Tebliğler · No: 2023/36 · Resmî Gazete: 2024-01-19
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/200573
19 Ocak 2024 CUMA Resmî Gazete Sayı : 32434
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2023/36)
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, 20/1/2023 tarihli ve 32079 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/5) ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti menşeli/çıkışlı 5603.14 gümrük
tarife pozisyonu altında y er alan “yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine edilmiş dokumaya elverişli suni ve
sentetik liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış mensucat” ve 3921.13 gümrük tarife pozisyonu altında yer alan
“yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi bulunan, m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen deri taklitleri” tanımlı eşyanın ithalatına
yönelik olarak başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen önlemlerin etkisiz kılınmasına
karşı soruşturmanın tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe konulmasıdır.
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun,
20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
b) GTP: Gümrük tarife pozisyonunu,
c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
ç) Kuzey Makedonya: Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’ni,
d) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
ifade eder.
MADDE 4 - (1) 28/5/2021 tarihli ve 31494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) çerçevesinde ÇHC menşeli 5603.14 GTP altında yer alan “yalnız,
poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine edilmiş dokumaya elver işli suni ve sentetik liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen
dokunmamış mensucat” ve 3921.13 GTP altında yer alan “yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi
bulunan, m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen deri taklitleri” tanımlı eşya ithalatında 1,9 ABD doları/kg tutarında dampinge karşı önlem
yürürlüktedir.
MADDE 5 - (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde yerleşik firmaların
yürürlükteki dampinge karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulun mayan bir
uygulama, işlem veya iş sonucunda yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
(2) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi
ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te yer almaktadır.
(3) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile Kuzey Makedonya
menşeli ve/veya çıkışlı olarak yapılan soruşturma konusu eşya ithalatının, İthalatta Haksız Rekabetin Önl enmesine İlişkin
Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) uyarınca ÇHC menşeli ithalatta yürürlükte bulunan dampinge karşı önleme tabi olmasına karar
verilmiştir.
MADDE 6 - (1) Gümrük idareleri, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18)’de
GTP ve tanımı belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti menşeli
ve/veya çıkışlı olarak yapılan serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında aşağıdaki tabloda gösterilen
şekilde dampinge karşı kesin önlemi uygular.
GTP Eşya Tanımı Menşe/Çıkış Ülkesi
Dampinge Karşı
Önlem
(ABD Doları/Kg)
5603.14
Yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine
edilmiş dokumaya elverişli suni ve sentetik
liflerden m2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış
mensucat
Kuzey Makedonya
Cumhuriyeti 1,9 ABD doları/kg
3921.13 Yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi
bulunan, m2ağırlığı 150 gr'ı geçen deri taklitleri
(2) 18/4/2009 tarihli ve 27204 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ (2009/12) ile yürürlüğe konan ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) ile son
nihai gözden geçirme soruşturması tamamlanan ÇHC menşeli ithalata ilişkin dampinge karşı önlemde ithalatta haksız rekabetin
önlenmesi hakkında mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacak değişiklikler bu önlem için de geçerlidir.
(3) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebli ğ No: 2023/5) çerçevesinde teminata bağlanmış
işlemlere yönelik olarak gümrük idarelerince İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kararın 11 inci maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilir.
(4) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu eş ya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya esas olan
yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonu ve eşya tanımıdır.
(5) Önleme tabi eşyanın yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler
bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK:
2023/36 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1 Dayanak
(1) Bu rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1 999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999
tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmeliğe (Yönetmelik) dayanılarak hazırlanmıştır.
1.2 Soruşturma konusu eşya
(1) Soruşturma konusu eşya “koagüle suni deri” olarak da bilinen 5603.14 gümrük tarife
pozisyonu (GTP) altında yer alan “Yalnız, poliüretanla kaplanmış, sıvanmış veya lamine edilmiş
dokumaya elverişli suni ve sentetik liflerden m 2 ağırlığı 150 gr’ı geçen dokunmamış mensucat” ve
3921.13 GTP’i altında yer alan “Yalnız, dokumaya elverişli maddelerden mesnedi bulunan, m 2
ağırlığı 150 gr’ı geçen deri taklitleri” tanımlı ürünlerdir.
