Tebliğler · No: 2021/52 · Resmî Gazete: 2022-01-15
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/185629
15 Ocak 2022 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 31720
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/52)
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 1/4/2021 tarihli ve 31441 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/10) ile Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 8408.90.41.90.00
gümrük tarife istatistik pozisyonu altında yer alan “diğerleri (sıkıştırmayla ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlardan
(dizel veya yarı dizel) gücü 15kW’ı geçmeyenler)” ithalatına yönelik başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen damping soruşturmasının tamamlanma sı neticesinde alınan kararın yürürlüğe
konulmasıdır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
b) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ç) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
d) Yönetmelik: 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Res mî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
MADDE 4 – (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının dampingli
olduğu ve yerli üretim dalında zarara neden olduğu tespit edilmiştir. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü
tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te
yer almaktadır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ve Ticaret Bakanının
onayı ile aşağıdaki tabloda GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında aşağıdaki
tabloda gösterilen tutarda dampinge karşı kesin önlemin uygulanmasına karar verilmiştir.
GTİP Eşyanın Tanımı Menşe Ülke
Dampinge Karşı
Önlem
(ABD doları/adet)
8408.90.41.90.00
Diğerleri
(su soğutmalı veya
birden fazla silindire
sahip motorlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti 373
MADDE 5 – (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın,
diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında
gösterilen tutarda dampinge karşı kesin önlemi tahsil eder.
(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup
uygulamaya esas olan yürürlükteki TGTC’de yer alan GTİP ve bu Tebliğin 4 üncü maddesinde bulunan tabloda yer alan
eşya tanımıdır.
(3) Önl eme tabi ürünün yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak
değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(4) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem, yürürlük tarihinden
itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.
(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme
tarihinden önce bir nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturm a sonuçlanıncaya kadar
yürürlükte kalmaya devam eder.
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
2021/52 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1. Dayanak
(1) Bu rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önl enmesi Hakkında
Yönetmelikten (Yönetmelik) oluşan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat
(Mevzuat) hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
1.2. Soruşturma
(1) Yerli üretici Anadolu Motor Üretim ve Pazarlama A.Ş. (Anadolu Motor) tarafından yapılan
başvuru üzerine, 8408.90.41.90.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında yer alan
“diğerleri (sıkıştırmayla ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlardan (dizel veya yarı dizel)
gücü 15kW’ı geçmeyenler)” ürününün Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli olanlarına
yönelik olarak 1/4/2021 tarihli ve 31441 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine ilişkin Tebliğ (Tebliğ No:2021/10) ile başlatılan ve T.C. Ticaret
Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülen damping
soruşturması tamamlanmıştır.
1.3 Yerli üretim dalının temsili
(1) Başvuru aşamasında sunulan delillerden, Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci maddeleri uyarınca
başvuruda bulunan yerli üretici Anadolu Motor firmasının yerli üre tim dalını temsil etme
niteliğini haiz olduğu ve başvurunun yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmış olup
soruşturma sırasında bu durumu değiştirecek bir bulguya ulaşılmamıştır. Bu kapsamda,
Anadolu Motor firması, bu raporun ilgili bölümlerinde “yerli üretim dalı” olarak anılacaktır.
(2) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı, nihai bildirim raporuna ilişkin sunduğu
görüşlerinde, Anadolu Motor dışında soruşturma konusu ürünü üreten başka 3 tane daha yerli
üreticinin bulunduğunu iddia etmiş, bu durumun soruşturma kapsamında göz önünde
bulundurulması gerektiğini öne sürmüştür. Esas itibariyle, Mevzuat kapsamında, damping
soruşturmalarında yerli üretim dalının temsili ve başvurunun yerli üretim dalı tarafından veya
yerli üretim dalı adına yapılıp yapılmad ığı hususları soruşturmanın açılmasından önceki
başvurunun değerlendirilmesi aşamasında yapılmaktadır. Ayrıca, soruşturmanın başlatılmasına
ilişkin 2021/10 sayılı Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları ile 12 inci
maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, soruşturmanın açılışı öncesinde tespit edilemeyen diğer
yerli üreticilere, ilgili Tebliğin yayımlandığı 1/4/2021 tarihinden itibaren 37 günlük süre
içerisinde görüşlerini ve Bakanlığın internet sitesinde yer alan diğer yerli üreticiler soru
formunu doldurma imkânı da tanınmıştır. Bu bağlamda, herhangi bir firmadan, kendisinin
soruşturma konusu ürünün yerli üreticisi olduğu iddiasını içeren bir başvuru alınmamıştır.
Bununla birlikte, söz konusu ithalatçının iddiasına yönelik yapılan inceleme k apsamında,
mezkûr iddiaya konu firmalar ile iletişime geçilmiş ve mezkûr firmalardan biri hâlihazırda
soruşturma konusu ürüne ilişkin üretiminin olmadığını ve soruşturma döneminde de
üretmediğini; iddiaya konu diğer bir firma ise soruşturma konusu ürünün h âlihazırda üreticisi
olduğunu ancak soruşturma döneminde üretim gerçekleştirmediğini yazılı olarak beyan
etmiştir. Bahse konu iddiaya konu firmalardan üçüncüsü ise soruşturma konusu ürünün üreticisi
olduğunu, soruşturma döneminde de üretimini gerçekleştirdiğini belirterek yürütülen damping
soruşturmasını desteklediğine ilişkin yazılı görüşünü Genel Müdürlüğe iletmiştir. Sonuç
itibariyle, söz konusu iddiaya konu hususların Anadolu Motor firmasının yerli üretim dalını
temsil etme niteliğini haiz olduğu ve baş vurunun yerli üretim dalı adına yapıldığı tespitini
değiştirmediği değerlendirilmiştir.
1.4 Soruşturma dönemi ve zarar inceleme dönemi
(1) Damping belirlemesi için 1/7/2019 -30/6/2020 dönemi, soruşturma dönemi (SD) olarak
kabul edilmiştir. Zarar belirlemele rinde ise veri toplama ve değerlendirme için 2017 -2019
dönemindeki 3 yıl ile SD’yi kapsayan dönem zarar inceleme dönemi olarak belirlenmiştir.
