gulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 1
ULUSAL MESLEK STANDARDI
BİTİM İŞLEMLERİ OPERATÖRÜ
SEVİYE 4
REFERANS KODU / 10UMS0075-4
RESMÎ GAZETE TARİH-SAYI: 5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 2
Meslek:
BİTİM İŞLEMLERİ OPERATÖRÜ
Seviye:
4I
Referans Kodu:
10UMS0075-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ
İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
15.06.2010 Tarih ve 2010/35 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
5/7/2010 – 27632 (Mükerrer)
Revizyon No:
00
I Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 3
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BİTİM İŞLEMİ: Tekstil mamullerinin beyazlatma ve renklendirme hariç görünümünü,
tutumunu ve kullanma özelliklerini geliştirmek için yapılan kimyasal ve mekanik işlemleri,
BOYUTSAL DEĞİŞİM : Tekstil malzemesinin ısı, hareket, gerginlik, akışkan karşısında
görülen enindeki ve boyundaki değişikliği,
DEKATÜR: Yünlü kumaşların istenilen tutum ve görünüme ulaşması için uygulanan ısıl
işlemi,
DİNKLEME: Ağırlıklı yün ihtiva eden kumaşların, mekanik, kimyasal ve sıcaklık etkisi ile
keçeleştirilmesini,
DOK: Kumaşın sarılması için kullanılan silindiri,
FULARD: Sıvı emdirme teknesini,
ISG: İş sağlığı ve güvenliğini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,
KALANDIRLAMA: Tekstil mamul yüzeyinin yüksek sıcaklık ve basınca sahip silindirler
arasından geçirilerek sıkıştırılması ve düzgün, parlak yüzeyli hale getirilmesini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık
ve g üvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
LİSA: Tekstil mamulü yüzeyinde, şeftali tüyü efekti oluşturma işlemini,
MUKAVEMET: Malzemenin herhangi bir y önde uygulanan kuvvet veya yüke karşı
gösterdiği dirence,
NUMUNE: Herhangi bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bir örneğini,
PARTİ NUMARASI : Kumaşların fabrika içinde siparişe göre sınıflandırmasını gösteren
numarayı,
REFAKAT KARTI: Malzemeye uy gulanacak işlemler ile ilgili bilgileri içeren kumaşa
iliştirilmiş kartı,
RULO (TOP): Dürülerek silindir şeklinde sarılmış mamul kumaşı,
SANFOR: Kumaşa çekmezlik özelliğinin kazandırılmasını,
SIKMA SİLİNDİRLERİ: Kumaş yıkama ve boyama makine lerinin çıkışındaki mekanik ya
da hidrolik basınçla birbiri üzerine sıkıştırılmış merdaneleri,
SİRKULASYON: Makinelerde hava veya sıvı akışının dolaşımını,
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 4
ŞARDON: Kumaş yüzeyinin, havlı bir tutum elde edilmesini sağlayacak şekilde
tüylendirilmesini,
TRAŞLAMA: Tekstil ma mul yüzeyinin, üstündeki fazlalıkların kesilerek alınması ve
yüzeyin düzgün hale getirilmesini,
ÜRETİM REÇETESİ: İstenilen ürünü elde etmek için gerekli kimyasalların tipine göre
oransal olarak tanımlandığı listeyi,
YAŞ BİTİM İŞLEMLERİ: Sulu ortamda yapılan kimyasal bitim işlemlerini,
ZIMPARA: Tekstil mamul yüzeyinin hafif tüylendirilme işlemini
ifade eder.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 5
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ ................................................................................................................................. 6
2. MESLEK TANITIMI ....................................................................................................... 7
2.1. Meslek Tanımı ............................................................................................................ 7
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ................................... 7
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler .................................................. 7
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat ................................................................................. 7
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları .................................................................................... 7
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler .......................................................................... 8
3. MESLEK PROFİLİ .......................................................................................................... 9
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri ................................................................. 9
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman ...................................................................... 21
3.3. Bilgi ve Beceriler ...................................................................................................... 22
