Tebliğler · No: 2017/10 · Resmî Gazete: 2017-08-28
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/132006
28 Ağustos 2017 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 30168
TEBLİĞ
Ekonomi Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2017/10)
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 22/4/2017 tarihli ve 30046 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/2) ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan
kararı içermektedir.
MADDE 2 – (1) Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1’de yer almaktadır.
MADDE 3 – (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 9603.21.00.00.00 Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonunda yer alan ürünün ithalatında 3 (üç) yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi
uygulanmasına, ek mali yükümlülüğün aşağıda yer alan ta bloda gösterildiği şekilde belirlenmesine, Dünya Ticaret
Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 12.3 maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak
önemli bir menfaati olan Dünya Ticaret Örgütü üyeleri ile talep olması halinde istişareler de bulunulmasına, Korunma
Önlemleri Anlaşması’nın 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali
hususunda Bakanlar Kurulu’na öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir.
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.
EK-1
DİŞ FIRÇALARI İTHALATINDA KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA
İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
1.1. Başvuru
Banat Fırça ve Plastik A.Ş. (Banat) firması tarafından artan ithalattan zarar gördüğü
gerekçesiyle diş fırçaları ithalatında korunma önlemi alınması için başvuruda bulunulmuştur.
Başvuru sahibi firma, Türkiye üretiminin %97’sini gerçekleştirmektedir.
1.2. Soruşturma Açılması
Başvuru dosyasının ön incelemesinde, ithalat artışı, yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinde zarar veya zarar tehdidi ve her ikisi arasında illiyet bağının bulunduğuna ilişkin
bulgular İthalatta Korunma Önlemleri Kurulu’na sunulmuş o lup, Kurul başvuru konusu ürün
için Korunma Önlemi Soruşturması açılmasına karar vermiştir.
Bu çerçevede, 22/4/2017 tarihli ve 30046 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemlerine İlişkin 201 7/2 sayılı Tebliğ ile Kurul kararı ilan edilerek anılan eşya
ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması açılmıştır. Ayrıca, soruşturmanın açıldığına
ilişkin bildirim 3/5/2017 tarih ve
G/SG/N/6/TUR/23 kodu ile Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) internet sitesinde yayımlanmıştır.
1.3. İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantısı
Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara kendilerini tanıtmaları ve varsa sözlü olarak
dinlenme taleplerini iletmeleri için soruşturmanın açılış tarihinden itibaren 20 gün, istenen bilgi
ve belgeleri sunmaları için ise 30 gün süre verilmiştir. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde
3 yabancı hükümet, 5 ithalatçı firma olmak üzere toplam 8 ilgili taraf başvurusu alınmıştır.
1.4. Yerinde İnceleme
Soruşturma kapsamında başvuru sahibi firma ca Bakanlığımıza iletilen ekonomik
göstergelerin doğruluğunu teyit etmek ve üretim sürecini yerinde incelemek amacıyla 2/6/2017
tarihinde yerli üretici Banat‘ın üretim tesisinde yerinde inceleme yapılmıştır.
1.5. Soruşturma Dönemi
Soruşturma dönemi olarak 1/1/2013 – 31/12/2016 arası 4 yıllık dönem esas alınmıştır.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN
2.1. Genel Bilgiler
Soruşturma konusu ürün olan diş fırçaları, 9603.21.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik
Pozisyonunda (GTİP) “Diş fırçaları (takma damak fırçaları dâhil)” şeklinde ta nımlanmakta
olup ağız ve diş sağlığını korumak amacıyla kullanılmaktadır.
Diş fırçası üretiminde belli özelliği haiz polipropilen, çeşitli boya türleri, pirinç tel ve beyaz
kıl ve benzeri hammaddeler kullanılmaktadır. Granül halinde plastik hammadde ile enjeksiyon
makinesinde diş fırçasının sapı üretilmekte, ardından fırça olarak işlev görev filamentler (iplik
veya kıl olarak tanımlanabilir) CNC makineleri yardımıyla sapa çakılmakta ve elde edilen diş
fırçaları paketlenmektedir.
Yerli üreticilerin üretim tesislerinde yap ılan yerinde inceleme ziyaret inde soruşturma
konusu ürüne ilişkin katma değerin önemli bir kısmının yerli üretici tarafından yurt içinde
oluşturulduğu anlaşılmıştır.
2.2. Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün
Diş fırçaları nihai ürün olup, yerli ve ithal olanlarının kullanım alanları aynıdır.
İthal ürünler üretim teknolojisi, kullanılan hammaddeler, üretim süreci, teknik özellikleri
ve tüketici tercihleri açısından da yerli ürünler ile aynı özellikleri taşımaktadır. Pazara sunulan
ithal ve yerli üre tim ürünlerin ta mamı aynı perakende kanalları kullanılarak satılmaktadır.
Tüketici tercihleri , yüksek reklam ve pazarlama faaliyeti olan üst segmentte konumlanan
ürünler ile ekonomik fiyatlı ürünler yönünde olabilmektedir.
Sonuç olarak, kullanım yeri ve yukarıda belirtilen diğer yönlerden incelendiğinde, yerli diş
fırçaları ile ithal olanların benzer ürünler olduğu tespit edilmiştir.
