Tebliğler · No: 2022/15 · Resmî Gazete: 2022-06-09
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/190278
9 Haziran 2022 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 31861
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2022/15)
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, 4/9/2021 tarihli ve 31588 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/43) ile Malezya ve Ürdün Haşimi Krallığı
menşeli/çıkışlı 5603.14 gümrük tarife pozisyonu altında yer alan “yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine
edilmiş dokumaya elverişli suni ve sentetik liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış mensucat” ve 3921.13
gümrük tarife pozisyonu altında yer alan “yalnız, dokumaya el verişli maddelerden mesnedi bulunan, m2 ağırlığı 150
gr’ı geçen deri taklitleri” tanımlı eşyanın ithalatına yönelik olarak başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülen önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturmanın tamam lanması neticesinde alınan
kararın yürürlüğe konulmasıdır.
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konu lan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
b) GTP: Gümrük tarife pozisyonunu,
c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ç) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
d) Ürdün: Ürdün Haşimi Krallığı’nı,
ifade eder.
MADDE 4 - (1) 28/5/2021 tarihli ve 31494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) çerçevesinde ÇHC menşeli 5603.14 GTP altında yer alan “yalnız,
poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine edilmiş dokumaya elverişli suni ve sentetik liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı
geçen dokunmamış mensucat” ve 3921.13 GTP altında yer alan “yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi
bulunan, m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen deri taklitleri” tanımlı eşya ithalatında 1,9 ABD Doları/Kg tutarında dampinge karşı
önlem yürürlüktedir.
MADDE 5 - (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, Malezya ve Ürdün’de yerleşik firmaların yürürlükteki
dampinge karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama,
işlem veya iş sonucunda yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
(2) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda
ulaşılan bilgi ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te yer almaktadır.
(3) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile, Malezya ve Ürdün
menşeli ve/veya çıkışlı olarak yapılan soruşturma konusu eşya ithalatının, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) uyarınca ÇHC menşeli ithalatta yürürlükte bulunan dampinge karşı önleme tabi
olmasına karar verilmiştir.
MADDE 6 - (1) Gümrük idareleri, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:
2021/18)’de GTP ve tanımı belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Malezya ve Ürdün
menşeli ve/veya çıkışlı olarak yapılan serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında aşağıdaki tabloda gösterilen
şekilde dampinge karşı kesin önlemi uygular.
GTP Eşya Tanımı
Menşe/Çıkış
Ülkesi Dampinge Karşı Önlem
5603.14
Yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya
lamine edilmiş dokumaya elverişli suni ve sentetik
liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış
mensucat
Malezya
Ürdün 1,9 ABD Doları/Kg
3921.13 Yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi
bulunan, m2 ağırlığı 150 gr'ı geçen deri taklitleri
(2) 12/4/2015 tarihli ve 29324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2015/9) ile yürürlüğe konulan ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2021/18) ile son nihai göz den geçirme soruşturması tamamlanan ÇHC menşeli ithalata ilişkin dampinge
karşı önlemde ithalatta haksız rekabetin önlenmesi hakkında mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacak değişiklikler
bu önlem için de geçerlidir.
(3) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenme sine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/43) çerçevesinde teminata
bağlanmış işlemlere yönelik olarak gümrük idarelerince İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kararın 11 inci
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilir.
(4) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya esas
olan yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonu ve eşya tanımıdır.
(5) Önleme tabi eşyanın yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapı lacak
değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ
NO: 2022/15)’E DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1. Dayanak
(1) Bu Rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999
tarihli ve 238 61 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmeliğe (Yönetmelik) dayanılarak hazırlanmıştır.
1.2. Soruşturma konusu eşya
(1) Soruşturma konusu eşya 5603.14 gümrük tarife pozisyonu (GTP) altında yer alan
“yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine edilmiş dokumaya elverişli suni ve
sentetik liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış mensucat” ve 3921.13 GTP altında yer
alan “yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi bulunan, m 2 ağırlığı 150 gr’ı geçen deri
taklitleri” tanımlı ürünlerdir.
1.3. Soruşturma konusu eşyaya ilişkin yürürlükteki mevzuat
(1) 18/4/2009 tarihli ve 27204 sayılı Resm î Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2009/12) ile, 5603.14 GTP’de yer alan Çin Halk
Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli eşya ithalatına 1,9 ABD Doları/Kg tutarında dampinge karşı önlem
yürürlüğe konulmuştur.
