Tebliğler · No: 2024/3 · Resmî Gazete: 2024-02-03
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/200709
3 Şubat 2024 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 32449
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2024/3)
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğ, 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 16/7/2023 tarihli ve 32250 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/4) ile açılan korunma önlemi soruşturması
sonucunda alınan kararı içermektedir.
MADDE 2 - (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Ge nel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma
sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1’de yer almaktadır.
MADDE 3 - (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonunda yer alan ürünün ithalatında uygulanan korunma önleminin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına, ek
mali yükümlülüğün aşağıda yer alan tabloda gösterildiği şekilde belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü Korunma
Önlemleri Anlaşmasının 12.3 maddesi ger eğince soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir menfaati
olan Dünya Ticaret Örgütü üyeleri ile talep olması halinde istişarelerde bulunulmasına, Korunma Önlemleri
Anlaşmasının 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınma sına ve önlemin istihsali hususunda
Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK-1
DİŞ FIRÇASI İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ UZATMA
SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER
1.1 Başvuru
9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda sınıflandırılan “diş
fırçaları”nın ithalatında 03/02/2018 ta rihinden bu yana korunma önlemi uygulanmaktadır.
Hâlihazırda ikinci uzatma döneminin son yılında 0,15 ABD Doları/Adet tutarında ek mali
yükümlülük şeklinde uygulanan önlem, 2/2/2024 tarihinde son bulacaktır.
Bu çerçevede, söz konusu korunma önleminin süres inin uzatılmasına ilişkin olarak
Banat Fırça ve Plastik A.Ş.(Banat) ile Difaş Fırça ve Plastik A.Ş.(Difaş) tarafından başvuruda
bulunulmuştur. Başvuru sahibi firmalar, 2022 yılı verilerine göre soruşturma konusu ürünün
Türkiye’deki üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirmektedir.
1.2 Soruşturmanın Açılması
Başvurunun alınmasını takiben yapılan ön incelemede, mevcut korunma önleminin
uygulanmaya başlaması sonrasında ithalatın ve ithalatın piyasa payının bir miktar düştüğü,
yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli ölçüde bir toparlanma olduğu, ancak ithalatın
gerçekleşme koşullarının yerli üretim üzerinde bir tehdit olabileceği yönünde tespitler İthalatta
Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu’nun (Kurul) değerlendirmesine sunulmuştur.
Kurul, yapmı ş olduğu değerlendirme neticesinde başvuru konusu ürünün ithalatına
karşı korunma önlemi soruşturması açılmasına karar vermiş olup İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin 2023/4 1 sayılı Tebliğ ile Kurul kararı ilan edilerek korunma önlemi
soruşturması açılmı ştır. Soruşturmanın açılışı, 20/07/2023 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü
(DTÖ) üyesi ülkelere duyurulmuştur.2
1.3 Soruşturma Dönemi
Soruşturma dönemi olarak Ocak 2019 – Haziran 2023 dönemi esas alınmıştır.
Soruşturma raporunda yer alan değerlendirmeler, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ile
soruşturma konusu ürünün ithalatının 2019 -2022 arasındaki yıllık verileri ile 2022 ve 2023
yıllarının ilk 6 aylık verilerine dayanmaktadır.
1.4 İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantısı
Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara istenen bilgi ve belgeleri sunmaları ve varsa
sözlü olarak dinlenme taleplerini iletmeleri için soruşturmanın açılış tarihinden itibaren 30 gün
1 16/07/2023 tarihli ve 32250 sayılı Resmî Gazete
2G/SG/N/6/TUR/23/Suppl.2 simgeli DTÖ belgesi
süre verilmiştir. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde Türkiye’de yerleşik ithalatçı firma
sıfatıyla 1 ve yabancı hükümet/diplomatik temsilcilik/sektör kuruluşu niteliğinde 4 adet olmak
üzere toplam 5 adet ilgili taraf başvurusu alınmış ve ilgili tarafların görüşlerinin dinlenilmesi
amacıyla 05/09/2023 tarihinde kamu dinleme toplantısı gerçekleş tirilmiştir. İlgili tarafların
listesi Ek-1a’da sunulmaktadır.