3.4. Tutum ve Davranışlar ............................................................................................. 23
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME .......................................... 24
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 6
1. GİRİŞ
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komit elerinin
Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından
hazırlanmıştır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı, s ektördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör
Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 7
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) ; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri
alarak, kalite sistemleri çerçevesinde, tekstil bitim işlemlerinde (yıkama, kurutma, dekatür,
sanfor, şardon, taşlama, dinkleme, kalandır, zımpara vs.) kullanılan makinelerde görev yapan
operatörleri sevk ve idare eden, makine çalışma ayarlarını kontrol eden kişidir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4); iş organizasyonunun yapılması, makinelere ait üretim
planlarının uygulanması, makinelere operatörlerin dağıtılması, imalat sürecinin kontro l
edilmesi, makine ve operatörlerin performanslarının izlenmesi ve yapılan testlerin sonuçlarına
göre üretimin yönlendirilmesinden sorumludur. Sorumluluğunda olan makinede/makinelerde,
üretimin her aşamasında uygun miktar, kalite ve standartta ürünün elde edilmesi için gerekli
tedbirlerin alınmasını sağlar. Bununla birlikte işlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun
çalışır, olumsuzlukları ve sorumluluk alanı dışında kalan beklenmeyen durumları ilgili birime
ve amirine bildirir.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO-08: 8154 (Ağartma, boyama ve kumaş temizleme makineleri operatörleri)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 Sayılı İş Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük ve
yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Bitim işlemleri, kapalı ortamda yapılır. Çalışma ortamı nemli ve sıcak olduğundan
havalandırma sistemi yeterli olmalıdır. Ortamda, boyarmadde ve kimyasal maddelerden
kaynaklı olarak koku oluşmaktadır. Ayrıca sıvı ve gaz halinde t ehlikeli maddeler bulunur.
Çalışma ortamını olumsuz etkileyen koşullar arasında, gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 8
zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin özelliğine göre Kişisel Koruyucu Donanım
(KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.
2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Bitim İşlemleri operatörü (Seviye 4)’ün boyaya ve kimyasala karşı alerjisi olmaması gerekir.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 9
3. MESLEK PROFİLİ
3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
A İş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini almak
A.1
Yasa ve işyerine özgü iş
sağlığı ve güvenliği kurallarını
uygulamak
A.1.1 İşyerinde geçerli olan iş sağlığı ve güvenliği normlarını öğrenir ve uygular.
A.1.2 İş güvenliği açısından makine aparatlarına uzuvlarını kaptırmaması için işe uygun
kişisel koruyucu donanımı kullanır.
A.1.3 Müdahale araçlarının kullanımını ve yerlerini öğrenir ve uygular.
A.2 Karşılaşılabilecek risklere
karşı önlem almak
A.2.1 Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katılır ve
katkıda bulunur.
A.2.2 Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara (risk
değerlendirmesi) katılır.
A.3 Acil/tehlikeli durum ve çıkış
prosedürlerini uygulamak
A.3.1 Tehlike durumlarını saptama ve önlem alma çalışmalarına katılır.
A.3.2 Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal
ilgili personel ve acil hizmet birimlerine bildirir.
A.3.3 Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 10
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
B Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.1 Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
B.1.1 Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin d oğru bir şekilde saptanması
çalışmalarına katılır.
B.1.2 Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere katılır.
B.1.3 İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarına katılır.
B.2 Çevresel risklerin azaltılmasına
katkıda bulunmak
B.2.1 Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflandırmayı yapar.
B.2.2 Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzem elerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3 Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
B.2.4 Dökülme ve sızıntılara karşı kullanılacak uygun donanım, malzeme ve ekipmanı
hazır bulundurur.
