Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2022-02-09
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/186884
9 Şubat 2022 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 31745
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
TİCARET BAKANLIĞI PİYASA GÖZETİMİ VE
DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Ticaret Bakanlığının sorumluluğunda bulunan tüketici ürünlerinin
güvenli ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olmasını sağlamak üzere yürütülecek piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Ticaret Bakanlığının sorumluluğunda bulunan tüketici ürünlerinin piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları, alınacak önlemler ile yükümlülükleri kapsar.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununa, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 441 ve 452 nci maddelerine ve 9/7/2021 tarihli ve 4269 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını
sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
c) Bölge müdürlüğü: Gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğünü,
ç) Bölge müdürü: Gümrük ve dış ticaret bölge müdürünü,
d) Dağıtıcı: Ürünü tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek
veya tüzel kişiyi,
e) Denetmen: Ticaret denetmeni ve ticaret denetmen yardımcısını,
f) Duyusal inceleme: Ürünün herhangi bir test veya muayene işlemine tabi tutulmasından önce, denetmenin
duyularını veya basit ve yaygın olarak kullanımda olan ölçme araçlarını kullanarak yapılan incelemeyi,
g) Düzeltici önlem: Bir uygunsuzluğu ortadan kaldırmak amacıyla, Bakanlığın talebi doğrultusunda ve ya
kendiliğinden iktisadi işletmecinin gerçekleştirdiği faaliyeti,
ğ) Genel Müdürlük: Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünü,
h) İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında
ürünlerin imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin sorumluluğu olan diğer gerçek veya
tüzel kişileri,
ı) İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası
ile piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
i) İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
j) Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununu,
k) Numune alma etiketi: Test veya muayene için alınan numunelere iliştirilen veya yapıştırılan numuneye ait
bilgileri, tarafların isim, unvan ve imzalarını taşıyan belgeyi,
l) Risk değerlendirme komis yonu: Risk değerlendirmesi sonucunda ürünün uygun olup olmadığını ve
uygulanacak idari yaptırımı belirlemek amacıyla oluşturulan komisyonu,
m) Şahit numune: Test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna gönderilmek üzere alınan numunenin zayi
olması veya test sonuçlarına yönelik herhangi bir itiraz olması durumunda başvurulmak üzere alınan numuneyi,
n) Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak üzere, ürünün niteliğini, işleme veya üretim yöntemlerini
veya bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama , işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini
tek tek veya birkaçını ele alarak belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
o) Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini,
ö) Yetkili temsilci: İmalatçının Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamındaki bazı yükümlülüklerini onun adına
yerine getirmek üzere imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
MADDE 5 – (1) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi
ispatlanana kadar güvenli kabul edilir. Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenl iğine ilişkin
hükümler içermediği durumlarda, bir ürünün güvenli olup olmadığının değerlendirilmesi 11/3/2021 tarihli ve 31420
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre yapılır.
(2) Bakanlık, sorumlu olduğu ürünlere ilişkin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerini denetmenler aracılığıyla
yürütür, denetim sonuçlarına göre gerekli önlemleri alır ve Kanunda belirtilen yükümlülükler kapsamında ilgili iktisadi
işletmeciye idari yapt ırım uygular. Bakanlık, alınacak önlem ve uygulanacak idari yaptırımlar konusunda orantılılık
ilkesine uygun hareket eder; alınacak tedbirlerin, önlenmesi amaçlanan tehlikenin boyutu, niteliği ve gerçekleşme
olasılığı ile orantılı olmasını sağlar.
(3) Bakanlık, sorumlu olduğu ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini, denetim planının yanı sıra resen, ihbar
veya şikâyet üzerine yapar. Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında düzenlenecek tutanağın şekil ve içeriği Genel
Müdürlükçe belirlenir.
(4) Ürünün uygunsuzluğu konusunda yapılan her türlü ihbar, şikâyet, ürün sebebiyle meydana gelen kazalar ve
ürün hakkında elde edilen diğer bilgiler piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde kullanılır.
(5) Satış veya kiralama amacıyla yazılı basın, radyo, televizyon, inte rnet ve benzeri iletişim araçlarında reklam
ve ilanları yer alan ürünler piyasaya arz edilmiş kabul edilir.