2.3. Mevzuat
9603.21 tarife pozisyonu altındaki GTİP’te yer alan diş fırçaları tanımlı ürün ithalatında
2017 yılı İthalat Rejimi Kararı kapsamında uygulanan gümrük vergileri aş ağıdaki tabloda
gösterilmekte olup Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanan
ülkeler1 ile Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) kapsamındaki ülke gruplarınd an yapılan
ithalatta gümrük vergisi %0 olarak uygulanmaktadır . Diğer ülkelerden gerçekleştirilen ithalat
ise %3,7 oranında gümrük vergisine tabi dir. Soruşturma konusu ürün ithalatında %8 oranında
KDV uygulanmaktadır.
Gtip Madde Adı Kdv
Gümrük Vergisi Oranı
AB-
STA G.Kore GTS Ülkeleri Dü Eagü Ötdü Gyü
9603.21.00.00.00
Diş fırçaları (takma
damak fırçaları
dâhil)
8 0 0,6 0 0 0 3,7
Ayrıca, 31/12/2003 tarihli ve 25333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Gözetim
Uygulanmasına İlişkin 2003/20 sayılı Tebliğ çerçevesinde 9603.21 pozisyonunda yer alan diş
fırçalarının CIF birim kıymeti 0,2 0 ABD Doları/Adet’in altında olanlarının ithalatı gözetime
tabidir.
1 Güney Kore ile Ülkemiz arasında STA bulunmakta olup, diş fırçası ürününde mezkûr ülkeye anlaşma gereği
%0,6 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır.
3. İTHALAT ARTIŞI VE İTHALATIN GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Soruşturma konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı
payın ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir. Söz
konusu istatistikler, Türkiye İstatistik Kurumu ta rafından sağlanan dış ticaret istatistikleri ile
yerli üreticiler tarafından verilen bilgiler kullanılarak hesaplanmıştır.
3.1. İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi
9603.21.00.00.00 YILLIK İTHALAT DEĞİŞİM
Yıl Miktar
(Adet) Değer ($) BF
($/Adet)
Miktar
(adet) Miktar (%)
2013 44.227.568 20.831.792 0,47
2014 51.343.151 25.218.308 0,49 7.115.583 16,09
2015 61.263.389 29.044.880 0,47 9.920.238 19,32
2016 69.888.488 28.945.736 0,41 8.625.099 14,08
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere, soruşturma kapsamında ele alınan GTİP’te yer
alan diş fırçaları ithalatının soruşturma döneminde hem değeri hem de miktar ı mutlak olarak
artmıştır. 2013 yılında 44.227.568 adet olan ithalat, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında %16, %19
ve % 14 oranında artarak sırasıyla 51.343.151 adet , 61.263.389 adet ve 69.888.488 adet
seviyesine ulaşmıştır.
Bu kapsamda, soruşturma konusu ürünün ithalatının yakın zamanda ani, keskin ve ciddi
şekilde mutlak olarak artış gösterdiği değerlendirilmektedir.
3.2. Ülkeler İtibariyle İthalat
2016 yılı ithalat miktarı baz alınarak en fazla diş fırçası ithalatının yapıldığı ilk 10 ülke
içerisinde ilk sırada Çin gelmekte olup anılan ülkenin toplam ithalat içindeki miktar itibariyle
payı 2013 yılında % 25 iken, takip eden yıllarda artış göstermiş ve 2016 yılında % 36’ya
ulaşmıştır.
Ülkeler itibariyle yapılan sıralamada soruşturma döneminde ikinci sırayı Vietnam almakta
olup Vietnam’ın 2013 -2015 yılları arasında toplam ithalat içerisinde en yüksek payı aldığı
görülmektedir. 2016 yılına gelindiğinde ise Vietnam ilk sırayı Çin’e kaptırarak ikinci en büyük
tedarikçi ülke konumuna gerilemiştir.
Yapılan sıralamada görülmektedir ki, daha çok düşük birim fiyatlı ürünlerin geldiği Çin,
Vietnam ve Hindistan toplam diş fırçası ithalatının %75’ini teşkil etmektedir. Kalan ithalatın
büyük çoğunluğu ise İrlanda, Almanya, İtalya ve İsviçre’den gelmekte olup, mezkûr ülkelerden
birim fiyatlar itibariyle üst segment diş fırçası ithalatının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Aşağıdaki tabloda Türkiye’nin diş fırçası ithalatının yıllar itibariyle miktar bazında menşe
ülkelere göre dağılımı yer almaktadır.
Miktar: Milyon Adet
ÜLKE ADI
2013 2014 2015 2016
Miktar
BF
$/Adet Miktar
BF
$/Adet Miktar
BF
$/Adet Miktar
BF
$/Adet
ÇİN 11,3 0,27 14,7 0,31 15,6 0,44 25,0 0,36
VİETNAM 16,2 0,11 17,6 0,11 24,3 0,10 21,2 0,09
İRLANDA 3,2 1,61 3,5 1,76 6,4 1,28 7,0 0,91
HİNDİSTAN 5,8 0,61 5,7 0,43 4,2 0,60 6,3 0,36
ALMANYA 2,1 0,98 3,0 1,24 2,5 1,23 3,2 1,50
İTALYA 2,5 0,75 3,2 0,79 4,0 0,74 3,2 0,69
İSVİÇRE 2,3 1,06 2,2 1,02 2,2 0,71 1,4 0,69
TAYLAND 0,0 - 0,0 2,28 0,7 0,27 0,8 0,19
İSVEÇ 0,2 1,50 0,3 1,52 0,5 1,18 0,5 1,17
İNGİLTERE 0,1 0,45 0,1 0,58 0,2 0,26 0,3 0,16
DİĞER
ÜLKELER 0,67 0,94 0,88 0,99 0,69 0,76 0,90 0,77
Genel Toplam 44,2 0,47 51,3 0,49 61,3 0,47 69,9 0,41
3.3. Gelişme Yolundaki Ülkeler (GYÜ) İtibariyle İthalat
Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9 uncu maddesi “Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir
ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı Üye ithalatındaki payı yüzde 3'ü ve toplu olarak
yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki üye ülkelerin ilgili ürünün toplam
ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece, korun ma tedbirleri uygulanmayacaktır” hükmünü
içermektedir.