(2) 12/4/2015 tarihli ve 29324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ ( Tebliğ No: 2015/9) ile uygulanmakta olan dampinge
karşı önlemin aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiş, daha sonra 16/10/2018
tarihli ve 30567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2015/9)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile 3921.13 GTP’de
yer alan “ yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi bulunan, m 2 ağırlığı 150 gr'ı geçen
deri taklitleri” tanımlı eşyanın ÇHC menşeli olanları da aynı tutarda dampinge karşı önlem
kapsamına alınmıştır.
(3) 28/5/2021 tarihli ve 31494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ ( Tebliğ No: 2021/18) ile tamam lanan nihai gözden
geçirme soruşturması sonucunda, 5603.14 ve 3921.13 GTP’de yer alan ÇHC menşeli soruşturma
konusu eşya ithalatına 1,9 ABD Doları/Kg tutarında uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin
aynı şekilde devamına karar verilmiştir.
1.4. Başvuru ve soruşturma
(1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından ÇHC menşeli soruşturma konusu
eşya ithalatında uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, Malezya ve Ürdün menşeli/çıkışlı
eşya ithalatı yoluyla etkisiz kılındığına ilişkin re’sen bir inceleme başlatılmıştır.
(2) Önlemlerin etkisiz kılındığına ilişkin iddia ve bulguların Kanun, Karar ve Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde Malezya ve Ürdün menşeli/çıkışlı söz
konusu eşya ithalatı için İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunca, Yönetmeliğin 38
inci maddesi çerçevesinde önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma açıl masına karar
verilmiştir.
(3) 4/9/2021 tarihli ve 31588 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ ( Tebliğ No: 2021/43) ile Malezya ve Ürdün
menşeli/çıkışlı 3921.13 ve 5603.14 GTP altında kayıtlı eşya ithalatına yönelik olarak önlemlerin
etkisiz kılınmasına karşı soruşturma başlatılmıştır.
1.5. Soruşturma dönemi
(1) Önlemin etkisiz kılınmasına yönelik belirlemeler için 1/1/2018 ile 30/6/2021 tarihleri
arası soruşturma dönemi ve raporlama dönemi olarak belirlenmiştir.
1.6. İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve bilgilerin toplanması
(1) Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, bilinen ithalatçılara ve yabancı
üretici/ihracatçılara soru formları gönderilmiş ve Malezya ile Ürdün’ün Ankara’daki
Büyükelçiliklerine bildirim yapılmıştır. İlk aşamada tarafların soru formlarını cevaplandırmaları
için posta süresi dâhil 37 günlük süre verilmiştir. Sonraki aşamada Bakanlığımıza vaki mak ul
süre uzatımı talepleri değerlendirilerek karşılanmış olup, ilgili taraflara normal süreye ilaveten
ek süre de verilmiştir.
(2) Soruşturma kapsamında Malezya’da mukim Klarge Artificial Leather and Textile (M)
Sdn. Bhd. (Klarge) firması soru formuna cevap ver miştir. İlgili firmaya eksiklik yazısı
gönderilmiş olup firma talep edilen ve soruşturma açısından esas lı önem arz eden belge ve
bilgileri sunmadığından ve sunduğu bilgilerde tutarsızlıklar bulunduğundan iş birliğine gelmedi
olarak addedilmiştir.
(3) Malezya Dış Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (MITI) soruşturmaya taraf olma talebi ile
birlikte soruşturmaya ilişkin bilgi ve belgelerin Bakanlıkları ile paylaşımı talebini iletmiştir.
Soruşturma açılışı öncesinde yapılan bildirimlere ilaveten, soruşturmanın açılışını müteakip ilgili
ülkelerin Türkiye’deki Büyükelçiliklerine ve soruşturma konusu eşyanın bilinen ihracatçılarına
soruşturma açılışı, gizli olmayan rapor ve soru formlarına ulaşım hususunda resmi bildirim
yapılmıştır. MITI’nin taraf olma talebini iletmesinden sonra ilgili Bakanlığa söz konusu bilgiler
bir kez daha gönderilmiştir. Diğer taraftan, soruşturmaya ilişkin bulguları içeren Nihai Bildirim
Raporu ilgili taraf olan M ITI’ye de iletilmiş ancak anılan Bakanlık herhangi bir görüş
bildirmemiştir.
