Tebliğler · No: 2021/26 · Resmî Gazete: 2021-05-28
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/179212
28 Mayıs 2021 CUMA Resmî Gazete Sayı : 31494
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2021/26)
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 20/3/2020 tarihli ve 31074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2020/2) ile Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8432.29.90.00.19
gümrük tarife istatistik pozisyonu altında sınıfl andırılan “diğer çapa makineleri” ürünü ithalatına yönelik başlatılan ve
Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen nihai gözden geçirme soruşturmasının tamamlanması
neticesinde alınan kararın yürürlüğe konulmasıdır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) CIF: Masraflar, sigorta ve navlun dâhil teslimi,
b) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyetini,
c) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
ç) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
d) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
e) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlana n İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
MADDE 4 – (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, mevcut önlemin yürürlükten kalkması durumunda
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu saptanmıştır. Ticaret
Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve
bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerl endiren Kurulun kararı ile 17/4/2015 tarihli
ve 29329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:
2015/6) ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin, Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda
gösterildiği şekilde mevcut haliyle uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
MADDE 5 – (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın,
diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında
gösterilen oranda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup
uygulamaya esas olan TGTC’de yer alan GTİP ve 4 üncü maddede yer alan tablodaki eşya tanımıdır.
(3) Önleme tabi ürünün TGTC’de yer alan tarife pozi syonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu
Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(4) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem, yürürlük
tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.
(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme
tarihinden önce bir nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar
yürürlükte kalmaya devam eder.
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK
2021/26 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1 Önlemin Geçmişi
(1) 17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlemesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2015/6) ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli
8432.29.90.00.19 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında kayıtlı “diğer çapa
makineleri” ürününe yönelik üretici/ihracatçı firma bazında CIF ithalat bedelinin %49,49’u ile
%92,25’i arasında değişen oranlarda dampinge karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.
1.2 Soruşturma
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce, 28/8/2019 tarihli ve 30872
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rek abetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No:2019/27) ile ÇHC menşeli mevcut önlemin yürürlükten kalkacağı ve ilgili ürünün
yerli üreticilerinin mevzuatta öngörülen sürelerde yeterli delillerle desteklenmiş bir başvuru
ile nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) açılması talebinde bulunabilecekleri
duyurulmuştur.
(2) Bu bağlamda, yerli üreticiler Anadolu Motor Üretim ve Pazarlama A.Ş. (Anadolu) ,
Yağmur Tarım Makineleri San. ve Tic. A.Ş. (Yağmur) ve Basmacıoğlu Makine San. A.Ş.
(Basmacıoğlu) firmaları İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri
çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde mezkûr üründe dampingin ve zararın
devam edeceği veya yeniden meydana geleceği iddiası ile bir NGGS açılması için başvuruda
bulunmuş olup söz kon usu başvuru, önlem konusu ürünün diğer yerli üreticileri Beybolat
Tarım Mak. San. ve Tic. A.Ş., Sarpaş Sanayi Ürünleri Paz. Tic. A.Ş. ve Emir Sanayi Ürünleri
İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. firmaları tarafından da desteklenmiştir.
(3) Başvuru kapsamında sunul an bilgi ve belgeler, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve bir NGGS açılmasını haklı kılacak yeterlilikte delillerin
mevcudiyetine kanaat getirilmiştir. Bu çerçevede, 20/3/2020 tarihli ve 31074 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ
No:2020/2) ile ÇHC menşeli 8432.29.90.00.19 GTİP altında sınıflandırılan “diğer çapa
makineleri” ürünü ithalatına yönelik bir NGGS başlatılmıştır.
(4) T.C. Ticaret Bakanlığı (Bakan lık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından
yürütülen bahse konu NGGS tamamlanmıştır.
1.3 Yerli Üretim Dalının Temsil Yeteneği
(1) Başvuru aşamasında sunulan delillerden ve yapılan incelemeden, Yönetmeliğin 18 inci
maddesi uyarınca yerli üre tim dalını temsil etme niteliğine sahip olan Anadolu, Yağmur ve
Basmacıoğlu firmaları tarafından yapılan başvurunun, Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca
yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmış olup soruşturma sırasında bu durumu değiştirecek
bir bulg uya ulaşılmamıştır. Bu kapsamda, mezkûr firmalar, bu raporun ilgili bölümlerinde
“yerli üretim dalı” olarak anılacaktır.
1.4 Gözden Geçirme Dönemi
(1) Mevcut önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devam etmesinin
veya yeniden meydana ge lmesinin muhtemel olup olmadığının tespiti için 1/1/2017 –
31/12/2019 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak belirlenmiştir.