(6) Denetim, ürünlerin bedelli veya bedelsiz olarak piyasaya arz edildiği, piyasada bulundurulduğu veya hizmete
sunulduğu depo, nakil aracı, iş yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak üzere gerekli görülen her yerde yapılır. Denetim
esnasında ilgili iktisadi işletmeciden denetime ilişkin gerek duyulan bilgi, belge ve kayıtlar istenir.
(7) Dağıtıcının iş yerinde yapılan denetimde, imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı veya tedarik zincirinde yer alan
bir önceki iktisadi işletmecinin unvanı ve adresi tespit edilir.
(8) Genel Müdürlük, denetimlerin koordinasyonunu ve etkin bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Genel Müdürlük
bu doğrultuda gerekli önlemleri alm ak ve uygulamaları koordine etmekle görevlidir. Genel Müdürlük, denetim
planlarını hazırlar ve uygulanmak üzere ilgili bölge müdürlüklerine iletir.
(9) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri sırasında iktisadi işletmeci tarafından 26/5/2021 tarihli ve 40 22
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar
Yönetmeliği çerçevesinde akredite edilmiş bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış uygunluğu gösteren
belgeler ile test raporlarının sunulması halinde, Bakanlık bu belge ve raporları dikkate alır. Türkiye'de veya karşılıklılık
ilkesi saklı kalmak kaydıyla Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yerleşik bir uygunluk değerlendirme kuruluşunca verilmiş
belgeler ve test raporları, kuruluşun yeterliliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez.
(10) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri, ürüne ait bilgi ve belgelerin ilgili mevzuat çerçevesinde
incelenmesi, duyusal inceleme yapılması, gerektiğinde numune alınması, yerinde muayene veya test yapılması veya
iktisadi işletmecinin ilgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında bilgilendirilmesi suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu
faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.
(11) Denetim sonunda üründe bir uygunsuzluk tespit edilmemesi, iktisadi işletmecinin Kanun kapsamındaki
ürüne yönelik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
MADDE 6 – (1) Teknik düzenleme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, piyasa gözetimi ve denetimi aşağıdaki
esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Denetimler, ürünlere ve bu ürünlerin muhtemel kullanıcılarına ilişkin risk esaslı bir yaklaşımla Genel
Müdürlük tarafından belirlenen denetim planı uyarınca bölge müdürlüğü tarafından yürütülür.
b) Denetime başlamadan önce, ürüne ilişkin daha önce denetim veya test yapılıp yapılmadığı gibi hususların ön
incelemesi tamamlanır.
(2) Denetimlerin iki denetmen tarafından yürütülmesi esastır. İhtiyaç halinde denetime daha fazla sayıda
denetmen katılabilir.
(3) Denetimler, durumun gereklerine göre aşağıdaki hususlardan bir veya birkaçını kapsayacak şekilde yapılır:
a) Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler veya belgeler üzerinden inceleme.
b) İlgili teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, Genel Ürün Güvenliğ i Yönetmeliği çerçevesinde yapılan
inceleme.
c) Duyusal inceleme.
ç) Test veya muayene.
d) İlgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında bilgilendirme.
(4) Denetmenler yaptıkları incelemeleri ve tespitleri denetim tutanağının ilgili bölümlerine eksiksiz o larak
kaydeder. Tutanak taraflarca imzalanır ve tutanağın bir nüshası ilgili iktisadi işletmeciye bırakılır.
MADDE 7 – (1) Denetmen, gerekli gördüğü takdirde, her türlü test veya muayeneyi yaptırmak üzere denetlenen
ürünlerden numune alır. Ürünün yapısına ve özelliğine göre, test veya muayenelerin gerektirdiği ölçüyü aşmamak üzere,
numune alınması fiilen mümkün olmayan haller hariç, iktisadi işletmeciden bedeli ödenmeden üç takım numune alınır.
(2) Numune alınması halinde, denetim esnasında tuta nağın ilgili bölümü doldurulur. Numuneler özelliklerine
göre, mühürleri bozulmadan açılamayacak şekilde, denetmen tarafından iktisadi işletmeci ile birlikte hazırlanır ve
üzerlerine tarafların isim, unvan ve imzaları ile numuneye ilişkin bilgileri taşıyan numune alma etiketi konulur.
