Tebliğler · No: 2023/7 · Resmî Gazete: 2023-12-13
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/200089
1
13 Aralık 2023 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 32398
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2023/7)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 11/5/2023 tarihli ve 32187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/2) ile açılan korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan
kararı içermektedir.
MADDE 2 - (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
kapsamında ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu Ek-1’de yer almaktadır.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu soruşturma sonucunda varılan tespitler
ışığında, 3907.69.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda “Diğerleri” eşya tanımıyla sınıflandırılmakta olan
ürünün ithalatında uygulanan korunma önleminin 3 (üç) yıl s üreyle uzatılmasına, ek mali yükümlülüğün aşağıda yer
alan tabloda gösterildiği şekilde belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Korunma Önlemleri Anlaşması
(Anlaşma)’nın 12.3 maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir me nfaati olan DTÖ
üyeleri ile talep olması halinde istişarelerde bulunulmasına, Anlaşmanın 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere
muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan
üyelerin oy birliği ile karar vermiştir.
GTİP EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK (ABD Doları/Kg)
1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem
3907.69.00.00.00 13/12/2023-12/12/2024 13/12/2024-12/12/2025 13/12/2025-12/12/2026
0,054 0,052 0,050
(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
2
Ek-1
POLİETİLEN TEREFTALAT (PET) CİPS İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA
ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
Başvuru
12/11/2020 tarihli ve 3 192 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konan Polietilen
Tereftalat Cips İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar kapsamında,
3907.69.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda (GTİP) “Diğerleri” şeklinde
tanımlanan PET Cips ithalatında korunma önlemi uygulanmaktadır. Halihazırda 0,056 ABD
Doları/Kg ek mali yükümlülük şeklinde uygulanan önlem, 12/12/2023 tarihinde son bulacaktır.
Bu çerçevede, mevcut korunma önleminin uzatılmasına ilişkin olarak SASA Polyester
A.Ş. (SASA) başvuru sahibi firma olarak, Koza Polyester San. Tic. A.Ş (Koza) başvuruya
destek veren üretici olarak üretimini gerçekleştirdikleri PET cips ithalatında uygulanmakta olan
korunma önleminin yerli üretim dalı üzerinde ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli
olmaya devam etmekte olduğunu belirterek yerli üretim dalının piy asa koşullarına uyum
sağlayabilmesi için söz konusu önlemin uzatılması talebiyle başvuruda bulunmuşlardır.
Soruşturma Açılması
Başvurunun ön incelemesinde, başvuru konusu ürünün ithalatının piyasa payında genel
itibariyle düşüş yaşandığı ve aynı dönemde yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli
ölçüde bir toparlanma olduğu, diğer yandan yerli üreticilerin k ârlılık oranlarının ise düşüş
gösterdiğine ilişkin tespitler İthalatta Korun ma Önlemleri Kurulu’na (Kurul) sunulmuş olup
Kurul başvuru konusu ürünün ithalatında yürürlükte bulunan korunma önleminin ciddi zararı
önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam edip etmediğinin tespit edilmesi ve yerli
üreticilerin piyasa koşullarına uyumlarının ayrıntılı olarak incelenebilmesi amacıyla mevcut
önlemin gözden geçirilmesi için bir korunma önlemi soruşturması açılmasına karar vermiştir.
Bu çerçevede, 11/05/2023 tarihli ve 32187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemler ine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/2) ile korunma önlemi uzatma
soruşturması açılmıştır. Ayrıca, s oruşturma açılışına ilişkin ‘G/SG/N/6/TUR/27/Suppl.1’
numaralı Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) bildirimi 16/05/2023 tarihinde yayımlanmıştır.
Soruşturma Dönemi
Soruşturma dönemi olarak yıl bazında 2018 -2022, dönemsel olarak ise 2022 ve 2023
yıllarının ilk 6 ayı esas alınmıştır. Bu çerçevede, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ve
ithalat istatistikleri 2018 -2022 arasındaki 5 yıllık rakamlar ile 2022 ve 202 3 yıllarının Ocak -
Haziran dönemi için sunulmuştur. İthalat verileri ise, dönemsel verilerin daha güncel haliyle
değerlendirilebilmesi için 2022 ve 2023 yıllarının Ocak -Eylül dönemleri için ayrıca
incelenmiştir. Nispi ithalatın ve tüketim miktarının hesapla nmasında yerli üretim verileri ile
paralel olması açısından 2022-2023 Ocak-Haziran verileri kullanılmıştır.
İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantıları
Soruşturma açılış Tebliğinde ilgili taraflara kendilerini tanıtmaları, varsa sözlü olarak
dinlenme taleplerini iletmeleri, istenen bilgi ve belgeleri sunmaları için 30 gün süre verilmiştir.
3
Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde 2 adet yurt dışında yerleşik ihracatçı/üretici firma, 1
adet Türkiye’de yerleşik ithalatçı firma, 1 adet Türkiye’de yerleşik sektör meslek kuruluşu ve
3 adet yabancı hükümet ve diplomatik temsilcilik niteliğinde diğer ilgili taraf olmak üzere
toplam 7 ilgili taraf başvurusu alınmış olup ilgili tarafların listesi Ek-1a’da yer almaktadır.
Soruşturma kapsamında ithalatç ı, ihracatçı ve diğer ilgili tarafların görüşlerinin
dinlenmesi amacıyla 10/08/2023 tarihinde kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca,
bir ithalatçı firma ile bireysel dinleme toplantısı 15/09/2023 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Kamu dinleme toplantısına katılan ilgili tarafların 18/08/2023 tarihine kadar Bakanlığa ilettiği
gizli olmayan görüşleri, Bakanlığın internette yer alan soruşturma sayfasında yayımlanmıştır.1
Yerinde İnceleme
Soruşturma kapsamında başvuru sahibi firma tarafından Bakanlığımıza iletilen ekonomik
göstergelerin doğruluğunu teyit etmek ve soruşturma konusu ürünün üretim sürecine ilişkin
bilgi temin etmek amacıyla 16 -17/10/2023 tarihlerinde firmanın Adana/Seyhan’da yerleşik
üretim tesisinde yerinde inceleme faaliyeti gerçekleştirilmiştir.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN
Genel Bilgiler
Soruşturma konusu ürün, 3907.69.00.00.00 GTİP altında yer alan eşya olarak
belirlenmiştir.
Başvuru sahibi SASA, polyester elyaf, filament ve PET cips’in de dâhil olduğu muhtelif
polimerlerin üretimini gerçekleştirmekte, başvuru konusu ürünün diğer üreticisi Koza ise
polimer ile tekstil sektörü için polyester kesik elyaf üretimi yapmaktadır. Üretim rakamı
itibariyle SASA’nın, İthalatta Korunma Önleml eri Yönetmeliği’nin 2 nci maddesinde “yurt
içinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli bir
kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üretici” tanımını karşıladığı
değerlendirilmektedir.
Başvuruyu destekl eyen d iğer yerli üretici Koza, soruşturma açılması kapsamında
başvuruya destek veren firma olup anılan firma tarafından gerçekleştirilen PET Cips üretiminin
önemli bir kısmı kendi üretimini gerçekleştirdiği polyester elyaf hammaddesi olarak firma
bünyesinde girdi olarak kullandığı için yerli üretimin ekonomik göstergelerinin
değerlendirilmesinde bu firmanın verileri kullanılmamıştır.
