Tebliğler · No: 30165 · Resmî Gazete: 2017-08-25
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/131961
25 Ağustos 2017 CUMA Resmî Gazete Sayı : 30165
TEBLİĞ
Ekonomi Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2017/9)
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 22/4/2017 tarihli ve 30046 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/5) ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Koru nma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan
kararı içermektedir.
MADDE 2 – (1) Ekonomi Bakanlığı İthalat G enel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1’de yer almaktadır.
MADDE 3 – (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 5503.20.00.00.00 Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonunda yer alan ürünün İran menşeli olanlarının ithalatında ek mali yükümlülük şeklinde uygulanmakta
olan korunma önleminin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına, bu oranın aşağıda yer alan tablodaki gibi düzenlenmesine ve
önlemin istihsali hususunda Bakanlar Kuruluna öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar
vermiştir.
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.
EK-1
İRAN MENŞELİ POLYESTER ELYAF İTHALATINDA UYGULANAN KORUNMA
ÖNLEMİNİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİNE İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
1.1. Başvuru
İran İslam Cumhur iyeti (İran) menşeli Polyester e lyaf ithalatında uyg ulanan korunma
önleminin gözden geçirilmesi için Sasa Polyester San. A.Ş. tarafından Bakanlığımıza
başvuruda bulunulmuştur.
Sasa Polyester San. A.Ş. toplam Türkiye üretiminin %61’ini temsil etmektedir.
Başvuruyu destekleyen Ertona Tekstil Plastik Geri Dö nüşüm San ve Tic. Ltd. Şti. ise %3’ünü
temsil etmektedir.
1.2. Soruşturma Açılması
Mevcut korunma önleminin uzatılması yönünde yerli üreticiden alınan başvurunun
değerlendirilmesi için korunma önlemi soruşturması açılmasına ilişkin Kurul Kararı,
22/4/2017 ta rihli ve 30046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2017/5) ile ilan edilmiştir.
Anılan Tebliğ ile soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri, ithalatçıları, ilgili
ülkedeki yerleşik ihracatçılarına/ür eticilerine kendilerini taraf olarak tanıtmalar ı ve
soruşturmaya ilişkin bilgi , belge ve görüşlerini göndermeleri ve sözlü dinlenme taleplerini
iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır.
Ayrıca, Başvurunun Gizli Olmayan Özeti Bakanlığın web sayfasında duyurulmuştur.
1.3. İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantısı
Soruşturma kapsamında başvuru sahibi yerli üretici firma haricinde 1 (bir) üretici, 2
(iki) ithalatçı ve İran’da yerleşik 2 (iki) adet üretici/ihracatçı firma olmak üzere toplam 5 (beş)
firmadan ilgili taraf olma başvurusu alınmış ve kabul edilmiştir.
Soruşturma çerçevesinde ilgili üretici, i thalatçı ve ihracatçı firmaların ve diğer
tarafların görüşlerinin dinlenmesi için 15/6/2017 tarihinde tarafları dinleme toplantısı
yapılmıştır. Toplantıda sözlü olarak dile getirilen hususlar ile ilgili tarafların ilave olarak
belirtmek istedikleri hususların yazılı olarak gönderilmesi için 19/6/2017 tarihine kadar süre
tanınmıştır. Yazılı olarak iletilen görüşler soruşturma sürecinde değerlendirmeye alınmıştır.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN
2.1. Genel Bilgiler
Soruşturma konusu ürün, ticari olarak “polyester elyaf” olarak tanımlanmakta olup,
çekim ve ısıl sabitleme işlemlerinden geçmiş polyester filamentlerinin ya da devamlı lifler
demetinin (kullanım yeri ve amacı na göre) alıcı tarafından talep edilen boyda kesilmesi
yoluyla elde edilen sentetik ürünlerdir.
Polyester e lyaf; nihai kullanım alanına göre denye, parlaklık, erime sıcaklığı, renk,
mukavemet, kıvırcık, kesim boyu, kesit, ve benzeri teknik özelliklere bağl ı olarak
üretilmektedir.