(3) Alınan numunelerin bir takımı, şahit numune olarak tutanağın bir nüshası ile birlikte yediemin sıfatıyla
iktisadi işletmeciye teslim edilir. Diğer şahit numune bölge müdürlüğünce muhafaza edilir. Alınan numunelerin başka
yere taşınması veya korunması güç yahut sakıncalı ise durum tutanağa yazılarak numuneler saklanmak üzere yediemin
sıfatıyla iktisadi işletmeciye bırakılır. Test veya muayene yapılması için alınan numunenin bir takımı Genel Müdürlükçe
belirlenen test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna gönderilir. Test, muayene veya belgelendirme kuruluşu
tetkikleri en kısa zamanda yapar, sonucunu bir raporla tespit eder ve bu raporu birer nüsha halinde Genel Müdürlüğe ve
bölge müdürlüğüne sunar. Bu raporlar ayrıca elektronik posta ile Genel Müdürlüğe ve bölge müdürlüğüne iletilir.
(4) Numune almanın mümkün olmadığı ya da taşınamayan ürünler için test veya muayene işlemleri, denetmenin
gözetiminde, ürünün bulunduğu yerde, iktisadi işletmecinin katılımı ile Genel Müdürlükçe belirlenen test, muayene veya
belgelendirme kuruluşuna yaptırılır. İktisadi işletmecinin bulunmaması, test veya muayene işlemlerinin
gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
(5) Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin numune a lma işlemlerinde ilgili
mevzuat hükümleri saklıdır.
MADDE 8 – (1) Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda ürünün uygun olduğunun tespit edilmesi
durumunda;
a) Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin diğer giderler Bakanlıkça karşılanır.
b) Numunelerin özelliğini kaybetmemesi halinde, yapılan test veya muayene sonucu bölge müdürlüğü tarafından
iktisadi işletmeciye yazılı olarak bildirilir. Bildirim yazısında numunelerin geri alınması gerektiği belirt ilir. Tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde geri alınmayan numuneler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerine
intikal ettirilir. Bu durumda ilgili iktisadi işletmeci numune bedelini talep edemez.
c) Numunelerin özelliğini kaybetmesi hal inde, bölge müdürlüğünce tutanak düzenlenerek numune imha edilir
veya ettirilir. İktisadi işletmeci tarafından numune bedelinin talep edilmesi durumunda bu bedel Bakanlık tarafından
iktisadi işletmeciye ödenir.
(2) Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda ürünün uygunsuz olduğunun tespit edilmesi durumunda;
a) Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin diğer giderler iktisadi işletmeci tarafından karşılanır.
Bakanlıkça yapılan masraflar, ilgili iktisadi işletmeciye genel hükümlere göre rücu edilir.
b) Test veya muayenesi yaptırılan numune, niteliğine göre uygun koşullarda ve uygun bir süreyle test veya
muayene kuruluşunda muhafaza edilir. Bu numunenin geri alınması gerektiği iktisadi işletmeciye bölge müdürlüğü
tarafından yazılı olarak bildirilir. Teb liğ tarihinden itibaren bir ay içinde iktisadi işletmeci tarafından geri alınmayan
numune, bölge müdürlüğü tarafından tutanak düzenlenerek imha edilir veya ettirilir. İktisadi işletmecinin geri aldığı
uygunsuz numune, uygun hale getirilmeden piyasaya arz edilemez ve piyasada bulundurulamaz.
c) Uygulanan idari yaptırım kararının kesinleşmesinden sonra varsa şahit numunelere (b) bendindeki usule göre
işlem yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bölge Müdürlüğünün Görevleri ve Risk Değerlendirmesi
MADDE 9 – (1) Bölge müdürlüğünün piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin görev, yetki ve yükümlülükleri
şunlardır:
a) Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan ürünlere ilişkin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerini
tarafsız, bağımsız, şeffaf, etkin ve hızlı bir şekilde yürütmek.
b) Genel Müdürlük tarafından iletilen denetim planı ve benzeri dokümanlar ile bölge müdürlüğüne ulaşan ihbar
ve şikâyetler doğrultusunda denetimleri gerçekleştirmek ve denetimlere ilişkin her türlü veriyi aylık olarak Genel
Müdürlüğe iletmek.
c) Denetim yapılan bölgelerde elde edilen ürün veya sektör bazlı işletme verilerinin Genel Müdürlüğe
iletilmesini ve bu verilerin periyodik olarak güncellenmesini sağlamak.