Soruşturma Konusu Ürünün Kullanım Alanları
PET Cips ürünü, tekstil (elyaf, iplik, dokunmamış, endüstriyel tekstil), ambalaj (levha-
film), mühendislik polimerleri ve çok çeşitli plastik malzeme üretiminde kullanılır. İlgili ürünün
kullanım alanları aşağıdaki gibidir:
• Film (başta gıda paketleme olmak üzere her türlü film uygulamaları)
• Enjeksiyon (her türlü plastik malzeme üretimi)
• Endüstriyel (kord bezi gibi yüksek mukavemet gerektiren endüstriyel uygulamalar)
• Tekstil (kesikli/kesiksiz elyaf, non-woven üretimleri, POY, iplik)
1 https://ticaret.gov.tr/ithalat/ticaret-politikasi-savunma-araclari/korunma-onlemleri/sorusturmalar/devam-eden-
sorusturmalar-ongoing-investigations/i-uzatma-teblig-no2023-2-pet-cips-tum-ulkeler
4
Soruşturma Konusu Ürünün Üretim Süreci
Soruşturma konusu ürünün üretim süreci Dimetil Tereftalat veya Tereftalik Asit’in, Mono
Etilen Glikol ile esterleşme reaksiyonuna girmesi ile başlamaktadır. Bu reaksiyon sonucunda
monomer adı verilen bir ara ürün oluşmakta olup DMT üretimi sürecinde metanol, PTA
üretiminde ise su, yan ürün olarak açığa çıkmaktadır. Oluşan monomerlerin uygun koşullarda
polimerleşmesi sonucunda ise PET polimeri oluşmaktadır. Polimerleşme sonunda başta
kullanılan MEG’in bir kısmı yan ürün olarak sistemden çıkmaktadır. Söz konusu esterleşme ve
polimerleşme reaksiyonları “b atch polimer” veya “continuous polimer” olarak adlandırılan
tesislerde reaktörlerden oluşan kapalı sistemlerde gerçekleşmektedir. Oluşan polimer önce
soğutularak katılaştırılmakta, sonra kesilerek cips formuna getirilmektedir. Cips formundaki
ürün önce ürü n silosuna aktarılırken, oradan da “big bag ” çuvallara doldurularak
stoklanmaktadır.
Benzer ve Doğrudan Rakip Ürün
İthal ve yerli PET Cips ürünü, birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal
özellikleri ile üretim teknolojileri açısından benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne
alındığında yerli üretilen ürün ile ithal edilen ürün benzer ürün olarak değerlendirilmektedir.
Soruşturma Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat
Soruşturma konusu PET cips ithalatında gümrük vergisi Gelişme Yolundaki Ülkeler için
%3, Diğer Ülkeler için %6,5 olarak uygulanmaktadır.
2.5.1. Mevcut Korunma Önlemi
Yerli üreticiler SASA ve Koza tarafından 20 20 yılında PET cips ithalatına korunma
önlemi uygulanmasına yönelik başvuruda bulunulmuş olup, PET Cips İthalatında Korunma
Önlemi Uygulanmasına İlişkin Karar çerçevesinde söz konusu ürünlerin ithalatında 3 yıl
süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmaya başlamıştır. Hâlihazırda
0,056 ABD Doları/Kg tutarında ek mali yükümlülük şek linde uygulanan önlem, 12/12/2023
tarihinde son bulacaktır.
3. İTHALATIN SEYRİ VE İTHALATIN GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Soruşturma konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurtiçi piyasadan aldığı
payın ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda yer almaktadır.
3.1. İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi
İTHALAT Miktar
(Ton)
DİR Pay
(%)
Değer
(Bin ABD $)
B.F.
($/Kg)
Değişim %
Miktar Değer B.F.
2018 102.103 26 126.875 1,24
2019 123.212 53 137.190 1,11 21 8 -10
2020 124.036 43 102.064 0,82 1 -26 -26
2021 112.211 60 123.079 1,10 -10 21 33
2022 140.130 56 193.530 1,38 25 57 26
2022/9 116.487 56 163.839 1,41
5
İTHALAT Miktar
(Ton)
DİR Pay
(%)
Değer
(Bin ABD $)
B.F.
($/Kg)
Değişim %
Miktar Değer B.F.
2023/9 62.515 51 69.727 1,12 -46 -57 -21
Soruşturma konusu ürünün ithalatı yıllık bazda 2021 yılındaki azalma hariç artış
eğiliminde olmuştur. 2018 yılında 102,1 bin ton seviyesinde olan ithalat 2019 ve 2020 yıllarında
artarak 2020’de 124 bin ton seviyesine ulaşmıştır. 2021 yılında 112,2 bin tona gerileyen ithalat
2022’de %25 artışla 140,1 bin ton seviyesine ulaşmıştır. Dönemsel ithalat ise 2023 yılının ilk 9
ayında önceki yılın aynı dönemine göre %46 azalarak 62,5 bin tona gerilemiştir. 2018 yılında
toplam ithalatın miktar bazında %26’sı dahilde işleme rejimi (DİR) kapsamında gerçekleşirken
bu oran 2022 yılında %56’ya yükselmiştir. 2023 yılı ilk 9 aylık döneminde ise ithalatın %51’i
DİR kapsamından yapılmıştır.
Değer bazında ise ithalat, korunma önleminin uygulamaya konduğu 2020 yılından
itibaren yıllık bazda artış eğiliminde olmuştur. 2018 yılın da 126,9 milyon ABD doları ($)
seviyesinde olan ithalat 2022 yılında 193,5 milyon $ seviyesine ulaşmıştır. Dönemsel ithalat ise
değer bazında 2023 yılının ilk 9 ayında 2022’nin aynı dönemine göre %57 azalarak 69,7 milyon
$ seviyesine gerilemiştir. Yıllık bazda ithalata ilişkin birim fiyatlar 2019 ve 2020 yıllarında
önceki yıllara kıyasla azalmış, 2021’den itibaren ise artmıştır. 2018’de 1,24 $/kg olan ithal
birim fiyat 2022’de 1,38 $/kg olarak gerçekleşmiştir. Dönemsel birim fiyatlar ise 2023 yılının
ilk 9 ayında önceki yılın aynı dönemine göre %21 azalmış ve 1,12 $/kg seviyesinde
gerçekleşmiştir.
3.2. Nispi İthalat
3.2.1. İthalatın Yerli Üretime Oranı
Nispi İthalat 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
İthalat/Yerli Üretim
Endeks 100 92 67 38 46 100 56
*Başvuru sahibi yerli üreticinin üretim verilerine dayanmaktadır.
Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri
yukarıda yer alan tabloda endeks değerleriyle gösterilmiştir. İthalatın yerli üretime oranı,
ithalatın yerli üreticinin üretimine miktar bazında oranlanması sonucunda elde edilmiştir.
Soruşturma konusu dönemde ithalatın yerli üretime oranı yıllık bazda 2022’ye kadar
azalmış, 2018 yılında 100 olan it halatın yerli üretime oranı endeksi 2021’de 38 puana
gerilemiştir. Endeks 2022’de 46 puana yükselmiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks
2023’ün aynı döneminde 56 puana gerilemiştir.
3.2.2. İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, başvuru sahibi SASA ile başvuruyu destekleyen Koza
firmalarının yurt içi satışları ile ithalat istatistikleri kullanılarak yurt içi piyasa (tüketim) verisine
ulaşılmış olup ithalatın tüketime oranı ile ithalatın piyasa payı elde edilmiştir.
İthalat/Toplam Tüketim 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
İthalatın Piyasa Payı
Endeksi 100 88 70 49 57 100 62
Yerli Üretimin Piyasa Payı
Endeksi 100 126 168 216 199 100 125
6
Bu kapsamda, ithalatın piyasa payı 2018 -2021 yılları arasında azalmış ve 2018 yılında
100 olan ithalatın piyasa payı endeksi 2021 yılında 49 puana gerilemiştir. 2022 yılında ise
endeks 57 puana yükselmiştir. Dönemsel endeks ise 2022’nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023’ün
aynı döneminde 62 puana gerilemiştir.