Bu hüküm çerçe vesinde, gelişme yolundaki ülke statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin
2016 yılı içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, toplam diş fırçası ithalatı içerisinde
GYÜ statüsünde değerlendirilen Vietnam %30 paya, Hindistan %9 paya, Malezya ise %0, 04
paya sahiptir. Bunlardan Vietnam ve Hindistan, önlemden muafiyet sağlamak için gerekli olan
%3’ün üzerinde ithalat payına sahip olduğundan, herhangi bir önlem gelmesi durumunda
mezkûr ülkelerin muaf ülke kapsamında yer almayacağı değerlendirilmektedir.
ÜLKE STATÜSÜ 2016
Ülkeler Miktar (Adet) İth Payı (%)
GYÜ
VİETNAM 21.249.708 30,41
HİNDİSTAN 6.313.768 9,03
MALEZYA 24.696 0,04
%3'ün Üzerinde Olanlar Toplamı 27.563.476 39,44
%3'ün Altında Olanlar Toplamı 24.696 0,04
GYÜ Toplamı 27.588.172 39,47
Diğer Ülkeler Toplamı 42.300.316 60,53
Genel Toplam 69.888.488 100
3.4. Nispi İthalat
2013 2014 2015 2016
İthalat/Yerli Üretim Endeks 100 82 123 139
Nispi ithalat verileri hesaplanırken başvuru sahibi firmanın üretime ilişkin olarak sunduğu
veriler ile ithalat istatistikleri kullanılmıştır.
Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, 2015 yılındaki %50 düzeyindeki artış oranı dikkat
çekici olup, ithalat yerli üretim karşısında 2016 yılında 2013 yılına göre %39 oranında artış
göstermiştir.
3.5. İthalatın Piyasa Payı
2013 2014 2015 2016
İthalatın Piyasa
Payı Endeks 100 95 103 107
Yerli Üretimin Piyasa
Payı Endeks 100 117 88 76
İthalatın piyasa payı, soruşturma döneminin başında 100 iken, 2016 yılında 107 seviyesi ile
soruşturma döneminin en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Yerli üretimin piyasa payının ise %24
oranında gerilediği görülmektedir.
3.6. İthal Fiyatları ve Fiyat Kırılması
3.6.1. İthal Fiyatları
Ülkeler itibariyle en çok ithalat gerçekleştirilen ilk üç ülke olan Çin, Vietnam ve
İrlanda’nın 2013-2016 döneminde ithalat artış oranları sırasıyla %122, %31 ve %123 olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu ülkelerin 2016 yılı birim fiyatları ise sırasıyla 0,36 $/Adet, 0,09
$/Adet ve 0,91 $/Adet’tir.
Bununla birlikte, tüm ülkelerde n gerçekleştirilen diş fırçası ithalatının ağırlıklı ortalama
birim fiyatı 0,41 $/Adet olarak gerçekleşmiş olup, bu fiyatın altında birim fiyatı haiz 9 ülke
(Çin, Vietnam, Hindistan, Tayland, İngiltere, BAE, Fransa, Avusturya ve Portekiz) toplam
ithalatın %77’sini oluşturmaktadır. Ortalama birim fiyatın üstünde fiyata sahip ülkelerin
başında ise İrlanda, Almanya, İsveç ve Rusya gibi ülkeler gelmektedir.
2013-2015 döneminde yatay bir seyir izleyen ithal birim fiyatı 2016 yılında bir önceki yıla
göre %12,6 oranında düşmüştür.
Bu çerçevede, 2013 -2016 yıllarında Türkiye’ye önemli miktarda ithalatı bulunan Çin,
Vietnam, İrlanda, Hindistan, İtalya ve İsveç’in birim fiyatlarında 2016 yılında ciddi düşüş
eğilimleri gözlemlenmektedir.
3.6.2. Fiyat Kırılması
Soruşturma kon usu ürünün tüketici tercihini belirleyen önemli etkenlerin başında ürün
kalitesi ve tasarımı gelmekle birlikte, diğer belirleyici unsur ürünün fiyatıdır. Bu kapsamda, diş
fırçalarının yerli ve ithal olanlarının fiyatlarının karşılaştırıldığı tablo aşağıda yer almaktadır.
Anılan tabloda diş fırçalarının birim sınai ve ticari maliyeleri ile yıllık ortalama döviz alış
kuru kullanılarak hesaplanan yurtiçi birim fiyatlarına ve CIF ithal birim fiyatlarına yer verilmiş
olup bu kapsamda ithal fiyatlarının yurtiçi fiyatlarını kırma oranları ve fiyat baskısı
hesaplanmıştır. Fiyat kırılması, ithal eşya fiyatının yerli üretim eşyanın fiyatının ne kadar
altında olduğunu, fiyat baskısı ise makul kar ile hesaplanan normal yurtiçi satış birim
fiyatlarının ithal birim fiyatları tarafından ne kadar baskılandığını göstermektedir.