1.5 İlgili tarafların bilgilendirilmesi, dinlenmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi
(1) Soruşturma açılmasını müt eakip, soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından tespit
edilen ÇHC’deki üreticilerine/ihracatçılarına, soruşturma konusu ülke menşeli ürün ihracatı
gerçekleştiren tacirlerine, Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu
ülkede yerleş ik diğer üreticilere/ihracatçılara iletilebilmesini teminen söz konusu ülkenin
Ankara’daki Büyükelçiliğine soruşturmanın açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Bildirimde, soruşturma açılış Tebliğine, başvurunun gizli olmayan özetine ve soru
formlarına nereden erişileceği hususunda bilgi verilmiştir.
(3) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.
(4) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve
gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
(5) Soruşturma konusu ürünün ithalatını gerçekleştirdiği tespit edilen ve kendisine soru formu
gönderilmiş olan firmaların 11 tanesinden cevap alınmıştır. Kendilerine soru formu gönderilmiş
olan ve SD’de soru şturma konusu ürünün Türkiye’ye ihracatını gerçekleştirdiği tespit edilen
ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı ile soruşturma konusu ülke menşeli ürün ihracatı
gerçekleştiren tacir firmalardan hiçbiri soru formu cevabını Bakanlığa iletmemiştir.
(6) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve
değerlendirmeleri içeren “nihai bildirim raporu” soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki
Büyükelçiliği ile soruşturma sırasında işbirliğinde bulunan ithalatçılara ve yerli üretim dalına
iletilmiştir. Tüm ilgili taraflara nihai bildirime ilişkin görüş bildirmeleri için yeterli süre
tanınmıştır.
(7) Nihai bildirim sonrasında, ilgili tarafların nihai bildirime ilişkin görüş ve savlarını sözlü
olarak da sunmalarına imkân tanımak amacıyla 19/11/2021 tarihinde kamu dinleme top lantısı
düzenlenmiştir.
(8) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş,
mezkûr görüşlerden Mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlarına bu raporun ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
1.6 Yerinde doğrulama soruşturması
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretim dalı nezdinde yerinde doğrulama
soruşturması gerçekleştirilmiştir.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN VE BENZER ÜRÜN
2.1. Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün
(1) Soruşturma konusu ürün, 8408.90.41.90.00 GTİP altında yer alan “diğerleri (sıkıştırmayla
ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlardan (dizel veya yarı dizel ) gücü 15kW’ı
geçmeyenler)”dir.
(2) Dizel motorların ana parçaları olan gövde, ön ana yatak flanşı, ilk hareket kasnağı, pistonu,
silindir kafası ve külbütör kapağı alüminyum alaşımdan; volan, arka kapak ve silindiri dökme
demirden; krank mili, kam mili ve biyeli (piston kolu) dövme çelikten; yakıt deposu, volan
muhafazası ve yan hava yönlendiricileri sacdan üretilmektedir.
(3) Dizel motor üretim süreci talaşlı imalat, montaj ve test ana aşamalarından oluşmaktadır.
Talaşlı imalat aşamasında, gövde, silindir, silindir kafası, krank mili, kam mili, biyel, flanş ve
kapaklar, volan, dişliler ve mil ler, her biri için özel tezgâhlarda olmak üzere tornalama,
frezeleme, delme/diş çekme, broşlama, endüstriyel sertleştirme, taşlama, rektifiye, honlama,
dişli açma ve traşlama, dengeleme ve yıkama gibi üretim süreçlerinden geçirilmektedir. Tüm
operasyonları tamamlanmış parçalar nihai kontrole tabi tutulup uygunluğu onaylandıktan sonra
montaj için ambar stoklarına alınmaktadır. Montaj aşamasında, ambardan alınan ham veya yarı
mamul parçalar öncelikle metal yıkama ünitesinde, yağ alma ve durulama işlemlerine t abi
tutulmaktadır. Montaj hatlarına alınan ham ve yarı mamul parçalar, iş emrinde belirtilen motor
tip ve versiyonuna göre montajı yapılarak ürün haline getirilmektedir. Montajı biten motorlar
test bölümünde test edilir. Test aşaması tamamlandıktan sonra b itirme bandına gönderilen
motorların aksesuarları takılmaktadır. Montajı tamamlanmış ürünler kalite yönetim bölümü
tarafından onaylandıktan sonra ambalajlama ve sevkiyat işlemlerine tabi tutulmaktadır.
(4) Bahse konu dizel motorlar, çapa makineleri, haf if inşaat makineleri, motopomplar ve
jeneratörlerde kullanılabilmektedir.
(5) Soruşturma konusu ürünün bazı ithalatçıları, soru formu cevaplarında, gücü 15 kW’yı
geçmeyen birden fazla silindirli veya su soğutmalı dizel motorların yerli üretim dalı tarafından
karşılanmadığı iddiasını ileri sürmüşlerdir. Yerli üretim dalı konuya ilişkin yazılı beyanında,
Genel Müdürlükçe özellikle teknik özellikler ve kullanım alanları itibariyle gücü 15 kW’yı
geçmeyen diğer dizel motorlardan farklılıklar gösterdiği değerlend irilen birden fazla silindirli
veya su soğutmalı dizel motorların soruşturma kapsamından ve soruşturma sonucunda alınması
muhtemel bir dampinge karşı önlemden hariç tutulmasının uygun olduğunu ifade etmiştir.
(6) Soruşturma konusu ürünün bazı ithalatçıları , soru formu cevaplarında, soruşturma konusu
ürünün gücü 4,2; 5; 5,5; 6; 9; 10; 11 HP olanlar ve 17-20,4 HP aralığında olanlar ile 10-15 kW
(takribî 13,41-20,12 HP) aralığında olanlar gibi belirli tiplerinin yerli üretim dalı tarafından
karşılanmadığını; diğer bazı ithalatçıları ise gücü 6,5 HP ve 3,5 -6,5 kW (takribî 4,7 -8,72 HP)
arasında olanlar gibi tiplerinin piyasaya çok az sayıda sürüldüğünü, pazarın kalite ve maliyet
beklentilerini karşılayamadığı için pazarda k abul görmediğini iddia etmişler dir. Yerli üretim
dalının ürün gamı hâlihazırda soruşturma konusu ürünün 5 ayrı güçteki (6,5;8,5;12;13 ve 17
HP) temel tiplerini kapsamaktadır. Yerli üretim dalı ayrıca, söz konusu ürünün çalışması
esnasında motor güçlerinde aşağı ve yukarı yönlü küçük değişiklikl er gerçekleşebileceğini ve
yakın güce sahip motorların (örneğin 3,5 HP ile 6,5 HP dizel motorların küçük tarım aletlerinde)
birbirine alternatif olabileceğini belirtmiştir. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Mevzuat çerçevesinde, yerli üretim da lının ilgili ürünün tüm tiplerini üretmek gibi bir
zorunluluğu bulunmamakta olup yerli üretim dalı tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile
gerçekleştirilen yerinde doğrulama soruşturması neticesinde yerli üretim dalının ürün
kompozisyonunun soruşturma konusu ürünün temel tiplerini içerdiği değerlendirilmiştir.