1.3 Yürürlükteki önlem
(1) 18/4/2009 tarihli ve 27204 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2009/12) ile 5603.14 GTP’de yer alan Çin Halk
Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “koagüle suni deri” ithalatına 1,9 ABD doları/kg tutarı nda dampinge
karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
(2) 12/4/2015 tarihli ve 29324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2015/9) ile uygulanmakta olan dampinge karşı
önlemin aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiş, daha sonra 16/10/2018 tarihli ve
30567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2015/9)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile 3921.13 GTP’de yer alan “Yalnız,
dokumaya elverişli maddelerden mesnedi bulunan, m² ağırlığı 150 gr'ı geçen deri taklitleri”
tanımlı eşyanın ÇHC menşeli olanları da aynı tutarda dampinge karşı önlem kapsamına alınmıştır.
(3) 28/5/2021 tarihli ve 31494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) ile tamamanan nihai gözden geçirme
soruşturması sonucunda, 5603.14 ve 3921.13 GTP’de yer alan ÇHC menşeli “koagüle suni deri”
ithalatına 1,9 ABD doları/kg tutarında uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin aynı şekilde
devamına karar verilmiştir.
(4) 9/6/2022 tarihli ve 31861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/15) çerçevesinde, ÇHC menşeli 5603.14
ve 3921.13 GTP altında yer alan eşya için uygulanan dampinge karşı önlem Malezya ve Ürdün
Haşimi Krallığı menşeli/çıkışlı eşya ithalatına teşmil edilmiştir.
1.4 Başvuru ve soruşturma
(1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından ÇHC menşeli soruşturma konusu
eşya ithalatı nda İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18)
kapsamında uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti (Kuzey
Makedonya) menşeli/çıkışlı eşya ithalatı yoluyla etkisiz kılındığına ilişkin re’sen bir i nceleme
başlatılmıştır.
(2) Önlemlerin etkisiz kılındığına ilişkin iddia ve bulguların Kanun, Karar ve Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı söz
konusu eşya ithalatı için İthalatta Haksız Rekabeti D eğerlendirme Kurulunca, Yönetmeliğin 38
inci maddesi çerçevesinde önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma açılmasına karar
verilmiştir.
(3) 20/1/2023 tarih li ve 32079 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/5) ile Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı
3921.13 ve 5603.14 GTP altında kayıtlı koagüle suni deri ithalatına yönelik önlemlerin etkisiz
kılınmasına karşı soruşturma başlatılmıştır.
(4) Soruşturma başlangıcından itibaren inceleme konus u eşya ithalatı, İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kararın 11 inci maddesi uyarınca İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/18) kapsamında uygulanan dampinge karşı önlemler
tutarlarında teminata bağlanmıştır.
1.5 Soruşturma dönemi
(1) Önlemin etkisiz kılınmasına yönelik belirlemeler için 1/1/2019 ile 31/12/2022 tarihleri
arası soruşturma dönemi ve 1/1/2022 ile 31/12/2022 tarihleri arası raporlama dönemi olarak
belirlenmiştir.
1.6 İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve bilgilerin toplanması
(1) Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla bilinen ithalatçılara ve yabancı
üretici/ihracatçılara soru formları gönderilmiş ve Kuzey Makedonya’nın Ankara’daki
Büyükelçiliğine bildirim yapılmıştır. İlk aşamada tarafları n soru formlarını cevaplandırmaları için
posta süresi dâhil 37 günlük süre verilmiştir. Sonraki aşamada Bakanlığımıza vaki makul süre
uzatımı talepleri değerlendirilerek karşılanmış olup ilgili taraflara normal süreye ilaveten ek süre
de verilmiştir.
(2) S oruşturma kapsamında Kuzey Makedonya’da mukim Armaneks Dooel Eksport
Import Skopje (Armaneks) firması soru formuna cevap vermiştir. Firma tarafından verilen
cevapların incelenmesi neticesinde tespit edilen eksikliklere ilişkin eksiklik yazısı iletilmiş olu p
firma eksiklikleri büyük ölçüde tamamlayarak iş birliğinde bulunmuştur.
(3) Kuzey Makedonya’da mukim ve iş birliğine davet edilen ve/veya söz konusu
soruşturma ile ilgili/ilintili olabilecek diğer firmalardan zamanında ve usulüne uygun herhangi bir
başvuru alınmamıştır. Diğer taraftan, anılan ülke Büyükelçiliğinden, ülkelerindeki yerleşik
soruşturma konusu ürünlerin üretici ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt
alınmamıştır.
(4) Diğer taraftan, soruşturma konusu eşyaya ilişki n sektörü temsilen İstanbul Tekstil ve
Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İTKİB) soruşturmaya taraf olma taleplerini Bakanlığa yazılı
olarak iletmiştir.