1.5 Yerinde İnceleme
Soruşturma kapsamında, başvuru sahibi yerli üreticilerin üretim tesislerinde 09/10/2023
ve 10/10/2023 tarihlerinde yerinde inceleme faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Bu incelemel er
sırasında, firmalardan daha önce sağlanan bilgilerin teyit edilmesine yönelik belgeler
toplanmış, genel üretim faaliyetleri ve süreçleri ile pazar koşulları hakkında bilgi alınmıştır.
2. SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN
2.1 Genel Bilgiler
Soruşturma konusu ürün olan di ş fırçaları, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife
Cetveli’nde (TGTC) 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nda (GTİP)
“Diğerleri” eşya tanımı altında sınıflandırılmakta olup, ağız ve diş sağlığını sağlamak amacıyla
kullanılmaktadır.
Diş fırçaları genel itibariyle yetişkin ve çocukların kullanımına uygun olanlar şeklinde
iki gruba ayrılmakta olup ürün, sap ve kıl olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Ürün,
tasarım, kıl özelliği ve fonksiyonlarına göre piyasada genel olarak alt, orta ve üst s egmentlerde
kategorize edilmektedir.
2.2 Üretim Süreci
Diş fırçası üretiminde kullanılan malzeme ve hammaddelerin tüm dünyada çok sayıda
üretici tarafından üretimi ve satışı yapılmaktadır. Bunlar temel olarak polipropilen (sap üretimi
için), TPE, masterbach, ş effaf PVC film, OPP folyo, arka kart, beyaz -renkli fırça kılı ile
ambalaj malzemeleridir. Bu malzemelerin yerli olarak üretilenleri, başvuru sahibi firmalar
tarafından çoğunlukla yurt içinden tedarik edilmekte olup, zaman zaman bazı hammaddelerin
ithali de yapılmaktadır.
Diş fırçası üretimi, enjeksiyon yöntemi kullanılarak sapın üretilmesi ile başlar; ardından
fırça olarak işlev gören filamentlerin (iplik veya kıl benzeri malzemeler) sapa çakılması
anlamına gelen “çakma” işlemi gerçekleştirilir. Bu şekilde oluşturulan diş fırçaları
paketlenerek depolanır.
2.3 Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün
Soruşturma konusu diş fırçaları nihai ürün olup, yerli ve ithal olanlarının kullanım
alanları aynıdır; fiziksel-kimyasal özellikleri ile üretim teknolojileri benzerlik göstermektedir.
Soruşturma konusu üründe tüketici talebi incelendiğinde, talebin alt -orta-üst segmentte
yer alan ürünlere göre değişiklik gösterdiği görülmektedir. Üst segmentteki ürünlerde marka,
ürün fonksiyonu, tasarım ve ambalaj ile tüketici algısı belirle yicidir. Tüketici tercihleri daha
çok tasarım ve güncel akımların takip edilmesi bakımından değişkenlik göstermektedir. Orta ve
özellikle alt segmentte ise tüketicinin tercihini etkileyen başlıca unsur fiyat olup, bu
segmentlerde talebin fiyat esnekliği yüksektir. Yerli üreticiler önceki yıllarda çoğunlukla alt ve
orta segmentte yer alan ürünlerin imalatını gerçekleştirmelerine karşın özellikle korunma
önleminin uygulanmaya başladığı 2018 yılı sonrasında üst segmente giren diş fırçalarının
üretimine eskisin den daha fazla ağırlık vererek iç piyasaya bu grupta yer alan farklı ürün
modelleri arz etmişlerdir. Bu bakımdan, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri de
ithal edilenleri de iç piyasada her üç segmentte marka ve modellerle sunulmaktadır.
Soruşturma konusu ürünlerin ithal ve yerli olanları dağıtım kanalları açısından da
birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemelerde, iç piyasada yer alan ithal ve yerli
ürünlerin tamamının aynı perakende kanalları kullanılarak tüketiciye sunulduğu tespi t
edilmiştir. Bunlar büyük süpermarket zincirleri, kişisel bakım mağazaları ile eczanelerdir.
Eskisi kadar olmasa da ürünlerin satışı halen küçük marketlerde de yapılmaktadır.
Diğer taraftan, ithal diş fırçalarını piyasaya sunan firmalar birçok ülkede faa liyet
gösteren ve uluslararası tedarik zincirleri kuvvetli firmalar olup, geniş ölçekli pazarlama ve
satış ağlarına sahiptirler. Bu firmalar, diş fırçası dışındaki ürün çeşitliliğinin de fazla olması
nedeniyle, piyasaya arz koşulları ve maliyetlerinin oluşumunda zincir marketler ve diğer toptan
alıcılar üzerinde yerli üreticilere kıyasla daha yüksek pazarlık gücüne sahiptir.