3.3. Ülkeler İtibarıyla İthalat
Soruşturma konusu ürünün ithalatında 2022’den itibaren en fazla payı alan ülkelerin
sırasıyla Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), Malezya ve Güney Kore olduğu görülmektedir. 2023
yılının ilk 9 ayında ithalatın yarısından fazlasını ÇHC menşeli ürünler oluştururken Malezya ve
Güney Kore’nin ithalattan aldıkları paylar sırasıyla %24 ve %6 olmuştur. İthalatın en fazla
yapıldığı ÇHC’den ülkemize PET cips ithalatı 2018 -2022 döneminde 2020 yılı haricinde
sürekli artmış ve anılan ülkenin ithalatımızdaki payı 2 022 yılında %43 iken 2023 yılı ilk 9
ayında %52’ye yükselmiştir.
Malezya’nın ülkemiz pet cips ithalatından aldığı pay ise 2018 -2020 yılları arasında
artmış, 2021 ve 2022’de azalmakla birlikte 2023 yılı 9 ayında yeniden artarak %24’e ulaşmıştır.
Güney Kore’nin ülkemiz pet cips ithalatından aldığı pay ise soruşturma döneminde 2021 yılı
haricinde azalmış ve 2023 yılı ilk 9 ayında %6 olarak gerçekleşmiştir. Ülke bazında ithalat
istatistikleri Ek-1b’de yer almaktadır.
3.4. Fiyat Karşılaştırması
Fiyat Karşılaştırması Birim 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Birim Ticari Maliyet TL/Kg X X X X X X X
Birim Ticari Maliyet $/Kg X X X X X X X
Yurt İçi Satış Fiyatı TL/Kg X X X X X X X
$/Kg X X X X X X X
Makul Satış Fiyatı (Ticari
Maliyet + %10 Kâr)
TL/Kg X X X X X X X
$/Kg X X X X X X X
İthal Birim Fiyatları $/Kg 1,24 1,11 0,82 1,10 1,38 1,39 1,10
Birim İthal Maliyeti $/Kg 1,34 1,20 0,88 1,18 1,48 1,49 1,18
Fiyat Kırılması % X -X -X -X -X -X -X
Fiyat Baskısı % X X -X -X -X -X X
Yukarıdaki tabloda yerli üretim dalının soruşturma konusu ürüne ilişkin birim yurt içi
satış fiyatları ve üretim maliyetleri ile ithal ürünün birim maliyetlerine yer verilmiş olup bu
kapsamda ithal ürünlerin yerli ürünlerin fiyatlarını kırma ve baskılama oranları hesaplanmıştır.
Fiyat kırılması hesaplanırken yurt içi satış fiyatı ile ithal birim maliyeti arasındaki farkın yurt
içi satış fiyatına oranlanması formülü kullanılmıştır. İthal birim maliyeti ise soruşturma konusu
ürünün CIF fiyatına yürürlükte olan gümrük vergisi ve %1 oranında diğer masraflar eklenerek
belirlenmiştir.
Bu kapsamda soruşturma konusu ürünlerin ithal edilenlerinin birim maliyetleri ile yurt
içinde üretilenlerin iç piyasa birim satış fiyatları karşılaştırıldığında, 2018 yılında fiyat kırılması
%X olarak gerçekleşirken 2019 -2022 yıllarında ve 2022 ve 2023 yıllarının ilk 6 aylık
döneminde fiyat kırılması oluşmamıştır.
Fiyat baskısı hesaplanırken ise, yerli üreticinin ortalama birim ticari maliyetine %10
oranında eklenen makul k ârla bulunan “makul satış fiyatı” ile ithal birim maliyetleri
karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede hesaplanan fiyat baskısının 2018 -2012 yıllarında oluşmazken
2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ithal birim fiyatları yerli ürün yurt içi satış fiyatlarını %X
oranında baskılamıştır.
7
4. YERLİ ÜRETİM DALININ EKONOMİK GÖSTERGELERİ
Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi firma tarafından sağlanan ve 2018-2022
yıllarının tamamı ile 2022-2023 yıllarının 6 aylık dönemlerini kapsayan verilerden kullanılarak
hazırlanmıştır. Buna ek olarak, başvuruda sunulan veriler, baz yıl olarak alınan 201 8
rakamlarına göre endekslenmiştir. Tüketim verisi hesaplanırken ise başvuruyu destekleyen
firmanın yurt içi satış verileri de hesaplamaya dahil edilmiştir.
4.1 Tüketim
Tüketim 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 136 173 222 242 100 75
Tabloda yer alan tüketim verisi yerli üreticilerin yurt içi satış rakamları ile genel ithalat
rakamlarının konsolide edilmesiyle hesaplanmıştır. Buna göre, yıllık bazda tüketimin
soruşturma konusu dönem boyunca arttığı görülmektedir. 2018 yılında 100 olan tüketim
endeksi 2022’de 242 puana ulaşmıştır. Dönemsel tüketim ise 2023 yılında bir miktar gerileme
göstermiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023 yılının aynı döneminde 75 puana
gerilemiştir.
4.2 Üretim
Üretim 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 131 182 290 301 100 83
Soruşturma konusu ürünün üretimi yıllık bazda soruşturma konusu dönem boyunca
artmıştır. 2018’de 100 olan üretim endeksi 2022’de 301 puan seviyesine yükselmiştir. Diğer
yandan üretim miktarı 2023 yılında dönemsel olarak azalmış, 2022 yılının ilk 6 aylık
döneminde 100 olan endeks 2023 yılının aynı döneminde 83 puana gerilemiştir.
4.3 Yurt İçi Satışlar
Yurt İçi
Satışlar 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 174 327 551 556 100 94
Yerli üreticinin yurt içi satışları yıllık bazda artmış, 2018’de 100 olan yurt içi satış
endeksi 2022’de 556 puana ulaşmıştır. Dönemsel bazda ise yurt içi satışlar 2023 yılında azalma
eğilimine geçmiştir. Dönemsel yurt içi satış endeksi 2022 yılının ilk 6 ayında 100 puandan
2023’ün aynı döneminde 94 puana gerilemiştir.
4.4 Kapasite
Kapasite 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Kapasite
(Endeks) 100 149 292 716 705 100 97
KKO
(Endeks) 100 88 62 40 43 100 86
8
Soruşturma konusu ü rünün kurulu üretim kapasitesi 2018 -2021 yılları arasında sürekli
olarak artmış ve 2018 yılında 100 olan kapasite endeksi 2021’de 716 puana ulaşmıştır. 2022
yılının ikinci yarısında eski teknolojili ve küçük kapasiteli bir PET cips tesisinin kapatılması
nedeniyle kapasitede yaşanan düşüş ile endeks 705 puana gerilemiştir. Dönemsel kapasite
endeksi de 2023 yılının ilk 6 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre 3 puan gerilemiş ve
97 olmuştur.
Pet cips üretiminde kapasite kullanım oranı (KKO) ise 2018 -2021 yılları arasında
azalmış; 2018’de 100 olan KKO endeksi 2021’de 40’a gerilemiştir. Endeks 2022’de 43 puana
yükselmiştir. Dönemsel KKO e ndeksi ise 2022 yılının ilk 6 ayında 100 iken 2023’ün aynı
döneminde 86 puana gerilemiştir.