1.5 İlgili Tarafların Bilgilendirilmesi ve Toplanan Bilgilerin Değerlendirilmesi
(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruştu rma konusu ürünün Bakanlık tarafından tespit
edilen ÇHC’deki üreticilerine/ihracatçılarına, soruşturma konusu ülke menşeli ürün ihracatı
gerçekleştiren tacirlerine, Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu
ülkelerde yerleşik diğer ür eticilere/ihracatçılara iletilebilmesini teminen söz konusu ülkenin
Ankara’daki Büyükelçiliğine soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve soru
formlarına nereden erişileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara görüş bildirme ve soru formlarını yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün
süre tanınmıştır.
(4) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve
gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
(5) Kendilerine soru formu gönderilmiş olan soruşturma konusu ürünün ithalatını
gerçekleştirdiği tespit edilen ithalatçı; ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı; soruşturma konusu
ülke menşeli ürün ihra catı gerçekleştiren tacir firmalardan hiçbiri soru formu cevabını
Bakanlığa iletmemiştir.
(6) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve
değerlendirmeleri içeren nihai bildirim raporu, ÇHC’nin Ankara Büyükelçiliği, yerli üretim
dalı ve başvuruyu destekleyen diğer yerli üreticilere iletilmiştir. Adı geçen tüm ilgili taraflara
nihai bildirime ilişkin görüşlerini bildirmeleri için yeterli süre tanınmıştır.
(7) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş,
mezkûr görüşlerden Mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlarına bu raporun ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
1.6 Yerinde Doğrulama İncelemesi
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üreticiler Anadolu, Yağmur ve
Basmacıoğlu firmaları ile çevrimiçi toplantı vasıtasıyla yerinde doğrulama soruşturmaları
gerçekleştirilmiştir.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN VE BENZER ÜRÜN
2.1 Ürünün Gümrük Tarife Pozisyonu, Tanımı, Teknik Özellikleri ve Kullanım
Alanları
(1) Sor uşturma kon usu ürün 8432.29.90.00.19 GTİP altında sınıflandırılan “diğer çapa
makineleri”dir. Söz konusu ürün, işbu raporun ilerleyen bölümlerinde “çapa makineleri”
olarak anılacaktır.
(2) Çapa makineleri esas itibariyle üç bölümden oluşur: motor bölümü , şanzıman bölümü
(motor güç aksamını değişik devirlerle çapa bıçağına aktaran organlar) ve çapa grubu
(şanzımandan gelen gücü çapa bıçak miline aktaran organ).
(3) Soruşturma konusu ürünün başlıca girdileri olarak metal ve petrol içeriğinden yapılan
motor, şanzıman, transmisyon, gidon ve çapa bıçağı gösterilebilir. Soruşturma konusu ürünün
en temel girdisi, 2,5 -22 beygir arasında değişen güç üreten, tek veya çok silindirli, iki veya
dört zamanlı, çalıştırma/ateşleme sistemi akü -marşlı veya iple çekmeli olan, benzinli ya da
dizel güç üniteleridir (motor). Çapa makinelerinin türüne göre motor ile şanzıman arası
aktarım şekli kayışlı veya dişli yardımı ile olabilmektedir.
(4) Çapa makineleri üretimi, yerli üretim dalının kendi üretimi olan ve firma dışında n tedarik
ettiği muhtelif parçaların montajlanması suretiyle gerçekleştirilmektedir. Çapa makinelerinin
en temel girdisi olan motorlar bizzat yerli üretim dalı tarafından üretilmesinin yanı sıra yurt
içi ve yurt dışından da tedarik edilebilmektedir.
(5) Soruşturma konusu ürün motor tipi ve diğer teknik özellikler temelinde (kayışlı/dişli
aktarmalı, vites tipi (1 ileri x geri vitessiz / 1 ileri x 1 geri / 2 ileri x 1 geri / 3 ileri x 1 geri / 4
ileri x 1 geri vb.)) oluşan ürün modeline göre değişiklik göst ermekte olup fabrika çıkış
aşamasında müşterinin talebi doğrultusunda kaput, far, tekerlek, akü takılmış veya takılmamış
olarak satışa sunulmaktadır.
(6) Soruşturma konusu ürün genellikle ağaç altları, bağ araları ile bahçe ve seralardaki sebze
aralarının çapalanması, fidan -fide-çiçek yetiştiriciliğinde toprağın hazırlanması, yabani ot
kontrolünde ve benzeri birçok tarımsal faaliyetin gerçekleştirilmesinde kullanılmaktadır.