Polyester, petrokimya türevi olan MEG (Monoetilen Glikol) ile DMT’nin (Dimetil
Tereftalat) veya PTA’nın (Purified Tereftalik Asit) kimyasal reaksiyonu sonucunda ortaya
çıkmaktadır.
Polyester elyaf; MEG ile DMT veya PTA’nın kimyasal bileşimi, ester değişim ve
polimerizasyon safhalarından sonra elde edilen çıktının:
- Düzeler yardımıyla filament haline getirilmesi,
- Elde edilen filament demetlerinin birleştirme sonrasında çekme, kıvırcık verme ve
finiş (yağ verme) uygulamalarının tatbik edilmesi,
- Elde edilen ürünün istenilen boylarda kesilmesi ve balyalanması
ile elde edilir.
2.2. Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün
Soruşturma sürecinde, soruşturma konusu ürünün yerli üreticiler tarafından üretilenleri
ile İran’dan ithal edilenlerinin teknik ve fiziksel özellikler, çeşit, satış kanalları ve kullanım
alanları itibariyle aynı veya benzer özellikler taşıyıp taşımadığı incelenmiştir. Bu kapsamda,
denye, renk (beyaz, siyah, renkli) ve segmentler (tekstil, teknik tekstil, dolgu) itibariyle
çeşitlilik gösteren polyester elyafın başvuru sahibi Sasa tarafından üretilenleri ile İran’dan
ithal edilenlerinin benzer tipler ile teknik ve fiziksel özellikleri haiz olduğu görülmüştür. Bu
nedenle de, yerli üretim ve ithal polyester elyafın ülkemizde kullanıldığı sektörler ve ürünler
(ıslak mendil ve çocuk bezi, tekstil ve plastik sektörü, vb.) itibariyle de aynı müşterilere hitap
ettiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, yerli üreticiler tarafından üretilen polyester elyaf ile
İran’dan ithal edilenlerinin benzer ürün olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır.
2.3. Soruşturma Konusu Ürünün İthalatındaki Uygulamalar
2.3.1. Mevcut Korunma Önlemi
2013 yılında yerli üreticiler tarafından İran menşeli polyester e lyaf ithalatında
korunma önlemi açılması için başvuruda bulunulmuş ve 17/4/2013 tarihli ve 2 8621 sayılı
Resmîi Gazete’de yayımlanan İthalatta Kor unma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ
No:2013/2) 2013/2 sayılı Tebliğ ile korunma önlemi soruşturması açılmış; 2/9/2013 tarihli ve
2013/5358 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yür ürlüğe konulan 21/9/2013 tarihli ve 28672
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İran Menşeli Polyester Elyaf İthalatında Korunma Önlemi
Uygulanmasına İlişkin 2013/5358 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İran menşeli olan ürünün
ithalatında 4 yıl süre ile ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulaması yürürlüğe
konulmuştur. Söz konusu önlem 20/9/2017 tarihinde sona erecektir.
G.T.İ.P. Eşyanın
Tanımı
Ek Mali Yükümlülük
1.Dönem 2.Dönem 3.Dönem 4.Dönem
(21/9/2013-
20/9/2014)
(21/9/2014-
20/9/2015)
(21/9/2015-
20/9/2016)
(21/9/2016-
20/9/2017)
5503.20.00.00.00 Poliesterlerden %22 %21,5 %21 %20,5
2.3.2. Gümrük Vergileri ve Diğer Vergiler
2017 Gümrük Tarife Cetveli’nde 5503.20.00.00.00 gümrük tarife istatistik
pozisyonunda (GTİP) yer alan başvuru konusu eş ya “poliesterlerden olanlar” eşya tanımıyla
aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır.