Ürüne uygulanan vergiler CIF ithal fiyatı üzerinden belirlendiğinden, kırılma ve baskı
oranları da CIF ithal fiyatı üzerinden hesaplanmıştır.
Aşağıda yer alan tabloda görüldüğü üzere, soruşturma ko nusu ürünün ithal birim fiyatları
yurt içi birim satış fiyatlarını 2013 -2016 yıllarında %55,17, %14,34, %9,44 ve %27,23
oranlarında kırmaktadır.
Fiyat baskısı hesaplanırken ise, yerli üreticilerin ortalama ticari maliyetine %10 oranında
eklenen makul kar la bulunan olması gereken satış fiyatı ile ithal birim fiyatları
karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede hesaplanan fiyat baskısının 2013, 2014, 2015 ve 2016
yıllarında sırasıyla %38, %12, %11 ve %29 oranında olduğu görülmektedir.
Fiyatlar 2013 2014 2015 2016
Satılan malların birim sınai mal. ($/Adet)
Satılan malların birim ticari mal. ($/Adet)
Yurtiçi birim satış fiyatı ($/Adet) (a)
Yurtiçi birim olması gereken satış fiyatı ($) (Ticari
maliyet + %10 kar) (d)
İthal Birim Fiyatı ($)* (c)
Gümrüklü İthal Birim Fiyatı ($) (b)
Fiyat Kırılması ($/Adet) (a-b)
Fiyat Kırılması (%) (a-b) / (c) 55 14 11 27
Fiyat Baskısı ($/Adet) (d-b)
Fiyat Baskısı (%) (d-b) / (c) 38 12 11 29
Ortalama Döviz Kuru 1,9 2,19 2,72 3,02
(*) İthal birim fiyatına %2 ithal masrafları ve %3,7 gümrük ver. dâhil edilmiştir.
Diğer taraftan, tüm ülkelerden yapılan ithalat birim fiyatına göre hesaplanan fiyat kırılması
ve fiyat baskısı tablosuna ek olarak, toplam diş fırçası ithalatının %66’sını kapsayan Çin ve
Vietnam ülkelerinden gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatlarına göre oluşturulmuş fiyat
kırılması ve baskısı çok daha yüksektir.
Genel ortalamadan daha düşük birim fiyatlı Çin ve Vietnam’dan gerçekleştirilen ithalat
sonucunda Çin için fiyat kırıl ması ve baskısı sırasıyla %49 ve %52 iken, Vietnam için bu
oranlar %493 ve %506 olmaktadır. Bu kapsamda, Vietnam’dan yapılan ithalatın yerli ürünün
fiyatlarını ne kadar önemli ölçüde kırdığını göstermek için aşağıdaki tablo yer almaktadır.
VİETNAM - Fiyat Kırılması ve Baskısı Birim Fiyat 2016
Türkiye'ye İhraç Fiyatı (CIF) $/Adet (a)
Gümrüklü İhraç Fiyatı (*) $/Adet (b)
YÜD Gerçekleşen Yurtiçi Satış Fiyatı
TL/Adet
Döviz Kuru (TCMB) 3,021
$/Adet (c)
YÜD Olması Gereken Satış Fiyatı (Tic. Mal.
+%10 Kar)
TL/Adet
$/Adet (d)
Fiyat Kırılması $/Adet (c)-(b)
% (c)-(b)/(a) 493%
Fiyat Baskısı $/Adet (d)-(b)
%(d)-(b)/(a) 506%
Kaynak:YÜD, TÜİK ve TCMB, 2016
(*) Vietnam için %2 ithal masrafları ve %3,7 gümrük vergisi dâhil pazara giriş fiyatıdır.
3.7. İthalatın Gerçekleşme Koşulları
Soruşturma döneminde diş fırçaları ithalatının mutlak ve nispi olarak artmakta olduğu ;
ithalatın dönem başında 44.227.568 adet iken, dönem sonunda dönem başına göre %58
oranında artarak 69.888.488 adet seviyesine ulaştığı tespit edilmiştir.
Buna paralel olarak, ithalatın yerli üretime oranı ile ithal atın piyasa payının yüksek
düzeylerde seyretmekte olduğu görülmektedir. 2013 yılında %22 olan yerli üretimin piyasa
payı, soruşturma döneminde daha da erimiş ve %17 seviyelerine kadar gerilemiştir.
İthalat fiyatlarının yerli üretici fiyatlarının hem üzerinde hem de altında olabildiği, çok
büyük bir kısmının ise yerli üretici fiyatlarının altında olduğu görülmektedir. Diğer taraftan,
yüksek fiyatlı üst segmentteki ürünler ile alt segmentteki ürünlerin her birinin aynı işleri gören
diş fırçası olması nedeniyle aralarında tüketici tercihleri açısından geçişkenlik bulunmakta olup,
bu anlamda tüm diş fırçaları birbirine doğrudan rakip konumundadır ve üst s egmentte artan
ithalat orta ve alt segmentteki talebi de etkileyebilmektedir.
Bu itibarla, inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün itha latında gerek mutlak
gerekse nispi olarak yakın zamanda, ani, keskin ve önemli bir artış yaşandığı görülmektedir.