(4) Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığı soruşturmaya taraf olma talebini iletmiş ve
ilgili taraflarla paylaşmak için gizli olmayan inceleme notu ve açılış bildiriminin İngilizce
tercümesini talep etmiştir. Bakanlığın taraf olma talebini iletmesinden sonra ilgili Bakanlığa söz
konusu bilgiler bir kez daha gönderilmiştir. Soruşturma kapsamında gönderilen ihracatçı soru
formları İngilizce dilinde hazırlanmış olup bunun dışındaki tüm belge ve yazışmalar Türkçedir.
Anılan Bakanlık, soruşturmaya ilişkin iletmiş olduğu g örüşte Ürdün’den Türkiye’ye yapılan
ihracatın 2019 yılı sonrasında azaldığını ve 2020 yılı Nisan ayından sonra ise tamamen son
bulduğunu, Ürdün’ün ÇHC’den ithalatının, Ürdün’ün Türkiye’ye ihracat rakamları ile
karşılaştırıldığında çok düşük olduğunu, Iban for Artificial Leather and Fabric Company
firmasının soruşturma konusu eşya ithalatı bulunmadığını, Ürdün’den tek ihracatçı firma olan
söz konusu firmanın 2020 yılında pandemi sebebiyle faaliyetine son verdiğini ve tesislerini
Ürdün dışına taşıdığını, Ürdün’den Türkiye’ye gönderilen tüm ürünlerin menşe şartlarını yerine
getirdiğini, bu sebeplerle Ürdün’e karşı açılmış olan önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı
soruşturmanın önlemsiz bir şekilde sonuçlandırılması gerektiğini belirtmiştir. Anılan Bakanlık
Nihai Bildirime Raporuna ilişkin yazılı görüşlerini 14/1/2022 iletmiş olup bahse konu görüşünde
daha önce soruşturma kapsamında iletmiş olduğu görüşlere ilave bir husus sunmamıştır.
(5) Soruşturma döneminin 1/1/2018-30/6/2021 arasını kapsadığı dikkate alındığınd a Iban
for Artificial Leather and Fabric Company firmasının 2018, 2019 ve 2020 yıllarında Türkiye’ye
ihracatının bulunduğu görülmektedir. Bakanlıkça yapılan araştırmada firmanın faal olarak
üretimde bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra anılan fir ma soru formuna yanıt
vermemiş ayrıca Türkiye’ye ihraç etmiş olduğu eşyayı kendi tesislerinde üretmiş olduğuna dair
bir bilgi veya belge sunmamıştır. Diğer taraftan, ithalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin
mevzuat çerçevesinde önlemlerin etkisiz kıl ınması faaliyeti tanımlamış olup eşyanın menşeine
ilişkin hususların önlemlerin etkisiz kılınması tespitinde yeri bulunmamaktadır.
(6) Diğer taraftan, soruşturma konusu eşyaya ilişkin sektörü temsilen İstanbul Tekstil ve
Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İHKİB) soruşturmaya taraf olma taleplerini ve soruşturma
konusu ülkelerin anılan ürün grubunda dış ticaret açıkları olduğu , dolayısıyla anılan eşyanın
üreticisi konumunda olmadıkları, bu ülkelerin menşe saptırması yoluyla mevcut dampinge karşı
önlemi etkisiz kıldıkları ve bu sebeple yerli üreticilerin haksız rekabet baskısı altında kaldığı ve
mevcut dampinge karşı önlemin etkisiz kılındığı yönündeki görüşlerini iletmiştir.
(7) Diğer taraftan, İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) ithalatta
uygulanmakta olan ilave vergilerin ve ticaret politikası önlemlerinin yerli üreticinin ve sektörün
korunması açısından çok önemli olduğu ancak belirsizliklerin yoğun olarak yaşandığı, orta ve
uzun vadeli plan yapmanın zor olduğu dönemlerde üretimi kısıtlı olan ürün gruplarında ithalatta
uygulanmakta olan ilave vergilerin ve ticaret politikası uygulamalarının geçici süreyle askıya
alınmasının faydalı olacağı yönünde görüş iletmiştir.
(8) Malezya’da mukim ve iş birliğine davet edilen ve/veya söz konusu soruşturma ile
ilgili/ilintili olabilecek diğer firmalardan zamanında ve usulüne uygun herhangi bir başvuru
alınmamıştır.