B.3 Doğal kaynakların tüketiminde
tasarruflu hareket etmek
B.3.1 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2 Doğal kaynakların daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 11
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
C
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.1 İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
C.1.1 İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2 Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.1.3 Çalışmayla ilgili kalite raporlarını doldurur.
C.1.4 Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.
C.2
Süreçlerde saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
C.2.1 Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere sürekli bildirir.
C.2.2 Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına
katkıda bulunur.
C.2.3 Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular.
C.2.4 Yetkisi dahilinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir .
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 12
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
D İş organizasyonu yapmak
D.1 Günlük iş organizasyonunu
yapmak
D.1.1 Belirlenen üretim planına göre iş organizasyonunu yapar.
D.1.2 Verilen talimatlara göre kendi iş programında revize yapar ve ilk amirine bilgi
verir.
D.1.3 Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programı hazırlar.
D.2 Çalışmalarını raporlamak
D.2.1 Uygun periyotta yaptığı çalışmaları yazılı hale getirir.
D.2.2 Raporlama çalışmalarında tanımlanan formları kullanır.
D.2.3 Üretim sürecinde ortaya çıkan aksaklıkları raporlar ve üst yönetime bildirir .
D.3 İş akışını planlamak
D.3.1 Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapar.
D.3.2 Hazırlanacak ürünün işlem akısına uygun olarak iş akısını planlar.
D.4 Operatörlerin makinelere
dağılımını yapmak
D.4.1 Operatörün makine tecrübesine göre makinelere dağıtımını yapar.
D.4.2 Makinenin iş hacmine göre operatörleri makinelere dağıtır.
D.5 Yönetimin hazırladığı üretim
planını hatlara dağıtmak
D.5.1 Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde beslenmesini
sağlar.
D.5.2 Üretim planına göre doğru malzemenin doğru hatta olmasını sağlar.
D.5.3 Üretim planını eksiksiz ve zamanında uygulayarak üretim verimliliğini sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 13
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
E Mesleki gelişime yönelik
faaliyetleri yürütmek
E.1 Meslek ile ilgili eğitim
faaliyetlerine katılmak
E.1.1 Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder.
E.1.2 Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır.
E.1.3 Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.2 Birlikte çalıştığı kişilere
mesleği ile ilgili eğitim vermek
E.2.1 Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır.
E.2.2 Astlarının mesleki gelişimini takip eder, yönetime bildirir.
E.3 Astlarının mesleki eğitim
ihtiyaçlarını belirlemek
E.3.1 Astlarının mesleki eğitim eksikliklerini yönetime bildirir.
E.3.2 Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 14
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
F Üretim performansını
kontrol etmek
F.1 Makine üretim performansını
kontrol etmek
F.1.1 Üretim miktarına bakarak makine üretim performansını kontrol eder.
F.1.2 Makinedeki telef miktarına bakarak makine üretim performansını kontrol eder.
F.1.3 Makine duruş sayısını takip ederek makine üretim performansını kontrol eder .
F.1.4 Aynı partileri üretim miktarı ve hata açısından karşılaştırır.
F.2 Operatör performansını kontrol
etmek
F.2.1 Benzer makinelerde çalışan operatörlerin üretim çıktılarını karşılaştırır.
F.2.2 Aynı üretim tipindeki vardiya farklılıklarını karşılaştırır.
F.2.3 Operatörün soruna müdahale etme süresini kontrol eder.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 15
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Makinenin üretime
hazırlanma sürecini
kontrol etmek
(Devamı var)
G.1 Beslenecek kumaşı kontrol
etmek
G.1.1 İşleme alınacak kumaşın özelliklerinin refakat kartı ile uyumunu kontrol eder.
G.1.2 Gerekli durumlarda gramaj, boyutsal değişim, mukavemet, sık lık testlerinin
yapılmasını sağlar.
G.1.3 İstenilen kumaş özelliklerine göre test sonuçlarını kontrol eder ve standartlara
uygun olmayan sonuçları ilk amirine bildirir.