3.8. Öngörülmeyen Gelişmeler
Bu bölüm de başvuru sahibi yerli üreticiler in ithalatın artmasına neden olduğunu ileri
sürdükleri öngörülmeyen gelişmeler irdelenecektir.
Başvuru sahibi yerli üretici tarafından, 2006 yılından itibaren ithalatın tedricen arttığı, son
olarak 2016 yılında ani bir şekilde ithalat ın yaklaşık olarak 9.000.000 adet artış gösterdiği ve
yerli üretim dalının çok ciddi bir şekilde zarar gördüğü ifade edilmiştir.
Yüksek nüfusa ve düşük gelire sahip pek çok doğu ve uzak doğu ülkesinde son yıl larda
gelir düzeylerinde önemli yükselmeler yaşandığı; bu durumun ise diş bakımı, kişisel bakım vb.
gibi alanlarda ilgili ülkelerde hem tüketim i hem de üretimi çok ciddi şekilde artırdığı
vurgulanmıştır.
Bu durum neticesinde önceki yıllarda yüksek gelirli ülkelerde üretim yapan çok uluslu
küresel şirketlerin hem tüketim bölgelerine rahat satış yapabilmek hem de üretim maliyetlerini
düşürerek daha rekabetçi olabilmek için bu ülkelerde ya üretim yapmaya ya da o ülkelerdeki
üreticilerden diş fırçası tedarik etmeye başladığı iddia edilmektedir.
Yeni gelişen tedarikçi ülkelerde sürekli artan üretimin yanı sıra hammadde maliyetlerinin
ülkemizden düşük olması ve bunun yanı sıra işçilik maliyetinin de özellikle piyasa ekonomisi
olmayan veya işçilik maliyetinin düş ük ol duğu ülkelerden yapılan ithalatı hızla artırdığı ve
önceki yıllarda gelişmiş ülkelerle rekabet eden sektörün kısa bir süre içerisinde beklenmedik ve
çok büyük tedarikçi ülkeler ile rekabet etmek zorunda bırakıldığı belirtilmektedir.
Bu itibarla, son yıllarda Çin ve Vietnam diş fırçası üretim kapasitesi bakımından dünyanın
en büyük üreticilerine ev sahipliği yapmaya başlamıştır . Örneğin, Çin’de yer alan Colgate -
Sanxiao Co. Ltd. firmasının yılda 1,4 milyar adet üretim kapasitesi olduğu, bunun ise %55’li k
kısmını ihraç ettiği bilinmektedir. Yine Colgate firmasının Vietnam’ın Binh Duong eyaletinde
faaliyete geçen ve yıllık 250 milyon adetlik diş fırçası fabrikası da ihracat amaçlı faaliyet
göstermektedir. Vietnam’da yerleşik 2016 yılında kurulan K&G Vi etnam Investment Jo int
Stock Company isimli firmanın yıllık üretim kapasitesi nin 6 milyon civarında; 2012 yılında
Çin’de kurulan Yangzhou E.S. Toothbrush Co. Ltd. firmasının yıllık kapasitesinin 152 milyon
adet olduğu öğrenilmiştir.
Öte yandan, dünyanın en bü yük ithalatçısı konumunda bulunan ABD , Almanya, Fransa,
Hollanda ve Rusya’nın aşağıda yer alan tablodan da görüleceği üzere son dönemde ithalatında
önemli oranlarda düşüş gerçekleşmiş olup, bu durumun aşırı kapasiteye sahip Uzakdoğu
menşeli eşyanın ülkemize akmasına katkıda bulunduğu düşünülmektedir.
Dünya İthalatı2 Değer (Milyon Dolar) Değişim % Pay %
Ülke Adı (İlk 10) 2014 2015 2016 2016-2014 2014 2016
ABD 243 246 237 -2,61 12 11
Almanya 184 182 179 -2,59 9 8
Japonya 95 104 119 25,80 5 5
İngiltere 94 99 99 5,37 4 5
Fransa 86 72 75 -12,87 4 3
Güney Kore 62 70 72 17,10 3 3
Kanada 54 61 63 16,08 3 3
Hollanda 68 64 62 -9,21 3 3
Çin 37 46 55 47,98 2 3
Rusya 66 49 48 -28,11 3 2
Diğer Ülkeler 1.108 1.117 1.163 4,97 53 54
Toplam 2.097 2.109 2.171 3,55 100 100
2 http://www.trademap.org/Country_SelProduct_TS.aspx?nvpm=1|||||960321|||6|1|1|1|2|1|2|1|1
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Türkiye’ye yapılan diş fırçaları ithalatında
soruşturma döneminde yaşa nan ani, ciddi ve keskin artışta , özellikle son dönemde
öngörülmeyen dünya piyasa şartlarının etkisi olduğu değerlendirilmektedir.
4. CİDDİ ZARAR VEYA ZARAR TEHDİDİ
Soruşturma konusu ürünün yerli üretimine ilişkin ekonomik göstergeler, başvuru sahibi
firma tarafından sağlanan verilere dayanmakta olup, soruşturma dönemi 2013 -2016 yılları
olarak belirlenmiştir.
4.1. Üretim
Üretim 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 142 113 113
Soruşturma konusu ürünün üretimi 2014 yılında artmış olsa da 2015 yılında yaklaşık
%21’lik bir düşüş göstermiştir. 2016 yılında üretim, baz yıl olan 2013’e göre %13 oranında bir
artış yaşanmış, ancak en yüksek üretimin gerçekleştiği 2014 yılına göre %20 düşmüştür.