(9) Ürdün’de mukim ve iş birliğine davet edilen ve/veya söz konusu soruşturma ile
ilgili/ilintili olabilecek herhangi bir firmadan zamanında ve usul üne uygun bir başvuru
alınmamıştır.
(10) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu ve
değerlendirmeleri içeren genel nihai bildirim tüm ilgili taraflara; firmaya özel bilgileri ve
değerlendirmeleri de ihtiva eden firma özel nihai bildirimler ilgili firmalara iletilmiş ve taraflara
nihai bildirimdeki hususlara ilişkin görüşlerini sunma imkânı tanınmıştır.
(11) Nihai Bildirim Raporlarının yayınlanmasını müteakip Klarge firması sözlü olarak
dinlenme taleplerini iletmiş ve bu kapsamda 29/12/2021 tarihinde çevrim içi bir toplantı
düzenlenmiş, anılan firmaya yazılı görüşlerini iletmesi için 31/12/2021 mesai bitimine kadar
tekrar süre verilmiştir.
(12) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş
olup mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
2. ÖNLEMLERİN ETKİSİZ KILINMASINA İLİŞKİN BELİRLEMELER
2.1. Genel açıklamalar
(1) Soruşturma konusu eşya ithalatında uygulanan dampinge karşı önlemin M alezya ve
Ürdün menşeli/çıkışlı ithalat yoluyla etkisiz kılınıp kılınmadığı hususu ithalatta haksız rekabetin
önlenmesi hakkında mevzuat hükümleri çerçevesinde soruşturulmuştur.
(2) Soruşturma kapsamında esaslı bilgi veya belgeleri sağlamayan firmalar Yönetmeliğin
26 ncı maddesi uyarunca iş birliğinde bulunmadı olarak addedilmiştir. Bu durumda, önlemlerin
etkisiz kılınmasına yönelik belirlemeler için eldeki mevcut veriler kullanılmıştır.
2.2. Soruşturma konusu ürün ithalatının gelişimi
(1) Soruşturma kapsamında 2018 -2021 (Ocak -Haziran) dönemi ithalat istatistikleri
değerlendirilmiştir. 3921.13 ve 5603.14 GTP’li soruşturma konusu eşyanın toplam ithalatı 2018
yılında 20 bin ton (87 milyon ABD Doları); 2019 yılında 14 bin ton (73 milyon ABD Doları);
2020 yılında 11 bin ton (59 milyon ABD Doları); 2021(1-6) döneminde ise 5 bin ton (31 milyon
ABD Doları) seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Söz konusu ithalata ilişkin ortalama birim fiyatların 2018 -2021(1-6) döneminde
sırasıyla 4,4; 5; 5,3; 5,6 ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.
(3) Anılan eşyanın ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatı da 2018 -2020 döneminde miktar ve
değer bazında azalmıştır. Söz konusu ithalat 2021 yılının ilk 6 aylık döneminde ise bir miktar
artış göstermiş ve 815 ton olarak gerçekleşm iştir. Buna ilaveten, 2018 yılında toplam ithalat
miktarı içinde ÇHC’nin payı %47 iken bu oran 2021 yılının ilk 6 aylık döneminde %15 olarak
gerçekleşmiştir.
(4) Soruşturma konusu eşyanın Malezya’dan ithalatı, 2018 yılında 89 ton (57 bin ABD
Doları); 2019 yılında 2,3 bin ton (1,6 milyon ABD Doları); 2020 yılında 417 ton (637 bin ABD
Doları); 2021(1-6) döneminde ise 242 ton (749 bin ABD Doları) seviyesinde gerçekleşmiştir.
(5) Söz konusu ithalata ilişkin ortalama birim fiyatların 2018 -2021(1-6) döneminde
sırasıyla 0,7; 0,7; 1,5 ve 3,1 ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. Anılan
ithalatın birim fiyatlarının genel ithalat ve ÇHC birim fiyatlarının oldukça altında kaldığı ; artan
ithalat ve düşük birim fiyatlar sebebiyle önlemin iyileştirici etkisinin azaltıldığı görülmektedir.
(6) Bahse konu eşyanın toplam ithalatı miktar bazında soruşturma konusu dönemde sürekli
olarak azalırken, Malezya’dan yapılan ithalatın 2019 yılında bir önceki yılın 26 katına yükseldiği
görülmektedir. Söz konusu artış Malezya ile Tür kiye arasındaki ticaretin gerçekleştirilme
şeklindeki değişikliği göstermektedir.