Pozisyon No Eşyanın Tanımı
5503 Sentetik devamsız lifler (karde edilmemiş, taranmamış veya iplik
imali için diğer surette hazırlanmamış):
- Naylon veya diğer poliamidlerden:
5503.11.00.00.00 - - Aramidlerden
5503.19.00.00.00 - - Diğerleri
5503.20.00.00.00 - Poliesterlerden
5503.30.00.00.00 - Akrilik veya modakrilik
5503.40.00.00.00 - Polipropilenden
5503.90.00.00.00 - Diğerleri
Yürürlükteki İthalat Rejimi uyarı nca İran dahil diğer ülkelere %4 oranında gümrük
vergisi uygulanmaktadır. Ayrıca söz konusu eşyaya uygulanan Katma Değer Vergisi (KDV)
ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranları ile gümrük vergileri aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir.
GTİP/Eşya Tanımı KDV
(%) ÖTV
Gümrük Vergisi Oranı (%)
AB-
STA
Güney
Kore Mlzy
GTS Ülkeleri
DÜ EAGÜ ÖTDÜ GYÜ
5503.20.00.00.00
Poliesterlerden 8 - 0 0,6 0 0 0 3,2 4
2.3.3. Diğer Mevzuat
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:22012/11) sayılı
Tebliğ çerçevesinde Güney Kore ve Endonezya menşeli eşyanın ithalatında %6,2
ila %12 arasında değişen oranlarda dampinge karşı önlem mevcuttur.
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2013/13) sayılı
Tebliğ çerçevesinde Çin Halk Cumhuri yeti menşeli eşyanın ithalatında 0,21 ABD
Doları/kg tutarında dampinge karşı önlem mevcuttur.
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2014/37) sayılı
Tebliğ çerçevesinde Hindistan, Tayvan ve Tayland menşeli eşyanın ithalatında
%6,4 ila %23,9 arasında değişen oranlarda dampinge karşı önlem mevcuttur.
- İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/1) 2010/1 sayılı
Tebliğ çerçevesinde, ithalata ilişkin gümrük beyannamelerinin t escilinde "Kayıt
Belgesi" aranmaktadır.
- Gümrük Genel Tebliği (Serbest Dolaşıma Giriş) (Seri No: 3) çerçevesinde başvuru
konusu eşyanın ithalatı, elyaf detay beyanı uygulaması kapsamındadır.
- Başvuru konusu eşya, 2017 yılı İthalat Rejimi Kararı’nın “EK -3 Genelleştirilmiş
Tercihler Sisteminden Yararla nacak Ülkeler Listesi” kapsamında Bangladeş,
Endonezya, Hindistan, Pakistan ve Vietnam menşeli ülkeler için hariç sektör
olarak belirlenmiş olup, mezkûr ülkelerden yapılan ithalatta %4 oranındaki DÜ
vergisi uygulanmaktadır.
- Başvuru konusu eşya, Gümrük Yöne tmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde
laboratuvar tahliline tabi tutulacak eşya kapsamındadır.
3. İTHALATIN GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
3.1. İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi
Yıl Miktar (Kg) Değer ($) B.F. ($/Kg) Miktar
Değişim (%)
2013 118.423.182 196.035.693 1,66 -
2014 155.262.104 241.048.339 1,55 31%
2015 162.782.992 198.860.270 1,22 5%
2016 151.847.715 169.399.609 1,12 -7%
2016(5) 52.934.249 58.700.470 1,11 -
2017(5) 73.359.590 88.102.076 1,20 39%
Polyester elyaf toplam ithalatı incelenen dönem iç erisinde 2016 yılı hariç artmıştır.
2013 yılında 118 bin ton olan ithalat yıllar itibariyle artarak 2015 yılında 16 2 bin tona
ulaşmış, 2016 yılında ise %7 oranında azalarak 151 bin tona gerilemiştir. İthalat, 2017 yılının
Ocak-Mayıs döneminde ise 2016 yılının aynı dönemine göre %39 oranında artışla 73 bin tona
yükselmiştir.
İthal birim fiyatlar 2013 yılında 1,66 $/kg iken 2016 yılında 1,12 $/kg, 2017 yılı Ocak-
Mayıs döneminde ise 1,20 $/kg olarak gerçekleşmiştir.
Soruşturma konusu üründe genel ithalat 2014 yılında %31 oranında artarken 2015
yılında artış hızı yavaşlamış ve 2016 yılında %7 oranında azalma kaydedilmiştir. 2017
dönemsel ithalat ise önceki yılın aynı dönemine göre önemli oranda artış göstermiştir.