4.2. Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
Kapasite 2013 2014 2015 2016
Kapasite Endeksi 100 100 100 100
KKO Endeksi 100 142 113 113
Yerli üreticinin toplam üretim kapasitesi soruşturma dönemi boyunca değişmemiş olup, 16
saat/gün/adet vardiya hesabına göre kapasitesi hesaplanmıştır. Kapasite kullanım oranı ise 2014
yılında artış gösterse de 2015 ve 2016 yıllarındaki üretim seviyesindeki gerilemeye paralel
olarak yaklaşık %20 oranında bir düşüşle %48 olarak gerçekleşmiştir.
4.3. Yurtiçi Satışlar
Yurtiçi satışlar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 143 119 112
Yerli üreticinin yurt içi satışları üretim verisinde olduğu gibi 2014 yılında büyük oranda
artış göstermiş ancak; son iki yıl içerisinde düşüş eğilimine girmiştir.
4.4. Yurtdışı Satışlar
Yurtdışı satışlar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 129 100 100
Yurt dışı satışlarda da benzer bir tablo ortaya çıkmış olup, soruşturma dönemi sürecinde
2014 yılında yakalanan artış oranı diğer yıllarda korunamamıştır. Öyle ki 2014 yılındaki
%29,16’lık artışın ardından yurtdışı satışlar 2016 yılında tekrar 2013 seviyesine gerilemiştir.
4.5. Tüketim
Aşağıda yer a lan tabloda Türkiye’nin yıllar itibariyle diş fırçası tüketimi yer almaktadır.
Tüketim büyüklükleri, ülkemizde faaliyet gösteren ve tüm yerli üretimin %97’sini
gerçekleştiren başvuru sahibi Banat firmasının satış rakamları ile toplam ithalat miktarı
kullanılarak hesaplanmıştır.
Tüketim 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 122 134 148
Tüketim 2013 yılında 100 seviyesindeyken 2014, 2015 ve 2016 yıllarında artış göstermiş
olup sırasıyla 122, 134 ve 148 seviyesine ulaşmıştır. Söz konusu yükseliş trendi içerisinde en
yüksek artış oranı 2014 yılında görülmüştür.
Tablodan da anlaşıldığı üzere, diş fırçalarının tüketimi sağlık bilincinin gelişmesi ve kişisel
bakım ürünlerinin kullanımının artışıyla paralel olarak sürekli artmaktadır.
4.6. Dönem Sonu Stoklar
Stoklar 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 100 87 144
Yerli üreticinin stokları, soruşturma döneminde dalgalı bir seyir izlemiştir. 2016 yılında
2014 yılına göre %44’lük bir artış göstermiştir.
4.7. İstihdam
İstihdam 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 116 112 131
Soruşturma konusu ürün istihdamı artan bir seyir izlemiştir.
4.8. Verimlilik
Verimlilik 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 122 101 87
Verimlilik, 2014 yılında gösterdiği artışın ardından 2015 ve 2016 yıllarında önemli oranda
düşmüştür. Bunun sebebi, 2014 yılında artan üretimin beklendiği şekilde devam ettirilememesi
ve istihdam sayısının artışıdır. 2016 yılındaki verimlilik seviyesi baz yıl olan 2013 yılındaki
seviyenin altında kalmıştır.
4.9. Kârlılık
Kârlılık 2013 2014 2015 2016
Endeks 100 63 86 81
Kârlılık verisinde dalgalı bir seyir izlense de 2013 yılına göre düşme eğilimi vardır. 2013
yılında 100 olarak kabul edilen endeks 2016 yılında 81 olarak gerçekleşmiştir.
5. NEDENSELLİK BAĞI
Bu bölümde, soruşturma konusu ürünün ithalatındaki artış ile yerli ür etimin ekonomik
göstergelerinde görülen bozulmanın eş zamanlı oluştuğu, ithal ürünlerin piyasa payını artırırken
yerli üretimin sürekli piyasa payını kaybettiği ve zararın arttığı görülmekte olup, bu nedenle
yerli üretimde oluşan zararın ithalat artışından kaynaklandığı değerlendirilmektedir.
5.1. Diğer Faktörler
Bu bölümde yerli üreticinin ekonomik göstergelerinde ciddi zarar ya da zarar tehdidi
oluşturması muhtemel diğer faktörler ele alınmaktadır. Bu çerçevede , ilgili tarafların
soruşturma sürecinde sunmuş oldukları zararın oluşumuna dair diğer faktörlere ilişkin görüşleri
değerlendirilmektedir.
İlgili taraflar dan bazıları yerli üreticinin uğradığı ciddi zararın sebebinin esasen yerli
üreticinin yurt dışı satışlarında görülen düşüş olduğunu öne sürmüşlerdir. Bu çerçevede, yıllar
itibariyle başvuru sahibi firmanın yurt dışı satışlarına ilişkin göstergeler yerli üreticinin
ekonomik göstergelerinin ele alındığı 6.3’te yer verilmiştir.
Anılan bölümdeki değerlendirilmeden a nlaşıldığı üzere, yerli üreticinin 2014 yılında
yurtdışı satışlarını artırdığı ancak bu artışın sonraki yıllarda baz yıl seviyesine düştüğü
görülmektedir. Bununla birlikte, yurtdışı satışlarda yaşanan bu düşüş yurtiçi satışlarda da
görülmekte olup, hem ithalatın yerli üretime oranında hem de ithalatın piyasa payında görülen
artış, yerli üreticinin zararının sadece yurtdışı satışlarında yaşadığı düşüşten kaynaklanmadığını
ortaya koymaktadır.