(7) Soruşturma konusu eşyanın Ürdün’den yapılan ithalatı 2018 yılında 21 ton (58 bin
ABD Doları); 2019 yılında 1.331 ton (860 bin ABD Doları); 2020 yılında 447 ton (517 bin ABD
Doları) olarak gerçekleşmiştir. 2021(1 -6) döneminde ise ithalat bulunmamaktadır. Ürdün’den
ithalatın artış gösterdiği 2019 yılında anılan ülkenin ÇHC menşeli soruşturma konusu eşya
ithalatının artmış olduğu yine Ürdün’ün Türkiye’ye yapmış olduğu ihracatın da 2019 yılında bir
sıçrama yaptığı görülmektedir. Söz konusu artış Ürdün ile Türkiye arasındaki ticaretin
gerçekleştirilme şeklindeki değişikliği göstermektedir.
(8) Söz konusu ithalata ilişkin ortalama birim fiyatların 2018 -2020 döneminde sırasıyla
2,7; 0,6 ve 1,2 ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. Ürdün’den yapılan
soruşturma konusu eşya ithalatındaki birim fiyatların 2019 ve 2020 yıllarında genel ithalata ve
ÇHC’den yapılan ithalata ilişkin birim fiyatların oldukça altında kaldığı; özellikle ithalatın arttığı
2019 yılında çok düşük bir seviyeye gerilediği ve önlemin iyileştirici etkisini azaltıldığı
görülmektedir.
(9) Uluslararası ticaret verileri için International Trade Center (Trademap)
istatistiklerinden faydalanılmış olup anılan kaynakta Malezya’ya ilişkin en güncel istatistikler
2021 yılının ilk 5 aylık dönemine, Ürdün’e ilişkin istatistikler 2020 yılına aittir.
(10) Bu kapsamda, Malezya’nın soruşturma konusu eşya ithalatında en büyük tedarikçinin
ÇHC olduğu görülmektedir. Malezya’nın miktar bazında ithalatı içinde ÇHC’nin payı 2019
yılında %56, 2020 yılında ise %43’tür. Türkiye’ye ihracatın önemli oranda artış gösterdiği 2019
yılında anılan ülkenin ÇHC’den yapmış olduğu ithalat da %110 oranında artış göstermiştir.
(11) Malezya’nın soruşturma konusu eşya ihracatında 2019 ve 2020 yıllarında ilk sırada
Türkiye yer almakta olup anılan ülke ihracatının 2019 yılında %18’i, 2020 yılında ise %21’i
Türkiye’ye yapılmıştır.
(12) Ürdün’ün soruşturma konusu eşya ithalatında 2019 yılında ilk sırada %54 payla ÇHC
yer almakta, bunu İtalya izlemektedir. Türkiye’ye ihracatın en fazla artış gösterdiği 2019 yılında
Ürdün’ün ÇHC’den ithalatı %66 oranında artmıştır.
(13) Ürdün’ün 2019 yılında toplam 1.074 ton, 2020 yılında 424 ton soruşturma konusu
eşya ihracatı bulunmaktadır. Bu kapsamda, Ürdün’ün dünyaya soruşturma konusu eşya
ihracatının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra ihracatın sıçrama yaptığı 2019
yılında anılan ülkenin ihracatının tamamının Türkiye’ye yönelik olduğu tespit edilmiştir.
2.3. Firmalara ilişkin belirlemeler
(1) Malezya’da mukim Klarge Artificial Leather and Textile (M) Sdn Bhd. soruşturma
kapsamında iletilen soru formuna cevap vermiştir. Firma tarafından verilen cevapların esaslı
eksiklikler, yanlışlıklar ve tutarsızlıklar içermesi nedeniyle firmaya söz konusu hususlara ilişkin
eksiklik yazısı iletilmiştir. Firma bu talebe cevaben bazı ilave bilgi ve belgeler sunmuş ancak
belirtilen eksiklik, yanlışlık ve tutarsızlıkların esaslı olanlarına yanıt vermemiştir. Yapılan
değerlendirme neticesinde firma tar afından soru formuna cevaben sunulan bilgi ve belgelerin
esaslı eksiklikler ile yanlış ve yanıltıcı bilgiler içerdiği tespit edilmiştir. Bu meyanda, anılan firma
Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince, “iş birliğine gelmedi” addedilmiştir.