3.2. İran Menşeli İthalat
Yıl Miktar (Kg) Değer ($) B.F. ($/Kg) Miktar
Değişim (%)
2013 16.794.554 23.718.952 1,41 -
2014 4.122.300 4.849.104 1,18 -75%
2015 363.274 440.615 1,21 -91%
Yıl Miktar (Kg) Değer ($) B.F. ($/Kg) Miktar
Değişim (%)
2016 600.354 562.158 0,94 65%
2016(5) 265.603 284.806 1,07
2017(5) 5 120 24,00 -100%
İran’dan yapılan ithalat 2013 yılında 16 bin ton iken korunma önlemi alındıktan sonra
izleyen dönemde ithalatta önemli oranda düşüş yaşanmış, %7 6-%91 oranlarında ge rileyen
ithalat 2016 yılında artış göstermiştir . Genel ithalatın seyrinin aksine İran’dan gerçekleşen
ithalatta düşüş yaşanmakta olup, 2017 yılı Ocak -Mayıs döneminde ithalat durma noktasına
gelmiştir.
İthal birim fiyatlar ise 2013 yılında 1,41 $/kg iken 2016 yılında 0,94 $/kg seviyesine
gerilemiştir.
3.3. Ülkeler İtibariyle İthalat
5503.20.00.00.00 GTİP’li ürünün ülkeler bazında ithalatında ilk sırayı Malezya’nın
aldığı ve ülkenin toplam ithalattaki payının yıllar itibariyle %25 -%34 arasında seyrettiği
görülmektedir. İran’ın payı ise 2013 yılında %14, 2014 yılında %3, 2015 yılında %0,2 ve
2016 yılında %0,4 olarak gerçekleşmiştir.
İran’ın yerini serbest ticaret anlaşmamız olan Malezya’nın aldığı görülmekte olup,
Çin, Güney Kore, Mısır ve Romanya ithalatta artış yaşanan diğer ülkelerdir. Söz konusu
ülkelerde ithal birim fiyatlar, İran’a göre daha yüksek seyretmektedir.
2016 yılı ithalat miktarları dikkate alınarak yapılan sıralamada en fazla ithalat yapılan
2. ülke Çin olmuştur. 2013 yılında %14 olan İran’ın payı 2016 yılında %0,4’e gerilemiştir.
Ülke Adı
2013 2014 2015 2016
BF
($/Kg)
Kg
Pay
(%)
BF
($/Kg)
Kg Pay
(%)
BF
($/Kg)
Kg
Pay
(%)
BF
($/Kg)
Kg
Pay
(%)
Malezya 1,61 % 25,1 1,52 % 28,8 1,14 % 28,8 1,08 % 34,3
Çin 1,55 % 12,9 1,43 % 19,4 1,14 % 18,5 1,00 % 15,2
Vietnam 1,56 % 17,7 1,46 % 18,9 1,15 % 22,4 1,04 % 13,9
Mısır 1,43 % 5,5 1,41 % 6,8 1,06 % 6,5 0,90 % 9,1
Güney Kore 2,04 % 3,3 1,87 % 4,6 1,46 %5,8 1,22 % 6,9
Romanya 2,05 % 0,4 1,71 % 1,3 1,29 % 2,5 1,15 % 4,6
Tayvan 1,99 % 8,1 1,86 % 7,1 1,54 % 5,9 1,43 % 4,4
Hindistan 1,73 % 4,6 1,75 % 3,5 1,38 % 2,7 1,14 % 4,1
Ukrayna - % 0,0 1,59 % 0,1 1,14 % 1,2 1,08 % 1,7
Beyaz Rusya 1,74 % 0,9 1,74 % 0,6 1,29 % 0,6 1,09 % 1,4
Almanya 4,25 % 1,5 5,60 % 0,7 4,19 % 0,7 3,37 % 1,2
B.A.E. 1,39 % 0,1 1,25 % 0,8 1,24 % 2,5 1,43 % 1,2
Çek Cumhuriyeti 1,85 % 0,4 1,71 % 0,5 1,30 % 0,4 1,35 % 0,4
İran 1,41 % 14,2 1,18 % 2,7 1,21 % 0,2 0,94 % 0,4
İrlanda 1,75 % 0,6 1,49 % 0,4 1,29 % 0,3 1,24 % 0,3
3.4. Nispî İthalat
Başvuru konusu eşya nın ithalatının yerli üretime göre nispî seyri aşağıda
gösterilmektedir. 2013 -2016 dönemind e ithalatın yerli üretime oranı dalgalı bir s eyir
izlemektedir.