(7) Soruşturma konusu ürünün bazı ithalatçıları tarafından, soru formu cevaplarında,
soruşturma konusu ürünün 1500 devir/dakika’ya sahip olanları ile farklı krank miline sahip
tiplerinin yerli üretim dalı tarafından karşılanmadığı iddia edilmiştir. Yerli üretim dalı
tarafından mezkûr iddiaya ilişkin sunulan yazılı beyanda, gücü 15 kW’yı geçmeyen hava
soğutmalı dizel motorların 1500 devir/dakika’da çalışacak şekilde ve krank çıkışlarının talep
edilen ölçülerde üretilebileceği ifade edilmiştir. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Mevzuat çerçevesinde, yerli üretim dalının ilgili ürünün tüm tiplerini üretmek gibi
bir zorunluluğu bulunmamakta olup yerli üretim dalı tarafından sunulan bilgi ve belgeler
kapsamında yerli üretim dalının ürün kompozisyonunun soruşturma konusu ürünün temel
tiplerini içerdiği değerlendirilmiştir.
(8) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı, soru formu cevabında, 10 HP hava soğutmalı dizel
marine motorların yerli üretim dalı tarafından üretilmediğini iddia etmiştir. Söz konusu ürüne
ilişkin yapılan inceleme neticesinde, belirli deniz taşıtlarını hareket ettirme işlevi gördüğü
anlaşılan "tek silindirli, hava soğutmalı dizel marine/deniz motoru" tanımlı ürünün
kullanılmamış olup gücü 50 kW'yı geçmeyenlerden nihai kullanıma tabi olanlarının
yürürlükteki İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde
8408.10.23.00.00 GTİP altında; kullanılmamış olup 50 kW' yı geçmeyenlerden nihai kullanıma
tabi olmayan larının ise 8408.10.27.00.00 GTİP altında sınıflandırıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla, mezkur iddiaya konu ürünlerin, hâlihazırda soruşturma konusu ürünün
sınıflandırıldığı 8408.90.41.90.00 GTİP altında yer almadığı değerlendirilmiştir.
(9) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı tarafından, soru formu cevabında, yerli üretim dalı
tarafından üretilen 8,5; 12; 13 ve 17 HP dizel motorların 1972 model eski motorlar olduğu ve
İtalyan Lombardini firmasının ülkemizde de yakın gelecekte yürürlüğe gi rmesi beklenen
emisyon normlarına uyduramadığı için bu motorların üretimini durdurduğunu ileri sürmüştür.
Soruşturma konusu ürünün ana tiplerini temel teknolojik yeterlilikte üretebildiği tespiti yapılan
yerli üretim dalı, mezkur iddiaya ilişkin olarak söz konusu emisyon normlarına uyumluluk
sağlamaya ilişkin çalışmalarının devam ettiğini ve ilgili normların yürürlüğe girdiği tarihte
uyumluluk sürecini tamamlamayı planladığını belirtmiştir.
(10) Soruşturma konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından ü retilen ve Türkiye piyasasında
satılan gücü 15kW’ı geçmeyen dizel motorlar”ın temel teknik ve fiziki özellikleri ile ana
kullanım alanları itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, söz
konusu ürünler Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
(11) Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel niteliklidir ve
bilgilendirme amacını taşımaktadır.
3. DAMPİNGE İLİŞKİN BELİRLEMELER
3.1 Genel açıklamalar
(1) Soruşturma konusu ülkede mukim üretici/ihracatçılardan hiçbiri soru formunu yanıtlamamış
ve dolayısıyla işbirliğinde bulunmamıştır. Bu çerçevede, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi
hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülke için damping marjına ilişkin hesaplama ve
değerlendirmeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır.
3.2 Normal değerin belirlenmesi
(1) ÇHC için normal değer, Yönetmeliğin 7 nci maddesi çerçevesinde, emsal ülke olarak
değerlendirilen Türkiye’de benzer malın ortalama birim imalat maliyetine genel, idari ve satış
giderleri ile makul bir kârın eklenmesiyle oluşturulmuştur. Normal değerin t espitinde, söz
konusu ülke koşullarına ilişkin ayarlamalar yapılmıştır.
3.3 İhraç fiyatının belirlenmesi
(1) İhraç fiyatı, Türkiye’ye ihracat amacıyla satılan soruşturma konusu ürün için fiilen ödenmiş
olan veya ödenmesi gereken fiyat temelinde tespit edilmiştir. Bu çerçevede, soruşturma konusu
ülkede yerleşik üretici/ihracatçıların işbirliğinde bulunmaması üzerine, Türkiye İstatistik
Kurumu (TÜİK) verileri esas alınarak SD için soruşturma konusu ürünün gerçekleşen ortalama
CIF birim ithalat fiyatından birim sigorta ve birim navlun giderleri düşülerek elde edilen FOB
birim ithalat fiyatı ihraç fiyatı olarak kabul edilmiştir.
3.4 Fiyat karşılaştırması
(1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç fiyatı mümkün
olduğu ölçüde fa brika çıkış aşamasına getirilerek aynı ticari aşamada karşılaştırılmıştır. FOB
temelindeki ağırlıklı ortalama ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasındaki değer olarak dikkate
alınmıştır. Bu bağlamda, oluşturulmuş normal değer ile ağırlıklı ortalama FOB ihraç f iyatı,
ihracatçı firmaların lehine olacak şekilde aynı ticari aşamada kabul edilmiştir.
3.5 Damping marjı
(1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi çerçevesinde damping marjı, soruşturma konusu ürün için
tespit edilen normal değer ile ağırlıklı ortalama FOB ihraç fiyatının karşılaştırılması suretiyle
hesaplanmıştır. Bu kapsamda, CIF değerin yüzdesi olarak hesaplanan damping marjı ÇHC için
%234,11 oranındadır.
