Tebliğler · No: 2022/2 · Resmî Gazete: 2022-07-27
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/190753
27 Temmuz 2022 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 31905
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2022/2)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 9/10/2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/8) ile açılan korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan
kararı içermektedir.
MADDE 2- (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
kapsamında ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu Ek-1’de yer almaktadır.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu sor uşturma sonucunda varılan tespitler
ışığında, 7325.91.00.00.00 ve 7326.11.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları altında sınıflandırılan eşyaların
ithalatında aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde 3 (üç) yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde kor unma önlemi
uygulanmasına, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının (Anlaşma) 12.3 üncü maddesi gereğince
soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir menfaati olan DTÖ üyeleri ile talep olması halinde
istişarelerde bulunulmasına, Anlaşmanın 9.1 inci maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve
önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar
vermiştir.
GTİP EŞYA TANIMI EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK (ABD Doları/Ton)
1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem
7325.91.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus benzeri
eşya 200 195 190
7326.11.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus diğer
eşya
(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
,
Ek-1
ÖĞÜTÜCÜ BİLYA İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ
SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
1.1. Başvuru
Öğütücü bilya ithalatında korunma önlemi uygulanmasına yönelik başvuru, yerli üretici Grindballs
Çelik Bilya San ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmıştır. Soruşturmanın açılmasını takiben, döküm bilya
üreticisi Çemaş Döküm Sanayi A.Ş. de soruşturma konusu ürünün ithalatında korunma önlemi alınması
talebi ile yerli üretici olarak soruşturma sürecine dâhil olmuştur. Bu çerçevede başvuru sahibi firmalar,
soruşturma konusu ürünün en büyük yerli üreticileri olarak yerli üretiminin önemli bir kısmını (%86 )
gerçekleştirmektedir. Sektörde faaliyet gösteren v e korunma önlemi başvuru sürecine dâhil olmayan
diğer yerli üreticiler, Altın Bilya San. ve Tic. Ltd. Şti ve Bifa Çelik Dövme San. ve Tic. Ltd. Şti. ise yerli
üretimin geri kalanını gerçekleştirmektedir.
Başvuru sahibi Grindballs, öğütücü bilya olarak adlandırılan dövme ballex ve barex üretimini
gerçekleştirmekte, başvuru konusu ürünün diğer üreticisi ve Çemaş ise döküm öğütücü bilya üretimi
yapmaktadır.
Bu veriler ışığında başvuru sahibi firmaların, İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği’nin 2 nci
maddesinde “yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli
bir kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üretici” tanımını karşıladığı ve bu çerçevede temsil
şartını sağladığı değerlendirilmektedir.
1.2. Soruşturma Açılması
Başvurunun ön incelemesinde başvuru konusu ürünün ithalatında artış ve yerli üretim dalının
ekonomik göstergelerinde zarar veya zarar tehdidi bulunduğu, bunların arasında da illiyet bağının
oluştuğuna ilişkin iddia lar İthalatta Korunma Önlemleri Kurulu’na (Kurul) sunulmuş olup, Kurul
başvuru konusu ürün için bir korunma önlemi soruşturması açılmasına karar vermiştir.
Bu çerçevede, 9/10/2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/8) ile bahsi geçen Kurul kararı ilan edilerek anılan eşya
ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması açılmıştır. Ayrıca, soruşturmanın açıldığına ilişkin
bildirim, 13/10/2021 tarihinde G/SG/N/6/TUR/28 simgesi ile Dün ya Ticaret Örgütü internet sitesinde
yayımlanmıştır.
1.3. İlgili Taraflar
Soruşturma açılış Tebliğinde ilgili taraflara kendilerini tanıtmaları, varsa sözlü olarak dinlenme
taleplerini iletmeleri, istenen bilgi ve belgeleri sunmaları için 30 gün süre veril miş olup talep eden
taraflar için bu süre 10 gün uzatılmıştır. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde 3 adet yurtdışında
yerleşik ihracatçı/üretici firma, 2 adet Türkiye’de yerleşik ithalatçı/kullanıcı firma ve 7 adet yabancı
hükümet, diplomatik temsilcilik ve sektör kuruluşu niteliğinde diğer ilgili taraf olmak üzere toplam 12
ilgili taraf başvurusu alınmış olup, ilgili tarafların listesi Ek-1’de yer almaktadır.
1.4. Yerinde İnceleme
Soruşturma kapsamında başvuru sahibi firmalar tarafından Bakanlığımıza iletilen ekonomik
göstergelerin doğruluğunu teyit etmek ve soruşturma konusu ürünün üretim sürecine ilişkin bilgi temin
etmek amacıyla, 23/12/2021 tarihinde yerli üretici Grindballs firmasının Dilovası Sanayi Bölgesinde yer
alan üretim tesisinde ve 16/3/20 22 tarihinde diğer yerli üretici Çemaş firmasının Kırşehir’deki üretim
tesisinde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.
1.5. Soruşturma Dönemi
Soruşturma dönemi olarak yıl bazında 201 7 - 2020 yılları esas alınırken, dönemsel olarak anılan
yılların yanı sıra 2021 yılının ilk 9 aylık dönemine ait verilere de soruşturmada yer verilmiştir. Bunun
yanında, ithalatın güncel durumunu gözlemleyebilmek amacıyla 2022 yılının ilk 5 aylık ithalatı da
soruşturma kapsamında değerlendirilmiştir.
1.6. Soruşturma Süreci
1.6.1. İlgili Tarafları Dinleme Toplantısı ve Bireysel Toplantılar
Soruşturma ilgili taraf soru formları soruşturma açılış Tebliğinin yayımı itibariyle Bakanlığın
internet sitesinde yayımlanmış olup yerli üreticiler, ithalatçılar, yurt dışında yerleşik üretici/ihracatçılar
ve diğer ilgili taraflara görüşlerini iletmeleri için Tebliğin yayımından itibaren 30 gün süre verilmiştir.
Soruşturma kapsamında ithalatçı, ihracatçı ve diğer ilgili tarafların görüşlerinin dinlenilmesi
amacıyla 12/4/2022 tarihinde kamu dinleme toplantısı, Covid-19 nedeniyle video konferans yöntemi ile
gerçekleştirilmiştir. Kamu dinleme toplantısı sonrasında 22/4/2022 tarihine kadar Bakanlığımıza ulaşan
ilgili tarafların gizli olmayan görüşleri Bakanlığın internet sitesinde yayınlanmıştır.
2. SORUŞTURMA KAPSAMI ÜRÜN
2.1. Genel Bilgiler
Soruşturma konusu ürün, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde 7325.91.00.00.00
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon unda (GTİP) sınıflandırılan “Öğütücü bilyalar ve öğütmeye mahsus
benzeri eşya ” tanımlı ürünler ile 7326.11.00.00.00 GTİP’sinde sınıflandırılan “ Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus diğer eşya” tanımlı eşyadır.
2.2 Soruşturma Konusu Ürünün Kullanım Alanları
Soruşturma konusu ürün ticari olarak “ öğütücü bilya ” şeklinde tanımlanmakta ol up, öğütme
ortamlarında (bilyalı değirmenler veya SAG değirmenler) cevherin ince boyutlara öğütülmesinde
kullanılmaktadır. Çelik öğütücü bilyalar 20 mm’den 125 mm’ye kadar farklı boyutlarda üretilmektedir.