(7) Yerli üretim dalını oluşturan firmalardan bazıları başvurularında, soruşturma konusu ürün
ithalatında yürürlükte bulunan mevcut önlem karşısında bazı ithalatçıların ÇHC menşeli çapa
makinelerini 8701.10.00.00.00 GTİP altında sınıflandırılan ve halk arasında el traktörü olarak
bilinen “motokültörler” olarak beyan ettiklerini iddia e tmiştir. Söz konusu firmalardan biri
ayrıca, fiyat odaklı tüketicilerin teknik olarak çapa makineleri ile bir fark göremedikleri
motokültörleri tercih edebildiklerini, bu nedenle ÇHC menşeli motokültör ithalatının yerli
çapa makineleri üreticileri üzerinde haksız rekabete neden olduğunu öne sürmüştür. Esas
itibariyle, motokültörlere yönelik benzer ürün inceleme ve değerlendirmesi 2015/6 Sayılı
Tebliğ ile sonuçlandırılan önleme esas soruşturma (esas soruşturma) esas soruşturmada
yapılmış olup, söz konusu ürünlerin benzer ürün olarak addedilemeyeceği tespit edilmiştir. Bu
soruşturma kapsamında yapılan belirlemeler kapsamında da, bahse konu ürünlerin benzer
ürün olmadığı tespitinin geçerliliğini koruduğu değerlendirilmiştir.
(8) Yerli üretim dalı tarafında n üretilen çapa makineleri ile soruşturma konusu ülke menşeli
çapa makinelerinin benzer ürün olduğu tespiti, esas soruşturmada yapılmıştır. Bu
soruşturmada ise söz konusu tespiti ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair bir tespitte
bulunulmamıştır. Bu nedenle, Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde soruşturma konusu
ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünün esas soruşturmada olduğu gibi benzer
ürün olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir.
3. DAMPİNGİN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
3.1 Genel Açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde
dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı
incelenmiştir.
(2) Yönetmeliğin 40 ıncı ve 41 inci maddeleri çerçevesinde, soruşturma sırasında yeniden bir
damping marjı hesaplanmamış, esas soruşturmada hesaplanmış olan damping marjları
gösterge olarak dikkate alınmıştır.
3.2 Esas Soruşturmada Tespit Edilen Damping Marjları
(1) Esas soruşturmad a tespit edilen damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten
kalkması durumundaki muhtemel davranışlarını yansıtan önemli bir gösterge niteliği taşıması
açısından önem taşımaktadır.
(2) Buna göre, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2015/6) ile
tamamlanan esas soruşturmada üretici/ihracatçı firma bazında CIF ihraç fiyatının %49,49’u
ile %92,25’i arasında değişen oranlarda damping marjları hesaplanmıştır.
4. ZARARIN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELMESİ İHTİMALİ
4.1 Genel Açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde, zararın devam edip etmediği ve önlemin
yürürlükten kalkması halinde zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin
muhtemel olup olmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda, ithalatın mutl ak ve nispî olarak
gelişimi, dampingli ithalatın fiyatları ve bu fiyatların yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki
etkisini görmek için fiyat kırılması ve fiyat baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri, gözden geçirme dönemi olan 1/1/2017-31/12/2019 dönemi için incelenmiştir.
(2) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı ve soruşturma konusu ülkeden yapılan ithalatının
incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır.
4.2. Ürünün Genel İthalatının Mutlak Gelişimi ile Fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürüne ilişkin genel ithalat istatistiklerine bakıldığında, ürünün 2017
yılında 1.861 adet olan ithalat miktarının 2018 yılında 1.755 adede, 2019 yılında ise 1.164
adede düştüğü görülmüştür.
(2) Soruşturma konusu ürün ith alatı değer olarak incelendiğinde, 2017 yılında 960.238 ABD
doları olan ithalat tutarı nın, 2018 yılında 647.030 ABD dolarına, 2019 yılında 417.570 ABD
doları seviyesine düştüğü gözlenmiştir.
(3) Yukarıdaki veriler çerçevesinde, soruşturma konusu ürün ith alatının ortalama birim
fiyatları hesaplanmıştır. Buna göre, genel ithalatın ortalama birim fiyatları 2017 yılında
515,98 ABD doları/adet, 2018 yılında 368,68 ABD doları/adet ve 2019 yılında 358,74 ABD
doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
4.3. Ürünün Soruşturma Konusu Ülkeden İthalatının Mutlak Gelişimi ile Fiyatları
(1) ÇHC’den gerçekleşen soruşturma konusu ürün ithalatı, miktar bazında, 2017 yılında 20 adet
olarak gerçekleşirken, 2018 yılında söz konusu ülkeden ithalat durmuş; 2019 yılında ise yeniden
başlayarak 86 adede yükselmiştir.
(2) Söz konusu ithalat değer bazında incelendiğinde ise, 2017 yılında 2.280 ABD doları
seviyesinde gerçekleşen ithalat, 2019 yılında 6.802 ABD dolarına yükselmiştir.