Bu çerçevede, izlediği seyir ve toplam satışlar içerisindeki ağır lığı itibariyle yurt dışı
satışların, oluşan ciddi zarar üzerinde etkisinin bulunmadığı, yurtdışı satışlardaki soruşturma
döneminin son iki yılında gerçekleşen düşüşün yurtiçi satışlarda da görüldüğü ve ithal eşyanın
piyasa payını yıllar itibariyle devamlı artırdığı bu suretle de yerli üretici üzerinde ciddi zarara
neden olduğu düşünülmektedir.
6. İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
6.1 İlgili Taraf Görüşleri ve Görüşlerin Değerlendirilmesi
İlgili taraflarca dile getirilen görüşler birçok noktada örtüşmektedir. Bu nedenle, tekrarı
önlemek amacıyla ilgili taraf görüşleri dile getiren taraflara göre değil, ileri sürülen görüşlerin
konusuna göre sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin
değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir.
6.1.1. Ülkemizde diş fırçası kullanımı gelişmiş ülkelere nazaran son derece düşük olup,
getirilecek olası bir korunma önlemi kamu sağlığı ve ülke yararına aykırı olacaktır.
Bilindiği üzere, bir malın benzer veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde
ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edilmesi
halinde, bu zarar veya zarar tehdidini ortadan kaldırmak üz ere, söz konusu zarar veya zarar
tehdidiyle sınırlı ve geçici olmak kaydıyla korunma önlemi alınmasına ilişkin 10/5/2004 tarihli
ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “İthalatta Korunma
Önlemleri Hakkında Karar” 29/5/2004 tarihli ve 25476 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bahse konu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan “İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği” çerçevesinde
yürütülmektedir.
Ülkemizle Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliği ihdas edilmesinin ardından sanayi
ürünlerinde ve işlenmiş tarım ürünlerinde ülkemiz ile Avrupa Birliği arasındaki tüm gümrük
vergileri ve eş etkili vergiler kaldırılmış olup ülkemiz Avrupa Birliğinin ortak gümrük tarifesini
(OGT) uygulamaya başlamıştır. OGT uygulamasıyla beraber sanayi ürünlerinde ortalama %16
olan gümrük vergisi AB, EFTA ve diğer STA akdedilmiş ülkeler hariç olmak üzere %4
seviyesine düşürülmüştür.
Düşük gümrük vergileri bir kısım sektörleri artan ithalata karşı savunmasız bırakmıştır.
Bunun neticesinde artan ithalattan zarar gören yerli üreticiler korunma önlemi uygulanması
talebi ile Bakanlığımıza başvurmaktadır. Korunma önlemleri soruşturmaları yerli üreticilerin
başvurusunun ardından başlatılmakta olup ilgili mevzuat gereği usulüne uygun olarak yapılan
başvurular Bakanlığımızca değerlendirilmektedir.
Her ne kadar Korunma Önlemleri’ne ilişkin mevzuat hükümleri kamu sağlığına yönelik
yükümlülükler içermese de muhtemel bir korunma önleminin, yukarı da belirtilen şartların
oluşması sonucunda ülke yararını gözeteceği açıktır. Zira korunma önlemi ithalat artışının yerli
üretici üzerindeki zararlı etkisini ortadan kaldırmayı amaçladığından, üretimin korunması,
artması ve teşvik edilmesi, istihdamın korun ması ve artırılması ile know -how’ın ü lkemize
çekilmesi gibi sonuçları itibariyle kısa vadede ekonomik olarak; orta ve uzun vadede ise kamu
sağlığının sürekliliği açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.
6.1.2. Soruşturma konusu ürünün ithalatının seyri yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya
ciddi zarar tehdidi oluşturacak nitelikte değildir. Başvurunun gizli olmayan özetinde
yer verilen ithalat artış rakamları mevzuatın gerektirdiği ölçüde önemli, keskin, ani ve
yakın zamanlı değildir.
9603.21 GTİP kapsamı diş fırçaları ithalatı incelendiğinde son iki yılda (2015 -2016) %14
oranında; baz yıl olan 2013 yılına göre ise %58 oranında bir ithalat artışının yaşandığı
görülmektedir. Her ne kadar Korunma Önlemleri Mevzuatında yer alan “ithalat artışı”nın
tanımında tam bir netlik bulunmasa da bahse konu artış oranları ve artış miktarları, piyasa
büyüklüğü göz önüne alındığında ithalatta ciddi artışı ortaya koymaktadır.
İthalatın seyrine ilişkin iddialar detaylı olarak 4. bölümde cevaplandırılmıştır.
6.1.3. Başvurunun gizli olmayan özetinde yer verilen ithalat artış rakamları mevzuatın
gerektirdiği ölçüde önemli, keskin, ani ve yakın zamanlı değildir.
Bu iddialar bir önceki iddiada değerlendirilmiştir. İthalatta ani artış ol duğu
değerlendirilmektedir.
6.1.4. Başvuru sahibi firmaların ekonomik göstergelerinde olumsuz bir seyir
görülmemektedir. Başvurunun gizli olmayan özetinde endekslenmiş olarak sunulan
verilerden anlaşılacağı üzere, başvuru sahibi firmaların üretim, kapasite kullan ım
oranı, karlılık ve istihdam verileri incelenen dönemlerde önemli oranda artış
göstermektedir.