4. ZARARA İLİŞKİN BELİRLEMELER
4.1 Genel açıklamalar
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli soruşturma
konusu ürün ithalatının hacminde mutlak veya Türkiye tüketimine oranla nispi olarak artış olup
olmadığı, dampingli ithalatın fiyatları ve bu fiyatların yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki
etkisini görmek için fiyat kırılması ile fiyat baskısı ve yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri incelenmiştir. Söz konusu inceleme için işbu raporun 1.4 maddesinde belirtilen
zarar inceleme dönemi esas alınmıştır. İthalatın gelişiminin incelenmesinde , TÜİK verileri
kullanılmıştır.
4.2 Ürünün genel ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2017 yılında 5.597 adet iken 2018 yılında azalış
göstererek 4.307 adede düşmüş, 2019 yılında 7.097 adede; SD’de ise 10.639 adede
yükselmiştir. Değer olarak bakıldığında ise, 2017 yılında 5.764.992 ABD doları olarak
gerçekleşen genel ithalat, 2018 yılında 5.292.390 ABD dolarına; 2019 yılında ise 5.042.487
ABD dolarına gerilerken, SD’de 5.324.314 ABD dolarına yükselmiştir.
(2) Soruşturma konusu ür ünün genel ithalatının ortalama birim fiyatları incelendiğinde ise,
2017 yılında 1.030 ABD doları/adet olarak gerçekleşen birim fiyatın, 2018 yılında 1.229 ABD
doları/adet’e yükseldiği, 2019 yılında 711 ABD doları/adet’e; SD’de ise 500 ABD doları/adet’e
gerilediği görülmektedir.
4.3 Soruşturma konusu ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) ÇHC menşeli ithalatın gelişimi incelendiğinde, 2017 yılında 416 adet olarak gerçekleşen
ithalat miktarının, 2018 yılında 451 adede; sonrasında önemli seviyede artış g östererek 2019
yılında 5.175 adede; SD’de ise 8.740 adede yükseldiği görülmektedir. Değer olarak
bakıldığında ise, 2017 yılında 320.329 ABD doları olarak gerçekleşen söz konusu ithalat, 2018
yılında 388.115 ABD dolarına; 2019 yılında 1.393.690 ABD dolarına ; SD’de ise 2.059 .172
ABD dolarına yükselmiştir.
(2) ÇHC’den gerçekleştirilen soruşturma konusu ürün ithalatının ortalama birim fiyatları 2017
yılında 770 ABD doları/adet iken, 2018 yılında 861 ABD doları/adet’e yükselmiş; sonraki
dönemlerde ise önemli seviyede düşüş göstererek 2019 yılında 269 ABD doları/adet’e; SD’de
236 ABD doları/adet’e gerilemiştir.
(3) ÇHC menşeli ithalatın soruşturma konusu ürünün genel ithalatı içinde miktar temelindeki
payı 2017 yılında %7,43 seviyesinde iken, 2018 yılında %10,47’y e; 2019 yılında %72,92’ye;
SD’de ise %82,15’e yükselmiştir.
4.4 Diğer ülkelerden ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları
(1) Soruşturma konusu ülke haricindeki üçüncü ülkeler menşeli ithalatın gelişimi
incelendiğinde, 2017 yılında 5.181 adet olan söz konu su ithalat miktarının 2018 yılında 3.856
adede; 2019 yılında 1.922 adede; SD’de ise 1.899 adede gerilediği görülmektedir. Değer olarak
bakıldığında ise bahse konu ithalat 2017 yılında 5.444.663 ABD doları, 2018 yılında 4.904.275
ABD doları, 2019 yılında 3. 648.797 ABD doları ve SD’de 3.265.142 ABD doları olarak
gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalatın birim fiyatları incelendiğinde, 2017 yılında 1.051 ABD doları/adet
olarak gerçekleşen birim fiyat, 2018 yılında 1.272 ABD doları/adet’e ve 2019 yılında 1.898
ABD doları/adet’e yükselirken, SD’de 1.719 ABD doları/adet’e gerilemiştir.
(3) Üçüncü ülkeler menşeli ithalatın genel ithalat içerisindeki payı ise incelenen yıllar ve SD’de
sırasıyla, %92,57, %89,53, %27,08 ve %17,85 olarak gerçekleşmiştir.
4.5 İthalatın nispi gelişimi
(1) Soruşturma konusu ithalatın nispi olarak gelişimini görebilmek için, soruşturma konusu
ülkeden gerçekleştirilen ithalatın Türkiye toplam benzer mal tüketimi içindeki payı
incelenmiştir. Bu bağlamda, öncelikle yerli üretim dalının yurt içi satış miktarı ile genel ithalat
miktarı toplanarak ilgili dönemlerde Türkiye toplam benzer mal tüketimi elde edilmiştir. Söz
konusu yurt içi satış miktarlarının ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalat
miktarının toplam tüketime oran lanmasıyla da pazar payları hesaplanmıştır. İncelenen veriler
2017 yılı 100 birim olacak şekilde endekslenmiştir.
(2) Buna göre, 2017 yılında 100 birim olarak kabul edilen yurt içi tüketim endeksi, 2018 yılında
84 birime gerilerken, 2019 yılından itibaren genişleme trendi göstererek 101 birime; SD’de ise
149 birime yükselmiştir.
(3) ÇHC’nin 2017 yılında 100 birim olan pazar payı endeksi, sonraki dönemlerde sürekli bir
artış eğilimi göstererek, 2018 yılında 129 birime; 2019 yılında 1.232 birime; SD’de ise 1.414
birime yükselmiştir.
(4) Soruşturma konusu ülke haricindeki diğer ülkelerin toplam pazar payı endeksi 2017 yılında
100 birim iken, sonraki dönemlerde sürekli bir düşüş eğilimi göstererek sırasıyla 89, 37 ve 25
olarak gerçekleşmiştir.
(5) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi ise 2017 yılı 100 birim kabul edildiğinde, 2018
yılında 110 birime yükselirken, 2019 yılında 71 birime; SD’de ise 68 birime düşmüştür.
4.6 Fiyat kırılması ve baskısı
(1) Fiyat kırılması, dampingli ithal ürünün Türkiye pazarın a giriş fiyatlarının yerli üretim
dalının fiyatlarının ne kadar altında kaldığını gösterir.