(5) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu ve
değerlendirmeleri içeren ge nel nihai bildirim raporu tüm ilgili taraflara; firma özel bilgilerini ve
değerlendirmelerini de ihtiva eden firma özel nihai bildirimleri ise ilgili firmalara iletilmiş ve
taraflara nihai bildirimdeki hususlara ilişkin görüşlerini sunma imkânı tanınmıştır . Kuzey
Makedonya’da yerleşik Armaneks firması ve ithalatçı firma Neva İthalat ve İhracat San. Tic. A.Ş.
(Neva) nihai bildirime ilişkin yazılı görüşlerini 10/11/2023 tarihinde bildirmiştir.
(6) Nihai bildirim raporunun yayımlanmasını müteakip 13/11/2023 ta rihinde ilgili
tarafların katılımıyla kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiş ve taraflara görüşlerini sözlü olarak
belirtme imkanı tanınmış, sonrasında yazılı görüşlerini de iletmeleri için tekrar süre verilmiştir. Bu
kapsamda, Armaneks firması, Neva fi rması ve İTKİB’in yazılı görüşleri 14/11/2023 tarihinde
alınmıştır.
(7) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş
olup mezkur görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
1.7 Yerinde doğrulama soruşturmaları
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde iş birliğinde bulunan Armaneks Dooel
Export Import Skopje firmasının Kuzey Makedonya’da bulunan tesisinde 31 Ağustos – 1 Eylül
2023 tarihlerinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.
2. ÖNLEMLERİN ETKİSİZ KILINMASINA İLİŞKİN BELİRLEMELER
2.1 Genel açıklamalar
(1) Soruşturma kapsamında yer alan eşyanın ithalatında uygulanan dampinge karşı önlemin
Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı ithalat y oluyla etkisiz kılınıp kılınmadığı hususu İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri çerçevesinde soruşturulmuştur.
(2) Önlemin etkisiz kılınmasına ilişkin değerlendirme, Türkiye ile Kuzey Makedonya
arasındaki ticaretin gerçekleştirilm e şeklinde bir değişiklik meydana gelip gelmediği, bu
değişikliğin yürürlükteki dampinge karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya
ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya işten kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve
bu şekilde yür ürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin azaltılıp azaltılmadığının
incelenmesi yoluyla yapılmıştır.
(3) Soruşturma kapsamında esaslı bilgi veya belgeleri sağlamayan firmalar iş birliğinde
bulunmadı olarak addedilmiştir. Bu durumda, önlemler in etkisiz kılınmasına yönelik belirlemeler
için eldeki mevcut veriler kullanılmıştır.
2.2 Ticaretin gerçekleştirilme şeklinde değişiklik ve yürürlükteki dampinge karşı önlemin
iyileştirici etkisinin azaltılması
2.2.1 Soruşturma konusu ürün ithalatının gelişimi
(1) Yapılan soruşturma kapsamında 2019 -2022 dönemi ithalat istatistikleri
değerlendirilmiştir. 3921.13 ve 5603.14 GTP’li koagüle suni derilerin toplam ithalatı miktar olarak
2019 yılında 14.466 ton, 2020 yılında 10.979 ton, 2021 yılında 10.791 ton v e 2022 yılında ise
14.395 ton olarak gerçekleşmiştir.
(2) Soruşturma kapsamı eşyanın 2019 - 2022 yılları ithalat değerleri ise sırasıyla 73 milyon
ABD doları, 59 milyon ABD doları, 64 milyon ABD doları, 95 milyon ABD doları olarak
gerçekleşmiştir.
(3) Söz konusu ithalata ilişkin ortalama birim fiyatlar 2019 yılı için 5 ABD doları/kg, 2020
yılı için 5,3 ABD doları/kg ve 2021 yılı için 6 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı için
ise ise birim fiyat 6,6 ABD doları/kg olmuştur.
(4) Soruşturma konusu eşyanın ÇHC’den ithalatı 2019 yılında 986 ton, 2020 yılında 810
ton, 2021 yılında 1.676 ton ve 2022 yılında ise 2.283 ton olarak gerçekleşmiştir.