ç) Risk değerlendirme komisyonu oluşturmak, komisyonun etkin v e hızlı çalışmasını sağlamak, Kanunda
öngörülen idari yaptırımlar kapsamında komisyonca alınan kararları uygulamak ve sonucundan Genel Müdürlüğe bilgi
vermek.
d) Ürünün ciddi risk taşıdığına dair belirtilerin bulunması halinde piyasaya arzın geçici durduru lması kararı
almak ve takibini yapmak.
e) Uygunsuz ürünlere ilişkin uygulanan önlemlerin yerine getirilip getirilmediğini iktisadi işletmeci nezdinde
piyasada izlemek, kontrol etmek ve sonucundan Genel Müdürlüğe bilgi vermek.
f) Ürün güvenliği kapsamında ilgililerin şikâyet, talep veya önerilerini iletebilmelerine imkan sağlamak.
g) Ürün güvenliğine ilişkin iktisadi işletmecilere veya tüketicilere yönelik bilgilendirme yapmak, eğitim ve
benzeri toplantılar düzenlemek.
ğ) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin etkin olarak gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla ihtiyaçlarını,
sorunlarını ve çözüm önerilerini Genel Müdürlüğe iletmek.
MADDE 10 – (1) Denetlenen ürünlerin taşıdığı riski değerlendirmek, uygun olup olmadığını ve uygunsuzlu k
halinde uygulanacak idari yaptırımı belirlemek amacıyla bölge müdürlüğünce risk değerlendirme komisyonu
oluşturulur. Komisyon, bölge müdürü veya görevlendireceği ilgili bölge müdür yardımcısının başkanlığında, ürün
güvenliği denetimlerinden sorumlu müdür ve denetmenler arasından görevlendirilecek bir denetmen olmak üzere en az
üç üyeden oluşur. Bölge müdürlüğünce gerek görülmesi halinde denetmenler arasından iki üye daha görevlendirilebilir.
İhtiyaç duyulması halinde denetimi gerçekleştiren denetmen veya diğer denetmenler üye sıfatını taşımaksızın bilgisine
ve görüşüne başvurulmak üzere komisyon toplantısına davet edilebilir. Komisyonun işleyişine ilişkin diğer usul ve
esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
(2) Risk değerlendirmesi yapılırken ilgili teknik m evzuat veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğinin risk
değerlendirmesine ilişkin hükümleri dikkate alınır. Bununla birlikte, Genel Müdürlükçe hazırlanan rehberler veya söz
konusu mevzuatın Avrupa Birliği uygulamalarına ilişkin güncel karar, rehber veya raporlar da değerlendirilir.
(3) Bölge müdürlüğü, risk değerlendirme komisyonunca yapılacak risk değerlendirmesi neticesinde uygunsuz
olduğu belirlenen ürüne ilişkin gerekli idari yaptırım sürecini yürütür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uygunsuzluğa İlişkin İdari Yaptırımlar ile Diğer Önlemler
MADDE 11 – (1) Bölge müdürlüğü test, muayene veya inceleme sonucunda ürünün risk taşıdığı veya ilgili
teknik düzenlemelere veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiği kanaatiyle, ürünün ciddi risk
taşıdığı durumlar hariç olmak üzere, savunma yapılabilmesi için ilgili iktisadi işletmeciye on iş günü süre verir.
(2) İktisadi işletmecinin savunması dikkate alınarak risk değerlendirme komisyonu tarafından ürünün uygunluğu
değerlendirilir. Komisyon tarafından ürünün uygunsuzluğuna karar verilmesi halinde belirlenen idari yaptırımlar bölge
müdürlüğü tarafından uygulanır. Bölge müdürlüğü alınan kararı, dayandığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal
itiraz yollarını ve süre sınırlarını da belirterek iktisadi işletmeciye tebliğ eder.