(2) Klarge firmasın dan soruşturma konusu eşya üretiminde kullanıldığı belirtilen
hammaddelerin alış faturaları, bunlara ilişkin taşıma ve ödeme belgeleri talep edilmiştir. Anılan
firmanın talep edilen bilgilere yanıt olarak gönderdiği belgeler arasında 11 adet hammadde
alımına ilişkin fatura ile enerji kullanımına ilişkin fatura yer almaktadır. Firma tüm faturaları
göndermenin aşırı yük oluşturacağını iddia etmiştir. Yine firma tarafından hazırlanan hammadde
alımlarını gösterir tablo referans alındığında soruşturma konusu eşya için 2020 yılı ve 2021 yılı
ilk 6 aylık döneminde toplam 28 adet, soruşturma kapsamında yer almayan eşya üretiminde
kullanılmak üzere alınan hammaddelere ilişkin ise 38 adet faturası olduğu anlaşılmaktadır. Bu
çerçevede, işlem sayısı ve kapsamı geniş ola n ve aşırı yük getirebilecek bir sayıdan söz
edilmemektedir. Klarge firması tarafından iletilen 11 adet hammadde alım faturasının toplamı
2020 yılı ve 2021 yılının ilk 6 aylık döneminde firma tarafından üretildiği iddia edilen topl am
soruşturma konusu eşya miktarının %40’ından daha azdır.
(3) Klarge firmasından istihdam ettiğini belirttiği işçiler için sosyal güvenlik prim
ödemelerine ilişkin bilgi talep edilmiştir. Anılan firma, kendileri tarafından sınırlı sayıda kişinin
istihdamının yapıldığını, geri kalan işçilerin ise insan kaynakları firmasından hizmet alım ı
şeklinde kontratla kiralandığını iddia etmiştir ve insan kaynakları firması ile yapılmış olan
sözleşme sunmuştur. Bahse konu sözleşmede kiralanan işçilere ilişkin bir bilgi yer almadığından
üretimde çalıştığı beyan edilen işçilerin istihdam edildiğine il işkin bir kanıt sunulmamıştır.
Anılan firma, soruşturma konusu eşya üretiminde çalıştırdığı işçi sayısını belgelerle ispat
edememesinin esaslı eksiklik o lmadığını ve finansal raporlarda yer alan verilerin yeterli
olduğunu iddia etmiştir. Ancak finansal raporlar soruşturma konusu eşya özelinde değil, firmaya
ilişkin genel bilgileri içer mektedir. Bu kapsamda, üretim kapasitesi ve fiili üretimi gösteren
önemli göstergelerden biri istihdam edilen ve üretimde çalışan işçi sayısı olup bu bilginin firma
tarafından destekleyici belgelerle ispat edilmesi gerekmektedir.
(4) Klarge firması dampinge karşı önleme tabi ülke olan ÇHC’den bitmiş ürün ya da yarı
mamul madde alımı bulunmadığını beyan etmiştir. Ancak Bakanlığımızca yapılan araştırma
neticesinde 2020 yılında ÇHC’den 59.03 GTP’li “PU base” tanımlı eşya ithalatına ilişkin firmaya
ait taşıma belgelerine ulaşılmıştır. 59.03 tarife pozisyonu tanımı “plastik emdirilmiş, sıvanmış,
kaplanmış veya plastikle lamine edilmiş mensucat”tır. Anılan firmanın sunmuş olduğu tablolarda
bu eşyanın tarife pozisyonu farklı beyan edilmiştir. Firma açıklamasında eşyanın suni deri
üretiminde poliüretan kaplama maksatlı kullanılan dokunmamış mensucat olduğunu iddia
etmiştir. Ancak söz konusu taşıma belgelerinde eşya tanımı PU base olarak yer almakla birlikte,
tarife pozisyonu (HS code) da ayrıca 59.03 olarak belirtilmiştir.
(5) Soru formunda yer alan Türkiye’ye satışlar tablosu hazırlanırken her bir satış işlemi
konusu eşya üretiminde kullanılan hammaddeler ile bunların menşeinin belirtilmesi
gerekmektedir. Firma Türkiye’ye yapmış olduğu satışlar için üretimde hangi hammaddenin
kullanıldığı konusunda bir ayrıma gidilmesi nin mümkün olmadığını belirterek soru formunda
istenilen ayrıntıda bilgi sağlamamıştır.