Öğütücü bilyalar ağırlıklı olarak maden ve çimento sanayilerinde sarf malzemesi olarak
kullanılmaktadır.
2.3 Soruşturma Konusu Ürünün Üretim Süreci
Dövme öğütücü bilyaların üretim sürecinde, üretime girecek hammaddeler öncelikle giriş kontrolüne
tabi tutularak kabul edilir. Ardından indüksiyonlu ısıtma si stemi ile 1.200 °C’ye kadar ısıtılan çelik
çubuklar, homojen ve tam kontrollü ısı dağıtımı ile haddelenmeye hazır hale getirilir. Hassas bilya
haddeleme metoduyla üründe kesintisiz ve homojen lif akışı sağlanır. Sonrasında ürünlerin dayanımını
arttırmak için ilgili ısıl işlem süreci uygulanır. Son kontrolün ardından paketleme yapılarak ürün sevke
hazır hale getirilir. Döküm bilya üretim sürecinde ise demir indüksiyon ocaklarında 1500 °C ve üzeri
sıcaklıklarda ergitilmesi suretiyle eriyik hale getirilir ve k um kalıplar içerisinde döküm kalıplara
dökülerek bilya aşaması tamamlanır. Sonrasında kalıp üzerinde bulunan yolluk-çapak giderme işlemleri
ile temizlenerek en son aşama olan ısıl işlem fırınlarında sertleşmesi sağlanır ve gerilim giderme ile
paketlenerek ürün sevke hazır hale edilir.
2.4 Benzer ve Doğrudan Rakip Ürün
Üretim metotlarında bazı farklılıklar olmakla beraber döküm ve dövme bilyalar ikame ürünlerdir.
Bir ürün performansını arttırdığında diğeri ise fiyatını düşürdüğünde birbirlerinden pazar alabilmekte ve
direkt ikame edilebilmektedir.
İthal ve yerli öğütücü bilya ürünü, birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve fiziksel -kimyasal
özellikleri ile üretim teknolojileri açısından benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne
alındığında yerli üretilen ürün ile ithal edilen ürün benzer ve doğrudan rakip ürün olarak
değerlendirilmektedir.
2.5 Soruşturma Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat
Soruşturma konusu ürünün ithalatında hâlihazırda uygulanmakta olan Gümrük Vergisi ve Katma
Değer Vergisi oranları Ek-2’de gösterilmektedir.
3 İTHALATIN SEYRİ VE GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Soruşturma konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve
ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir.
3.1 İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi
İTHALAT Miktar (Kg) Değer (ABD $) B.F.
($/Kg)
Değişim %
Miktar
(Ton)
Değer
(ABD $)
B.F.
($/Kg)
2017 4.962.872 5.068.275 1,02 - - -
2018 4.884.137 5.514.585 1,13 -%2 %9 %11
2019 5.743.519 6.124.285 1,07 %18 %11 -%6
2020 6.438.673 6.474.473 1,01 %12 %6 -%6
2020 (9) 4.180.353 4.264.233 1,02 - - -
2021 (9) 6.676.893 6.956.513 1,04 %60 %63 %2
Soruşturma konusu ürünün ithalat miktarı 2018-2020 yılları arasında miktar ve değer bazında artan
bir seyir izlemiş tir. Özellikle 2021 yılının ilk 9 aylık döneminde 2020 yılının aynı dönemine kıyasla
ithalatta ciddi bir yükseliş olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, bütün olarak değerlendirildiğinde,
soruşturma dönemi boyunca ithalatın genel olarak yükseliş kaydettiği, ayrıca 2021 9 aylık dönemde ani
ve keskin bir artış olduğu gözlenmektedir. Bununla birlikte, ithal ürün ortalama birim fiyatı soruşturma
dönemi boyunca dalgalı bir seyir izleyerek 2020 yılında soruşturma konusu dönemin en düşük
seviyesine gerilemiştir.
3.2 Nispi İthalat
3.2.1 İthalatın Yerli Üretime Oranı
Nispi İthalat 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
İthalat/Yerli Üretim Endeks 100 65 64 60 100 231
Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri yukarıda yer alan
tabloda endeks ve değişim oranlarıyla birlikte gösterilmiştir. İthalatın yerli üretime oranı, ithalatın yerli
üreticilerin üretimine miktar bazında oranlanması sonucunda elde edilmiştir.
İthalatın yerli üretime oranının 2017 -2020 döneminde d üşüş gösterdiği, 2017 yılında 100 olan
endeksin 2020 yılında 60 seviyelerine düşmesine rağmen 2021 9 aylık dönemde 2020 9 aylık dönemde
100 olan endeksin 231 seviyesine yükseldiği görülmektedir.
3.2.2 İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, Grindballs ve Çemaş firmalarının yurt içi satışları ile ithalat
istatistikleri kullanılarak yurt içi piyasa (tüketim) verisine ulaşılmış olup ithalatın tüketime oranı ile
ithalatın piyasa payı elde edilmiştir.
İthalat/Toplam Tüketim 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 94 93 95 100 155
Bu çerçevede, ithalatın piyasa payı endeksi, 2019 yılında 93 ile soruşturma döneminin en düşük
seviyesine inmiş, 2020 yılında ise 95 olarak gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, 2021 9 aylık dönemde ise
bir önceki döneme kıyasla endeks 155 seviyesine ulaşmıştır.
3.3 Ülkeler İtibariyle İthalat
Soruşturma konusu ürünün ithalatı 20 20 yılında toplam 14 ülkeden gerçekleşmiş olup, anılan
ithalata ilişkin 2017-2020 yılları ile 2020 ve 2021 yılları Ocak-Eylül dönemine ait verilere Ek-3’de yer
verilmiştir. Miktar bazında öğütücü bilya ithalatı 2020 yılında ağırlıklı olarak sırasıyla Tayland (%48),
İspanya (%17) ve İran’dan (%13) yapılmış olup söz konusu ülkelerden yapılan ithalat toplam ithalatın
%78’ine tekabül etmektedir. 2021 yılı 9 aylık dönemde ise %38’lik pay ile Mısır birinci sırada yer
alırken, %19’luk pay ile Tayland 2. sırada, %17’lik pay ile İran 3. sırada yer almaktadır.
Öğütücü bilya ithalatına birim fiyatlar itibariyle bakıldığında ise, 201 7-2020 yıllarında ithal birim
fiyatları dalgalı seyir izlemiş olmakla birlikte, tüm ülkelerden ortalama ithal birim fiyatın, 2020 yılında
soruşturma döneminin en düşük seviyesine gerilediği görülmektedir. Bununla birlikte , 2021 9 aylık
dönemde ithalatta birinci tedarikçi konumunda bulunan Mısır’ın ithal birim fiyatının (0,96 $/Kg) ve
ikinci sırada yer alan İran’ın ithal bitim fiyatının (0,77 $/kg) soruşturma dönemi ortalama birim fiyatların
da altında seyrettiği anlaşılmaktadır. (Ek-3)
3.4 Öngörülmeyen Gelişmeler
Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nın dayanağını teşkil eden GATT Madde
XIX’a göre, soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidine
neden olan ithalat artışının ”öngörülmeyen gelişmeler”e bağlı olarak gerçeklemiş olması gerekmektedir.