(5) Belirtilen dönemde ÇHC’den gerçekleştirilen bahse konu eşya ithalatı değer bazında
2019 yılı için 5,7 mil yon ABD doları, 2020 yılı için 6,6 milyon ABD doları, 2021 yılı için 10,2
milyon ABD doları ve 2022 yılı için ise 25,1 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(6) Bahse konu dönemde ÇHC’den yapılan ithalat birim fiyatları 2019 yılı için 5,8 ABD
doları/kg, 2020 yılı için 8,2 ABD doları/kg ve 2021 yılı için 6,1 ABD doları/kg, 2022 yılı için ise
11 ABD doları/kg olmuştur.
(7) Soruşturma konusu eşyanın Kuzey Makedonya’dan ithalatı 2019 yılında 326 ton, 2020
yılında 1.301 ton, 2021 yılında 1.308 ton ve 2022 yılında ise 1.266 ton olarak gerçekleşmiştir.
(8) Belirtilen dönemde Kuzey Makedonya’dan gerçekleştirilen bahse konu eşya ithalatı
değer bazında 2019 yılı için 730 bin ABD doları, 2020 yılı için 3,9 milyon ABD doları, 2021 yılı
için 3,2 milyon ABD doları ve 2022 yılı için ise 3,5 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
(9) Bahse konu dönemde Kuzey Makedonya’dan yapılan ithalat birim fiyatları 2019 yılı
için 2,2 ABD doları/kg, 2020 yılı için 3 ABD doları/kg ve 2021 yılı için 2,4 ABD doları/kg, 2022
yılı için ise 2,7 ABD doları/kg olmuştur.
(10) Kuzey Makedonya’dan gerçekleşen ithalata ilişkin birim fiyatlar, genel ithalat birim
fiyatlarının ve ÇHC birim fiyatlarının oldukça altında kalmaktadır. 2022 yılı Kuzey
Makedonya’dan gerçekleşen ithalat birim fiyatı 2, 7 ABD doları/kg seviyesinde iken ÇHC’den
gerçekleşen ithalat birim fiyatı 11 ABD doları/kg seviyesindedir.
(11) Kuzey Makedonya’dan söz konusu eşya ithalatı 2019 yılından 2020 yılına miktar
bazında 4 katına, değer bazında ise yaklaşık 5 katına çıkmış ve so nraki dönemde yüksek düzeyde
devam etmiştir.
(12) Soruşturma konusu eşyanın toplam ithalatında Kuzey Makedonya’nın 2019 yılı
itibarıyla miktar bazında yaklaşık %2 oranında olan payı, 2020 yılında %12, 2021 yılında %12
düzeyine yükselmiş ve 2022 yılında bir miktar düşüşle yaklaşık %9 olarak gerçekleşmiştir.
2.2.2 Uluslararası ticaret verileri
(1) Uluslararası ticaret verileri için Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC) Ticaret Atlası
(Trademap) istatistiklerinden yararlanılmıştır.
(2) Kuzey Makedonya’nın soruşt urma konusu eşyada genel ithalatı 2019 - 2022 dönemi
için sırasıyla 13,7 milyon ABD doları, 12,6 milyon ABD doları, 15,2 milyon ABD doları ve 16
milyon ABD doları olarak görülmektedir. Kuzey Makedonya’nın ithalatında miktar olarak ÇHC
ilk sıradadır.
(3) Kuzey Makedonya’nın ÇHC’den 2019 -2021 döneminde sırasıyla 289 bin ABD doları,
239 bin ABD doları, 333 bin ABD doları ve 1,5 milyon ABD doları ithalatı görülmektedir.
(4) 5603.14 GTP altında tanımlı eşyanın ÇHC’den Kuzey Makedonya’ya 2019, 2020 ve
2022 yıllarında sırasıyla yaklaşık olarak 794 bin ABD doları, 1 milyon ABD doları ve 1,9 milyon
ABD doları tutarında ihracatı gerçekleştirilmiştir. 5603.14 GTP altında tanımlı eşyanın 2021
yılında ve 3921.13 GTP altında tanımlı eşyanın herhangi bir yılda ÇHC’den Kuzey Makedonya’ya
ihracatı görülmemektedir. Bahsedilen veriler ÇHC tarafından Trademap sitesine yüklenmiştir.
(5) Kuzey Makedonya’nın soruşturma konusu eşyada 2019 yılında 11 milyon ABD doları,
2020 yılında 17 milyon ABD doları, 2021 yılında 25 milyon ABD dol arı, 2022 yılında 23 milyon
ABD doları ihracatı görülmektedir. Bahsi geçen ihracatın 2019 yılında 6,4 milyon ABD doları
(%57), 2020 yılında 11 milyon ABD doları (%65), 2021 yılında 10 milyon ABD doları (%44) ve
2022 yılında 9,7 milyon ABD doları (%42) Türk iye’ye gerçekleşmiştir. Kuzey Makedonya’nın
soruşturma konusu ürün ihracat verilerinde Türkiye, soruşturma kapsamı bütün yıllarda birinci
sırada yer almaktadır. Kuzey Makedonya’nın soruşturma konusu ürün ihracında ikinci sırada
Sırbistan, üçüncü sırada Bulgaristan yer almaktadır.