Soruşturma konusu ürünün son kullanıcıya sunum şekli incelendiğinde gerek yerli
gerekse ithal ürünlerin, bazen tek bir diş fırçasının bazen de birden fazla diş fırçasının bir arada
ambalajlanması suretiyle satışa sunulduğu, kimi durumlarda ise bir veya birden fazla diş
fırçasının diş macunu vb. ürünlerle birlikte tek bir pakette market raflarında yer aldığı
görülmektedir.
Bu çerçevede, nihai kullanım alanları, üretim teknolojileri, talep yapısı, piyasaya arz
koşulları ve dağıtım kanalları açısından değerlendirildiğinde, soruşturma konusu ürünün yurt
içinde üretilenleri ile ithal edilenleri benzer ürün olarak değerlendirilmektedir.
2.4 Yerli Üretim
Ülkemizde diş fırçası üretimi yapan üç firma bulunmakta olup, bu üreticilerin yerli
üretimi temsil oranları 2022 yılı verileri itibariyle aşağıda gösterilmektedir. Başvuru sahibi
Banat ve Difaş firmaları ağız bakımı, ev ve kişisel bakım ürünleri o lmak üzere 3 temel
kategoride üretim yapmakla birlikte, üretim faaliyetlerinin en büyük kısmını diş fırçası imalatı
oluşturmaktadır. Bu üreticiler aynı z amanda “özel marka ” imalatları ile ulusal ve yabancı
firmalara da hizmet vermekte olup, ürünler kalite yönetim sistemi ISO 9001 sertifikası ile
belgelendirilmiştir.
Başvuru Temsil Durumu Unvan
Üretim
Miktarı Üretim Payı
(%) (Adet)
(2022)
Başvuru Yapan Üreticiler
Banat Fırça ve Plastik A.Ş. X X
Difaş Fırça ve Plastik San. ve
Tic. A.Ş. X X
Başvuruya Dahil Olmayan
Üreticiler
İdeal Standart İşletmecilik ve
Mümessillik San. Tic. A.Ş. X X
Toplam: X 100
Başvuru sahibi firmalardan Banat, 2022 yılında Türkiye üretiminin adet bazında
%X’ini, Difaş ise %X’ini gerçekleştirmiştir. Belirtilen üretim rakamları i tibariyle başvuru
sahibi bu iki firmanın, İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği’nin 2 nci maddesinde
“yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli bir
kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üreti ci” tanımını karşıladıkları
değerlendirilmektedir.
2.5 Mevzuat
2.5.1. Gümrük Vergisi ve Diğer Vergiler
9603.21.00.00.19 GTİP’li diş fırçaları ithalatında, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararına
Ek Kararlar kapsamında uygulanan gümrük vergileri aşağıdaki tabloda göster ilmekte olup
ayrıca %10 oranında KDV uygulanmaktadır.
Bunun yanında, Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve
Denetimi: 2024/12)3 kapsamında, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak diş fırçalarının
ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre
yapılmaktadır.
2.5.2. Mevcut Korunma Önlemi
Yerli üreticilerden Banat firmasının diş fırçaları ithalatında korunma önlemi
uygulanmasına ilişkin başvurusu üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, 9603.21.00.00.00
GTİP altında kayıtlı diş fırçalarının ithalatında 3 yıl süre ile ek mali yükümlülük şeklinde
korunma önlemi uygulamasına karar verilmiş ve “Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi
3 31/12/2023 tarihli ve 32416 sayılı Resmî Gazete
GTİP Eşya
Tanımı
GÜMRÜK VERGİSİ (%)
KDV
(%)
AB,
EFTA
ve
STA
MALEZYA G.
KORE BAE
E.A.G.Ü,
G.Y.Ü ve
Ö.T.D.Ü.
D.Ü.
9603.21.00.00.19 Diğerleri
10 0 0 0 3 0 3,7
İLAVE GÜMRÜK VERGİSİ (%)
AB, EFTA ve
STA MALEZYA G.
KORE BAE
E.A.G.Ü,
G.Y.Ü ve
Ö.T.D.Ü.
D.Ü.
0 0 0 4,1 5 5
Uygulanmasına İlişkin Kararın Yürürlüğe Konulma sı Hakkında Karar (2017/10797)” 4ile
uygulama yürürlüğe girmiştir.