4.5 Dönem Sonu Stoklar
Dönem sonu stok miktarı 2018-2020 yılları arasında artmış, 2018 yılında 100 olan dönem
sonu stok endeksi 2020’de 328 puana yükselmiştir. Endeks 2021 yılında 93 puana gerilemiş,
2022 yılında ise önemli oranda artarak 410 puana yükselmiştir. Dönem sonu stoklar 2023
yılında dönemsel olarak da artmaya devam et miş, 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks
2023’ün aynı döneminde 234 puana yükselmiştir.
4.6 İstihdam
PET cips üretiminde istihdam edilen personel sayısı soruşturma konusu dönem boyunca
artmış ve 2018 yılında 100 olan istihdam endeksi 2022’de 257 puana yükselmiştir. İstihdam
artışı 2023 yılında dönemsel olarak da devam etmiş, 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks
2023’ün aynı döneminde 106 puana ulaşmıştır.
4.7 Verimlilik
Verimlilik 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 106 108 136 117 100 79
Kişi başına ton cinsinden yıllık üretimi ifade eden verimlilik 2018 -2021 yılları arasında
artmış, 2022’den itibaren ise azalmıştır. 2018’de 100 olan verimlilik endeksi 2022’de 117 puan
olarak gerçekleşmiştir. Verimlilik 2023 yılının ilk 6 ayında 2022’nin a ynı dönemine göre
azalmış, 2022’nin ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023’ün aynı döneminde 79 puana gerilemiştir.
4.8 Kârlılık
Kârlılık 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 32 72 75 54 100 -18
Soruşturma konusu ürünün k ârlılığı soruşturma konusu dönemde dalgalı bir seyir
izlemekle birlikte k ârlılıkta aşağı yönlü bir eğilim h âkim olmuştur. 2018 yılında 100 olan
kârlılık endeksi 2019’da 32 puana gerilemiş, 2020 ve 2021 yıllarında artarak 2021’de 75 puana
ulaşmış, 2022’de ise 54 puana gerilemiştir. Dönemsel k ârlılıkta ise negatif bir eğilim tespit
Stoklar 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 240 328 93 410 100 234
İstihdam 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Endeks 100 124 169 213 257 100 106
9
edilmiştir. Endeks 2022 yılının ilk 6 ayında 100 iken 2023’ün aynı döneminde yerli üretimin
zararına faaliyet göstermesiyle -18 puana düşmüştür.
5. İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRMESİ
Bu kısımda, soruşturma kapsamında ilgili taraflarca dile getirilen görüşler sunulmuştur.
Söz konusu görüşlerin birçok noktada örtüşmesi nedeniyle tekrarı önlemek amacıyla ilgili taraf
görüşleri dile getiren taraflara göre değil, ileri sürülen görüşlerin ko nusuna göre
sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin soruşturma
sırasında yapılan tespitlere dayalı değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir.
Görüş: Yerli üreticilerin tüketim, kârlılık, kapasite, üretim, istihdam ve satışlar gibi ekonomik
göstergelerinde iyileşme mevcuttur. Ekonomik ve finansal göstergelerin olumlu bir seyir
izlediği başvuru sahibi firmanın büyük ve sermaye yoğun PTA yatırımına başlamış olmasından
da anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nda
(Anlaşma) belirtilen ciddi zarar ya da zarar tehdidinin oluşmadığı düşünülmektedir. Yerli
üretim dalının tamamen rekabetçi hale gelmesi ve tüm ekonomik göstergelerin düzelmiş olması
nedeniyle önlemin uzatılması durumunda 0,04 -0,03 $/kg seviyelerine indirilmesi
gerekmektedir.
Değerlendirme: Anlaşma’nın 7.4 maddesi uyarınca korunma önlemi uygulama süresi boyunca
düzenli aralıklarla liberalize edilmekte olup ön lem seviyesinin belirlenmesinde ithalatın
gelişimi ve ithalat şartlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisi dikkate alınmaktadır.
Anlaşma’nın 7.2 nci maddesi uyarınca korunma önleminin uzatılması, ciddi zararı önlemek
veya gidermek için gerekli olmaya de vam ettiğini ve sanayi dalının intibak etmekte olduğunu
gösteren deliller olduğunu tespit etmiş olmak kaydıyla mümkün olabilmektedir. Yerli
üreticilerin yeni rekabet şartlarına intibakına ilişkin en önemli bulgulardan biri de önlem
süresince üretim ölçeğin i artırmaya yönelik faaliyetler olup bu kapsamda üretime ilişkin
gerçekleştirilen yeni yatırımlar önemli ve gerekli bir faktör olarak değerlendirilmektedir.
Görüş: Soruşturma dönemi itibariyle X ülkesinin PET cips ithalatından aldığı pay %0,1
seviyelerine kadar gerilemiştir. İthalat rakamlarının analizi neticesinde X ülkesinin
Anlaşma’nın 9.1 maddesi hükümlerine göre alınacak olası bir önlemden muaf tutulması
gerekmektedir.
Değerlendirme: Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9 uncu maddesi “ Gelişme yolunda üye
(GYÜ) ülke menşeli bir ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı
yüzde 3'ü ve toplu olarak yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki üye
ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece, korunma tedbirleri
uygulanmayacaktır.” hükmünü içermektedir. Bu hüküm çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke
statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin ithalattan aldıkları pay incelenerek, olası bir önlemden
muaf tutulacak ülkeler korunma önlemi uygulamasının en başında belirlenmekte ve bir liste
halinde DTÖ üyesi ülkelere bildirilmektedir. Korunma önleminin uygulanmaya başlamasını
müteakip belirli ülkeler menşeli ithalatın azalması önlemin beklenen bir sonucu olarak
değerlendirilmekte ve uygulama süresi uzatılan önlemlerde daha önce belirlenen GYÜ listesi
kapsamında bir değişikliğe gidilmemektedir. Bu kapsamda X ülkesi belirlenmiş olan GYÜ
listesinde yer almamaktadır.
Görüş: PET cips, tekstil sektörü üretim zincirinin ilk halkasında yer alan stratejik bir gi rdi
konumunda olup ülkemizde yeterli üretimi bulunmamaktadır. Soruşturma konusu ürün ayrıca
teknik tekstil, plastik ambalaj, kan alma tüpü gibi çeşitli ürünlerin hammaddesi niteliğinde olup
10
anılan üründe başlatılan korunma önlemi uygulaması, bu ürünü girdi olarak kullanan birçok
sektörde maliyetleri arttırarak nihai ürünlerde ithal ürünlere karşı rekabet dezavantajına sebep
olmaktadır. Söz konusu sektörlerde uluslararası piyasalarda rekabet gücünün artması ve ülke
ekonomisi yararının gözetilmesi için korunma önlemi süresinin uzatılmaması gerekmektedir.
Değerlendirme: Korunma önlemleri; ticaretin serbestisi ve öngörülebilirliğini esas alan
DTÖ’nün genel prensiplerine istisna olarak ve geçici süreyle uygulanan, uygulanmasında ülke
yararı gözetilen önlemlerdir. Bu kapsamda, önlem uygulanacak ürünün değer zincirindeki yeri
dikkate alınmakla birlikte nihai değerlendirmede söz konusu ürünün yerli üretiminin iç
piyasadaki rekabet gücünü sağlamak amaçlanmaktadır. Bu nedenle, artan ithalatın yerli üretim
dalı üzerinde neden olduğu zarar veya zarar tehdidiyle sınırlı ve geçici olarak uygulanan
önlemlerde, düzenli liberalizasyon ilkesi ile önlemin etkisinin, intibak süreci ile eş zamanlı
olarak azaltılması amaçlanmaktadır.