G.1.4 Kumaşın doğru yüzünün makineye verilmesini sağlar.
G.2
Makinenin ayarlarını kontrol
etmek
G.2.1 Malzeme özelliklerine göre ayarların uygun olup olmadığını kontrol eder.
G.2.2 Makine sıcaklık ayarının kumaş özelliğine uygun olup olmadığını kontrol eder.
G.2.3 Sıkma silindirleri ayarının istenilen kumaş özelliklerine göre yapılmasını sağlar.
G.2.4 Kumaş geçiş hızı ayarının istenilen çıkış rutubeti oranına uygunluğunu kontrol
eder.
G.2.5 Buhar basıncını istenilen kumaş özelliklerine göre kontrol eder.
G.2.6 Besleme ayarlarının istenilen kumaş özelliklerine göre uygunluğunu kontrol eder.
G.2.7 Gerginlik ayarlarının istenilen kumaş özelliğine göre uygunluğunu kontrol eder.
G.2.8 Makinenin hareketli mekanizmaları ile malzeme arasındaki mesafe ayarlarını
yapar.
G.2.9 Yapılacak işlemler için su ve kimyasalların hazırlanmasını sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 16
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
G
Makinenin üretime
hazırlanma sürecini
kontrol etmek
G.3 Makineye su ve kimyasalın
verilmesini kontrol etmek
G.4.1 Makinenin temiz olup olmadığını kontrol eder.
G.4.2 Makineye verilen su ve kimyasal ın talimatlarda belirtilen sıvı alma miktarına
(Pick-Up) uygunluğunu kontrol eder.
G.4.3 Farklı tip üretime geçtiğinde uygun su ve kimyasal değişiminin yapılmasını
sağlar.
G.4.4 Çözeltinin uygun pH değerinde ayarlanıp ayarlanmadığını kontrol eder.
G.4 Kumaş özelliklerini kontrol
etmek
G.5.1 Numune alarak kumaş özelliklerinin uygunluğunu kontrol eder.
G.5.2 Numune kumaşın ağırlık ve boyutsal özelliklerinin ölçümünü kontrol eder.
G.5.3 Uygun olmayan durumlarda makine çalışma ayarlarını düzeltir.
G.6 Yaş bitim işlemleri için yapılan
hazırlıkları kontrol etmek
G.6.1 Tank ve fulardın boş olup olmadığının kontrol edilmesini sağlar.
G.6.2 Kullanılacak araç, gereç ve makinenin temizliğini kontrol eder.
G.6.3 Yaş bitim işlemleri için su ve kimyasalların hazırlanmasını sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 17
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
H
Ürünlerin makineye
yüklenme sürecini kontrol
etmek
H.1 Topsların/bobinlerin makineye
beslenmesini kontrol etmek
H.1.1
Topsları/bobinleri kurutma makinesine yerleştirirken, topsların/bobinlerin
arasında sirkulasyon ola cak şekilde boşluklar bırakılması için gerekli talimatları
verir.
H.1.2 Malzemenin parti numaraları dik kate alınarak beslenip beslenmediğini kontrol
eder.
H.2 Bobinlerin etiketlenmesini
kontrol etmek
H.2.1 Etiketlemenin p arti numaralarını dikkate alarak yapılıp yapılmadığını kontrol
eder.
H.2.2 Şekli bozuk bobinlerin etiketlenip etiketlenmediğini kontrol eder.
H.3 Kumaşların makineye
beslenmesini kontrol etmek
H.3.1 Kumaşın katlanmayacak şekilde beslenip beslenmediğini kontrol eder.
H.3.2 Gerginlik ve besleme ayarlarını n üretim reçetesinde tanımlanan değerlere
uygunluğunu kontrol eder.