Bu bölümde bahsi geçen husus incelenmiştir.
Aşağıdaki tablo, soruşturma konusu ürünün 2021 yılı ihracat miktarına göre sıralanmış olan dünya
geneli ihracatının seyrini göstermekte olup International Trade Centre’dan edinilen veriler kullanılarak
hazırlanmıştır.
Dünya'da İlk 10 İhracatçı Ülke- Miktar (Ton)*
Ülke 2017 2018 2019 2020 2021
Çin 741.578 821.833 847.744 828.139 826.826
Hindistan 154.750 189.250 180.965 198.770 181.364
Şili 169.614 127.562 128.982 98.743 111.777
Tayland 79.249 87.875 88.792 85.305 97.694
Amerika Birleşik Devletleri 95.483 88.451 101.112 59.714 84.288
Rusya Federasyonu 38.645 46.305 47.485 52.391 66.273
İspanya 77.033 75.670 56.386 57.080 64.562
Günay Afrika 44.226 40.503 32.656 33.917 44.003
Avustralya 39.365 29.235 25.452 20.196 17.601
Polonya 14.184 14.256 17.415 15.508 17.364
Dünya 1.630.983 1.666.199 1.672.135 1.571.399 1.667.559
*7326.11 ve 7325.91 altında yer alan dünya ihracatı konsolide edilmiştir.
İhracat verileri ülkeler bazında değerlendirildiğinde, Çin’in 2017 -2021 yılları arasında dünyadaki
en büyük ihracatçı ülke olduğu, 2020 yılında ihracatının bir miktar azaldığı görülmektedir. Türkiye’nin
en önemli tedarikçilerinden olan Tayland’ın da bu 5 yıllık dönemde ihracatını önemli oranda arttırdığı
dikkat çekmektedir. Tayland, soruşturma konusu ürünün ihracatında agresif bir artış kaydederek 2017 -
2021 yılları arasında dünyaya ihracatını % 20’nin üzerinde artırmış ve artış oranında ilk 5 ihracatçı
arasında öne çıkmıştır. Söz konusu dönem Tayland’ın Türkiye’ye ihracatının da dört kata yakın artış
gösterdiği döneme karşılık gelmektedir.
Covid-19 etkisiyle uluslararası tedarik kanallarında ve lojistik sektöründe ortaya çıkan sorunlar ile
hammadde ve navlun fiyatlarında görülen artışlardan dolayı anılan eşyanın dünya geneli toplam ihracatı
2019-2020 döneminde düşüş göstermiştir. Diğer taraftan, Türkiye’nin anılan eşya ithalatı aynı dönemde
artış göstermiş ve en fazla ithalat yapılan ülke Tayland olmakla beraber ülke kompozisyonun da da
değişme olmuştur.
Bu dönemde özellikle yakın coğrafi konumda bulunan Mısır ve İran’dan ithalat artışı dikkat
çekicidir. İran’daki en büyük tedarikçilerden biri olan Arma Industrial Group firmasının internet
sitesinde yer alan bilgiler son dönemde çe lik bilya üretiminde kapasite artışına gittiklerini ve ülke
içindeki toplam üretimin ülkedeki talebin çok daha üzerinde olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan,
İran’da doğalgaz maliyetlerinin düşük olmasının kendilerini çelik ürün ihracatı konusunda dünya
piyasalarında avantajlı bir konuma getirdiği belirtilmektedir.
Diğer yandan 2017 ve 2018 yıllarında öğütücü bilya ithalatımız bulunmayan Mısır’daki yeni üretici
firmaların Türkiye’ye büyük miktarda ve düşük birim fiyatlı uzun dönemli satış stratejisi izl eyerek
Türkiye pazarına giriş yaptığı bilinmektedir.
Bunların yanı sıra, ülkeler itibariyle ithal birim m aliyetlerinin gösterildiği Ek -3 tablosundan da
görüldüğü üzere, 2020 ve 2021 yıllarında yılında İran ve Mısır gibi ülkelerden ülkemize gerçekleşen
ithal birim fiyatlarının ortalama birim fiyatların altında kaldığı görülmektedir.
Yukarıda sayılan nedenlerle, öğütücü bilya ihracatının öngörülmeyen şekilde arttığı, birim fiyatların
düştüğü ve anılan üründe önemli ihracatçı ülkelerin ihracatlarını ülkemize yönlendirdiği, ülkemizi hedef
pazar olarak belirledikleri ve ülkemiz piyasasında ithalatın payının artmasına neden olduklar ı
değerlendirilmektedir.
3.5 Fiyat Karşılaştırması
Fiyat Karşılaştırması Birim 2017 2018 2019 2020 2020
(9)
2021
(9)
Yurt İçi Satış Fiyatı TL/Kg X X X X X X
$/Kg X X X X X X
Makul Satış Fiyatı (Ticari Maliyet
+ %5 Kâr)
TL/Kg X X X X X X
$/Kg X X X X X X
Ağırlıklı Ortalama Birim İthal
Maliyeti (CIF+%1) $/Kg 1,05 1,16 1,10 1,03 1,05 1,07
İthalat Birim Fiyatları (CIF) $/Kg 1,02 1,13 1,07 1,01 1,02 1,04
Fiyat Kırılması % -X -X -X -X -X X
Fiyat Kırılması (Rakamsal) $/Kg -X -X -X -X -X X
Fiyat Baskısı % -X -X -X -X -X X
Fiyat Baskısı (Rakamsal) $/Kg -X -X -X -X -X X
Fiyat Yıpranması (Yurt İçi Satış
Reel Fiyatı) TL/Kg X X X X X X
Dolar Kuru TL/$ 3,65 4,83 5,68 7,02 6,72 8,09
Ticari Maliyet TL/Kg X X X X X X
Kaynak: Grindballs, Çemaş, TÜİK, TCMB.
Yukarıdaki tabloda yerli üretim dalının birim yurt içi satış fiyatları ve maliyetleri ile ithal birim
maliyetlerine yer verilmiş olup bu kapsamda ithal ürünlerin yerli ürünlerin fiyatlarını kırma ve baskılama
oranları hesaplanmıştır. Bu hesaplamalarda, [(Makul Satış Fiyatı -İthal Maliyeti)/Makul Satış Fiyatı ]
formülüyle ithal ürün maliyetinin yerli ürün fiyatı/maliyetinden ne düzeyde düşük kaldığı görülmektedir.
İthal maliyeti, inceleme konusu ürün CIF ithal fiyatına yürürlükte olan gümrük vergileri ve %1 oranında
diğer masraflar eklenerek belirlenmiştir.
Soruşturma konusu ürünlerin ithal birim maliyetleri ile yerli üretim dalının yurt içi birim satış
fiyatları karşılaştırıldığında, 2017-2020 yıllarında ithal ürünlerin birim maliyetlerinin yerli ürünlerin yurt
içi satış fiyatlarının üstünde seyrettiği görülmektedir. Bu çerçevede, 201 7-2020 yılları arasında fiyat
kırılması olmadığı, 2021 9 aylık dönemde ise ithalat artışı nın düşük birim fiyatla rla gerçekleştiği ve
%X’lik bir fiyat kırılması olduğu görülmüştür.