(3) Soruşturma konusu ithalatın birim fiyatları incelen diğinde, 2017 yılında 114 ABD
doları/adet olan bahse konu birim fiyat, 2019 yılında 79,09 ABD doları/adede düşmüştür.
(4) Bahse konu ithalatın miktar bazında genel ithalat içindeki payı incelendiğinde, 2017 yılında
ÇHC’nin payının %1,1 olarak gerçekleştiği, 2019 yılında ise %7,4’e yükseldiği gözlenmiştir.
4.4. Diğer Ülkelerden Gerçekleştirilen İthalatın Mutlak Gelişimi ile Fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün diğer ülkelerden ithalatı 2017 yılında 1.841 adet olarak
gerçekleşirken, 2018 yılında 1.755 adede, 2019 yılında ise 1.078 adede gerilemiştir.
(2) Diğer ülkelerden gerçekleşen ithalat değer bazında incelendiğinde ise, 2017 yılında
957.958 ABD doları seviyesinde gerçekleşen ithalatın 2018 yılında 647.030 ABD dolarına,
2019 yılında ise 410.768 ABD dolarına gerilediği gözlenmiştir.
(3) Söz konusu ithalatın ortalama birim fiyatlarına bakıldığında, 2017 yılında 520,35 ABD
doları/adet olan birim fiyat, 2018 yılında 368,68 ABD doları/adede gerilemiş, 2019 yılında ise
381,05 ABD doları/adede yükselmiştir.
(4) ÇHC dışındaki ülkelerin genel ithalat içerisindeki miktar bazında payı ise, 2017 yılında
%98,93 iken, 2018 yılında ÇHC’den ithalatın durması sebebiyle %100’e yükselmiş, 2019
yılında ise %92,61’e düşmüştür.
4.5. İthalatın Nispi Gelişimi
(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam benzer mal tüketimi içindeki payı
hesaplanırken, başvuru sahibi yerli üretim dalı, başvuruyu destekleyen yerli üreticiler ile diğer
yerli üreticilerin yurt içi satışları ile genel ithalat miktarı toplanmıştır. Yerli üretim dalının
yurt içi satışlarının ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime
oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır. İncelenen veriler 2017 yılı=100 olacak şekilde
endekslenmiştir
(2) Bu çerçevede, yurt içi tüketim endeksi i ncelenen dönemde artış göstermiş, 2017 yılında
100 birim iken 2018 yılında 101 birime, 2019 yılında ise 102 birime yükselmiştir.
(3) Soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın pazar payı ise, 2017 yılında 100 birim iken,
2018 yılında söz konusu ülkeden itha lat durduğu için 0 olmuş, 2019 yılında ise 4 21 birime
yükselmiştir. İncelenen dönemdeki yıllarda endeks değeri olarak önemli seviyede artış
gösteren soruşturma konusu ülke pazar payının mutlak değer olarak düşük seviyelerde
gerçekleştiği gözlenmiştir.
(4) Diğer ülkeler menşeli ithalatın pazar payı ise, 2017 -2019 dönemindeki yıllarda sırasıyla
100, 94 ve 57 olarak gerçekleşmiştir.
(5) Yerli üretim dalının pazar payı ise, 2017 yılında 100 birim iken 2018 yılında 87,2 birime ,
2019 yılında ise 86,5 birime gerilemiştir.
(6) Diğer yerli üreticilerin pazar payı, 2017 yılında 100 birim iken 2018 yılında 169 birime,
2019 yılında ise 183 birime yükselmiştir. Söz konusu yerli üreticilerin pazar payında endeks
değerleri temelinde gözlemlenen artışların baz etkisi dol ayısıyla yüksek seviyelerde
gerçekleştiği, mutlak olarak çok yüksek seviyede olmadığı değerlendirilmektedir.
4.6. Soruşturma Konusu İthalatın Fiyatlarının İç Piyasa Fiyatları Üzerindeki Etkisi
4.6.1 Fiyat Kırılması ve Baskısı
(1) Fiyat kırılması, dampi ngli ithal ürünün Türkiye pazarına giriş fiyatlarının yerli üretim
dalının fiyatlarının ne kadar altında kaldığını gösterir.
(2) Fiyat kırılması hesaplanırken, ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın CIF birim fiyatının
üzerine gümrükleme masrafları (CIF ithal at kıymetinin %5’i oranında) eklenerek ürünün
Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Dampinge karşı önlemin söz konusu olmadığı bir
ortamda fiyatların hangi düzeyde oluşacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak
amacıyla anılan fiyatlara dampinge karşı önlem eklenmemiştir. Bulunan değerler ile yerli
üretim dalının yurt içi satış fiyatları karşılaştırılmıştır.