2.2.3 Ticaretin gerçekleştirilme şeklindeki değişikliğe ilişkin değerlendirme
(1) Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı soruşturma konusu ürünün ithalat istatistiklerinin
incelenmesinden, anılan ülke menşeli ithalatın 2019 yılından sonr a ciddi oranda arttığı
gözlemlenmiştir.
(2) Trademap dış ticaret verileri incelendiğine Kuzey Makedonya’nın ÇHC’den ithalatı
2021 yılında 87 ton (333 bin ABD doları) düzeyinden 2022 yılında 776 ton (1,5 milyon ABD
doları) düzeyine yükselmiştir. İthalat bir im fiyatları da 1,9 ABD doları/kg ile genel ortalamanın
(4,5 ABD doları/kg) oldukça altında kalmıştır.
(3) Kuzey Makedonya’nın soruşturma konusu ürün ihracat verilerinde Türkiye, soruşturma
kapsamı bütün yıllarda birinci sırada yer almaktadır.
(4) Bu bağla mda, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ticaretin gerçekleştirilme
şeklinde değişiklik meydana geldiği tespit edilmiştir.
2.2.4 Yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin azaltılması
(1) Bu raporun önceki bölümlerinde tespit edildiği üzere, 2020 yılı itibarıyla Kuzey
Makedonya menşeli koagüle suni deri ithalatı ciddi oranda artış gösterirken ithalat birim
fiyatlarının da ÇHC ve diğer ülke birim fiyatlarının çok altında kaldığı tespit edilmişti r. Söz
konusu artışın yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisini azalttığı tespit edilmiştir.
(2) Bunun yanı sıra fiyatlar bakımından değerlendirme yapıldığında, Kuzey
Makedonya’dan yapılan ithalat birim fiyatlarının, hem genel ithalat hem Ç HC’den yapılan ithalat
birim fiyatlarının altında kaldığı görülmektedir. ÇHC menşeli koagüle suni derinin ortalama ithal
birim fiyatının 2019 -2022 döneminde sırasıyla 5,8; 8,2; 6,1 ve 11 ABD doları/kg seviyelerinde
gerçekleşirken, Kuzey Makedonya meşeli so ruşturma konusu ürünün fiyatlarının aynı dönemde
sırasıyla 2,2; 3; 2,4; 2,7 ABD doları/kg olduğu ve birim fiyatların ÇHC birim fiyatlarının oldukça
altında olduğu görülmektedir. Bu kapsamda, damping önlemine tabi olmayan soruşturma konusu
ürünün 2020 yılında piyasaya girerek yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisini hem
miktar hem birim fiyatlar açısından azalttığı tespit edilmiştir.
2.3 Önlemlerin etkisiz kılınması faaliyetleri
2.3.1 Armaneks Dooel Eksport Import Skopje firmasına ilişkin belirlemeler
(1) Kuzey Makedonya’da mukim Armaneks firmasının kurulu bir tesisinin bulunduğu,
ancak firmanın gerçekleştirdiği süreçler ile firma tarafından soru formu kapsamında ve yerinde
doğrulama esnasında sunulan bilgi, belge ve bulgular ışığında ÇHC me nşeli önlem konusu ürünün
temel parçası olan poliüretanla sıvanmış örme (raşel) veya dokunmamış mensucat ve ÇHC’den
ithal edilen PET filmin birleştirilmesi suretiyle Türkiye’ye ihraç edildiği, ürünün temel vasıflarının
yapılan işlemlerle değişmediği, yaptığı işlemlerle yarattığı katma değerin yetersiz olduğu ve bu
çerçevede yürürlükteki dampinge karşı vergiden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya
ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda yürürlükte bulunan
dampinge karşı önlemlerin etkisiz kılındığı tespit edilmiştir.
(2) Firmanın soruşturma kapsamındaki ürünlerinin sınai maliyeti incelendiğinde; ürünün
iki temel girdisi olan poliüretan emdirilmiş örme veya dokunmamış mensucat ile bu kumaşın
üzerini kaplamakta kullanılan pet filmlerin her ikisinin birden orijinal damping önlemine tabi olan
ÇHC’den ithal edilmekte olduğu anlaşılmıştır. Soruşturma konusu ürünün üretiminde kullanılan
yardımcı kimyasalların ise yerel kaynaklardan temin edildiği ancak bunların da sınai maliyettek i
etkisinin ihmal edilebilir seviyede olduğu tespit edilmiştir. Firma tesisinde yapılan işlemler
nedeniyle ortaya çıkan katma değerin (% 2) de sınai maliyetteki payının yetersiz olduğu tespit
edilmiştir.