2019 yılında ithalatçı firmalar tarafından Bakanlığımıza iletilen talep üzerine yürütülen
çalışma neticesinde, korunma önlemine tabi ürünlerin yer aldığı GTİP’te sınıflandırılan
“arayüz fırçaları”nın ülkemizde yerli üretiminin mevcut olmadığı tespit edilmiş, bunun üzerine
arayüz fırçaları ve diğer diş fırçaları için TGTC’de GTİP ayrıştırması yapılmıştır. Bu GTİP
ayrıştırmasına uygun olarak, “Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasın a İlişkin
Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 1675)” 5 ile mevcut korunma
önleminin kapsamı 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan “Diğerleri” eşya tanımlı ürün
olarak belirlenmiştir. 9603.21.00.00.11 pozisyonunda sınıflandırılmaya başl anan arayüz
fırçaları, yapılan bu düzenleme ile korunma önlemi kapsamı dışında bırakılmıştır.
Ayrıca daha önce diğer diş fırçaları ile birlikte 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan
ve ülkemizde yerli üretimi bulunmayan “Elektrikli diş fırçalarına ait baş lıklar” için 2021 yılı
TGTC’de müstakil bir GTİP açılmış olup, 01/01/2021 tarihinden itibaren 9603.21.00.00.12
pozisyonunda sınıflandırılan bu ürünler, korunma önlemi kapsamı dışında bırakılmıştır.
Hâlihazırda 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan “Diğerl eri” için 02/02/2024
tarihine kadar yürürlükte olan mevcut korunma önleminin seviyesi dönemler itibariyle
aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
2.5.3. Korunma Önlemi Kapsamında Açılan Tarife Kontenjanları
DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması hükmü gereği, ithalat payları bireysel olarak
%3’ün ve kolektif olarak %9’un altında kalan Gelişme Yolundaki Ülkeler (GYÜ), uygulanan
korunma önlemlerinden muaf tutulmakta olup söz konusu muafiyet kuralı ülkemizce tarife
kontenjanı açılması şeklinde uygulanmaktadır.
Bu çerçevede, 2021/3472 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde, Karar eki li stede
belirtilen GYÜ’lere yönelik olarak, korunma önleminin uygulanacağı birer yıllık her bir dönem
için 6.289.963 adet ile sınırlı olmak üzere tarife kontenjanı açılmış olup, her bir ülke veya
gümrük bölgesi menşeli eşya için bir dönemde verilecek tarife kontenjanı 2.096.654 adet ile
sınırlandırılmıştır.
2.5.4. Gözetim Uygulaması
4 3/2/2018 tarihli ve 30321 sayılı Resmî Gazete
522/10/2019 tarihli ve 30926 sayılı Resmî Gazete
GTİP
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK
1. Dönem
(03/02/2021 - 2/2/2022)
2. Dönem
(03/02/2022 -
02/02/2023)
3. Dönem
(03/02/2023 -
02/02/2024)
9603.21.00.00.19 0,19 ABD Doları/Adet 0,17 ABD Doları/Adet 0,15 ABD Doları/Adet
Soruşturma konusu ürünün 0,20 ABD Doları/Adet birim gümrük kıymeti altında
olanlarının ithalatında, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2003/20 sayılı Tebliğ 6
kapsamında ülke ayrımı gözetilmeksizin ileriye yönelik gözetim uygulanmaktadır.
3. İTHALATIN SEYRİ
Bu bölümde soruşturma konusu ürün için yıllar itibariyle ithalatın seyri, piyasa payı ve
yerli üretime oranına ilişkin istatistikler yer almakta, ayrıca ülke bazında ithalat verileri
sunularak yerli ve ithal ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılmaktadır. Sunulan veriler ve yapılan
hesaplamalarda, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan dış ticaret istatistikleri ile yerli
üreticilerden elde edilen bilgiler kullanılmıştır.
İthalatın miktar bakımından değerlendirilmesinde temel miktar birimi olarak adet
kullanılmıştır. Diğer yandan, 2.2 no’lu bölümde de belirtildiği üzere soruşturma konusu ürünün
ithalinde, yurt içi satışında ve son tüketiciye sunulmasında zaman zaman tek bir amb alajda
birden fazla diş fırçası bulunmasından hareketle, gerekli görülen kısımlarda ithalat miktarı ve
birim fiyatları, kg cinsinden de sunulmuş ve hesaplamalarda kullanılmıştır. İthalat değerleri ise
gözetim uygulamasından kaynaklanan ek kıymet beyanı etkisinden arındırılmıştır.