(3) Bu kapsamda, 2019 yılında ÇHC menşeli ithalatın CIF kıymetin % XXX’i oranında yerli
üreticinin fiyatlarını kırdığı belirlenmiştir. Bu çerçevede, soruşturma konusu ülke menşeli
ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını kırmaya devam ettiği tespit edilmiştir
(4) Fiyat baskısı ise, ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasın da yerli üretim dalının benzer
üründeki ticari maliyeti ve makul kâr oranı dikkate alınarak tespit edilen olması gereken yurt
içi satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını göstermektedir.
(5) Fiyat baskısı hesaplanırken ÇHC menşeli ithalatın CIF birim fiyatının üzerine gümrükleme
masrafları (CIF ithalat kıymetinin %5’i oranında) eklenerek ürünün Türkiye piyasasına giriş
fiyatı bulunmuştur. Dampinge karşı önlemin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi
düzeyde oluşacağına ilişkin değe rlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla anılan fiyatlara
dampinge karşı önlem eklenmemiştir. Bulunan değerler ile yerli üreticinin ticari maliyetlerine
makul bir kâr oranı eklenerek bulunan olması gereken yurt içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.
(6) Bu çerçe vede, 2019 yılında ÇHC menşeli ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını CIF
kıymetin %XXX’i oranında baskı altında tuttuğu belirlenmiştir.
4.7. Yerli Üretim Dalının Ekonomik Göstergeleri
(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendiril mesinde, yerli üretim dalının
2017-2019 dönemi verileri kulanılmıştır. Eğilimin sağlıklı bir şeki lde incelenmesi amacıyla,
Türk l irası bazındaki veriler, yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılmak
suretiyle enflasyondan arındırılarak endekslenmiştir.
a) Üretim, Kapasite Ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 birim olan üretim
miktar endeksi, 2018 yılında 92 birime, 2019 yılında ise 85 birime gerilemiştir.
(2) Yerli üretim dalının kapasite endeksi 2017 ve 2018 yıllarında 100 birim olurken, 2019
yılında 190 birime yükselmiştir. KKO endeksi 2017 yılında 100 birim iken, 2018 yılında 92
birime, 2019 yılında ise 45 birime gerilemiştir.
b) Yurt içi Satışlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 birim olarak kabul edilen
yurt içi satış miktarı endeksi 2018 yılında 88,1 birime gerilerken, 2019 yılında 88,5 birime
yükselmiştir.
c) Yurt içi Fiyatlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için yurt iç i ortalama birim satış fiyatı 2017
yılında 100 birim, 2018 yılında 89 birim ve 2018 yılında 74 birim olarak gerçekleşmiştir.
ç) İhracat
(1) Yerli üretim dalının 2017 yılında 100 birim olduğu kabul edilen ihracat miktarı endeksi,
2018 yılında 146 birime, 2019 yılında ise 219 birime yükselmiştir.
d) Pazar Payı
(1) Yerli üretim dalının pazar payı, 2017 yılında 100 birim iken 2018 yılında 87,2 birime,
2019 yılında ise 86,5 birime gerilemiştir.
e) Maliyet
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe bi rim ticari maliyeti ise dalgalı bir seyir
izlemiş ve 2017 yılında 100 birim iken, 2018 yılında 103 birime yükselmiş, 2019 yılında ise 79
birime düşmüştür.
f) Kârlılık
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ticari maliyetleri ve ortalama yurt i çi satış
fiyatları dikkate alınarak hesaplanan yurt içi ürün birim kârlılık endeksi 2017 yılında 100
birim olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında -786 birime gerilemiş, 2019 yılında ise -253 birime
yükselmiştir.
g) Stoklar
(1) Soruşturma konusu ürüne iliş kin stok miktarı endeksi 2017 yılında 100 birim iken, 2018
yılında 211 birime yükselmiş ve 2019 yılında 110 birime düşmüştür.
(2) Gözden geçirme dönemindeki yıllar için stok çevrim hızı endeksi ise dalgalı bir seyir
izlemiş, 2017 yılında 100 birim olan sö z konusu endeks, 2018 yılında 42 birim olarak
gerçekleşirken, 2019 yılında 82 birim olarak gerçekleşmiştir.
ğ) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan doğrudan işçi sayısı 2017
yılı 100 birim kabul edildiğinde, 2018 ve 2019 yıllarında 84 birim olarak gerçekleşmiştir.
h) Ücretler
(1) 2017 yılında 100 birim olarak kabul edilen aylık brüt işçi ücreti endeksi, 2018 yılında 83
birime, 2019 yılında ise 79 birime gerilemiştir.