İran menşeli ithalatın yerli üretime oranı ise önlem sonrası dönemde gerilemiş ve
durma noktasına gelmiştir.
Nispi İthalat 2013 2014 2015 2016
Genel İthalat/Yerli Üretim Endeks 100 95 102 92
İran menşeli ithalat/Yerli Üretim Endeks 100 18 0 0
3.5. İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasadan aldığ ı pay 2013 -2015 döneminde artarken, 2016 yılında
düşmüştür. 2013 -2016 döneminde İran menşeli ithalatın piyasa payı önemli ölçüde
gerilemiştir.
Başvuru sahibi firmanın paylaştığ ı veriler ile ül ke tüketimi dikkate alınarak yerli
üretim dalının piyasa payı hesaplanmış ve yerli üretimin piyasa payı 2014 yılında düşmeye
başlamış, 2016 yılında bir miktar toparlanmıştır.
İthalatın Piyasa Payı 2013 2014 2015 2016
İthalatın Piyasa Payı (Genel) Endeks 100 115 125 113
İthalatın Piyasa Payı (İran) Endeks 100 21 2 3
İthalatın Piyasa Payı (Diğer Ülkeler)
Endeks 100 130 146 132
Yerli Üretim Dalının Piyasa Payı
Endeks 100 91 84 92
4. BAŞVURU KONUSU EŞYANIN YERLİ ÜRETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER
Soruşturma konus u ürünün yerli üretimine ilişkin bilgiler, eşyanın yerli üretiminin
%61’ini gerçekleştiren başvuru sahibi firmadan sağlanan verilere dayanmaktadır.
4.1. Üretim
Üretim 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 105 98 107
Başvuru konusu eşyanın genel üretimi 2013-2016 döneminde artmıştır. Anılan
dönemde üretim endeksi 2013 yılına göre önce 5 puan artmış, sonra 2 puan azalmış ve son
olarak 7 puan artmıştır.
4.2. Yurt içi Satışlar
Yurt İçi Satışlar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 104 92 104
Yerli üretici firmaların yur t içi sat ışları soruşturma döneminde 2015 yılı haricinde
artmış olup, yurt içi satış endeksi 2014-2016 yıllarında 2013 yılına göre 4 puan artmış, 8 puan
azalmış ve 4 puan artmıştır.
4.3. Yurtdışı Satışlar
Yurtdışı satışlar 2013-2016 döneminde yükselme eğilimi göstermiş, özellikle 2015 ve
2016 yıl larında öne mli artışlar yaşanmıştır. Yurtdışı satış miktar endeksi 2014-2016
döneminde sırayla 95, 121 ve 122 olarak gerçekleşmiştir.
4.4. Tüketim
Tüketim 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 114 110 113
*Başvuru sahibi firmanın verileri üzerinden genel tüketim miktarı hesaplanmıştır.
Soruşturma konusu ürünün tüketimi yıllar itibariyle artmış olup, söz konusu t üketim
endeksi 2014-2016 döneminde 2013 yılına göre sırayla 14, 10 ve 13 puan artmıştır.
4.5. Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
Yıllar itibariyle kapasite miktarı endeksi değişmemiştir. Kapasite kullanım oranı ise
üretim miktarına bağlı olarak 2014 yılında artmış, 2015 yılında azalmış ve 2016 yılında tekrar
artmıştır.
4.6. Dönem Sonu Stoklar
Soruşturma dönemi olan 2013 -2016 döneminde dön em sonu stoklar önce artmış , daha
sonra ise azalmıştır.