(2) Fiyat kırılması hesaplanırken, ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın CIF birim fiyatının üzerine
tüm dönemler için gümrükleme masrafları (CIF ithalat kıymetinin %2’si oranında); gümrük
vergisi (%4,2 oranında); SD için ayrıca İGV (%5,8 oranında) eklenerek ürünün Türkiye
piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değerler ile yerli üretim dalının yurt içi satış
fiyatları karşılaştırılmıştır.
(3) Bu kapsamda, SD’de ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının yerli üretim dalının birim
fiyatlarını CIF kıymetin %2XX’i oranında kırdığı belirlenmiştir.
(4) Fiyat baskısı ise, ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının benzer
üründeki ticari maliyeti ve makul kâr oranı dikkate alınarak tespit edilen olması gereken yurt
içi satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını göstermektedir.
(5) Fiyat baskısı hesaplanırken ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın CIF birim fiyatının üzerine
tüm dönemler için gümrükleme masrafları (CIF ithalat kıymetinin %2’si oranında); gümrük
vergisi (%4,2 oranında); SD için ayrıca İGV (%5,8 oranında) eklenerek ürünün Türkiye
piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değerler ile yerli üreticinin ticari maliyetlerine
makul bir kâr oranı (%10) eklenerek bulunan olması gereken yurt içi sa tış fiyatı
karşılaştırılmıştır.
(6) Bu çerçevede, SD’de ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının yerli üretim dalının birim
fiyatlarını CIF kıymetin %2XX’i oranında baskı altında tuttuğu belirlenmiştir.
4.7 Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri, yerli üretim dalının zarar inceleme dönemine
ait verileri esas alınarak incelenmiştir. Ekonomik göstergeler arasında yer alan Türk lirası
temelindeki tüm parasal değerler dönemsel karşılaştırmanın daha sağlıklı bir şekilde
yapılabilmesi için TÜİK’ten temin edilen on iki aylık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
kullanılarak enflasyondan arındırılmış, böylelikle reel değerlere ulaşılmıştır. Reel değerler 2017
yılı 100 olacak şekilde endekslenerek zarar inceleme dönemindeki eğilim analiz edilmiştir.
a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 birim olan üretim miktar
endeksi, 2018 yılında 75 birime; 2019 yılında 48 birime düşmüş, SD’de ise 70 birime
yükselmiştir.
(2) Yerli üretim dalının 2017 yılında 100 birim olan kapasite endeksi, zarar inceleme dönemi
boyunca aynı kalmıştır. KKO endeksi ise 2017 yılında 100 birim iken, 2018 yılında 75 birime;
2019 yılında 48 birime düşmüş, SD’de ise 70 birime yükselmiştir.
b) Yurt içi ve yurt dışı satışlar
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 birim olarak kabul edilen
yurt içi satış miktarı endeksi 201 8 yılında 92 birime; 2019 yılında 72 birime gerilemiş; SD’de
ise 101 birime yükselmiştir.
(2) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2017 yılında 100 birim olarak kabul edilen
ihracat miktarı endeksi 2018 yılında 122 birime yükselmiş, 2019 yılın da 66 birime düşerken
SD’de ise 67 birime yükselmiştir.
c) Yurt içi fiyatlar ve fiyatları etkileyen unsurlar
(1) Yerli üretim dalının 2017 yılında 100 birim olan soruşturma konusu ürün için yurt içi
ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı 2018 yılında 91 bi rime gerilerken, 2019 yılında 99 birime;
SD’de 102 birime yükselmiştir. Yurt içi fiyatların oluşmasını etkileyen temel unsurun
piyasadaki rekabet koşulları olduğu düşünülmektedir.
ç) Pazar payı
(1) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2017 yılında 100 birim iken; 2018 yılında 110 birime
yükselmiş, 2019 yılında 71 birime; SD’de ise 68 birime gerilemiştir.
d) Maliyetler ve kârlılık
(1) Yerli üretim dalının söz konusu ürün için 2017 yılında 100 birim kabul edilen birim ticari
maliyeti 2018 yılında 122 birime; 2019 yılında ise 125 birime yükselirken, SD’de 108 birime
gerilemiştir.
(2) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ticari maliyetleri ve ortalama yurt içi satış
fiyatları dikkate alınarak hesaplanan yurt içi ürün birim kârlılık endeksi 2017 yılında -100 birim
iken, sonraki dönemlerde sırasıyla -6.770 birim, -5.753 birim ve -1.305 birim olarak
gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının stok miktar endeksi 2017 yılında 100 birim, 2018 yılında 65 birim, 2019
yılında 20 birim ve SD’de 21 birim olarak gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim dalının stok çevirim hızı endeksi 2017 yılında 100 birim, 2018 yılında 155
birim, 2019 yılında 343 birim ve SD’de 432 birim olarak gerçekleşmiştir.
f) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan direk işçi sayısı endeksi
2017 yılında 100 birim, 2018 yılında 67 birim, 2019 yılında 48 birim ve SD’de 51 birim olarak
gerçekleşmiştir.
g) Ücretler
(1) Yerli üretim dalının aylık brüt işçi ücreti endeksi 2017 yılında 100 birim, 2018 yılında 87
birim, 2019 yılında 78 birim ve SD’de 85 birim olarak gerçekleşmiştir.
ğ) Verimlilik
(1) Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını gösteren
verimlilik endeksi 2017 yılında 100 birim, 2018 yılında 112 birim 2019 yılında 99 birim ve
SD’de 138 birim olarak gerçekleşmiştir.
h) Nakit akışı
(1) Yerli üretim dalının inceleme konusu ürünün üretim ve satışı ile sağladığı nakit akışı (hasıla
- üretim değeri - faaliyet ve finansman giderleri + ürün amortismanı) endeksi 2017 yılında -100
birim, 2018 yılında -91 birim 2019 yılında -55 birim ve SD’de -40 birim olarak gerçekleşmiştir.