(3) Anılan firma, Firma Özel Nihai Bildirime ilişkin görüşlerini yazılı olarak iletmiş ve
sözlü olarak da görüşlerini dile getirmek için dinleme toplantısı düzenlemesini talep etmiştir. Bu
çerçevede, Armaneks firması ile 13/11/2023 tarihinde çevrim içi bir toplantı yapılmış ve anılan
firma toplantıda sunduğu görüşlerini 14/12/2023 tarihinde yazılı olarak iletmiştir. Bahse konu
firmanın Nihai Bildirim Raporu ve Dinleme Toplantısı kapsamında sunmuş olduğu görüşler ile
açıklamalar aşağıda özetlenmiştir.
(4) Firma tarafından, Firma Özel Nihai Bildiriminde yer alan 3 üretim hattının birbirinin
aynı olduğu ifadesinin gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir. Armaneks firmasının tesisinde
ikisi birbirinin aynı olmak üzere toplam 3 adet hattı olduğu; f irmanın bu hatlarda iki farklı işlem
gerçekleştirdiği görülmüştür. Bu hatların ilkinin soruşturma konusu eşyaya ilişkin olduğu
anlaşılmıştır. Raporlarda yalnızca soruşturma kapsamı eşya ile ilgili belirlemelerden bahsedilmiş,
soruşturma kapsamı dışında herhangi bir eşya ile ilgili belirlemelerde bulunulmamıştır. Konuya
Firma Özel Nihai Bildiriminde 2.2 numaralı başlık 4 üncü maddede değinilmiştir. Yapılan
değerlendirme sadece soruşturma konusu eşyaya ilişkin birinci hat ile ilgili olarak yapılmaktadır.
Birbirinin aynısı olan 3 hattan bahsedilmemektedir.
(5) Firma tarafından , Firma Özel Nihai Bildiriminde değinilen filmin ne olduğu
anlaşılamadığı, kullanılan kaplama malzemesinin Makedonya menşeli olduğu iddia edilmektedir.
Yerinde inceleme sırasında ÇHC menşeli poliüretanla sıvanmış mensucatın pet film ile kaplandığı
görülmüş, kaplama yapılan pet filmden ve nihai üründen numune alınmış ve kaplanan pet filmin
ÇHC menşeli olduğu yerinde inceleme sırasında bulunan malzeme etiketlerinden ve firma
muhasebe kayıtlarından teyit edilmiştir.
(6) Firma tarafından, Firma Özel Nihai Bildi riminde yer alan hesaplamaların yanlış
olduğu, firma alımlarının %42’sinin ÇHC dışından yapıldığı iddia edilmektedir. Firmanın temin
ettiği ürünlerin büyük çoğunluğunun, alım yapılan ülke fark etmeksizin ÇHC menşeli olduğu,
raporda bahsi geçen ürünlerin Ma kedonya’da mukim satıcılarının üretici değil tüccar oldukları
açık kaynak araştırması ve firma yerinde doğrulama sürecinde tesiste ve muhasebe evrakları
üzerinden tespit edilmiştir.
(7) Firma tarafından, Firma Özel Nihai Bildirimi’nde raşel baz üzerinden ü retim yapıldığı
tespitinin doğru olmadığı, raşel bazın suni deriye yakın bir hammadde olmadığı iddia
edilmektedir. Gerek soru formu yanıtları, gerek yerinde doğrulamada orijinal soruşturmada
önleme tabi olan ÇHC’den temin edildiği anlaşılan poliüretanla sı vanmış örme (raşel) veya
dokunmamış mensucatın ana girdi olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.
(8) Firma tarafından başka bir baz ile de üretim yapıldığı ancak Firma Özel Nihai
Bildiriminde ilgili üründen bahsedilmediği iddia edilmektedir. Firma Özel Nih ai Bildiriminde
sadece soruşturma konusu eşyadan bahsedilmiş, soruşturma kapsamı dışı diğer ürünlere yer
verilmemiştir. Önlemlerin etkisiz kılındığı tespiti sadece soruşturma konusu eşya için yapılmıştır.