Dönem Sonu Stoklar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 143 81 51
4.7. İstihdam
İstihdam 2013-2016 döneminde artış kaydetmiştir. 2014-2016 yıllarında istihdam
endeksinin 2013 yılına göre sırayla 15, 6 ve 19 puan arttığı ve pozitif bir ilerleme kaydedildiği
görülmektedir.
İstihdam 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 115 106 119
Yurtdışı Satışlar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 95 121 122
Kapasite ve KKO 2013 2014 2015 2016
Kapasite Endeksi 100 100 100 100
KKO Endeksi 100 105 98 107
4.8. Verimlilik
Verimlilik 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 91 92 90
İşgücü verimliliği 2013 -2016 döneminde istihdam edilen kişi s ayısının artışı ile
birlikte azalmış ve 91,92 ve 90 olarak gerçekleşmiştir.
4.9. Kârlılık
Kârlılık 2013 2014 2015 2016
Kârlılık Endeksi 100 1.360 1.003 1.508
Yerli üreticilerin kârlılık endeksleri önlem sonrası dönemde yükselişe geçmiştir.
5. DEĞERLENDİRME
Soruşturma konusu üründe önlemin yürürlüğe konulmasından itibaren piyasa payı ve
verimliliğinde aşağı yönlü; üretim, yurtiçi satış, istihda m, yurtdışı satışlar, kapasite kullanım
oranı, kârlılık gibi göstergelerinde ise olumlu seyir görülmektedir.
Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2016 yılına kadar artarak devam etmektedir,
ancak İran menşeli ithalat önlem sonrasında durma noktasına gelmiştir.
Bir önceki yıla göre 2016 yılında %7 oranında azalan ithalat 2013 dönemine göre %28
oranında art mıştır. 2016 yılında İran menşeli ithalat bir önceki yıla göre %65 oranında
artarken, 2013-2016 döneminde %96 oranında azalmıştır.
Soruşturma döneminde üretim miktarı endeksi incelendiğinde 2016 yılında 2013 yılına
göre 107’ye yükselmiştir. Y urtiçi satışlar da 2016 yılında endeks 104 olarak gerçekleşirken,
yurtdışı satışlarda önemli bir artış yaşanmış ve endeks 122’ye yükselmiştir.
Soruşturma döneminde yerli üretimin piyasa payı 2013-2016 döneminde ithalata göre
yüksek seyretmiş, 2014-2016 döneminde 91, 84 ve 92 olarak gerçekleşmiştir.
İthalatın piyasa payı genel itibariyle 2013 -2016 d öneminde dalgalanmaktadır. 2013 -
2016 döneminde 11 5, 125 ve 113’e yükselmiştir. İran menşeli ithalatın piyasa payı endeksi
2014-2016 döneminde 21, 2 ve 3 olarak gerçekleşmiştir. Korunma önlemi ile birlikte anılan
ülke menşeli ithalatın iç piyasada asgari bir payı olmuştur.
İthalatın yerli üretime oranı endeksi 2014 yılında 95, 2015 yılında 102 ve 2016 yılında
92 olarak gerçekleşmiştir.
İhracat (Genel) 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 94 117 119
2013-2016 dönemin de polyester e lyaf ihracat miktar endeksi 2014 yılında 6 puan
azalmış, 2015 yılında 17 ve 2016 yılında 19 puan artmıştır.
Bununla birlikte, İran menşeli malların önlem öncesi dönemde ithalattan aldığı pay
göz önünde tutulduğunda, önlemin yürürlükten kalkması sonrasında İran menşeli ithalatın
tekrar ve hızla artma olasılığının yüksek olduğu değerlendirilmektedir.
International Trade Center (IT C) istatistiklerine göre 5503.20 GTP’de dünya
ihracatında İran’ın payı 2013-2016 döneminde giderek azalırken, ülkemizin payı yükselmiştir.
Diğer yandan, İran menşeli ithalatın yerli üretim üzerinde ki etkisine dair yapılan
analiz önlemin yürürlükten kaldırılması halinde İran menşeli ithalatın yerli üretim dalı
üzerinde sebep olacağı ciddi zarar tehdididir.