Polyester iplik üretiminin hammaddesi olan PET cipsin yanı sıra, her türlü PET cips
yerli üretici firmanın mevcut kapasitesi dâhilinde stoklu olarak üretilmekte olup ürünler
müşterilerin talebi üzerine teslim tarihine uygun bir şekilde sevk edilmektedir. Firmanın kurulu
PET cips de dahil olmak üzere çeş itli ürünlerin üretiminde ikame yapılabilmesine olanak
sağlayan polimer kapasitesinin talebi karşılayabilecek düzeyde olduğu anlaşılmıştır.
Görüş: Yerli üreticinin ürettiği PET cips, daha çok plastik malzeme, ambalaj ve tekstil
sektörlerine hitap etmekte olup teknik tekstilde kullanılan yüksek mukavemetli ipliklerin
üretiminde kullanılan PET cipslerde aranan özelliklere sahip değildir. Yüksek mukavemetli
iplik üretiminde kullanılan PET cipslerin viskozitesi, sayısı, rengi, boyu ve kimyasal yapısı ve
geometrisi (silindirik yapıda olması) önem taşımakta olup ürünlerin yalnızca yüksek
devirlerdeki iplik üretimine elverişli olan PTA bazlı olmaları gerekmektedir. Bu yönüyle, yerli
üreticilerin ürettiği PET cips, kord bezi üretiminde kullanılan PET cipsin talep edilen teknik
özelliklerini (vizkozite, CEG spekt değerleri vb.) taşımamaktadır. Kord bezi üretiminde
kullanılan pet cipsin yerli üretiminin olmaması, hammaddenin temininin sürek liliğinin önem
arz etmesi ve kesikli talebe hızlı cevap vermesi sebebiyle ithal ürün tercih edilmektedir.
Değerlendirme: Yüksek mukavemetli iplik üretimi için yüksek içsel vizkoziteli pet cipsler
kullanılmakta olup yerli üreticinin mevcut üretim teknolojis inin istenen içerik ve özellikte
ürünleri üretebildiği anlaşılmıştır. Ayrıca, yerli üreticinin kurulu kapasitesi ve üretim
teknolojisi kapsamında küresel ve silindirik formda pet cips üretebildiği tespit edilmiştir.
Görüş: 2020 yılında uygulanmaya başlayan korunma önlemi sonrasında ithalat geçici bir süre
için baskılanmış olsa da ithalatın artış seyri izleyen yıllarda değişmemiş, ithalat mevcut önleme
rağmen artmaya devam etmiştir. Bunun sebebi, pet cips talebinin fiyat elastikiyetinin düşük
olması (özelli kli ürün gerektiren iştigal sahalarında ithal ürünün yerli üretim ikamesinin
bulunmaması) ve yerli pet cips fiyatlarının ithal ürünlerden daha yüksek tutulmasıdır. Korunma
önleminin uzatılması durumunda yerli pet cips fiyatlarının daha da artacağı
değerlendirilmektedir.
Değerlendirme: Soruşturma konusu ürünün ithalatına ilişkin değerlendirmelere Raporun 2.
Bölümünde yer verilmiştir. Anlaşma ve ilgili iç Mevzuat çerçevesinde, korunma önlemi uzatma
soruşturmalarında ithalat artışının yavaşlamaması veya ithalatın azalması gibi durumlara ilişkin
tek ve kesin bir değerlendirme yapılmamakta olup bu husus önlemin, ciddi zararı veya zarar
tehdidini önlemek için, devamına gerekli olup olmadığı ve yerli üretim dalının yeni rekabet
ortamına intibak şartları ile birlik te değerlendirilmektedir. İ thal ürünler ile yerli ürünler
arasındaki fiyat karşılaştırmasına ise Raporun 3.4 üncü bölümünde yer verilmiştir.
11
6. YERLİ ÜRETİCİLERİN PİYASA KOŞULLARINA UYUMUNA
İLİŞKİN KANITLAR
DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 7.2 ve İthalatta Korunma Önlemleri
Yönetmeliğinin 11.3 maddeleri uyarınca, bir korunma önlemi, “korunma önleminin ciddi zararı
önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve sanayi dalının intibak etmekte
olduğunu gösteren deliller olduğunu t espit etmiş olmak” şartıyla uzatılabilmektedir. Bu
çerçevede Anlaşma ile Yönetmelikte bir korunma önleminin uzatılması için öngörülen koşullar
mevcut soruşturma bağlamında aşağıda değerlendirilmektedir.
6.1. Korunma Önleminin Ciddi Zararı Önlemek veya Gidermek İçin Gerekli Olmaya
Devam Edip Etmediğinin Değerlendirilmesi
Soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketimi yıllık bazda sürekli artarak 2022 yılında
yaklaşık X ton seviyesine ulaşmıştır. Dönemsel tüketim ise 2023 yılında bir miktar azalmıştır.
Pet cips ithalatı yıllık bazda dalgalı seyir izlemekle birlikte 2022 yılında artmış, 2023 yılının ilk
6 ayında ise azalmıştır. Artan yurt içi tüketim içerisinde ithalatın piyasadan aldığı pay 2018 -
2021 yılları arasında azalmakla birlikte 2022 yılında yeniden a rtmıştır. Nispi ithalat da 2022
yılında artmıştır.
Soruşturma konusu ürünün kati ithalatı miktar bazında 2020 ve 2022 yıllarında artmış,
kati ithalatın toplam gerçekleşen ithalat içindeki payı ise 2022 yılından itibaren artmıştır.
İthalata ilişkin birim fiyatlar gerek genel ithalat gerekse DİR ve kati ithalat kapsamında 2023’ün
ilk yarısında gerilerken DİR kapsamında gerçekleşen ithalata ilişkin birim fiyatlar 2021 yılı ve
2023 yılının ilk 6 aylık döneminde genel ithal birim fiyatının altında gerçekleşmiştir.
Soruşturma konusu ürünün üretimi ve yurt içi satışları 2018 -2022 yıllarında artmakla
birlikte 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde azalmıştır. Soruşturma konusu ürünün üretim
kapasitesi 2022 yılında bir miktar azalmış, kapasite kullanım oranı ise yıllı k bazda 2022 yılı
haricinde, dönemsel olarak ise pet cips üretim kapasitesindeki cüzi azalmaya bağlı olarak 2023
yılının ilk 6 aylık döneminde 2022’nin aynı dönemine göre azalmıştır. Yerli üreticinin pet cips
üretiminde istihdam ettiği personel sayısı soru şturma konusu dönem boyunca artmış, dönem
sonu stok miktarı 2020 yılı haricinde sürekli artarken verimlilik 2022 yılından itibaren
azalmıştır.
Yerli üreticinin toplam satışlarındaki kârlılığı 2022’den itibaren azalmış, 2023’ün ilk
yarısında pet cips satışlarında kârlılık negatif göstergelere gerilemiştir. Yerli üreticinin yurt içi
satış fiyatı 2018 yılı haricinde soruşturma konusu dönem boyunca genel ve kati ithalata ilişkin
birim fiyatların üzerinde seyrederken üreticinin makul k âr eklenerek oluşturulan makul satış
fiyatları 2023’ün ilk yarısında genel ve kati ithalata ilişkin birim fiyatların üzerinde
gerçekleşmiş ve yurt içi satış fiyatları ithal birim fiyatları tarafından baskılanmıştır. Yerli üretim
dalının ekonomik göstergelerine ilişkin veriler Ek-1c’de yer almaktadır.