(9) Firma tarafından, yerinde inceleme sonunda düze nlenen protokolde, yerinde inceleme
süresince görülen hususların yazılmadığı, soruşturma otoritesi görüşlerinin paylaşılmadığı iddia
edilmektedir. Yerinde inceleme sonunda soruşturma otoritesi tarafından hazırlanan protokol tüm
taraflarca imzalanmıştır. Pr otokolde yerinde incelemenin gerçekleştirildiği, firma tarafından iş
birliği yapıldığı ve teslim alınan belgeler hakkında mutabık kalındığı hususları yer almıştır.
Protokolde ifade edilmesi firma tarafından talep edilen hususların protokol kapsamına girmed iği
ve nihai bildirim raporunun konusu olduğu hakkında firmaya bilgi verilmiştir.
(10) Firmanın soruşturma otoritesi tarafından istenen bütün belgeleri sunduğu, soruşturma
otoritesinin kuruluş belgesini istediğini net ifade etmediği iddia edilmiştir. Yerinde doğrulama
soruşturması sırasında f irmanın muhasebe ofisinde yapılan inceleme esnasında kuruluş belgesi
birkaç kez talep edilmiş ancak önce çıktı alınmakta olduğu, sonra tercümesinin arandığı, sonra
tercüman tarafından tercüme edilmeye çalışıldığı bilgisi verilmiş, sonuçta belge sunulmamıştır.
(11) Firma tarafından, üretilen katma değerin %2’den fazla olduğu ve yanlış hesaplandığı
iddia edilmektedir. Firmanın sunduğu veriler ile hesaplanan katma değerin oldukça düşük olduğu
firmanın soru formuna verdiği c evaptan sonra da sorgulanmış ve eksiklik yazısında da
belirtilmiştir, ancak firma katma değerin düşük olduğunu ve değerlerin doğru olduğunu hem
eksiklik yazısı cevabında hem de yerinde incelemede tevsik etmiştir. Keza suni derinin işlenmesi
sırasında sadec e pet film ile kaplama yapılması işleminin yüksek bir katma değer yaratması
mümkün değildir.
(12) Firma tarafından, Ö nlemlerin Etkisiz Kılınması değerlendirmelerinde katma değerin
dikkate alınması ile ilgili bir mevzuatın bulunmadığı iddia edilmektedir. Bi lindiği üzere,
20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar çerçevesinde önlemlerin etkisiz kılınması,
yürürlükteki dampinge karşı vergi veya telafi edici vergiden ka çınma dışında yeterli bir haklı
nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda ,
Türkiye ile üçüncü bir ülke veya Türkiye ile önleme konu ülke veya Türkiye ile önleme konu
ülkedeki firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştiri lme şeklinde bir değişikliğin meydana geldiğine
ve yürürlükteki dampinge karşı vergi veya telafi edici verginin iyileştirici etkisinin azaltıldığına
veya bertaraf edildiğine dair delillerin bulunduğu haller olarak tanımlanmıştır. Söz konusu “yeterli
bir ha klı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan işlem ve iş”in tespiti sırasında firmanın
soruşturma konusu eşyaya ilişkin ne işlem yaptığı ve bu işlem sırasında anılan eşya ne kadar değer
kattığı tespit edilmeye çalışılmaktadır. Bir firmanın yaptığı işlemle rin niteliği ürettiği katma değer
ile ölçülür. Bu kapsamda bir firmanın katma değer üretip üretmemesi ve bu katma değerin oranı
firmanın önlemleri etkisiz kılıp kılmadığı konusunda temel bir göstergedir.
2.3.2 Diğer firmalarla ilgili belirlemeler
(1) Kuzey Makedonya’da mukim ve soruşturma kapsamında yer alan ürünleri ülkemize
ihraç eden diğer firmalardan zamanında ve usulüne uygun bir başvuru alınmamış olup
Yönetmeliğin 26 ncı maddesi kapsamında anı lan firmalar “iş birliğine gelmedi” addedilmiştir.
Anılan madde uyarınca iş birliğinde bulunmayan firmalar için belirlemeler, olumlu ya da olumsuz,
eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır.
3. NİHAİ DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
(1) Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı soruşturma konusu ürünün ithalat istatistiklerinin
incelenmesinden, anılan ülke menşeli koagüle suni deri ithalatının 2019 yılından sonra ciddi
oranda arttığı gözlemlenmiştir.