H.3.3 Kumaşın uygun geçiş yolunda olup olmadığını kontrol eder ve hataların
düzeltilmesini sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 18
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
I Makinenin üretimini
kontrol etmek
I.1 Mamul kumaşın kalitesini
kontrol etmek
I.1.1 Kumaşta renk değişimi, renk dalgalanması, lekelenme, kenar-orta renk farkı gibi
renk özelliklerini kontrol eder ve hataların giderilmesini sağlar.
I.1.2 Kumaşın, numuneye uygun renkte olup olmadığını kontrol eder ve kumaşın,
numuneye uygun olmasını sağlar.
I.1.3
Talimatlara uygun olarak, k umaşta kırık, çizgi, ezme, delik, patlak, yırtık,
mukavemet, rutubet gibi fiziksel özelliklerin kontrol eder ve gerekli önlemleri
alır.
I.2 Numune alınmasını kontrol
etmek
I.2.1 Alınan numunenin t alimatlarda belirtilen miktar a uygunluğunu kontrol eder ve
talimatlara uygunluğunu sağlar.
I.2.2 Kumaşın eni ve boyunca uygun yerler inden alınıp alınmadığını kontrol eder ve
gerekli durumlarda müdahale eder.
I.3 Bobinleri/topsları kontrol etmek
I.3.1 Kurutucudan çıkan bobinlerin/topsların uygun rutubette olup olmadığını kontrol
eder.
I.3.2 Bobinlerin/topsların makinedeki yerleşiminde herhangi bir düzen kaybı olup
olmadığını kontrol eder.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 19
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
J Makinenin boşaltılmasını
kontrol etmek
J.1
Makineden
topsların/bobinlerin/kumaşların
çıkartılmasını kontrol etmek
J.1.1 Makineden kumaşın katlanarak (sallayarak) ya da rulolara/doklara sarılarak
çıkartılmasını sağlar.
J.1.2 Kumaşın özelliğini kaybetmeyecek şekilde boşalmasını sağlar.
J.1.3 Kumaşın ruloya/doka sarılırken uygun gerginlikte sarılıp sarılmadığını kontrol
eder.
J.1.4 Farklı partileri n birbirine karıştırma dan çıkarılıp çıkarılmadığını kontrol eder ve
gerekli tedbirleri alır.
J.1.5 İşlemi bitmiş topsların/bobinlerin sirkulasyon sağlanması için mesafeli bir şekilde
taşıyıcı arabalara yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder.
J.2 Makinenin ve çevresinin
temizliğini kontrol etmek
J.2.1 Makinenin toz, elyafı ve kumaş parçaları kalmayacak şekilde temizlenip
temizlenmediğini kontrol eder.
J.2.2 Makinenin kimyasal madde kalmayacak şekilde temizlenip temizlenmediğini
kontrol eder.
J.2.3 Makine çevresinin kimyasal madde ve su kalmayacak şekilde temizlenmesi için
gerekli tedbirleri alır.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 20
Görevler İşlemler Başarım Ölçütleri
Kod Adı Kod Adı Kod Açıklama
K Sorumluluğundaki
makineleri kontrol etmek
K.1 Makinedeki olağandışı
durumları kontrol etmek
K.1.1 Tespit edilen olağandışı durumları yetkisi dahilinde giderir.
K.1.2 Yetkisi dahilinde olmayan durumları ilgili birime ve amirine bildirir
K.2 Makinede kaçak olup
olmadığını kontrol etmek
K.2.1 Su, buhar, yağ, hava, kimyasal, gaz kaçağı olup olmadığını kontrol eder.
K.2.2 Sıcaklığın belirlenen dereceye uygunluğunu kontrol eder.
K.2.3 Makinenin yardımcı kaplarında kaçak olup olmadığının kontrol eder.
K.3
Bakım-onarım yapıldıktan
sonra makinenin çalışmasını
kontrol etmek
K.3.1 Arıza giderilmediyse makinenin teslim alınmamasını sağlar.