(3) Tebligatta düzeltici önlem planını sunabilmesi için iktisadi işletmeciye on beş iş günü süre verilir. İktisadi
işletmeci tarafından sunulan düzeltici önlem planına ilişkin olarak;
a) Plan gerektiğinde değişi klik yapılarak bölge müdürlüğü tarafından onaylanır ve uygunsuzluğun ortadan
kaldırılması için iktisadi işletmeciye tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere uygunsuzluğun niteliği, ürünün
özelliği ve piyasadaki yaygınlığı değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere süre verilir.
b) Verilen süre sonunda uygunsuzluğun mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle giderilemediğinin kanıtlanması
halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
c) Sürelerin takibi ile planının gereklerinin yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü bölge müdürlüğü tarafından
yapılır. Uygun hale getirildiği kanıtlanan ürünler bölge müdürlüğü tarafından tutanakla kayıt altına alınır ve tekrar
piyasaya arz edilebilir.
(4) Risk değerlendirme komisyonu tarafından belirlenen ve iktisadi işletmeci tarafından yerine getirilecek
düzeltici önlemler;
a) İlgili teknik düzenlemede belirtilen şekilde uygunsuzluğu ortadan kaldırmak da dahil olmak üzere, ürünün
uygun hale getirilmesini veya ürünün bir risk oluşturmamasını sağlamak,
b) Ürünün piyasada bulunmasını önlemek,
c) Ürünü derhal piyasadan çekmek veya geri çağırmak ve 14 üncü maddede belirtilen şekilde kamuoyunu riske
karşı uyarmak,
ç) Ürünün imhasına ilişkin tabi olduğu ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ürünü imha etmek veya
kullanılamaz hale getirmek,
d) Ürünün taşıyabileceği risklere ilişkin ürüne uygun, açık, kolayca anlaşılabilir Türkçe uyarılar eklemek,
e) Ürünün piyasada bulunabilmesi için önkoşul koymak,
f) Ürüne ilişkin Türkçe uyarıların yayımlanması da dâhil olmak üzere, risk altındaki tüketicileri 14 üncü
maddenin birinci fıkrasında belirtilen şekilde, derhal ve uygun bir biçimde uyarmak,
faaliyetlerini içerebilir. Ancak bu fıkranın (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen düzeltici önlemler, ürünün yalnızca
belirli koşullarda veya yalnızca belirli tüketicilere yönelik bir risk taşıyacağı durumlarda alınır.
(5) Ürüne ilişkin uygunsuzluğun sadece uygunluk işaretinin veya teknik düzenlemenin gerektirdiği t eknik
dosyanın, etiket ve talimatların bulunmamasından, eksik veya yetersiz olmasından veya yanlış kullanılmasından
kaynaklandığının tespit edildiği durumlarda, uygunsuzluğun giderilmesi birinci ve ikinci fıkralardaki usullere göre
bölge müdürlüğünce ilgi li iktisadi işletmeciye tebliğ edilir ve üçüncü fıkra hükümlerine göre düzeltici önlem planı
sunması talep edilir. Verilen süre içinde düzeltici önlem planının sunulmaması veya düzeltici önlem planının
sunulmasını takiben bölge müdürlüğünce verilen süre so nunda uygunsuzluğun giderilmediğinin tespit edilmesi
durumunda, uygunsuzluğun devam ettiği kabul edilir. Bu durumda, dördüncü fıkrada belirlenen ve komisyon
tarafından uygun ve gerekli görülen önlemleri içeren karar bölge müdürlüğünce iktisadi işletmeciye tebliğ edilir. Alınan
önlemler kapsamında uygunsuzluğun giderilmesine ilişkin süreç üçüncü fıkra hükümleri kapsamında yürütülür.
(6) Ürünün ciddi risk taşıdığının tespit edilmesi ve ciddi riski ortadan kaldıracak başka bir yöntemin
bulunmaması halinde, b ölge müdürlüğü Kanunun 16 ncı maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendi ile Kanunun
17 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını veya
piyasada bulunmasının yasaklanmasını sağlar.
(7) İnsan sağlığı veya güvenliğinin korunmasına ilişkin acil müdahale gereken ciddi riskin bulunduğu
durumlarda ilgili bölge müdürlüğünce Genel Müdürlüğe bildirim yapılarak ve iktisadi işletmecinin savunması talep
edilmeksizin idari yaptırıma ilişkin karar alınır. Alınan karar, iktisadi işletmecinin sonradan sunacağı savunma ile diğer
bilgi ve belgeler kapsamında risk değerlendirme komisyonunca tekrar değerlendirilir.