PET Cips Dünya İhracatı (Miktar: Ton)
Ülke Adı 2018 2019 2020 2021 2022 Pay % 2022
Değişim%
ÇHC 429.559 538.753 394.227 686.238 773.661 20 13
Kore 501.852 470.951 432.166 509.850 511.731 14 0,4
Mısır 0 0 0 0 234.170 6,2
Malezya 190.971 321.183 220.236 248.063 225.787 6, -9
12
Ülke Adı 2018 2019 2020 2021 2022 Pay % 2022
Değişim%
Hindistan 225.976 202.701 184.901 252.183 218.237 5,8 -13
ABD 150.508 150.994 167.302 180.935 169.971 4,5 -6
Çin Tayvanı 213.607 191.823 152.929 182.480 160.166 4,2 -12
Japonya 104.934 138.265 141.750 169.218 154.843 4,1 -8
Almanya 114.714 125.205 115.376 122.570 145.448 3,8 19
Türkiye 66.327 64.972 69.756 131.219 131.618 3 0
Ara toplam 1.998.448 2.204.847 1.878.643 2.482.756 2.725.632 72 10
Diğer ülkeler 1.162.227 887.231 752.398 1.042.517 1.060.752 28 2
Genel toplam 3.160.675 3.092.078 2.631.041 3.525.273 3.786.384 100 7
Kaynak: Trademap
Yukarıdaki tabloda soruşturma konusu ürünün dünya ihracatındaki seyri yer almaktadır.
Buna göre, dünya PET cips ihracatı 2021 yılından itibaren yükselmiş, dünya ihracatında ilk
sırada yer alan ÇHC menşeli ihracat da küresel salgının etkilerinin yoğun yaşandığı 2020 yılı
haricinde sürekli artmıştır. Anılan ülke menşeli ihracatın dünya toplam ihracatından aldığı pay
2022 yılında %20 olmuştur.
Bir pazar araştırması raporuna göre2 2022 dünya polimer pazar payları itibariyle pazar
payı en büyük bölge olan Asya Pasifik’te, polimer piyasasının 2032 yılı sonuna kadar %7,9
büyümesi öngörülmektedir. Öte yandan, dünya PET polimer pazar büyüklüğü 2022 yılında 29
milyar $’a ulaşmış, 2023 yılı sonu itibariyle ise pazar büyüklüğünün 30,1 milyar $ olması
öngörülmektedir. 2032 yılına kadar ise piyasanın yıllık ortalama %4,3 büyüme ile 43,97 milyar
$ seviyesine ulaşması beklenmektedir. Asya Pasifik bölgesi, 2022 yılında piyasadan aldığı %40
pay ile PET tüketiminde yine ilk sırada yer almıştır.3
Soruşturma konusu ürünün ürün ön formu olarak nitelendirilen polimer üretim
kapasitesi, pet cipsin de içinde olduğu pet resin, polyester elyaf, poy ve tekstüre iplik gibi
petrokimyasal yarı mamullerin üretiminde ana kapasiteyi oluşturmaktadır. Bu kapsamda, son
yıllarda Uzakdoğu ülkelerinde düşük işçi maliyetlerinin de etkisiyle polyester ür etim zincirine
yönelik çok sayıda yeni yatırım gerçekleştirilmiş ve polimer kapasitesinde ciddi bir artış
yaşanmıştır. Küresel salgının dış ticaret üzerindeki etkilerinin azalması, ürünlerin kullanıldığı
nihai ürün sektörlerinde (özellikle tekstil elyaf ve filamenti ile gıda ve içecek paketleme) talebin
artması, ürünün kullanıldığı sektörlerin çeşitlenmesi ve artan çevresel kaygılar nedeniyle geri
dönüştürülmüş pet cipse ve diğer petrokimya bazlı ürünlere talebin artması ve sektörün değişen
tüketici tercihl erine kolay adapte olması polimer sektöründeki küresel büyümenin başlıca
sebepleri olmuştur. Önümüzdeki dönemde PET polimer tüketimindeki artışın yukarıda
bahsedilen faktörlerle hızlanacağı öngörülmektedir. 4
ÇHC- Pet Cips İhracatı (Miktar: Ton)
Ülke Adı 2018 2019 2020 2021
2021
Pay % 2022
2022
Pay %
2022
Değişim%
Nijerya 130.187 168.929 108.148 167.914 24 161.727 21 -4
Vietnam 30.235 48.059 45.806 156.964 23 124.617 16 -21
Endonezya 81.324 74.025 49.080 47.314 7 70.850 9,2 50
Türkiye 8.808 28.528 19.456 30.545 4 66.540 8,6 118
BAE 998 140 7.456 34.234 5 40.825 5,3 19
Kore 15.588 32.131 14.960 23.944 3 37.531 4,9 57
Japonya 25.437 28.331 21.060 28.656 4 35.641 4,6 24
2https://www.precedenceresearch.com/polymers-market
3 https://www.precedenceresearch.com/polyethylene-terephthalate-market
4 https://www.spglobal.com/commodityinsights/en/ci/products/pet-polymer-chemical-economics-handbook.html
13
Ülke Adı 2018 2019 2020 2021
2021
Pay % 2022
2022
Pay %
2022
Değişim%
Bangladeş 8.008 12.968 12.180 31.070 5 34.933 4,5 12
Pakistan 3.475 12.754 6.083 12.024 2 29.592 3,8 146
Çin Tayvanı 613 779 5.003 32.425 5 28.361 3,7 -13
Ara toplam 304.673 406.644 289.232 565.090 82 630.617 82 12
Diğer
ülkeler 124.886 132.109 104.995 121.148 18 143.044 18 18
Dünya 429.559 538.753 394.227 686.238 100 773.661 100 13
Kaynak: Trademap
Trade map verilerinin yer aldığı yukarıdaki tabloda, dünyanın en büyük pet cips
ihracatçısı ÇHC’nin ihracatında yer alan ülke payları gösterilmektedir. Buna göre, ülkemiz
ÇHC’nin soruşturma konusu ürün ihracatında 2022 itibariyle 4 üncü sırada yer almakta olup
2018-2022 yılları arasında, ÇHC’nin Türkiye’ye ihracatı küresel salgının etkilerinin hakim
olduğu 2020 yılı haricinde sürekli artmış, artış oranı 2022’de %118 olarak gerçekleşmiştir.
Wood Mckenzie Raporuna göre Çin’in petrokimya sektörü beklenmedik b ir kapasite artışı
yaşamaktadır. Buna göre, salgın nedeniyle azalan talep ve salgının polimer tedarik zincirinde
neden olduğu kısıtlar ile söz konusu ülke menşeli ürünlerin enerji tasarrufu, sürdürülebilirlik ve
karbon-nötr gibi bazı küresel hedefleri sağlayamaması nedeniyle anılan ülkede kapasite fazlası
oluşmaya devam etmektedir. 5 Bu kapsamda, mevcut korunma önleminin uygulama süresi
sonunda uzatılmaması durumunda Uzakdoğu ülkeleri menşeli ürünler başta olmak üzere
ülkemize artan miktarlarda ithal PET cips gireceği değerlendirilmektedir.
6.2. Yerli Üreticinin Piyasa Koşullarına İntibak Durumuna İlişkin Kanıtlar
Başvuru sahibi yerli üreticinin;
Korunma önleminin uygulamaya konulduğu dönemde devreye aldığı yeni üretim
teknolojisine sahip MTR (Melt to Resin) tesisiyle kapasite artışı sağladığı, bu yolla üretim
maliyetlerinde avantaj sağlamaya başladığı, tesislerinde yapılan incelemelerde tespit
edilmiştir. Başvuru sahibi firma ayrıca ilave 330.000 ton/yıl kapasiteli pet cips tesisi
yatırımını 2024 yılı nda devreye al mayı planlanmaktadır. Kapasite artırım planlarının
tamamlanmasının akabinde firma, özellikli ürünlerin üretimine ağırlık vermeyi
planlamaktadır.