(6) Klarge firmasının soruşturma konusu eşyada Türkiye’ye gerçekleştirdiği satışların yanı
sıra diğer ülkelere yaptığı satışlara ilişkin faturaların da birer örneğinin sunu lması talep
edilmiştir. Klarge tarafından 2021 yılında diğer ülkelere soruşturma konusu eşya ihracatı
yaptığına ilişkin faturalar gönderilmiştir. Diğer taraftan, Klarge talep edilen soruşturma konusu
eşya stok hareketlerine ilişkin detaylı muhasebe kayıtl arını iletmiştir. Söz konusu kayıtlarda
belirtilen ilgili satış faturaları konusu stok çıkış miktarları ile diğer ülkelerdeki firmalara yapılan
satışa ilişkin düzenlenen faturalarda yer alan miktarlar tamamen farklıdır. Stok çıkışları fatura
miktarlarından daha yüksek görünmektedir. Bu durum firmanın sunmuş olduğu üretim, ihracat ,
stok ve satış miktarlarının tutarsız olduğunu göstermektedir.
(7) Klarge firması soruşturma konusu eşyanın üretiminde kullandığını iddia ettiği
hammadde alımlarının büyük bölümünü, fatura, taşıma ve ödeme belgelerini ibraz
edemediğinden kanıtlayama mıştır. Ayrıca firmanın ça lıştırdığı işçi sayısını belgeleyememiş
olduğu ve firma tarafından sunulan satışlara ilişkin tablolar, fatura ve stok kartı bilgilerinin
birbiriyle tutarsız ve yan lış olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu tespitler, firmanın Türkiye’ye ihraç
etmiş olduğu soruşturma konusu eşyayı tesislerinde üretmiş olduğunu göstermekte yetersiz
kaldığından, anılan firmanın yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
(8) Malezya’da mukim ve soruşturma konusu ürünleri ülkemize ihraç eden diğer
firmalardan zamanında ve usulüne uygun bir başvuru alınmamış olup Yönetmeliğin 26 ncı
maddesi hükümleri kapsamında anılan firmalar "iş birliğine gelmedi" addedilmiştir. Anılan
madde hükümleri uyarınca iş birliğinde bulunmayan firmalar için belirlemeler, olumlu ya da
olumsuz, mevcut verilere göre yapılmıştır.
(9) Bakanlığımızca yapılan incelemelerde, Malezya’da mukim ve soruşturma döneminde
soruşturma konusu eşyanın Türkiye’ye ihracatını gerçekleştiren ve kendilerine bildirim yapılmış
olmasına rağmen soru formuna cevap vermeyen diğer firmalara ise ulaşmak mümkün olmamış
ya da bu firmaların farklı alanlarda faaliyet gösterdikleri anlaşılmıştır.
(10) Ürdün’de mukim ve soruşturma konusu ürünleri ülkemize ihraç eden firmalardan
zamanında ve usulüne uygun bir başvuru alınmamış olup Yönetmeliğin 26 ncı maddesi
hükümleri kapsamında anılan firmalar "iş birliğine gelmedi" olarak addedilmiştir. Anılan madde
hükümleri uyarınca iş birliğinde bulunmayan fir malar için belirlemeler, olumlu ya da olumsuz,
mevcut verilere göre yapılmıştır.
2.4. Ticaretin gerçekleştirilme şekline ve dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin
azaltıldığına ilişkin belirlemeler
(1) Soruşturma konusu eşyanın Malezya’dan yapılan ithalat ı 2019 yılında bir önceki yıla
göre miktar bazında 26 kat artmıştır. Aynı dönemde söz konusu eşyanın toplam ithalatı ise düşüş
göstermektedir. Malezya’nın soruşturma konusu eşya ithalatında en büyük tedarikçinin ÇHC
olduğu ve anılan ülkenin Türkiye’ye ihra catının arttığı 2019 yılında ÇHC’den yapmış olduğu
soruşturma konusu eşya ithalatının da önemli ölçüde artış gösterdiği görülmektedir. Malezya’nın
miktar bazında ithalatı içinde ÇHC’nin payı 2020 yılında %43, 2021 yılında ise %33’tür.
Malezya’nın ihracat yaptığı ülkeler arasında 2018 yılında Tayland ilk sırada yer alırken, 2019 -
2020 yıllarında Türkiye ilk sıraya yükselmiş tir. Söz konusu hususlar Türkiye ile anılan ülke
arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana geldiğine, ithalattaki artış
ve birim fiyatların genel ithalat birim fiyatları ve ÇHC menşeli ithalattaki birim fiyatlardan daha
düşük seyretmesi önlemin iyileştirici etkisinin azaldığına işaret etmektedir.