K.3.2 Bakım sonrası makinenin belirlenen standart çalışma ayarlarının kontrol
edilmesini sağlar.
K.3.3 Bakım sonrası makinenin çalışmaması durumunda, ilgili birime ve ilk amirine
bilgi verilmesini sağlar.
K.4
Sorumluluğunda olan
makinedeki sarf malzemelerini
kontrol etmek
K.4.1 Makinedeki sarf malzemelerini üretim planına göre kontrol eder.
K.4.2 Belirlenen eksikliklerin ilgili birime bildirilmesini sağlar.
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 21
3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Dekatür makinesi
2. Dikiş makinesi
3. Dinkleme makinesi
4. Eldiven
5. Fikse makinesi
6. Fulard
7. Halat açma makinesi
8. Hassas terazi
9. Kalandır
10. Kaplama makinesi
11. Kişisel koruyucu donanım
12. Kurutma makineleri
13. Lisa makinesi
14. Makas
15. Metre
16. Numune alma aparatı
17. Sanfor cetveli
18. Sanfor makinesi
19. Sıkma (santrifüj) makinesi
20. Şardon makinesi
21. Tank
22. Taşıyıcı araba
23. Taşlama makinesi
24. Terbiye tankı
25. Transpalet
26. Tıraşlama makinesi
27. Tumbler
28. Tüp kesme makinesi
29. Yıkama makinesi
30. Zımpara makinesi
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 22
3.3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürleri bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Bitim işlemlerindeki makineleri kullanabilme becerisi
5. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
6. Çevre düzenlemeleri bilgisi
7. Doğrulama ve kıyaslama bilgi ve becerisi
8. Ekip içinde çalışma yeteneği
9. El becerisi
10. El-göz koordinasyon becerisi
11. İletişim yeteneği
12. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
13. İşi organize edebilme becerisi
14. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
15. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
16. Kısa zamanda farklı noktaları kontrol edebilme bilgi ve becerisi
17. Kimyasal madde bilgisi
18. Kontrol sonuçlarını değerlendirebilme becerisi
19. Makine program bilgisi
20. Makinelerin çalışma ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
21. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
22. Mesleki terim bilgisi
23. Numune alma becerisi
24. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği
25. Performans ölçme ve değerlendirme bilgi ve becerisi
26. Raporlama becerisi
27. Renk bilgisi
28. Renkleri ayırt edebilme yeteneği
29. Sarf malzemesi bilgisi
30. Sorumluluğundaki kişileri yönetebilme becerisi
31. Tehlikeli atık bilgisi
32. Tekstil bitim işlemleri bilgisi
33. Tekstil kimyası bilgisi
34. Tekstil lifleri ve özellikleri bilgisi
35. Ürünleri makineye beslerken dikkat edilecek noktalar bilgisi
36. Zaman yönetimi bilgisi
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 23
3.4. Tutum ve Davranışlar
1. Aldığı kararlarda maliyet unsurunu göz önünde bulundurmak
2. Astlarına karşı adil ve tarafsız davranabilmek
3. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanabilmek
4. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
5. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
6. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
7. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
8. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
9. Ekip içerisinde uyumlu çalışabilmek ve ekibi yönetebilmek
10. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
11. İnsan ilişkilerine özen göstermek
12. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
13. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarabilmek
14. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
15. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek
16. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
17. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
18. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle denetlemek
19. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
20. Müşteri memnuniyetini tüm çalışmalarında ön planda tutmak
21. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
22. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
23. Sorumluluğu dahilindeki iş ve işlemlerde inisiyatif alabilmek
24. Süreç kalitesine özen göstermek
25. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
26. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
27. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) 10UMS0075-4 / 15.06.2010 / 00
Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
© Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2010 Sayfa 24
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Bitim İşlemleri Operatörü (Seviye 4) , meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere g öre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve
değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu m eslek standardına göre hazırlanacak
ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler
Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.