Hammadde maliyetlerini azaltmak amacıyla soruşturma konusu ürünün ana girdisi PTA
üretimine ilişkin aldığı yatırım kararı neticesinde, 1.600.000 ton/yıl kapasiteli PTA üretim
tesisinin inşasına başla nmış olup PTA üretiminin de 2024 yılında başlaması
planlanmaktadır.
Adana’nın Yumurtalık ilçesinde 11.000 dönümlük alanda CTC, Polipropilen (PP),
Polietilen (PE), Polivinil Klörür (PVC), PTA, MEG ve polimer üretim tesisi kurma
planlaması olup söz konusu yatırıma ilişkin arazi alımı tamamlanmıştır.
Üretim m aliyetlerini düşürme çalışmaları kapsamında Adana merkez sahasındaki
binalarının çatılarına GES (Güneş Enerji Sistemi) kurulumu tamamlanmış olup söz konusu
yatırımın 2024 yılı nda devreye alınması planlanmaktadır. Ayrıca, 2024 yılı nda devreye
girmek üzere Gaziantep’te GES kurulumu planlanmaktadır.
5 https://www.woodmac.com/reports/chemicals-what-are-the-challenges-and-opportunities-for-chinas-
petrochemicals-150160647/
14
Firmanın gerek yeni yatırım kararlarıyla gerek yeni üretim v e ürün geliştirme
süreçleriyle, gerekse üretim maliyetlerini düşürmeye yönelik hammadde üretimi ve yeni
tesislerde geliştirilmiş üretim teknolojisinin hayata geçirilmesi çalışmalarıyla, korunma
önleminin uygulandığı dönemde yurt içi piyasada rekabet gücünü arttırmaya başladığı
anlaşılmaktadır.
7. SONUÇ
Soruşturma konusu ürünün ithalatı korunma önlemi uygulanmaya başlanan 2020 yılının
ardından 2022 yılında yeniden artmış, bu yılda ithalatın yerli üretime oranı ile toplam
tüketimden aldığı pay da yükselmiştir. Ayrıca, kati ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı
2022 yılından itibaren artmıştır. Yerli üreticinin verimlilik, k ârlılık ve dönem sonu stok
göstergelerinde de 2022 yılında yeniden bozulmalar meydana gelmiştir. Söz konusu
göstergelerdeki bozulmalar 2023’ün ilk yarısında da devam ederken bu dönemde üreticinin
ayrıca üretim ve yurt içi satış göstergelerinde bozulmalar oluşmuştur. Bu kapsamda, ithalatın
yeniden artışı ile eşzamanlı yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde oluşmaya başlayan
bozulma 2023 yılında devam etmektedir.
İthal birim fiyatlarının son dönemde yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarını baskıladığı
ve üreticinin yurt içi satışlarında zarar etme yoluyla piyasa paylarını muhafaza etmeye çalıştığı
görülmektedir. Ayrıca, önemli tedarikçiler açısından ülkemizin ciddi bir ihraç pazarı olduğu ve
mevcut önlemin uygulama sonunda uzatılmaması durumunda özellikle Uzakdoğu ülkeli
menşeli ithalat başta olmak üzere ithalatın ülkemize artan miktarlarda yöneleceği
değerlendirilmektedir.
Diğer yandan yerli üreticilerin korunma önleminin uygulanmayacağı bir rekabet
ortamına intibak yolunda soruşturma konusu ürünün üretim kapasitesini artırmaya ve üretimde
kullanılan hammaddelerin üretimine yönelik yeni yatırımlar başlattığı, yeni kurulan
işletmelerde kullanılan yeni üretim tekno lojileri ile enerji verimliliğini sağlamaya yönelik
çalışmalarla maliyetlerini azaltmaya yöneldiği ve ürün geliştirme faaliyetleri geliştirdiği tespit
edilmiştir. Öte yandan, yerli üreticinin rekabetçilik düzeylerini artırmak adına devam ettirdiği
yatırım ve faaliyetlerin sonuç vermesi için zamana ihtiyaç olduğu anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda, mevcut önlemin devamının ciddi zararı önlemek için korunma önleminin gerekli
olmaya devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, uygulanmakta olan korunma önleminin süres inin uzatılması için Korunma
Önlemleri Anlaşması’nın 7.2 ve İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliğinin 11.3
maddelerinde belirtilen koşulların sağlandığı ve söz konusu önlemin 3 yıl süreyle aşağıda
gösterilen miktarda uygulanmasının uygun olduğu değerlendirilmektedir.
GTİP
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK ($/Kg)
1. Dönem 2. Dönem 3. Dönem
13/12/2023-12/12/2024 13/12/2024-12/12/2025 13/12/2025-12/12/2026
3907.69.00.00.00 0,054 0,052 0,050
15
Ek-1a: İlgili Taraflar
NO İLGİLİ
TARAF TÜRÜ ÜLKE ÜNVAN
1 Diğer AB
Delegasyonu AB Delegasyonu
2 Diğer Çin Tayvanı Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu
3 Diğer Fas Fas Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
4 İhracatçı/Üretici Malezya Recron (Malaysia) Sdn Bhd
5 İhracatçı/Üretici Hindistan Reliance Industries Limited
6 İthalatçı Türkiye Kordsa Tekstil A.Ş.
7 Meslek
Kuruluşu Türkiye İTHİB (İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri
İhracatçıları Birliği)
16
Ek-1b: Ülkeler İtibarıyla İthalat İstatistikleri (Miktar-Değer)
İTHALATÇI ÜLKELER
Miktar (Ton) Değer (Bin $)
2018 2019 2020 2021 2022 2022
(1-9)
2023
(1-9) 2018 2019 2020 2021 2022 2022
(1-9)
2023
(1-9)
Çin 8.545 23.148 19.382 19.843 59.942 46.612 32.464 10.897 26.106 18.957 22.549 82.797 65.480 36.711
Malezya 13.585 28.497 42.060 36.306 28.916 25.972 15.074 15.842 29.096 31.797 40.498 42.023 38.395 16.202
Güney Kore 50.845 39.377 23.589 22.237 19.712 19.263 3.612 62.607 45.474 19.333 22.342 29.005 28.403 4.449
Endonezya 5.380 7.360 6.780 4.540 4.111 3.788 3.260 6.440 7.716 5.347 4.971 6.232 5.800 3.480
Çorlu Avrupa Serb. Böl. 1.742 1.889 2.785 5.175 7.902 4.536 2.609 2.192 1.799 2.001 5.793 8.620 5.169 2.453
Tayland 1.019 2.860 1.482 1.020 1.127 1.120 1.102 1.459 4.415 2.151 1.686 1.947 1.924 1.450
Almanya 9.676 9.797 8.022 7.764 5.715 4.419 853 13.573 12.249 8.253 9.960 9.852 7.453 2.099
Cezayir 0 0 0 0 332 232 650 0 0 0 0 135 106 192
İspanya 0 1 8 94 364 180 509 0 1 41 92 355 269 388
Uganda 0 0 0 24 2.112 1.799 482 0 0 0 20 1.682 1.435 327
Lübnan 0 519 738 1.366 1.387 1.365 438 0 337 397 947 1.248 1.230 259
Hırvatistan 0 0 0 20 0 0 353 0 0 0 15 0 0 207