(2) Soruşturma konusu eşyanın Ürdün’den gerçekleştirilen ithalatı 2019 yılında bir önceki
yıl ithalatının 63 katına yükselmiştir. 2021 yılının ilk 6 aylık döneminde ise Ürdün’den
soruşturma konusu eşya ithalatı bulunmamaktadır.
(3) Ürdün’ün soruşturma konusu eşya ithalatında 2020 yılında ilk sırada %39 payla ÇHC
yer almakta, bunu sırasıyla İtalya ve Türkiye izlemektedir. Ürdün’den ithalatın artış gösterdiği
2019 yılında anılan ülkenin ÇHC’den yapmış olduğu soruşturma konusu eşya ithalatının da artış
gösterdiği görülmektedir. Ürdün’ün 2019 yılında toplam 1.074 ton, 2020 yılında 424 ton yapılan
soruşturma konusu eşya ihracatı bulunmaktadır. Bu kapsamda, Ürdün’ün dünyaya soruşturma
konusu eşya ihracatının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra ihracatın sıçrama
yaptığı 2019 yılında anılan ülkenin ihracatının tamamının T ürkiye’ye yönelik olduğu tespit
edilmiştir. Söz konusu hususlar Türkiye ile anılan ülke arasındaki ticaretin gerçekleştirilme
şeklinde bir değişikliğin meydana geldiğine ve önlemin iyileştirici etkisinin azaldığına işaret
etmektedir.
3. NİHAİ DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
3.1. Nihai değerlendirme
(1) Klarge firması Yönetmeliğin 2 6 ncı maddesi gereğince, “iş birliğine gelmedi”
addedilmiş ve mevcut verilerle yapılan değerlendirmede anılan firmanın yürürlükteki dampinge
karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
(2) Malezya’da mukim diğer soruşturma kapsamı firmalar iş birliğinde bulunmamış ve bu
firmalar için belirlemeler mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma döneminde
Malezya’dan yapılan ithalatın 2019 ve 2020 yıllarında ciddi artış göster diği, Malezya birim
fiyatlarının genel ithalattaki birim fiyatların ve ÇHC birim fiyatlarının altında kaldığı ve ihracatın
en büyük kısmını gerçekleştiren firmaların iş birliğinde bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu firmaların
bir kısmına ulaşılamamış ya da farklı alanlarda faaliyet gösterdikleri anlaşılmıştır. Yapılan bu
tespitler, yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya
ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda Türkiye ile Malezya’da
yerleşik diğer firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana
geldiğine ve Malezya menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı
önlemin iyileştirici etkisinin azaltıldığına işaret etmektedir. Bu kapsamda, Malezya’da mukim
diğer firmaların yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
(3) Ürdün’de mukim herhangi bir firma soruşturma kapsamında iş birliğinde bulunmamış
ve bu firmalar için belirlemeler mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu çerçeve de, 2019 yılında
ithalatın önemli miktarda artış gösterdiği, aynı yılda ülke ihracatının tamamının Türkiye’ye
yapıldığı anlaşılmıştır. Anılan ülkeden tek ihracatçı olan Iban for Artificial Leather and Fabric
Company firması soru formuna cevap vermemiş ve B akanlığımızca yapılan incelemede
soruşturma konusu eşya üretimini gerçekleştirdiğini kanıtlayamamıştır. Yapılan bu tespitler,
yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya
ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda Türkiye ile Ürdün’de
yerleşik firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana
geldiğine ve Ürdün menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı
önlemin iyileştirici etkisinin azaltıldığına işaret etmektedir. Bu kapsamda, Ürdün menşeli/çıkışlı
ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı önlemin etkisiz kılındığı tespit edilmiştir.
3.2. Sonuç
(1) Soruşturma çerçevesinde elde edilen bilgiler doğrultusunda, İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ ( Tebliğ No: 2021/18) kapsamında ÇHC menşeli eşya ithalatında
uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, Malezya ve Ürdün menşeli/çıkışlı soruşturma
konusu eşya ithalatına teşmil edilmesi ne İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme K urulunca
karar verilmiştir.
(2) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 202 1/43)
çerçevesinde teminata bağlanmış işlemlere yönelik olarak gümrük idarelerince Kararın 11 inci
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.