Fiyat baskısı hesaplanırken ise, yerli üreticinin ortalama ticari maliyetine %5 oranında eklenen
makul k ârla bulunan “makul satış fiyatı” ile ithal birim maliyetleri karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede,
2017-2020 döneminde benzer şekilde fiyat baskısı olmadığı, 2021 9 aylık dönemde %X seviyesinde bir
fiyat baskısının oluştuğu görülmektedir.
Öte yandan, yerli üreticinin yurt içi satış fiyatı üzerindeki enflasyon etkisinin arındırılması amacıyla
TÜFE ile hesaplanan reel yurt içi satış fiyatları, 2017 yılında X TL/Kg iken, 2021 yılı 9 aylık dönemde
X TL/Kg seviyesine kadar yükselmiştir.
4. CİDDİ ZARAR VEYA CİDDİ ZARAR TEHDİDİ
Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi Grindballs ve başvuruyu destekleyen Çemaş
firmaları tarafından sağlanan, 201 7-2020 yıllarını ve 2020-2021 yıllarının 9 aylık dönemini kapsayan
verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Buna ek olarak, başvuruda sunulan veriler, baz yıl olarak alınan
2017 rakamlarına göre endekslenmiştir.
4.1. Tüketim
Tüketim 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 105 125 137 100 103
Tabloda yer alan tüketim verileri , yerli üreticilerin yurt içi satış rakamları ile genel ithalat
rakamlarının konsolide edilmesiyle hesaplanmıştır. Soruşturma döneminde yurt içi tüketim yıl bazında
sürekli yükselen bir seyir izlemiştir. Buna göre, 201 7 yılında 100 olan tüketim endeksi 2020 yılında
137’ye yükselmiştir. 2021 yılının 9 aylık döneminde 2020 yılının aynı dönemine kıyasla artışın sürdüğü
anlaşılmaktadır.
4.2. Üretim
Üretim 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 151 181 216 100 69
Yerli üreticilerin öğütücü bilya üretim verileri incelendiğinde, 2017-2020 yılları arasında üretimin
düzenli olarak artış gösterdiği, ancak 2021 9 aylık dönemde ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla
%31’lik bir düşüşle üretimin gerilediği görülmektedir.
4.3. Yurt İçi Satışlar
Yurtiçi Satışlar 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 107 127 139 100 89
Soruşturma konusu ürünün yurt içi satış miktarı 2018 yılında %7 seviyesinde artış göstermiş, 2019
yılında 127 seviyesinde olan endeks, 2020 yılın da 139 seviyesine ulaşmıştır. 2021 yılının 9 aylık
döneminde ise yurt içi satışlar 2020 yılının aynı dönemine kıyasla %1 1 oranında azalarak endeks 89
seviyesine gerilemiştir.
4.4. Yurt Dışı Satışlar
Yurt Dışı Satışlar 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 297 472 559 100 73
Yerli üretici lerin öğütücü bilya ihracatının ele alındığı yukarıdaki tabloda, ihracatın 201 7-2020
yılları arasında düzenli olarak artarak 2017 yılında 100 seviyesinden 2020 yılında 559 endeks seviyesine
yükseldiği, 2021 yılının 9 aylık döneminde ise 2020 yılının 9 aylık dönem ine göre endeksin %27’lik
düşüşle 73 seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.
4.5. Kapasite
Kapasite 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 194 194 194 100 100
Endeks (KKO) 100 78 93 111 100 69
Yerli üreticilerin toplam öğütücü bilya üretim kapasitesinde 2018 yılında artışa gidilmiş endeks 194
seviyesine yükselmiş olup, diğer yıllarda kapasite aynı seviyede olmuştur. Kapasite kullanım oranı
(KKO) ise soruşturma döneminde dalgalı b ir seyir izlemekle birlikte 2020 yılında 111 endeks
seviyesinde gerçekleşmiştir. Dönemsel verilerde kapasite miktarında değişiklik olmazken, 2021 yılının
9 aylık döneminde KKO bir önceki yılın aynı dönemine göre %31 oranında azalmıştır.
4.6. Stoklar
Stoklar 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 483 521 1006 100 46
2017 yılında 100 olan öğütücü bilya stok endeksi, izleyen yıllarda kapasitenin arttırılmasına bağlı
olarak artan üretimin de etkisiyle 2020 yılında 1006 seviyelerine yükselmiştir . 2021 yılının 9 aylık
döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 54 oranında azalış gösterdiği görülmüştür. Bu
durumun yerli üreticinin, ithal ürünlerin fiyat baskısı karşısında müşteri taleplerini, daha düşük karlılıkla
yapılacak yeni üretim yerine, kısmen mevcut stoklardan karşılama strateji sinden kaynaklandığı tespit
edilmiştir.
4.7. İstihdam
İstihdam 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Direkt işçi sayısı (Endeks) 100 99 102 109 100 109
Soruşturma döneminde, 2018 yılındaki düşüşün haricinde istihdam rakamı düzenli olarak artış
göstermiş, 2017 yılında 100 olan istihdam endeksi 2020 yılında 109 seviyesine yükselmiştir. 2020 yılının
ilk 9 aylık döneminde istihdam %9’lık bir artış göstermiştir.
4.8. Verimlilik
Verimlilik 2017 2018 2019 2020 2020 (9)* 2021 (9)*
Endeks 100 152 177 198 100 63
*2020 ve 2021 dönemsel rakamlar yıllıklandırılarak hesaplanmıştır.
İstihdam edilen kişi başına düşen yıllık üretim miktarı olarak hesaplanan işgücü verimliliği 2017-
2020 arasında düzenli bir artış seyri izlemiştir. Verimliliğin , azalan üretimle birlikte, 2021 yılının
dönemsel verisinde 2020 yılının dönemsel verisine kıyasla %37 oranında düştüğü görülmektedir.
4.9. Kârlılık
Kârlılık 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Endeks 100 -37 -41 52 100 -350
Faaliyet kârının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen kârlılık endeksi 2017 yılında 100 iken, 2018
ve 2019 yıllarında sırası ile -37 ve -41 seviyesinde gerçekleşmiş, 2020 yılında 52 olarak pozitif karlılık
endeksine ulaşılmıştır . Dönemsel verilerde ise kârlılık endeksi artan ithalatın etkisi ile birlikte -350
seviyelerine gerilediği görülmektedir.