(8) Ürüne ilişkin imha veya kullanılamaz hale getirme kararı alınması durumunda bu karar, ilgili mevzuat
hükümleri dikkate alınarak iktisadi işletmecinin belirleyeceği yerde ve yöntemle denetmen gözetiminde ya da bölge
müdürlüğünün önceden onay verdiği şekilde uygulanır. Bölge müdürlüğünce, ürün miktarını, yapılan işlemleri, yer,
tarih ve tarafların ad ve soyadlarını içeren tutanak düzenlenir. Tutanak taraflarca imzalanır ve tutanağın bir nüshası ilgili
iktisadi işletmeciye bırakılır.
MADDE 12 – (1) İktisadi işletmecinin gerekli önlemleri almaması, zamanında almaması veya aldığı önlemlerin
eksik veya yetersiz olması veya iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde bölge müdürlüğü;
a) Ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri
çağrılması, reklam ve teşhirinin durdurulması,
b) Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve önlemlere uymalarını sağlamak amacı ile gerekli tedbirlerin
alınması,
c) Ürünün taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin uyarılması,
ç) Ürünlerin uygun koşullarda imhası veya kullanılamaz hale getirilmesi,
önlemlerinden uygun ve gerekli olanları orantılılık ilkesine riayet ederek alır.
(2) Önlemleri belirlenen şekil ve sürede yerine getirmeyen ilgili iktisadi işletmeci, önlemlerin Bakanlık
tarafından yerine getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları karşılar. Masraflar genel hükümlere göre rücu edilir.
(3) İktisadi işletmeciye yönelik Kanunda yer alan idari para cezaları, etkili, orantılı ve caydırıcı olacak şekilde
bölge müdürlüğünce uygulanır.
MADDE 13 – (1) Bölge müdürlüğü, bir ürünün ciddi risk taşıdığına dair belirtilerin bulunması halinde, ürünün
kontrolü yapılıncaya kadar piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olara k durdurulması kararını Genel
Müdürlüğe bildirim yaparak alır ve bu kararı iktisadi işletmeciye derhal tebliğ eder. Üründen kaynaklanabilecek
muhtemel risklerin önlenmesi amacıyla iktisadi işletmeci, dağıtıcıları durumdan haberdar eder ve risk altındaki grupları
bilgilendirir.
(2) Bölge müdürlüğü, iktisadi işletmeciye birinci fıkradaki önlemleri almasını tebliğ etmesini müteakip ivedi
olarak kontrollere başlar.
(3) İktisadi işletmeci bölge müdürlüğünün talebi üzerine;
a) İlgili teknik düzenleme kapsamında, ürünün uygunluk değerlendirmesinin yapılması amacıyla bir uygunluk
değerlendirme kuruluşuna başvurulduğu durumlarda, bu kuruluşlara sunulan belgelerin kopyalarını,
b) Üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini,
c) Tasarım, üretim ve dağıtıma ilişkin detaylı bilgileri,
ç) Bölge müdürlüğünce gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeleri,
iletir.
(4) Ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici durdurulmasına ilişkin süre dört günden fazla
olamaz. Ancak, ürünün test edilmesi, gerekli değerlendirme ve kontrollerinin yapılması veya üçüncü fıkrada belirtilen
bilgilerin sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla süreye ihtiyaç duyulması halinde bu süre uzatılabilir.
(5) Kontrol sonucunda güvenli olduğu anlaşılan ürünler hakkındaki geçici durdurma kararı kendiliğinden kalkar.
Güvenli olmayan ürünler hakkında alınan ürünün piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici durdurulması
kararı idari yaptırım kararı alınıncaya kadar geçerlidir.
MADDE 14 – (1) İktisadi işletmeci risk taşıyan ürünlerle ilgili olarak bölge müdürlüğünün kararı üzerine veya
kendiliğinden gerekli önlemleri alır, bu riskler ve önlemler hakkındaki bilgileri etkili şekilde duyurur. Yapılan duyuru
veya duyuru şekli bölge müdürlüğünce uygun bulunmaz veya yetersiz görülürse duyurunun;
a) Risk altındaki kişilerin doğrudan bilgilendirilmesi,
b) İktisadi işletmecinin internet sitesinin bulunması durumunda en az bir yıl süreyle internet sitesinin ana
sayfasında kolaylıkla görülebilecek şekilde duyurulması,
c) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal veya yerel düzeyde yayın yapan bir televizyon kanalında 07.00-
22.00 saatleri arasında 30 saniyeden az olmamak üzere yazılı ve sesli şekilde yayınlanması,
ç) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal veya yerel düzeyde dağıtımı yapılan bir gazetede, sayfanın dörtte
birinde, Basın İlan Kurumu aracılığıyla bir gün ilan edilmesi,
yöntemlerinden biri veya birkaçı ile yapılması sağlanır.