ı) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerini kapsayan bilanço aktif büyüklüğü 2017 yılında 100
birim iken 2018 yılında 70 birime; 2019 yılında 37 birime; SD’de 35 birime gerilemiştir.
i) Sermaye artırma yeteneği
(1) Yerli üretim dalının 2017 yılında 100 olarak kabul edilen öz sermayesi 2018 yılında 67
birime; 2019 yılında 49 birime; SD’de 34 birime gerilemiştir.
j) Yatırımları artırma yeteneği
(1) Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faaliyetlerine ilişkin kapasite artışı için
yapılan tevsi yatırımı bulunmamaktadır.
(2) Yerli üretim dalının incelenen dönemde bütün faa liyetlerine ilişkin yenileme yatırımları
endeksi ise 2017 yılında 100 iken, sonraki dönemlerde sırasıyla 47 birim, 54 birim ve 46 birim
olarak gerçekleşmiştir.
k) Yatırımların geri dönüş oranı
(1) Yerli üretim dalının yatırımlarının geri dönüş oranı (net kâr/aktifler) endeksi ise 2017
yılında -100 birim iken, 2018 yılında -113 birim, 2019 yılında -147 birim ve SD’de -49 birim
olarak gerçekleşmiştir.
4.8 Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi
(1) Yerli üretim dalının zarar inceleme dönemindeki ekonomik göstergeleri incelendiğinde, her
ne kadar verimlilik, ürün nakit akışı gibi temel ekonomik göstergelerinde SD’de 2017 temel
yılına göre iyileşmeler yaşandığı, aynı dönemde stoklarının azaldığı ve stok çevrim hızının
arttığı gözlense de; yerli üretim dalının üretim, pazar payı, yurt içi satışlardan ürün kârı, KKO
ve direk işçi sayısı gibi temel ekonomik göstergelerinin SD’de 2017 temel yılına göre
kötüleştiği, yurt içi satış miktarının ise hemen hemen aynı seviyede kaldığı görülmüştür. Bunun
yanı sıra, yerli üretim dalının stok miktarı SD’de bir önceki dönem olan 2019 yılına göre artış
kaydetmiştir.
(2) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerine ilişkin bilanço aktif toplamı, öz sermaye, yenileme
yatırımları gibi göstergeleri SD’de 2017 temel yılına göre düşüş kaydetmiştir.
(3) Ayrıca, yerli üretim dalının yurt içi satışlardan ürün kârı ve ürün nakit akışı ile bütün
faaliyetlerine ilişkin yatırımların geri dönüş oranı göstergeleri zarar inceleme döneminin
tamamında negatif bir seyir izlemiştir.
(4) Yerli üretim dalının birim ticari maliyeti SD’de, 2017 yılına göre endeks değeri olarak 8
birim yükselmesine rağmen; özellikle soruşturma konusu ülkeden dampingli şekilde
gerçekleştirilen ithalatın baskısı nedeniyle yerli üretim dalının yur t içi birim satış fiyatı aynı
dönemde ancak 2 birim artış gösterebilmiş, yerli üretim dalı maliyetlerindeki artışı yurt içi satış
fiyatlarına aynı oranda yansıtamamıştır.
(5) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı tarafından, yerli üretim dalının özellik le 2016-
2018 döneminde üretim kabiliyetini azalttığı ve bu nedenle pazardaki muhtemel bir talep
artışını karşılamasının mümkün olmadığı öne sürülmüştür. İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Mevzuat çerçevesinde, esas olarak yerli üretim dalının soruşturma konusu
ürünü temel tipleri itibariyle üretme kabiliyetini haiz olması yeterli olmakla birlikte, yerli
üretim dalının kapasite durumuna ilişkin yapılan inceleme neticesinde, yerli üretim dalının
üretim süreçlerinde taşeron faaliyetlerinden yararlan abildiği ve 2016-2021 döneminde üretim
kapasitesinde herhangi bir azalmanın söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.
4.9 Zarara ilişkin değerlendirme
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, zarara ilişkin değerlendirme dampingli ithalatın
mutlak ve nispi gelişimi ve bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalının
ekonomik göstergeleri üzerindeki etkilerini içermektedir.
(2) ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı, zarar inceleme döneminde sürekli bir artış
trendi izlemiş, özellikle ÇHC menşeli dizel motorlara yönelik yürürlükte bulunan dampinge
karşı önlemin 21/11/2018 tarihinde yürürlükten kalkmasıyla birlikte 2019 yılından itibaren artış
hızının önemli seviyede yükseldiği gözlenmiştir. Bahse konu ithalat miktarı, 2018 yılında bir
önceki yıla göre %8 oranında artarken, 2019 yılında bir önceki yıla göre %1.047 artmış, SD’de
ise 2019 yılına göre %69 oranında artarak 8.740 adet seviyesine yükselmiştir. Zarar inceleme
döneminin bütünü i tibariyle değerlendirildiğinde, 1/1/2017-30/6/2020 döneminde ÇHC
menşeli soruşturma konusu ürün ithalat miktarı %2.001 gibi önemli b ir seviyede artış
kaydetmiştir.
(3) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı tarafından, 2017 ve 2018 yıllarında ÇHC menşeli
soruşturma konusu ürününün görece düş ük seviyedeki ithalat miktarının ve buna bağlı olarak
ÇHC menşeli dizel motorlara yönelik yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin 21/11/2018
tarihinde yürürlükten kalkmasından sonraki dönemde söz konusu ithalat miktarında yaşanan
kayda değer artışın piya sadaki gerçek durumu yansıtmadığı ileri sürülmüştür. Bahse konu
ithalatçı, mezkûr duruma gerekçe olarak dampinge karşı önlemin uygulandığı 2017 ve 2018
yıllarında, dizel motor ihtiyacı olan piyasa aktörlerinin bu ihtiyaçlarını doğrudan soruşturma
konusu ür ün ithal etmek yerine motopomp ve beton vibratörü ithal edip, bu ürünlerin
motorlarını demonte etmek suretiyle karşılamalarını göstermiştir. Söz konusu ithalatçı ayrıca,
2019 yılından sonra motopomp ithalatında dikkate değer bir düşüş yaşandığını ileri sürmüştür.