4.10. Yerli Üreticilerin Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi
Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, ülkemiz öğütücü bilya tüketiminin
soruşturma dönemi boyunca sürekli olarak artış gösterdiği görülmektedir. Bu çerçevede, tüketimde
görülen büyümeyle uyumlu şekilde, yerli üretim dalı 2018 yılında ü retim kapasitesinde önemli ölçüde
artışa gitmiştir. Bu çerçevede, 2020 yılında, yurt içi piyasada yerli üretim dalının piyasa payı ise %X ile
soruşturma döneminin en yüksek seviyesine yükselmiştir. Ancak, önemli seviyede kapasite artışının
yaşandığı ve yer li üretim dalının piyasa payının yükseldiği ve karlılığın %X ile en yüksek seviyeye
ulaştığı bu yılı takip eden 2021 yılı 9 aylık dönemde, artan ani ve keskin ithalatla birlikte yerli üretimin
piyasa payı %X seviyesine gerilemiştir. Ayrıca, yine bu dönemde kapasite kullanım oranı bir önceki
yılın aynı dönemine kıyasla %X’lik düşüşle %X olarak gerçekleşmiştir. Yine 2021 9 aylık dönemde
yerli üretim dalının dönem sonu stokları X ton ile incelenen dönemin en düşük seviyesine ulaşmış olup
stok azalışının darala n iç talep karşısında yüksek maliyetlerle üretmek yerine stoklardan kullanma
eğilimi kaynaklı olduğu görülmüştür. 2021 9 aylık dönemde, genel ithalat ise 6,7 bin ton ile önceki
yıllara kıyasla en yüksek seviyesine ulaşmış, 3 çeyreklik dönemde 2020 tam yıl ithalatını geçmiştir. Öte
yandan, önceki yıllarda fiyat kırılması ve fiyat baskısı gerçekleşmemiş iken, 2021 yılında artan ithalat
nedeniyle, yerli üretim dalı hem fiyat kırılması hem de fiyat baskısına maruz kalmıştır. Benzer şekilde,
yerli üretim dalı, a rtan ithalat karşısında yurt içi piyasadaki konumunu korumak adına fiyatlarını ve
dolayısıyla kârlılığını sürdürebilir seviyenin altına çekmek zorunda kalmış, 2020 yılında karlılık pozitif
iken, 2021 9 aylık dönemde ciddi bir zararla karşı karşıya kalmıştır. Bu itibarla, 2021 yılı itibariyle yerli
üretim dalının artan ithalat nedeniyle ciddi zarara uğradığı tespit edilmiştir.
Yerli üretim dalı kârlılığı, incelenen yıllar içerisinde 2020 haricinde negatif seyrederken, 2020
yılında %X seviyesinde gerçekleşmiştir. Bunun yanında, 2021 9 aylık dönemde artan ithalat sebebiyle
karlılık ciddi bir düşüşle -%X seviyesine gerilemiştir. Bu çerçevede, Covid -19 salgını etkisiyle belirli
göstergelerde ortaya çıkan olumlu seyir, söz konusu koşulların geçici olması ve ortad an kalkmasıyla
birlikte en güncel döneme ait veriler üzerinden ulaşılan ciddi zarar tespitini değiştirmemektedir.
5. NEDENSELLİK BAĞI
Bu bölümde, soruşturma konusu ürünün ithalatındaki artış ile yerli üretimin ekonomik
göstergelerinde tespit edilen bozulma arasındaki nedensellik bağı incelenmiştir. Bu kapsamda,
ekonomik göstergelerdeki bozulma ile ithalattaki artış eğilimlerinin uyumu, soruşturma konusu ürünün
ithal ve yerli olanlarının piyasa koşulları ve diğer faktörlerin ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi üzerindeki
etkisi araştırılmıştır.
5.1. Soruşturma Döneminde İthalat ve Ekonomik Göstergeler
Soruşturma konusu ürüne ilişkin ithalat ve yerli üretimin ekonomik göstergeleri Ek -4’te bir arada
gösterilmiş olup öğütücü bilya ithalatının soruşturma döneminde sürekli artarak 2020 yılında 2017 yılına
kıyasla %29 oranında yükseldiği tespit edilmiştir. Bu tablodan da görüldüğü üzere, 2017 yılından 2020
yılına kadar tüketimin yaklaşık % X’lik kısmı ithalat ile karşılanmakta iken 2021 9 aylık dönemde bu
oran %X seviyesine yükselmiştir.
Aynı dönemde üretimin 2017 ve 2020 yılları arasında % X oranında arttığı, ancak yurtiçi satışların
%X oranında arttığı görülmektedir. Kârlılık verisinin ise, 2020 yılı haricinde genel itibariyle negatif
seyrettiği dikkat çekmektedir. 2020 yılında ise yerli üretim dalının genel ekonomik görünümünde Covid-
19 koşullarına bağlı ola rak belirli ölçüde iyileşme olduğu, dünya ticaretinde artan navlun fiyatları ve
zorlaşan sevkiyatlar sebebiyle karlılığın 2020 yılında pozitife döndüğü ancak bu geçici durumun 2021 9
aylık dönemde tekrar eski haline gelerek karlılığın -%X seviyelerine düştüğü hususu Rapor’un 4.10.
“Yerli Üreticilerin Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi” başlığında açıklanmıştır. Bu
kapsamda, yerli üretim dalının ithalat artışına bağlı olarak ciddi zarar uğradığı değerlendirilmektedir.
Bunun yanında, ithalat artışı il e ciddi zarar a işaret eden ekonomik göstergelerdeki bozulmanın eş
zamanlı olarak gerçekleştiği belirlenmiştir.
5.2. Diğer Faktörler
Bu bölümde yerli üreticinin ekonomik göstergelerinde ciddi zarar ya da zarar tehdidi oluşturması
muhtemel diğer faktörler ele alınacaktır. Bu çerçevede, ilgili tarafların görüş ve iddiaları dikkate alınarak
belirlenen faktörlerin ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmiştir.
Yerli üreticilerin üretim kapasitesinin artışı
Yerli üreticilerin öğütücü bilya üretim kapasitesi 2017 yılında yapılan yeni yatırımla X tona
çıkmıştır. Öncelikle, soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketiminin incelenen dönemde sürekli artan bir
seyir izlediği ve bu çerçevede yapılan kapasite artışının yurt içi piyasa koşulları ile uyumlu olduğu
görülmektedir. Ayrıca, kapasite artışına rağmen yerli üretim dalının piyasa payında 2017 -2020 yılları
arasında dikkate değer değişiklikler gerçekleşmemiş olup, 2021 9 aylık dönemde yerli üreticiler, ithalat
karşısında ciddi oranda piyasa payı kaybı yaşamışlardır. Bu itibarla, ekonomik göstergelerdeki
bozulmaların kapasite arttırılmasına bağlı zararlardan doğmadığı, kapasite artışının ciddi zarar üzerinde
etkisi bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Yerli üreticilerin üretim sırasında kullandığı teknolojinin yetersizliği
İlgili taraflarca başvuru sahibi yerli üretici firmanın eski teknolojiye sahip makineler ile üretim
yaptığı ve bu nedenle yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığı, kalite ve ürün tipi itibariyle ithal at ile
rekabet edemediği iddia edilmektedir. Herhangi bir yerli üreticinin eski teknolojiye dayalı üretim
yapması nedeniyle ithal ürünlerle rekabet etmede zorluk yaşaması mümkündür. Ancak, ilgili taraf
görüşlerinin değerlendirildiği Raporun 6. Bölümünde “İlgili Tarafların Görüşleri ve Değerlendirilmesi”
başlığı altında değinildiği üzere yerli üretici tarafından gerçekleştirilen son dönem yatırımlarda
kullanılan teknolojinin ürün kalitesini arttırmakta olduğu ve üretim maliyetlerini düşürdüğü tespit
edilmiştir. Bu bakımdan, soruşturma esnasında, yerli üreticilerin ithalat ile rekabet etmede karşılaştığı
zorluğun teknolojik eksiklikten kaynaklandığına yönelik bir bulguya rastlanmamıştır.