(2) Duyuru, asgari olarak aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Ürünü tanıtacak marka, model, tür, seri numarası ve ürünü net şekilde tanıtan diğer ayırt edici özellikler.
b) Sorumlu iktisadi işletmecinin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.
c) Ürünün görseli.
ç) Uygunsuzluğun ve riskin açık ve anlaşılır tarifi.
d) Alınan önlem.
e) Riskten sakınılması veya riskin giderilmesi için önerilen yöntemler.
(3) Bölge müdürlüğü, üründe tespit edilen riske göre duyurunun şekli, zamanı, süresi ve duyurunun yapılacağı
televizyon ve gazetelere ilişkin ek hususlar belirleyebilir.
(4) Bölge müdürlüğü, duyurunun gerekli şartları taşımadığını değerlendirirse duyurunun daha uygun bir şekilde
ve yöntemlerle tekrar edilmesini talep edebilir.
(5) Bölge müdürlüğü, risk taşıyan ürünlere ait bilgileri, B akanlıkça oluşturulan güvensiz ürünlerin
duyurulmasına ilişkin bilgi sisteminde yayınlar.
(6) Dağıtıcılar, ürüne ilişkin riskler ve önlemler hakkında kendilerine iletilen bilgileri, varsa tedarik zincirindeki
bir sonraki dağıtıcıya iletmek ve duyuruyu kolaylıkla görülebilecek veya ulaşılabilecek yerlere koymak zorundadır.
MADDE 15 – (1) Alınan diğer önlemlerin riskin ortadan kaldırılmasında yetersiz kalması durumunda iktisadi
işletmeci, kendiliğinden veya bölge müdürlüğünün talebi üzerine ürünü geri çağırır.
(2) İktisadi işletmeci geri çağırma önlemini, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak
ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adres ve irtibat noktaları ile sunulan teklif ve seçenekleri içerecek şekilde
duyurur.
(3) İktisadi işletmeci ürünü teslim edenlere aşağıdaki seçeneklerden en az birini sunar:
a) Ürünün geri çağrılmasına yol açan sorunun giderilmesi.
b) Ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi.
c) Ürünün, teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi.
(4) Ürünün geri çağrılmasıyla ilgili tüm masraflar ürünü geri çağıran iktisadi işletmeci tarafından üstlenilir.
İktisadi işletmeci, ürünün zamanında, kolaylıkla ve ek bir maliyet oluşturmayacak şekilde teslim edilebilmesi için
gerekli koşulları sağlamak zorundadır.
MADDE 16 – (1) İktisadi işletmeci piyasaya arz ettiği veya piyasada bulundurduğu bir ürünün uygun olmadığını
Bakanlığın denetiminden önce tespit etmesi halinde, bu ürüne yönelik gönüllü önlem faaliyetinde bulunabilir.
(2) Gönüllü önlem faaliyeti, uygunsuzluğun giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için ürünün piyasaya
arzının durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çek ilmesi, geri çağrılması, dağıtıcıların bu
önlemden haberdar olmaları, ürünün taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin uyarılması da dâhil olmak üzere gerekli
tedbirlerin tamamını kapsar.
(3) Gönüllü önlem faaliyetinde bulunacak iktisadi işletmeci bu faaliye te dair tüm bilgi ve belgelerle faaliyeti
tamamlamak için ihtiyaç duyduğu süreyi de belirterek bölge müdürlüğüne başvurur.
(4) Bölge müdürlüğü gönüllü önlem faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için iktisadi işletmecinin talebi, ürünün
taşıdığı risk ve piyasa yaygınlığı gibi hususları değerlendirerek altı ayı geçmemek üzere süre verir. Mücbir sebeplerin
varlığının kanıtlandığı durumlarda altı ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
(5) Bölge müdürlüğü gönüllü önlem faaliyeti başlatılmasına karar verilen ürün hakkında diğer bölge
müdürlüklerini ve Genel Müdürlüğü ivedilikle bilgilendirir.