Soruşturma konusu üründe önlemin yürürlüğe konulmasından itibaren piyasa payı ve
verimliliğinde aşağı yönlü; üretim, yurtiçi satış, istihda m, yurtdışı satışlar, kapasite kullanım
oranı, k ârlılık gibi göstergele rinde ise olumlu seyir görülmektedir . Ancak bazı ekonomik
göstergelerde yaşanan iyileşmelerin rekabet koşullarına uyumla açıklanması mümkündür.
İthal fiyat, CIF birim kıymetlere %4 oranında gümrük vergisi eklenerek bulunan
fiyatları ifade etmektedir. Hem İran menşeli ürünlerin hem de ortalama ithal fiyatlarının
yurtiçi satış fiyatlarını kırma oranları yer almakta olup, soruşturma konusu ürün için fiyat
kırılması dalgalı bir seyir izlemektedir.
İran menşeli ürünün 2013 yılında gümrük vergili ithal fiya tı, yurt içi satış fiyatını n
altında seyretmekte, 2016 döneminde ise yurtiçi satış fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşanmış
ancak buna rağmen İran menşeli ürünün i thal fiyatının üzerinde kalmaktadır . İthal fiyatlara
bağlı olarak yurtiçi satış fiyatlarında da gerileme olmuştur.
6. YENİ REKABET KOŞULLARINA UYUM
Korunma önlemi uygulamaları ile yerli üreticilerin piyasa koşullarına uyumunun
kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Başvuru sahibi firmalar tarafından yapılan üretim
teknolojisinde gelişmeler, y eni hat yatı rımı, makine teçhizat alı mları, Ar -Ge çalışmaları
devam etmektedir.
7. SONUÇ ve ÖNERİ
İran’dan p olyester e lyaf ithalatı önlemle birlikte durma nokta sına gelmiş ve 2013
yılında 16.795 ton olan ithalat, 2016 yılında 600 tona gerilemiştir.
İran menşeli ürünü n piyasa payı endeksi 2014 yılında 21, 2015 yılında 2 ve 2016
yılında 3 olarak gerçekleşmiştir.
Bununla birlikte, önlemin yürür lüğe konulmasından itibaren yerli üretim dalının
piyasa payı ve verimliliğinde aşağı yönlü; üretim, yurtiçi satış, istihda m, yurtdışı satışlar,
kapasite kullanım oranı, kârlılık gibi göstergelerinde ise olumlu seyir görülmektedir.
İran’ın Türkiye’ye ihracat rakamları düşmüş olmakla birlikte , yürürlükte olan önlemin
kaldırılması halinde, İran’dan soruşturma konusu eşyanın önemli miktarda ithal edileceği, bu
ithalatın yerli üreticilerin rekabete uyumunu ve ekonomik göstergelerini bozabil eceği ve bu
sebeple ciddi zarar tehdidinin devam ettiği değerlendirilmektedir.
İran’da kapasite artışı devam etmekte olup, İran’a uygulanan amba rgo nedeniyle
Avrupa pazarına sınırlı olarak giriş yapabilen İran’da yerleşik ihracatçılar, korunma önleminin
kaldırılması ile hem coğrafi yakınlık hem lojistik açıdan öncelikli pazar olarak ülkemize
ihracatlarını artırabileceklerdir.
Bu değerlendirmeler den hareketle, yürürlükte olan ve ek mali yükümlülük şeklinde
uygulanan önlemin 3 yıl süreyle uzatılmasının, ek mali yükümlülük vergi oranının ise
uygulamanın birinci yılında %20 olarak belirlenmesinin ve bu oranın aşağıda belirtildiği
şekilde azaltılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
GTİP Eşyanın Tanımı
Ek Mali Yükümlülük
1.Dönem 2.Dönem 3.Dönem
(21/9/2017-
20/9/2018)
(21/9/2018-
20/9/2019)
(21/9/2019-
20/9/2020)
5503.20.00.00.00 Poliesterlerden %20 %19,5 %19