ı) Verimlilik
(1) Soruşturma konusu ürün üretimi nde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını gösteren
verimlilik endeksi 2017 yılında 100 birim ve 2018 yılında 110 birim olurken, 2019 yılında 101
birim olarak gerçekleşmiştir.
i) Nakit Akışı
(1) Soruşturma konusu üründe sağlanan (hasıla - üretim değe ri - faaliyet ve finansman
giderleri + ürün amoristmanı) nakit akışı endeksi ise, 2017 yılında 100 birim kabul
edildiğinde, 2018 yılında -405 birime gerilemiş, 2019 yılında ise 49 birime yükselmiştir.
j) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak bilanço aktif büyüklüğü 2017 yılında
100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında 73 birime, 2019 yılında ise 49 birime
gerilemiştir.
k) Sermaye Artışı
(1) 2017 yılında 100 birim olduğu kabul edilen yerli üretim dalının öz sermaye en deksi, 2018
yılında 72 birime, 2019 yılında 56 birime düşmüştür.
l) Yatırımlar
(1) Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faaliyetlerine ilişkin tevsi yatırımları endeksi,
2017 yılında 100 birim iken, 2018 yılında 634 birime yükselmiş, 2019 yılında ise 442 birime
gerilemiştir.
(2) Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faaliyetlerine ilişkin yenileme yatırımları
endeksi ise 2017 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında 74 birime, 2019
yılında ise 42 birime gerilemiştir.
m) Yatırımların Geri Dönüş Oranı
(1) Yerli üretim dalının yatırımlarının geri dönüş oranı (net kâr/aktifler) endeksi 2017 yılında -
100 birim olarak kabul edildiğinde, 2018 yılında -120 birime ve 2019 yılında ise -141 birime
gerilemiştir.
4.8 Yerli Üretim Dalının Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi
(1) Yerli üretim dalının gözden geçirme dönemindeki ekonomik göstergeleri incelendiğinde,
üretim, KKO ve verimlilik gibi bazı göstergelerinin 2019 yılında bir önceki yıla göre
kötüleştiği gözlenmiştir. Ayrıca, 2 017 yılı temel olarak alındığında, yerli üretim dalının
üretim, yurt içi satışlar, yurt içi satışlardan ürün kârı, KKO, ürün istihdamı, ürün nakit akışı
gibi göstergeleri 2019 yılında temel yıla göre bozulma göstermiştir. Yerli üretim dalının
dönem sonu st ok miktarı 2019 yılında 2017 temel yılında göre artarken stok çevrim hızı da
düşmüştür. Yerli üretim dalının yurt içi satışlardan ürün kârı her ne kadar 2019 yılında
iyileşme gösterse de 2018 ve 2019 yıllarında negatif olarak seyretmiştir. Bunun yanı sıra,
yerli üretim dalının yatırımların geri dönüş oranı göstergesi gözden geçirme dönemi boyunca
negatif bir seyir izlemiştir. Yerli üretim dalının pazar payı, 2019 yılında hem bir önceki yıla
göre hem de 2017 temel yılına göre düşüş kaydetmiştir.
(2) Bununla birlikte, yerli üretim dalının bazı ekonomik göstergelerinde olumlu bir seyir
gözlenmiştir. 2019 yılında yerli üretim dalının kapasite miktarı artmıştır. Ayrıca, yerli üretim
dalının gözden geçirme döneminde genişleyen pazardan aldığı pay genel olarak düş üş
eğiliminde olsa da, söz konusu pazar payı gözden geçirme dönemi boyunca mutlak değer
olarak önemli seviyede kalmaya devam etmiştir.
5. DAMPİNGİN VE ZARARIN DEVAMI VEYA YENİDEN MEYDANA GELME
İHTİMALİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
5.1 Soruşturma Konusu Ülkenin Üretim ve İhracat Kabiliyeti ile Fiyatları
(1) Soruşturma konusu ülkenin ihracat kabiliyeti, International Trade Center (Uluslararası
Ticaret Merkezi -UTM)’ın dış ticaret istatistiklerinden faydalanılarak incelenmiştir. Bu
kapsamda, çapa makinelerinin de dâhil olduğu 8432.29 armonize sistem kodu altında yer alan
ürün grubuna (tapanlar, kazıcılar, kültüvatörler, ot yolucular ve çapalar ) ilişkin 2017 -2019
dönemine ait FOB ihracat verileri kullanılmıştır. Söz konusu istatistik verileri ÇHC’nin
soruşturma konusu üründeki üretim kapasitesine gösterge teşkil etmesi açısından önemlidir.