Avusturya 0,5 24 3 8 106 3 209 1 39 6 9 196 5 346
Hindistan 4.992 5.440 9.007 2.737 3.212 2.881 187 6.077 5.802 6.171 3.072 4.984 4.463 208
Nijerya 0 0 0 0,001 69 69 121 0 0 0 0 73 73 82
Irak 0 284 25 13 472 472 107 0 239 12 7 189 189 66
Etiyopya 0 761 0 363 375 375 101 0 491 0 241 347 347 82
İtalya 0,03 79 356 171 186 120 65 1 48 202 122 120 82 44
Gana 0 0 0 0 0 0 61 0 0 0 0 0 0 35
Arnavutluk 0 0 0 2 37 37 47 0 0 0 2 28 28 31
Ara toplam 95.785 120.036 114.236 101.684 136.077 113.244 62.302 119.088 133.814 94.667 112.326 189.833 160.852 69.112
Diğer 6.317 3.176 9.800 10.527 4.053 3.243 213 7.786 3.376 7.397 10.753 3.697 2.987 615
Genel Toplam 102.103 123.212 124.036 112.211 140.130 116.487 62.515 126.875 137.190 102.064 123.079 193.530 163.839 69.727
17
Ek-1b: Ülkeler İtibarıyla İthalat İstatistikleri (Birim Fiyat-Miktar %)
İTHALATÇI ÜLKELER
Miktar Pay% B.F. (Dolar/kg)
2018 2019 2020 2021 2022 2022
(1-9)
2023
(1-9) 2018 2019 2020 2021 2022 2022
(1-9)
2023
(1-9)
Çin 8% 19% 16% 18% 43% 40% 52% 1,28 1,13 0,98 1,14 1,38 1,40 1,13
Malezya 13% 23% 34% 32% 21% 22% 24% 1,17 1,02 0,76 1,12 1,45 1,48 1,07
Güney Kore 50% 32% 19% 20% 14% 17% 6% 1,23 1,15 0,82 1,00 1,47 1,47 1,23
Endonezya 5% 6% 5% 4% 3% 3% 5% 1,20 1,05 0,79 1,09 1,52 1,53 1,07
Çorlu Avrupa Serb. Böl. 2% 2% 2% 5% 6% 4% 4% 1,26 0,95 0,72 1,12 1,09 1,14 0,94
Tayland 1% 2% 1% 1% 1% 1% 2% 1,43 1,54 1,45 1,65 1,73 1,72 1,32
Almanya 9% 8% 6% 7% 4% 4% 1,4% 1,40 1,25 1,03 1,28 1,72 1,69 2,46
Cezayir 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 0,2% 1,0% 0,41 0,46 0,30
İspanya 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,3% 0,2% 0,8% 0,69 4,89 0,98 0,98 1,49 0,76
Uganda 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2% 2% 0,8% 0,85 0,80 0,80 0,68
Lübnan 0,0% 0,4% 1% 1% 1% 1% 0,7% 0,65 0,54 0,69 0,90 0,90 0,59
Hırvatistan 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,6% 0,73 0,59
Avusturya 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,3% 1,42 1,60 1,80 1,14 1,84 1,93 1,66
Hindistan 5% 4% 7% 2% 2% 2% 0,3% 1,22 1,07 0,69 1,12 1,55 1,55 1,11
Nijerya 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,2% 2,00 1,05 1,05 0,68
Irak 0,0% 0,2% 0,0% 0,0% 0,3% 0,4% 0,2% 0,84 0,47 0,55 0,40 0,40 0,61
Etiyopya 0,0% 1% 0,0% 0,3% 0,3% 0,3% 0,2% 0,65 0,66 0,92 0,92 0,81
İtalya 0,0% 0,1% 0,3% 0,2% 0,1% 0,1% 0,1% 41,88 0,61 0,57 0,71 0,65 0,68 0,68
Gana 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,57
Arnavutluk 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1,06 0,76 0,76 0,66
Ara toplam 94% 97% 92% 91% 97% 97% 100% 1,24 1,11 0,83 1,10 1,40 1,42 1,11
Diğer 6% 3% 8% 9% 3% 3% 0% 1,23 1,06 0,75 1,02 0,91 0,92 2,89
Genel Toplam 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 1,24 1,11 0,82 1,10 1,38 1,41 1,12
18
Ek-1c: Yerli Üretimin Ekonomik Göstergeleri
Gösterge Birim 2018 2019 2020 2021 2022 2022/6 2023/6
Yurt içi tüketim Endeks 100 136 173 222 242 100 75
Genel ithalat Ton 102.103 123.212 124.036 112.211 140.130 87.224 40.597
DİR kapsamı ithalat Ton 26.271 65.355 53.443 67.194 78.148 46.726 22.394
Kati ithalat Ton 75.832 57.857 70.593 45.017 61.981 40.498 18.203
İthalatın piyasa payı Endeks 100 88 70 49 57 100 62
Yerli üretimin piyasa
payı Endeks 100 126 168 216 199 100 125
İthalatın yerli üretime
oranı Endeks 100 92 67 38 46 100 56
Genel ithalat B.F. $/kg 1,24 1,11 0,82 1,10 1,38 1,39 1,10
DİR B.F. $/kg 1,28 1,12 0,86 1,07 1,40 1,41 1,07
Kati ithalat B.F. $/kg 1,23 1,10 0,79 1,14 1,36 1,36 1,14
Üretim Endeks 100 131 182 290 301 100 83
Yurt içi satışlar Endeks 100 174 327 551 556 100 94
Dikey Kullanım Endeks 100 86 86 95 79 100 33
Kapasite Endeks 100 149 292 716 705 100 97
KKO Endeks 100 88 62 40 43 100 86
Verimlilik Endeks 100 106 108 136 117 100 79
Kârlılık Endeks 100 32 72 75 54 100 -18
Stoklar Endeks 100 240 328 93 410 100 234
İşçi Sayısı Endeks 100 124 169 213 257 100 106
Ek 1-d: Önlemden Muaf Tutulacak GYÜ Listesi
Afganistan, Angola, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk, Azerbaycan, Bangladeş,
Barbados, Belarus, Belize, Benin, Bolivya, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Burkina Faso,
Burundi, Butan, Cezayir, Cibuti, Cook Adaları, Çad Cumhuriyeti, Kongo Dem. Cum., Dominik
Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, El Salvador, Eri tre, Esvatini
Krallığı, Etiyopya, Fas, Fiji Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Filipinler, Filistin, Fransız Polinezyası,
Gabon, Gambiya, Gana, Gine, Gine -Bissau, Grenada, Guatemala, Guyana, Güney Afrika,
Güney Sudan, Gürcistan, Haiti, Honduras, Irak, İran, Jama ika, Kamboçya, Kamerun, Cabo
Verde, Karadağ, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Kiribati, Kolombiya, Komorlar Birliği,
Kongo Cumhuriyeti, Kosova, Kosta Rika, Kuzey Kore, Küba, Laos, Lesotho, Liberya, Libya,
Lübnan, Madagaskar, Kuzey Makedonya, Malavi, Maldivl er, Mali, Marshall Adaları,
Mozambik, Meksika, Mısır, Mikronezya, Moğolistan, Moldova, Montserrat, Moritanya,
Morityus, Burma (Birmanya/Myanmar), Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya Federal
Cumhuriyeti, Nikaragua, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan, Pakistan, Palau, Panama,
Papua Yeni Gine, Paraguay, Peru, Ruanda, Rusya Federasyonu, Bağımsız Samoa Devleti, Sao
Tome ve Principe, Senegal, Seyşeller, Sırbistan, Sierra Leone, Solomon Adaları, Somali, Sri
Lanka, St.Kitts ve Nevis, St.Lucia, St.Vincent ve Grenadinler, Sudan, Surinam, Şili, Tacikistan,
Tanzanya, Tayland, Doğu Timor, Togo, Tonga Krallığı, Trinidad ve Tobago, Tunus, Tuvalu,
Türkmenistan, Uganda, Umman, Uruguay, Ürdün, Vanuatu, Venezuela, Vietnam, Yemen,
Zambiya, Zimbabve.