Bahse konu ürünlere ilişkin yapılan istatistikî inceleme kapsamında, dampinge karşı önlemin
uygulanmaya başladığı 2013 yılında 255.159 adet olan ÇHC menşeli tek silindirli dizel
motopomp ithalatının 2017 yılında 578.969 adede, 2018 yılında 702.266 adede yükseldiği;
2019 yılında bir miktar düşüş göstererek 687.367 adet olarak gerçekleşmekle birlikte, artışın
2020 yılında, dampinge karşı önlem yürürlükte olmamasına rağmen devam ettiği ve ithalatın
909.096 adede yükseldiği tespit edilmiştir. ÇHC menşel i dizel beton vibratörü ithalatının ise,
2013-2020 döneminde dalgalı bir seyir izlemekle birlikte 2017 ve 2018 yıllarında 2013 yılına
kıyasla düşüş gösterdiği tespit edilmiştir. 2013 yılında 278.308 kg olan söz konusu ithalat
miktarı, 2017 yılında 75.407 k g, 2018 yılında 56.525 kg ve 2020 yılında 74. 433 kg olarak
gerçekleşmiştir.
(4) ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının pazar payı da mutlak ithalatın gelişimine
benzer bir trend izlemiş ve 2018 yılında bir önceki yıla göre %29; 2019 yılında bir ö nceki yıla
göre %855 ve SD’de 2019 yılına göre %15 artış göstermiştir. Zarar inceleme döneminin bütünü
itibariyle değerlendirildiğinde, 1/1/2017 -30/6/2020 döneminde ÇHC menşeli soruşturma
konusu ürün ithalatının pazar payı %1.314 gibi önemli bir oranda art ış kaydetmiştir. Buna
karşın, yerli üretim dalının pazar payı zarar inceleme döneminde %32 oranında azalmıştır. Bu
itibarla, 1/1/2017-30/6/2020 döneminde %49 oranında büyüme kaydeden Türkiye soruşturma
konusu ürün pazarında ÇHC menşeli ithalat önemli seviy ede artan pazar payı elde ederken,
yerli üretim dalı ise pazar kaybı yaşamıştır.
(5) ÇHC menşeli dizel motor ithalatının birim fiyatı 2018 yılında bir önceki yıla göre 12%
oranında artsa da, yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemin 21/11/2018 tarihinde yürürlükten
kalkmasıyla birlikte 2019 yılından itibaren düşmeye başlamış ve 2019 yılında bir önceki yıla
göre %69; SD’de ise 2019 yılına göre %13 oranında düşüş göstermiştir. Zarar inceleme
döneminin bütünü itibariyle değerlendirildiğinde, 1/1/2017-30/6/2020 döneminde ÇHC
menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının birim fiyatı %69 oranında düşmüştür. Ayrıca, ÇHC
menşeli dizel motor ithalatının birim fiyatının zarar inceleme döneminin son iki döneminde
önemli seviyede olmak üzere söz konusu dönemin tamamında genel ithalatın birim fiyatlarının
altında gerçekleştiği görülmüştür.
(6) ÇHC menşeli dizel motor ithalatının birim fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını SD’de
%2XX oranında kırdığı ve %2XX oranında baskı altında tuttuğu tespit edilmiştir.
(7) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin bütüncül olarak değerlendirilmesi
neticesinde; yerli üretim dalının üretim, pazar payı, yurt içi satışlardan ürün kârı, KKO ve direk
işçi sayısı gibi temel ekonomik göstergelerinin ve bütün faaliyetlerine ilişkin bi lanço aktif
toplamı, öz sermaye, yenileme yatırımları gibi göstergelerinin SD’de 2017 temel yılına göre
kötüleştiği; yurt içi satışlardan ürün kârı ve ürün nakit akışı ile bütün faaliyetlerine ilişkin
yatırımların geri dönüş oranı göstergelerinin zarar inc eleme döneminin tamamında negatif bir
seyir izlediği ve yerli üretim dalının zarar inceleme döneminde maliyetlerinde meydana gelen
artışı yurt içi satış fiyatlarına aynı oranda yansıtamadığı gözlenmiştir. Ayrıca, soruşturma
konusu ülke menşeli ithalat için tespit edilen damping marjı seviyesinin, ihmal edilebilir oranın
önemli düzeyde üzerinde olduğu değerlendirilmiştir. Anti -Damping Anlaşmasının 3 üncü
maddesinin 4 üncü fıkrası ile Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 4 üncü ve son fıkralarında da
belirtildiği üzere dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin analizi kapsamında
incelenen etkenlerin biri veya birkaçının mutlak anlamda belirleyici bir yargıya temel teşkil
etmeyebileceği göz önünde bulundurularak, söz konusu faktörler bir bütünlük içi nde
değerlendirmeye alınmıştır.
(8) Soruşturma konusu ürünün bir ithalatçısı, ÇHC menşeli dizel motorlara yönelik yürürlükte
bulunan dampinge karşı önlemin 21/11/2018 tarihinde yürürlükten kalkmasından sonraki
dönemde yerli üretim dalının en çok sattığını iddia ettiği gücü 12 HP ve 17 HP olan motorların
üretim ve satışlarında herhangi bir düşüş yaşanmadığı, aksine artışlar yaşandığını ileri sürerek
bu durumun da soruşturma kapsamında dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir. İşbu
soruşturma kapsamında yerl i üretim dalının üretim ve satışları da dâhil olmak üzere temel
ekonomik göstergelerine ilişkin yapılan değerlendirmeler soruşturma konusu ürünün yalnızca
belirli tiplerine münhasır olarak yapılmamakta; yerli üretim dalının soruşturma konusu ürüne
ilişkin ürün kompozisyonun tamamı bütünsellik içerisinde değerlendirilmektedir. Ayrıca, genel
olarak zarar incelemesi çerçevesinde, dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisi
analiz edilirken, üretim ve satışların da dâhil olduğu incelemeye konu etken lerin biri veya
birkaçının mutlak anlamda belirleyici bir yargıya temel teşkil etmeyebileceği göz önünde
bulundurularak, söz konusu faktörler bir bütünlük içinde değerlendirmeye alınmaktadır.
5. DAMPİNGLİ İTHALAT İLE ZARAR ARASINDAKİ NEDENSELLİK BAĞI
5.1 Dampingli ithalatın zarar üzerindeki etkisi
(1) Soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın dampingli olduğu işbu raporun 3 üncü bölümünde
tespit edilmiştir.