UTM tarafından sağlanan v erilerin birimi ülkelere göre “adet” veya “t on” olarak değişmekte,
ulusal veri kaynaklarıyla uyumsuzluk gösterebilmektedir. Bu çerçevede aşağıdaki
değerlendirmelerde bahse konu kısıtlar da göz önünde bulundurulmuştur.
(2) UTM’nin bahse konu verileri incelendiğinde, dünya ihracatı 2017 yılında 1.237.018.000
ABD doları, 2018 yılında 1.396.605.000 ABD doları ve 2019 yılında 1.300.943.000 ABD
doları olarak gerçekleşmiştir.
(3) ÇHC’nin söz konusu ürün grubunda dünyanın ana tedarikçilerden biri olduğu
görülmektedir. UTM verilerine göre ÇHC, dü nya ihracatında değer bazında 1 inci sırada yer
almaktadır. Değer bazında ÇHC’nin söz konusu ürün grubu ihracatı, 2017 yılı nda
269.538.000 ABD doları iken, 2018 yılında 309.575.000 ABD dolarına yükselmiş, 2019
yılında ise 257.414.000 ABD dolarına düşmüştür. Miktar bazında ise ÇHC’nin tüm dünyaya
yapmış olduğu mezkûr ürün grubu ihracatı 2017 yılında 89.136 Ton iken, 2018 yılınd a
103.454 tona yükselirken, 2019 yılında 90.682 ton a gerilemiştir. ÇHC’nin 2016, 2017 ve
2018 yıllarında değer bazında dünya ihracatından aldığı paylar ise sırasıyla %21,8, %22,2 ve
19,9’dur. ÇHC’nin tüm dünyaya yaptığı ihracatın birim fiyatları 2017 yılın da 3,02 ABD
doları/kg, 2018 yılında 2,99 ABD doları/kg ve 2019 yılında 2,84 ABD doları/kg olarak
gerçekleştiği görülmektedir. ÇHC’nin Türkiye ’ye gerçekleştirdiği ihracatın k g temelindeki
birim fiyatları ise 2017 -2019 döneminde düşüş eğilimindedir. 2017 yıl ında 2,83 ABD
doları/kg olan söz konusu birim fiyat, 2018 yılında ise 2,81 ABD doları/kg’ye, 2019 yılında
2,46 ABD doları/kg’ye düşmüştür.
5.2 Talebi Etkileyen Unsurlar
(1) İthalatçı firmaların dampingli ithalatı tercih etmelerindeki en önemli faktörler a rasında
firmalara rekabet avantajı sağlayan düşük fiyat unsurunun yer aldığı değerlendirilmektedir.
Özellikle ÇHC’nin de bu konuda avantajlı olduğu genel ithalat istatistikleri incelendiğinde
görülmektedir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının birim fiyatının
gözden geçirme dönemindeki yıllarda genel ithalatın birim fiyatının önemli seviyede altında
seyrettiği gözlenmiştir.
(2) Soruşturma konusu çapa makinelerini kullanan başlıca sektör olan tarım sektörünün
gelişiminin incelenmesin in, söz konusu ürüne olan talebin analiz edilmesinde önemli bir
unsur olduğu değerlendirilmektedir. Sektörün gelecekteki durumuna ilişkin öngörülere göre,
2021 ve 2022 yıllarında Türkiye tarım sektörünün gayri safi yurt içi hasılaya katkısının artış
trendi içinde olması beklenmektedir. 1 Bunun yanı sıra, tarım arazilerinin genişletilmesine
dönük çalışmaların 2 da sektörde tarımsal faaliyetlerin artmasını sağlayabileceği
değerlendirilmektedir. Tarım sektörünün büyümesine ilişkin söz konusu beklenti ve
değerlendirmeler, ÇHC’de yerleşik ihracatçı firmaların soruşturma konusu ürünün Türkiye
pazarını iyi tanıdıkları, pazara erişim konusunda herhangi bir sorunla karşılaşmadıkları,
Türkiye pazarının büyüklüğü, cazipliği ve ayrıca gözden geçirme döneminde genişleme trendi
içinde olduğu hususları ile önlemin ortadan kalkmasıyla birlikte fiyatlarda önlem miktarı
kadar düşüş olacağı öngörüsüyle birlikte değerlendirildiğinde, önlemin yürürlükten
1 Turkey GDP From Agriculture | 1998-2020 Data | 2021-2022 Forecast | Historical | Chart
(tradingeconomics.com)
2 http://www.turktarim.gov.tr/Haber/353/ciftcilik-yapmak-isteyenlere-arazi-devletten
kaldırılması halinde soruşturma konusu ürüne yönelik önemli düzeyde bir talep artışı
oluşabileceği düşünülmektedir.