Yurt içi satış fiyatlarının düzeyi
Özellikle ithalatçı ilgili taraflar ın iddiasına göre, yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarının ithal
ürünlerin birim fiyatlarına göre yüksek olması nedeniyle yerli ürünler tüketiciler tarafından tercih
edilmemektedir. Ancak “Fiyat Karşılaştırması” bölümünde de detaylı olarak ele alındığı üzere, ithal ürün
birim fiyatları yerli ürün fiyatlarını 2021 9 aylık dönemde kırmakta ve baskılamaktadır. Soruşturma
döneminde yer alan diğer yıllarda, firmanın ithalat fiyatlarından yüksek fiyatlı satışlarına rağmen düşük
karlılık ya da zararla çalıştığı görülmektedir. Yerli üreticinin satışlarından kârlılık oranı da özellikle 2021
yılında düşmüştür. Bu çerçevede yurt içi satış fiyatlarının düzeyi ciddi zarara yol açan bir faktör olarak
değerlendirilememektedir.
İhracat
Soruşturma konusu dönemde 2017 -2020 yılları arasında yerli üreticilerin yurtdışı satışları artış
kaydetmiştir. Yerli üreticilerin kapasite, üretim, yurtiçi ve yurtdışı satış rakamları birlikte
değerlendirildiğinde bu yıllarda firmaların atıl kapasitelerinin bulunmasından dolayı ihracat a rtışının,
yurtiçi satışları baskılayıcı bir nitelik taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan artan ihracatın ciddi zarar
bulgusunu etkileyen bir faktör olmadığı değerlendirilmektedir.
6 İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
İlgili taraflarca di le getirilen görüşlerin tamamı incelenmiş olup anılan görüşler tekrarı önlemek
amacıyla konuları itibariyle birleştirilmiştir. Bu kapsamda toplulaştırılan görüşlere ilişkin açıklamalara
soruşturma ve yerinde inceleme sırasında elde edilen bilgiler ışığında görüşlerin altında yer verilmiştir.
6.1. Döküm ve dövme bilyalar kalite ve üretim şekilleri açısından benzer veya doğrudan rakip
ürün değildir.
Üretim metotları farklı olsa dahi iki ürün piyasada fiyat rekabeti söz konusu olduğunda ve bir ürün
performansını arttırdığında diğeri ise fiyatını düşürdüğünde birbirlerinden pazar alabilmektedir.
Grindballs firmasının 2017 yılından sonra yatırım ve ar -ge çalışmaları sonucunda iç piyasada döküm
bilya kullanmayı bırakıp dövme bilya kullanmaya başlayan tüketiciler bulunmakta olup bu durum
dövme ve döküm bilyaların doğrudan rakip ve birbirine ikame ürün olduğunu göstermektedir.
6.2. Soruşturma öncesinde yapılan inceleme sırasında “öngörülmeyen gelişme” hususuna yer
verilmemiştir.
Raporun 3.5 nolu “Öngörülmeyen Gelişmeler” başlığı altında anılan hususa ilişkin değerlendirmeler
ve tespitler yapılmış olup inceleme aşamasında hazırlanan raporda ayrı bir başlık olarak belirtilmemekle
birlikte soruşturma konusu ürünün ülkeler itibariyle ihracatı değer lendirilmiş ve raporda bu hususlara
yer verilmiştir.
Ayrıca, İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat çerçevesinde öngörülmeyen gelişmelere
ilişkin tespitin soruşturma sürecinde değil, inceleme aşamasında yapılması gerektiğine ilişkin bir kural
bulunmamaktadır.
6.3. Soruşturma konusu döküm bilya üretimi yeterli düzeyde olmayıp, Türkiye ihtiyacını
karşılayacak kapasite bulunmamaktadır.
Yeni bir yatırım süreci ile kapasitesini yaklaşık 2 katı arttıran döküm bilya üreticisi iç tüketimin
büyük bölümünü karşılayabilecek düzeyde üretim kapasitesine sahip olmakla birlikte , fiyat baskısı
nedeniyle bu alanda yapılan yatırımın geri dönüşü konusunda ciddi endişeler duymaktadır.
6.4. Yerli üretici firmalardan ürün temin süresinde uzamalar ve aksamalar olmakta bu sebeple
hammaddenin temininin sürekliliğinin önem arz etmesi sebebiyle ithal ürün tercih edilmektedir.
Yatırımların yapıldığı dönemde yurtiçi firmaların ürün temini ve uzayan süreler konusunda kısa
süreli yaşanan aksaklıklar giderilmiş olup, bundan son rasında daha önceki yıllarda da olduğu gibi
müşteri talepleri zamanında karşılanabilecektir.
6.5. İthalatta gerek nicelik gerekse nitelik anlamında yakın zamanlı, ani, keskin ve önemli bir artışı
oluşmamış, ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi bulunmamıştır.
Raporun 3. İthalatın Seyri ve Gerçekleşme Koşulları başlıklı bölümünde açıklandığı üzere,
soruşturma dönemi boyunca ithalatın her yıl yükseliş kaydettiği, ancak var olan trendin dışında 2021 9
aylık dönemde ani ve keskin bir artış olduğu rakamlarla ortaya konulmuştur.
6.6. Soruşturma dosyasının gizli olmayan nüshasının Türkiye’deki döküm bilya üreticisine dair
herhangi bir veriyi içermediği ve Başvuran’ın şikâyetinde yahut Bakanlık’ın açılış tebliğinde bu
üreticiye hiçbir atıf yapılmadığı hususları dikkate alındığında, Türkiye’deki döküm bilya üreticisi
şikâyette bulunmamıştır veya şikâyet ile açılış tebliğ arasındaki dönemde hiçbir bilgi
sağlamamıştır.
Soruşturma açılması için gerekli olan yerli üretim dalını temsil oranını, başvuru sahibi Grindballs
firması sağlamasına rağmen, diğer büyük yerli üretici soruşturma kapsamına dâhil edilmek üzere
Bakanlığımızca davet edilmiş ve soruşturma başvuru formu ve diğer bütün finansal veriler temin
edilerek soruşturma kapsamında yerli üretici vasfı ile dâhil olmuştur. Soruşturma otoritesi, soruşturma
sürecinde üretim ve üreticilere ilişkin ulaşılabilecek tüm bilgi ve belgeleri değerlendirmek
durumundadır.
7 REKABETE UYUM PLANI
Korunma önlemi uygulamaları ile yerli üreticilerin piyasa koşullarına uyumunu n kolaylaştırılması
amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibi firmalar tarafından sunulan rekabete uyum programı
kapsamında muhtemel bir korunma önlemi uygulaması süresince rekabete uyum planı çerçevesinde yerli
üreticiler tarafından sunulan hususlara aşağıda yer almaktadır;
Dövme bilya üretimi ile ilgili tamamlanmak üzere olan yeni yatırımlarla birlikte üretim
kapasitesinin arttırılması ve tamamlanan döküm bilya yatırımları sonucu o luşan ek kapasitenin
iç pazara yönlendirilmesi ve maliyetlere sağlayacağı katkının rekabete yönlendirilmesi, takip
eden yatırım planlarıyla sürecin desteklenmesi,
Üretim merkezi sayısının azaltılarak bilya ürünlerinin maliyet yönetiminde avantaj sağlanması
ve bunun rekabete yansıtılması,
Dövme bilyaların üretiminde a rge/ürge çalışmalarının sürdürülmesi ve bu sayede ürünlerin
kullanım ömürlerindeki iyileşmelerle rekabette öne geçilmesi,
Yurtiçinde arta kalan dövme bilya kapasitesinin, ihracat pazarlarında değerlendirilmesi için
kadro genişlemesi ve ülke bazlı pazara gi riş stratejilerinin ayrıştırılması (bayi yapısı kurulması,
temsilcilik açılması, distribütörlük verilmesi vs.),
Dijital dönüşüm yatırımlarının gerçekleştirilmesiyle süreçlerin geliştirilmesi planlanmaktadır.