(2) Trademap d ış ticaret verileri incelendiğin de Kuzey Makedonya’nın ÇHC’den ithalatı
2021 yılında 333 bin ABD doları (87 ton) düzeyind en 2022 yılında 1 ,5 milyon ABD doları (776
ton) düzeyine yükselmiştir. İthalat birim fiyatları da 1,9 ABD doları/kg ile genel ortalamanın (4,5
ABD doları/kg) oldukça altında kalmıştır.
(3) Kuzey Makedonya’nın soruşturma konusu ürün ihracat verilerinde Türkiye, soruşturma
kapsamı bütün yıllarda birinci sırada yer almaktadır.
(4) Bu bağlamda, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ticaretin gerçekleştirilme
şeklinde değişiklik meydana tespit edilmiştir.
(5) 2020 yılı itibar ıyla Kuzey Makedonya menşeli koagül e suni deri ithalatı ciddi oranda
artış gösterirken ithalat birim fiyatlarının da ÇHC ve diğer ülke birim fiyatlarının çok altında
kaldığı tespit edilmiştir. Söz konusu artışın yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici
etkisini azalttığı tespit edilmiştir.
(6) Fiyatlar bakımından değerlendirme yapıldığında, Kuzey Makedonya’dan yapılan ithalat
birim fiyatlarının, hem genel ithalat hem ÇHC’den yapılan ithalat birim fiyatlarının altında kaldığı
görülmektedir. ÇHC menşeli koagüle suni derinin ortalama it hal birim fiyatının 2019 -2022
döneminde sırasıyla 5,8; 8,2; 6,1 ve 11 ABD doları /kg seviyelerinde gerçekleşirken , Kuzey
Makedonya menşeli soruşturma konusu ürünün fiyatlarının aynı dönemde sırasıyla 2,2; 3; 2,4; 2,7
ABD doları /kg olduğu ve birim fiyatların ÇHC birim fiyatlarının oldukça altında olduğu
görülmektedir. Bu kapsamda, damping önlemine tabi olmayan soruşturma konusu ürünün 2020
yılında piyasaya girerek yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisini hem miktar hem
birim fiyatlar açısından azalttığı tespit edilmiştir.
(7) Kuzey Makedonya’da mukim Armaneks firmasının kurulu bir tesisinin bulunduğu,
ancak firmanın gerçekleştirdiği süreçler ile firma tarafından soru formu kapsamında ve yerinde
doğrulama esnasında sunulan bilgi, belge ve bulgular ışığında ÇHC menşeli önlem konusu ürünün
temel parçası olan poliüretanla sıvanmış örme (raşel) veya dokunmamış mensucat ve ÇHC’den
ithal edilen PET filmin birleştirilmesi suretiyle Türkiye’ye ihraç edildiği, ürünün temel vasıflarının
yapılan işlemlerle değişmediği, yaptığı işlemlerle yarattığı katma değerin yetersiz olduğu tespit
edilmiştir. Bu kapsamda, yürürlükteki dampinge karşı vergiden kaçınma dışında yeterli bir haklı
nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda yürürlükte
bulunan dampinge karşı önlemlerin etkisiz kılındığı tespit edilmiştir.
(8) Soruşturma kapsamında Kuzey Makedonya’da mukim iş birliğinde bulunan başka
firma bulunmamaktadır. İş birliğinde bulunmayan firmalar için belirlemeler eldeki mevcut verilere
göre yapılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma döneminde Kuzey Makedonya’dan yapılan ithalatın
artış gösterdiği, soruşturma konusu ürünlerde birim fiyatların soruşturma dönemi boyunca hem
genel ithalat hem de ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının altında kaldığı, Türkiye’nin toplam
ithalatı içerisinde Kuzey Makedonya’nın payının yüksek olduğu görülmektedir. Diğer taraftan,
soruşturma döneminde Kuzey Makedonya’nın ÇHC menşeli ithalatının da arttığı tespit edilmiştir.
Yapılan bu tespitler ışığında, Kuzey Ma kedonya menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla,
yürürlükteki dampinge karşı vergiden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik
gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda yürürlükteki dampinge karşı
önlemin etkisiz kılındığı tespit edilmiştir.
(9) Soruşturma çerçevesinde elde edilen bilgiler doğrultusunda, İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2021/18) kapsamında ÇHC menşeli eşya ithalatında
uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, Kuzey Makedonya menşeli/çıkışlı 5603.14 ve
3921.13 GTP altında yer alan koagüle suni deri tanımlı eşya ithalatına teşmil edilmesi ne karar
verilmiştir.
(10) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/ 5)
çerçevesinde teminata bağlanmış işlemlere yö nelik olarak gümrük idarelerince Kararın 11 inci
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.