5.3 Değerlendirme ve Sonuç
(1) Uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin sona ermesi halinde dampingin ve zararın
devam edip etmeyeceği veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı konusu
incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki hususlar değerlendirilmiştir:
(i) Gözden geçirme döneminde, ÇHC’nin soruşturma konusu üründe üretim, kapasite ve
ihracat kabiliyeti bakımından küresel pazardaki en önemli tedarikçilerden biri konumunda
olduğu; dünya ihracatın dan değer bazında aldığı payın 2019 yılında %19,9 seviyesinde
gerçekleştiği; 2017 -2019 döneminde ÇHC’nin Türkiye’ye gerçekleştirdiği mezkur ürün
grubu ihraç birim fiyatlarının, tüm dünyaya gerçekleştirdiği ihracatın birim fiyatlarının
altında seyrettiği ve Türkiye’ye gerçekleştirilen i hracatın birim fiyatlarının 2017 -2018
dönemindeki yıllarda düşüş gösterdiği; dolayısıyla ÇHC’nin hali hazırda Türkiye pazarına
yönlendirebilecek önemli seviyede üretim ve ihracat potansiyelinin bulunduğu,
(ii) İthalatçıların dampingli ithalatı tercih etmelerindeki en önemli faktörlerden birinin
firmalara rekabet avantajı sağlayan düşük fiyat unsuru olduğu ve ÇHC menşeli ithalatın
birim fiyatlar bakımından, ihracatçıların ise Türkiye pazarına erişim olanakları
bakımından avant ajlı konumda olduğu; gözden geçirme döneminde Türkiye pazarının
genişleme trendi içinde olduğu; ayrıca soruşturma konusu ürünleri kullanan başlıca sektör
olan tarım sektörün gelişimine ilişkin beklentilerin sektörün büyüme trendinde olacağına
işaret ettiği,
(iii) İhracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması durumundaki muhtemel
davranışlarını yansıtan önemli bir gösterge niteliğindeki esas soruşturmada tespit edilen
damping marjlarının önemli seviyelerde olduğu,
(iv) ÇHC menşeli ithalat her ne kadar gözden geçirme döneminde dalgalı bir seyir izlemiş
ve 2018 yılında tamamen durmuşsa da, ithalatın 2019 yılında tekrar başladığı ve 2017
temel yılına göre artış kaydettiği; ayrıca, 2017 ve 2019 yıllarında ÇHC menşeli ithalatın
birim fiyatlarının genel ithalatın birim fiyatlarının oldukça altında gerçekleştiği,
(v) ÇHC menşeli çapa makineleri ithalatının birim fiyatlarının yerli üretim dalının
fiyatlarını önemli seviyede kırmaya ve baskı altında tutmaya devam ettiği,
(vi) Gözden geçirme döneminde, yerli ü retim dalının bazı ekonomik göstergeleri olumlu
seyretmekle birlikte, yerli üretim dalının temel ekonomik göstergelerinde yürürlükteki
önleme rağmen olumsuzlukların devam ettiği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, yerli
üretim dalının üretim, yurt içi satışlar, KKO, verimlilik, ürün istihdamı, stok miktarı, ürün
nakit akışı gibi temel ekonomik göstergelerinde kötüleşme gözlendiği ve yurt içi
satışlardan ürün kârlılığının 2018 ve 2019 yıllarında negatif olarak gerçekleştiği,
(vii) Tüm bu değerlendirmeler ışı ğında, ÇHC menşeli çapa makinelerine yönelik önlemin
yürürlükten kalkması durumunda, önemli seviyede üretim ve ihracat kabiliyetine sahip bu
ülke menşeli ürünlere ciddi talep gelebileceği ve bu durumun dampinge ve yerli üretim
dalında zararın oluşmasına yol açmasının muhtemel olduğu
hususları dikkate alındığında, sonuç olarak, yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin
kaldırılması halinde dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana
gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
6. SONUÇ
(1) Yürütülen soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu
değerlendirilmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile
17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlemesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2015/6 ) ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin,
Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde mevcut
haliyle uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
GTİP Eşyanın
Tanımı Menşe Ülke Firma Unvanı Damping Önlemi
(CIF Bedelin %)
8432.29.90.00.19 Diğer Çapa
Makineleri
Çin Halk
Cumhuriyeti
Chongqing Weima Agricultural
Machinery Co., Ltd. 49,49
Chongqing Xinshui Machine
Manufacture Co., Ltd. 54,74
Loncin Motor Co., Ltd. 61,34
Tipho Agricultural Machinery
(Qingdao) Co., Ltd. 68,22
Chongqing AMM Machinery
Manufacturing Co., Ltd. 80,98
Chongqing Shineray
Agricultural Machinery Co., Ltd. 83,12
Chongqing Jiamu Machinery
Co., Ltd. 92,25
Diğerleri 92,25