Bu iddialar ciddi zarar ve zarar tehdidi başlığı altındaki göstergelerde incelenmiştir. Buna
göre yerli üretim dalının pazar payı, KKO ve karlılığında aşağı yönlü eğilim görülmekte olup,
istihdam verisi ise 2014 yılında artan üretimin devam edeceği beklentisi ile yükselmiş ancak
düşen üretime bağlı olarak istihdam azaltılamamıştır.
6.1.5. İthalatçılar fiyat yerine kaliteyle rekabet etmektedir.
Yerli üreticinin ürünlerinin kalitesi ulusal ve uluslararası denetim firmaları tarafından teyit
edilmektedir. Bu anlamda uluslararası birçok firma için özel üretim yapmakta olup, Warner
Bros., Carrefour, Walt Disney, Şok, Al 0l örnek olarak sayılabilir. Özellikle uluslararası
markalar çok sıkı, sık sık ve ciddi bir kalite denetimi yapmaktadır.
6.1.6. Gizli olmayan özette yer alan veriler sadece diş fırçası verileri değildir.
Bakanlığımızca başvuru sahibi yerli üretici nezdinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiş
olup, firmanın muhasebe kayıtlarından başvuru formunda gönderilen verilerin sadece diş fırçası
ürününe ait olduğu teyit edilmiş olup, üretim hattında yapılan incelemele r ile de diş fırçasının
üretim süreci hammaddeden ürün paketlemesine kadar müşahade edilmiştir.
6.1.7. İddia edilen zararla ithalatın gelişimi arasında bir nedensellik bağı yoktur . İthalat
artışının tüketimden kaynaklandığı iddiası.
Bu iddialar nedensellik bağına ilişkin 5. bölümde cevaplandırılmıştır.
7. REKABETE UYUM PLANI
Korunma önlemi uygulamaları ile yerli üreticilerin piyasa koşullarına uyumunun
kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibi firma tarafından sunu lan
yapısal uyum programı kapsamında muhtemel bir korunma önlemi uygulaması süresince,
- Özellikle pazarlama konusunda daha güçlü ve yaygın bir yapı nın kurulması ve tüm
dağıtım kanallarına daha iyi girmeye çalışılması,
- Daha uygun fiyatlarla orta -alt segmentteki tüketicilere kolayca ulaşılması sonucunda,
bu segment te olan satışların artışı ve maliyetlerin de üretim hacmi sayesinde daha
aşağıda oluşması ile birlikte firmanın rekabetçi hale getirilmesi,
- ARGE projeleri ile kalitenin daha da geliştirilmesi ve pazarlama faaliyetleri ile birlikte
bilinirliğin ve marka imajının geliştirilmesi ile ürünlerinin yüksek fiyatlı ürün gamına
da girmesinin sağlanması planlanmaktadır.
Bu faaliyetler ile birlikte firmanın genel performa nsının iyileşmesi, 2016 ve 201 7’den
itibaren hızla bozulan k ârlılığın da düzelmesiyle birlikte ileriki yıllarda daha rekabetçi bir
yapıya kavuşması beklendiği beyan edilmiştir.
8. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Soruşturma konusu ürün olan diş fırçaları ithalatı, soruşturma dönemi içerisinde önemli
düzeyde artış göstermiştir. 2013 yılından 2016 yılına miktar bazında %58 oranında artan ithalat,
2014, 2015 ve 2016 yıllarında sırasıyla % 16, %19 ve %14 oranlarında artmıştır. Bu veriler,
soruşturma konusu ürün ithalatında yakın zamanda ciddi, önemli ve keskin bir artış yaşandığına
işaret etmektedir.
Bunun yanı sıra , başvuru sahibi yerli üreticin in ekonomik göstergelerinde 2013 yılından
2016 yılına kadar kârlılık ve diğer birçok göstergesinde yıllar itibariyle bir azalış trendi olduğu
görülmektedir.
Yerli üretimin durumunu etkileyebilecek diğer faktörlerin zarar üzerinde etkisi olmadığı
tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ithalat artışı ile ciddi zarar arasında nedensellik bağının
bulunduğu değerlendirilmektedir.
Diğer yandan öngörülmeyen gelişmeler değerlendirildiğinde, Çin, Vietnam ve
Hindistan’da soruşturma konusu ürün üretimini gerçekleştiren firma sayısı ve üretim
kapasitesinde artış olduğu, uluslararası firmaların alım taleplerini buraya kaydırdığı ve
fiyatlarını düşürmesi ile artan şekilde ülkemize yönelik ithalatı hızlandırdıkları görülmektedir.
Sonuç itibariyle, soruşturma konusu ürünün ithalatına karşı korunma önlemi uygulanması
için Anlaşma ve Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu değerlendirilmektedir. Bu
çerçevede, soruşturma konusu ürün ithalatında 3 yıl süreyle adet başına ek mali yükümlülük
şeklinde korunma önlemi uygulanmasının, ek mali yükümlülüğün aşağıdak i tabloda
gösterildiği şekilde belirlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
*Korunma önleminin uygulanacağı her bir dönem, Resmi Gazete’de yayımlanacak İthalatta Korunma
Önlemi Uygulanmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlamak
üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
GTİP
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK
1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem
9603.21.00.00.00 0,23 ABD Doları
/Adet
0,22 ABD Doları
/Adet
0,21 ABD Doları
/Adet