Yatırım sürecinde olunması sebebiyle uzayan tedarik sürecinin kısaltılması,
Kapasite artırımları yanı sıra p lana alınan GES projeleri ile enerji maliyetlerin düşürülmesi
planlamaktadır.
8 GELİŞME YOLUNDAKİ ÜLKELERDEN GERÇEKLEŞEN İTHALAT
DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9 uncu maddesi “ Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir
ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde 3'ü ve toplu olarak yüzde
3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki üye ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde
9'unu geçmediği sürece, korunma tedbirleri uygulanmayacaktır.” hükmünü içermektedir.
Bu hüküm çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin 2021 yılı
içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, soruşturma kapsamındaki ürünlerin toplam ith alatı
içerisinde GYÜ statüsünde değerlendirilen Mısır %27,09, Tayland %23,34 ve İran %22,12 oranındaki
paylarıyla önlemden muafiyet sağlamak için gerekli şartı sağlamadığından, herhangi bir önlem gelmesi
durumunda mezkûr ülkelerin muaf ülke kapsamında yer almayacağı değerlendirilmektedir. Muafiyet
tanınacak ülkeler listesi Ek-5’de yer almaktadır. Söz konusu muafiyet, her bir muaf ülke için 2021 yılı
toplam ithalatının %3’ü (347 ton) ve tüm muaf ülkeler için toplam ithalatın %9’u (1.040 ton) seviyesinde
belirlenecek tarife kontenjanı şeklinde uygulanacaktır.
ÜLKE STATÜSÜ 2021
Ülkeler Miktar (Ton) İthalat Payı (%)
GYÜ
MISIR 3.131 27,09%
TAYLAND 2.697 23,34%
İRAN 2.556 22,12%
FAS 42 0,36%
HİNDİSTAN 5 0,04%
UKRAYNA 0 0,00%
Toplam İthalatın %3'ünden Fazla Payı Olanların Toplamı 8.384 72,91%
Toplam İthalatın %3'ünden Altında Payı Olanların Toplamı 47 0,41%
GYÜ Toplamı 8.431 72,96%
Diğer Ülkeler Toplamı 3.125 27,04%
Toplam İthalatın %9'u 1.040 9,00%
Toplam İthalatın %3'ü 347 3,00%
Genel Toplam 11.556 100,00%
9 SONUÇ
Soruşturma konusu öğütücü bilya ithalatı, soruşturma dönemi içerisinde önemli düzeyde artış
göstermiştir. 2017 yılından 2020 yılına miktar bazında %29 oranında yükselen ithalat 2021 9 aylık
dönemde ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %59 oranında ciddi bir artış göstermiştir. 2020
yılında Covid-19 salgınının etkisiyle uluslararası tedarik koşullarında yaşanan sorunlara rağmen ithalat
düşmemiş, salgın koşullarının değişmeye başlamasıyla birlikte genel ithalatta 20 21 yılı Ocak -Eylül
döneminde düşük birim fiyatlı ve yakın coğrafyadan ithalatta artış görülmüş olup söz konusu artışın
ekonomik normalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte sürmesi beklenmektedir.
Bunun yanı sıra, yerli üretim dalı, yurt içi tüketimde görülen genişlemeye paralel olarak üretim
kapasitesini 2017 yılında artırmıştır. Ancak, özellikle düşük birim fiyatlı kaynaklardan yapılan
ithalattaki artış nedeniyle yerli üretim dalı soruşturma döneminde yurt içi piyasa payını arttıramamış
aksine 2021 yılı 9 ay lık dönemde % X düşüşle ciddi oranda kaybetmiştir. Bununla birlikte piyasadaki
konumunu korumak adına % -X kârlılık ile çalışmak durumunda kalmıştır. Yine bu yılda kapasite
kullanım oranı, sürdürebilir seviyenin uzağında kalmıştır. Bu çerçevede, yerli üretim dalının artan ithalat
karşısında ciddi zarara uğradığı değerlendirilmektedir.
Bunun yanında, 2020 yıl ında Covid -19 salgınının etkisiyle yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinde gözlenen kısmi toparlanma, söz konusu koşulların geçici olduğu gerçeğinden hareketle,
ciddi zarar tespitini değiştirmemektedir. Sonuç olarak, soruşturma konusu ürünün dünya ge nelinde
üretim kapasitesinde öngörülmeyen şekilde artış olduğu, ülkemiz piyasasının bu dönemde canlılığını
koruduğu ve özellikle düşük birim fiyatlı ürünler için cazip bir pazar konumuna geldiği, önlem
alınmaması durumunda ithalat artışının artarak devam e tmesinin kuvvetle muhtemel olduğu ve bu
çerçevede yerli üretim dalının öngörülmeyen ithalat artışına bağlı olarak ciddi zarar a uğradığı tespit
edilmiştir.
Bunun yanında, yerli üretimin durumunu etkileyebilecek diğer faktörlerin ciddi zarar tehdidi
üzerinde etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ithalat artışı ile ciddi zarar tehdidi arasında
nedensellik bağının bulunduğu ve soruşturma konusu ürünlerin ithalatına karşı korunma önlemi
uygulanması için İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu
düşünülmektedir.
Bununla birlikte, soruşturma kapsamında yer alan ürünün yurt içi piyasada rekabet koşullarında
en önemli unsurun ürünün fiyatı olduğu ve ciddi zarar tehdidi üzerinde özellikle düşük birim fiyatlı ürün
ithalatının etkili olduğu belirlenmiştir. Buna göre, korunma önleminin, düşük birim fiyatlı ithal ürünleri
göreceli olarak daha fazla etkilemek üzere kilogram başına maktu şekilde uygulanmasının uygun olacağı
değerlendirilmektedir.
Anlaşma maddeleri uyarınca, bir ürünün ithalatında korunma önlemi alınabilmesi için ithalatta ani
ve keskin bir dönemsel artış olması ve yerli üretimin bu durumdan kaynaklı zarar görmüş olması
gerekmektedir. Soruşturma aşamasında görüldüğü üzere, ithalatın son dönemde genel trendi bozarak ani
ve keskin bir yükseliş gösterdiği ve bu ithalat artışının yerli üreticiler üzerinde zarar yol açtığı görülmüş
olup, fiyat baskıs ını ortadan kaldıracak düzeyde bir önlem uygulanmasının uygun olacağı
değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, Mevzuat gereğince önlemin dönemler itibariyle liberalize edilmesi gerektiği hususu
da göz önüne alındığında, önlemin üç yıl boyunca 200 ABD Doları/Ton, 195 ABD Doları/Ton ve 190
ABD Doları/Ton şeklinde belirlenebileceği düşünülmektedir.