(2) ÇHC menşeli dizel motor ithalatının zarar inceleme döneminde mutlak olarak miktarının
önemli seviyede artış gösterdiği görülmektedir. Söz konusu ithalat SD’de bir önceki yıla göre
%69 oranında; 2017 temel yılına göre ise %2.001 artış kaydetmiştir. Zarar inceleme döneminde
bahse konu ithalatın nispi olarak pazar payının da önemli seviyede arttığı gözle nmiştir. Söz
konusu ithalatın pazar payı SD’de bir önceki yıla göre %15 oranında; 2017 temel yılına göre
%1.314 oranında artarken, yerli üretim dalının pazar payı aynı dönemlerde, sırasıyla, %4 ve
%32 oranlarında düşüş göstermiştir. Ayrıca, ÇHC menşeli diz el motor ithalatının birim
fiyatlarının 2019 yılından itibaren kayda değer seviyede düştüğü ve söz konusu birim fiyatların
zarar inceleme döneminin tamamında genel ithalatın birim fiyatlarının altında gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
(3) ÇHC menşeli soruşt urma konusu ürün ithalatının birim fiyatlarının SD’de yerli üretim
dalının iç piyasa birim satış fiyatlarını önemli seviyede kırdığı ve baskıladığı tespit edilmiştir.
(4) Zarar inceleme döneminde yerli üretim dalının üretim, pazar payı, yurt içi satışlarda n ürün
kârı, KKO ve direk işçi sayısı gibi temel ekonomik göstergelerinin ve bütün faaliyetlerine
ilişkin bilanço aktif toplamı, öz sermaye, yenileme yatırımları gibi temel ekonomik
göstergelerinde kötüleşme gözlenmiş; yurt içi satışlardan ürün kârı ve ürün nakit akışı ile bütün
faaliyetlerine ilişkin yatırımların geri dönüş oranı göstergelerinin zarar inceleme döneminin
tamamında negatif bir seyir izlediği tespit edilmiştir.
(5) Yukarıdaki tespitler ışığında, dampingli olduğu tespit edilen soruşturma konu su ülke
menşeli ithalatın miktar ve fiyat etkisinin, yerli üretim dalı üzerinde zarara neden olduğu
değerlendirilmiştir. Ayrıca, dampingli olduğu tespit edilen ithalatın miktar ve fiyat etkisi ile
yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde meydana gelen kötüleşmenin, ikisi arasındaki
illiyet bağının mevcudiyetini gösterir nitelikte eşzamanlı olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.
5.2 Zarara neden olabilecek diğer unsurlar
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi ile Anti-Damping Anlaşması’nın 3.5 inci maddesi hükümleri
uyarınca, dampingli ithalatın dışında yerli üretim dalında zarara neden olabileceği düşünülen
diğer bilinen unsurlar incelenmiştir. Bu kapsamda, dampingli olmayan ithalatın hacmi ve
fiyatları, talepteki daralma veya tüketim kalıplarındaki değişmele r, teknolojideki gelişmeler,
yerli üretim dalının ihracat performansı ile verimliliği hususları değerlendirilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ülke haricindeki ülkeler menşeli ithalatın zarar inceleme dönemindeki
gelişimi incelendiğinde söz konusu ithalat miktarının sürekli bir düşüş eğilimi gösterdiği tespit
edilmiştir. Ayrıca, bahse konu üçüncü ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının zarar inceleme
döneminin tamamında ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının üzerinde seyrettiği
gözlenmiştir. Bu bakımdan, üçüncü ülkeler menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının talebi
arttırabilecek fiyatlarla yapılmadığı değerlendirilmektedir.
(3) Soruşturma konusu ürünün Türkiye pazarı 2018 yılında bir miktar daralmakla birlikte, 2019
yılından itibaren genişleme trendi içerisine girmiş, SD’de bir önceki yıla göre %47 oranında;
2017 temel yılına göre ise %49 oranında artış göstermiştir. Bu bakımdan zarar inceleme
döneminin geneli itibariyle incelendiğinde talepte daralma yaşanmadığı değerlendirilmiştir. Öte
yandan, soruşturma konusu ürünün genel itibariyle kullanım alanı ve kullanıcı algılamasının
aynı kaldığı ve dolayısıyla tüketim eğiliminde bir değişiklik olmadığı değerlendirilmektedir.
(4) Yerli üretim dalının, soruşturma konusu ürünün temel tiplerinin üretimine ilişkin teknolojik
yeterliliğe sahip olduğu ve genel olarak, soruşturma konusu ürünün temel üretim teknolojisinde
incelenen dönem itibariyle söz konusu ürün talebine önemli düzeyde etki edecek kayda değer
bir değişikliğin yaşanmadığı değerlendirilmiştir.
(5) Yerli üretim dalının ihracat performansı incelendiğinde, zarar inceleme döneminde yerli
üretim dalının yurt dışı satışlardan ürün kârlılığının 2017 yılı haricinde negatif olarak
gerçekleştiği ve ihracat miktarının SD’de 2017 temel yılına göre düştüğü gözlenmekle birlikte,
hem yurt dışı satışlardan ürün kârlılığının hem de ihracat miktarının SD’de 2019 yılına göre
iyileşme gösterdiği gözlenmiştir.
(6) Yerli üretim dalının verimliliği zarar inceleme döneminde dalgalı bir seyir izlemekle
birlikte, SD’de hem 2017 temel yılına göre hem de 2019 yılına göre arttığı tespit edilmiştir.
(7) Bu çerçevede, illiyet bağı değerlendirmesi kapsamında incelenen bilinen diğer unsurların,
dampinge konu ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan maddi zarar arasındaki illiyet bağını
zayıflatacak veya tümüyle ortadan kaldıracak nitelik ve güçte olmadığı değerlendirilmiştir.
6. SONUÇ
(1) Yürütülen soruşturma sonucunda, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatının
dampingli olduğu ve yerli üretim dalında zarara neden olduğu tespit edilmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitler i değerlendiren Kurul’un kararı ile
kamu yararı ilkesi çerçevesinde Kanunun 13 üncü maddesi nin birinci fıkrası uyarınca daha az
oranlı önlem uygulanması temelinde aşağıdaki tabloda GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi
belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatınd a aşağıdaki tabloda gösterilen tutarda dampinge karşı
kesin önlem uygulanmasına karar verilmiştir.
GTİP Eşyanın Tanımı Menşe Ülke
Dampinge Karşı
Önlem
(ABD doları/adet)
8408.90.41.90.00
Diğerleri
(su soğutmalı veya birden
fazla silindire sahip
motorlar hariç)
Çin Halk
Cumhuriyeti
373