(6) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında uygunsuzluğu giderilen ürünler, bölge müdürlüğünün
değerlendirmesine sunulmadan piyasaya arz edilemez veya piyasada bulundurulamaz. Bölg e müdürlüğü gerekli
gördüğü takdirde, gönüllü önleme tabi tutulan ürünün test veya muayene işlemlerini yapabilme yeterliliğine sahip
tarafsız bir kuruluş tarafından test veya muayenesini isteyebilir.
(7) Bölge müdürlüğü, gönüllü önlem faaliyetine konu ürünlere ilişkin bilgileri Bakanlıkça oluşturulan güvensiz
ürünlerin duyurulmasına ilişkin bilgi sisteminde yayınlar.
(8) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiği ve uygunsuzluğu tamamen giderdiği
değerlendirilen iktisadi işletmeci için Kanunda düzenlenen idari yaptırımlar uygulanmaz.
MADDE 17 – (1) İthalatçı veya dağıtıcı, ürünü kendi isim veya ticari markası altında piyasaya arz etmesi,
piyasada bulundu rması; ürünü teknik düzenlemesine veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine uygunluğunu
etkileyecek şekilde değiştirmesi halinde imalatçı olarak kabul edilir.
(2) Ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi veya ithalatçısının tespit edilemediği durumlarda, yapıla n bildirimin
kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat
bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini
bildirmeyen dağıtıcı, imalatçı olarak kabul edilir.
MADDE 18 – (1) İktisadi işletmeci, tedarik zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi
işletmecinin ismi, ticaret unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile ürünün takibini kolaylaştıracak diğer bilgilerin
kaydını düzenli bir şekilde tutar, ürünü piyasaya arz ettiği veya piyasada bulundurmaya başladığı tarihten itibaren en az
on yıl boyunca muhafaza eder ve talep edilmesi halinde Bakanlığa sunar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülükler; bir ürünü elektronik ortamda piyasaya arz eden veya bulunduran,
başkasına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları ile
radyo ve televizyon gibi medya hizmet sağlayıcıları için de geçerlidir.
(3) İzlenebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla imalatçı veya ithalatçı, ürünlerin üzerinde, ürünün boyut ve
doğasının buna elverişli olmadığı durumlarda ürünün ambalajında, parselinde, kolisinde veya ürüne eşlik eden bir
belgede seri, model, parti numarası, lot veya ürünün ayırt edilmesini sağlayacak bilgilere yer verir.
(4) Düzeltici önlem alınması gereken durumlarda kullanılmak üzere iktisadi işletmeci; parti, seri
veya lot bazında ürünün dağıtımını yaptığı diğer ik tisadi işletmecilere ve dağıtımı yapılan ürün miktarına ilişkin
bilgilerin kaydını tutar ve Bakanlığın talebi halinde bu kayıtları sunar.
MADDE 19 – (1) İktisadi işletmeci, piyasaya arz ettiği veya piyasada bulundurduğu ürünlerin taşıdığı risklerin
azaltılması veya ortadan kaldırılması amacıyla yürüttüğü faaliyetlerde, Bakanlıkla işbirliği yapar.
(2) Aracı hizmet sağlayıcı, kendi hizmeti aracılığıyla elektronik ortamda piyasaya arz edilen veya piyasada
bulundurulan bir ürünün taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması veya bu mümkün değil ise azaltılması amacıyla yürütülen
bir işlemin kolaylaştırılması için Bakanlıkla işbirliği yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 20 – (1) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti sırasında Genel Müdürlük veya bölge müdürlüğünce
yapılan yazışmalar, ihbar ve şikâyetler ile denetimlerde temin edilen kişisel veriler ile ticari sır niteliğindeki veya fikri
ve sınai mülkiyet hakkına ilişkin bilgi ler gizli tutulur. Ancak, mevzuatın ve insan sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği
hallerde yapılan duyurular bu kapsamda sayılmaz.
MADDE 21 – (1) 1/4/2020 tarihli ve 31086 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticaret Bakanlığ ı Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.