GTİP EŞYA TANIMI
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK (ABD Doları/Ton)
1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem
7325.91.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus
benzeri eşya
200 195 190
7326.11.00.00.00
Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus diğer
eşya
Ek-1: İlgili Taraflar
No İLGİLİ TARAF TÜRÜ ÜLKE UNVAN
1 YERLİ ÜRETİCİ TÜRKİYE Grindballs Çelik Bilya San ve Tic. A.Ş.
2 YERLİ ÜRETİCİ TÜRKİYE Çemaş Döküm Sanayi A.Ş.
3 DİĞER AB AB Türkiye Delegasyonu
4 DİĞER MISIR Mısır Ticaret ve Endüstri Bakanlığı
5 DİĞER İSPANYA İspanya Büyükelçiliği
6 DİĞER BREZİLYA Brezilya Federatif Cumhuriyeti Büyükelçiliği
7 DİĞER ENDONEZYA Endonezya Büyükelçiliği
8 DİĞER MALEZYA Malezya Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı
9 DİĞER MEKSİKA Meksika Büyükelçiliği
10 İTHALATÇI TÜRKİYE Akçansa Çimento
11 İTHALATÇI TÜRKİYE FTR Makine
12 İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ TAYLAND Magotteaux-Tayland
13 İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ MISIR UCF-Mısır
14 İHRACATÇI-YURTDIŞI
ÜRETİCİ TÜRKİYE Actecon
Ek-2: Soruşturma Konusu Ürünler ve Uygulanan Gümrük Vergileri
G.T.İ.P.-MADDE İSMİ KDV(%) ÖTV
GÜMRÜK VERGİSİ ORANI (%)
AB-
STA*
GTS ÜLKELERİ
DÜ EAGÜ ÖTDÜ GYÜ
7325.91.00.00.00- Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus benzeri eşya 18 - 0 0 0 0 2,7
7326.11.00.00.00- Öğütücü bilyalar ve
öğütmeye mahsus diğer eşya 18 - 0 0 0 0 2,7
AB-EFTA-STA: AB Üyesi Ülkeler, EFTA Üyesi Ülkeler, İsrail, Makedonya, Bosna -Hersek, Fas, Filistin, Tunus, Mısır, Gürcistan,
Arnavutluk, Şili, Sırbistan, Karadağ, Kosova, Morityus, Moldova, Faroe Adaları, G.Kore
EAGÜ: En Az Gelişmiş Ülkeler
GYÜ: Gelişme Yolundaki Ülkeler
D.Ü. : Diğer Ülkeler
Ek-3: Ülkeler İtibariyle İthalat İstatistikleri (Miktar-Birim Fiyat)
Ülke Adı Miktar (Ton) Birim Fiyat (ABD Doları/Kg)
Yıl 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9) 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
Tayland 815 747 3.022 3.077 2.126 1.256 1,10 1,15 1,14 1,09 1,08 1,35
İspanya 1.291 1.935 1.759 1.080 685 809 0,93 1,06 1,01 1,03 1,02 1,11
İran 0 0 333 841 416 1.148 - - 0,60 0,64 0,68 0,77
Hindistan 1.294 999 54 480 373 4 1,06 1,13 1,13 0,96 0,95 3,73
Mısır 0 0 0 311 189 2.522 - - - 0,91 0,93 0,96
Almanya 53 46 40 251 131 188 3,30 3,56 1,15 1,09 1,10 1,24
Bulgaristan 185 308 244 190 95 332 0,70 0,85 0,78 0,75 0,74 0,94
Çin 664 297 24 102 97 56 0,81 1,24 2,28 1,28 1,25 1,34
Japonya 80 140 100 80 40 60 1,65 1,73 1,69 1,68 1,62 1,85
İngiltere 0 0 0 14 14 0 4,11 - - 0,83 0,83 9,93
Diğer Ülkeler 583 413 168 14 13 302 1,06 1,06 1,12 3,03 3,00 1,07
Genel Toplam 4.963 4.884 5.744 6.439 4.180 6.677 1,02 1,13 1,07 1,01 1,02 1,04
Ek-4: Yerli Üreticilerin Ekonomik Göstergeleri
Gösterge Birim 2017 2018 2019 2020 2020 (9) 2021 (9)
İthalat Ton 4.963 4.884 5.744 6.439 4.180 6.677
Üretim Ton 100 151 181 216 100 69
Yurt içi Tüketim Ton 100 105 125 137 100 103
Yerli Üretim Piyasa Payı % 100 102 102 102 100 86
Fiyat Kırılması % 100 88 101 70 100 19
Yurt içi Satışlar Ton 100 107 127 139 100 89
Yurt dışı Satışlar Ton 100 297 472 559 100 73
Kapasite Ton 100 194 194 194 100 100
KKO % 112 78 93 111 100 69
Verimlilik Ton 100 152 177 198 100 63
Kârlılık % 100 37 41 -52 100 -350
Stoklar Ton 100 483 521 1.006 100 46
İşçi Sayısı Kişi 100 99 102 109 100 109
Ek-5: Önlemden Muaf Tutulacak GYÜ Listesi
Afganistan, Angola, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk, Azerbeycan -Nahçıvan, Ba ngladeş,
Barbados, Belize, Benin, Beyaz Rusya, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Burkina Faso,
Burundi, Bhutan, Cezayir, Cibuti, Cook Adaları, Çad, Kongo Dem. Cum., Dominik Cumhuriyeti,
Dominika, Ekvator, Ekvator Ginesi, El Salvador, Endonezya, Eritre, Etiyopya, Fas, Fiji, Fildişi Sahili,
Filipinler, Filistin, Fransız Polinez., Gabon, Gambiya, Gana, Gine, Gine -Bissau, Grenada, Guatemala,
Guyana, Güney Afrika Cum., Güney Sudan, Gürcist an, Haiti, Hindistan, Honduras, Irak, Jamaika,
Kamboçya, Kamerun, Cape Verde, Karadağ, Kazakistan, Kenya, Kırg ızistan, Kiribati, Kolombiya,
Komorolar, Kongo, Kosova, Kostarika, Kuzey Kore, Küba, Laos, Lesotho, Liberya, Libya, Lübnan,
Madagaskar, Makedonya, Malavi, Malezya, Maldivler, Mali, Marshal Ad aları, Mozambik, Meksika,
Mikronezya, Moğolistan, Moldova, Montse rrat, Moritanya, Morityus, Burma (Birmanya/Myanmar),
Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan,
Pakistan, Palau, Panama, Papua Yeni Gine, Paraguay, Peru, Ruanda, Rusya Federasyonu, Samoa, Sao
Tome and Princ ipe, Senegal, Seyşeller, Sırbistan, Sierra Leone, Solomon Adaları, Somali, Sri Lanka,
St.Kitts ve Nevis, St.Lucia, St.Vincent ve Grenadines, Sudan, Surinam, Svaziland, Şil i, Tacikistan,
Tanzanya, Doğu Timor, Togo, Tonga, Trinidad ve Tobago, Tunus, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda,
Ukrayna, Umman, Uruguay, Ürdün, Vanuatu, Venezüella, Vietnam, Yemen, Zambiya, Zimbabve.