3.1 İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi
Soruşturma konusu ürünün tüm ülkelerden yapılan ithalat miktarı, 2019 ve 2020
yıllarında sırasıyla 33,8 ve 41,3 milyon adet iken, 2021 yılında bir önceki yıla göre %18
azalışla 33,7 milyon adet, 2022 yılında ise %9 azalışla 30,5 milyon adet seviyesine inmiştir.
2021-2022 döneminde ithalat değerleri ve kg bazında ithalat miktarları da benzer bir eğilimi
takip etmiştir.
2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ise ithalat miktarı, bir önceki yılın aynı dönemine
göre adet bazında %35 oranında azalarak 11,7 milyon adede, kg b azında %3 oranında artarak
284 bin kg’a ulaşmıştır.
Adet bazında ortalama ithal birim fiyatları incelendiğinde, 2019 yılında $/Adet birim
fiyatların 0,51 $/Adet olarak en yüksek seviyede gerçekleştiği, sonraki yıllarda düşüş
göstererek 2022 yılında 0,40 $ /Adet seviyesine gerilediği görülmektedir. İthal birim fiyatı,
2023 yılının ilk 6 ayında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %47 oranında artarak 0,50
$/Adet olarak gerçekleşmiştir.
6 31/12/2003 tarihli ve 25333 sayılı Resmî Gazete
İTHALAT Miktar Değer Birim Fiyat(B.F.) Değişim
YIL Adet Kg $ ($/Adet) ($/Kg) Adet Kg Değer
2019 33.813.414 594.091 17.249.850 0,51 29,0
2020 41.268.279 799.879 20.812.367 0,50 26,0 22% 35% 21%
2021 33.703.790 560.266 12.701.159 0,38 22,7 -18% -30% -39%
2022 30.516.843 525.672 12.156.826 0,40 23,1 -9% -6% -4%
2022 (6) 17.871.467 275.955 6.144.976 0,34 22,3
2023 (6) 11.683.203 284.230 5.887.276 0,50 20,7 -35% 3% -4%
Ortalama ithal birim fiyatlarının seyri $/Kg olarak incelendiğinde, 20 19 yılında en
yüksek seviye olan 29 $/Kg’a ulaşan birim fiyatların 2022 yılına kadar düşüş gösterdiği, 2022
yılında bir miktar artarak 23 $/Kg seviyesine ulaştığı, 2023 yılının ilk 6 ayında kaydettiği 20,7
$/Kg ile inceleme konusu yıllar içinde en düşük düzeye indiği anlaşılmaktadır.
3.2 Nispi İthalat
3.2.1. İthalatın Yerli Üretime Oranı
Nispi ithalat göstergesi olarak ithalatın yerli üretime oranı, adet bazında ithalat miktarının
yerli üretim miktarına oranlanması sonucunda elde edilmiş olup aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.
Nispi İthalat 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6)
İthalat/Yerli
Üretim* Endeks 100 115 103 90 100 67
* Banat ve Difaş firmalarının üretim miktarı kullanılmıştır
Soruşturma konusu dönemde ithalatın yerli üretime oranı dalgalı bir seyir izl emiştir.
2019 yılında 100 olan ithalatın yerli üretime oranı endeksi 2020’de 115 puana yükselmiştir.
Endeks 2021’de 103 puana, 2022’de 90 puana gerilemiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan
endeks 2023’ün aynı döneminde 67 puana gerilemiştir.
3.2.2. İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, başvuru sahibi firmaların sunduğu verilere dayalı
olarak oluşturulan yerli üretimin toplam yurtiçi satışları ile ithalat istatistikleri kullanılarak yurt
içi piyasa verisine ulaşılmıştır.
İthalatın Piyasa
Payı 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6)
Endeks 100 111 97 90 100 70
*Başvuruda bulunmayan diğer yerli üretici İdeal Standart firmasının yurtiçi satışları hesaplamalara dahil
edilmiştir.
İthalatın piyasa payı 2019 -2020 yılları arasında artarken bu tarih ten sonra azalmıştır.
2019 yılında 100 olan ithalatın piyasa payı endeksi 2021 yılında 97 puana, 2022 yılında 90
puana gerilemiştir. Dönemsel endeks ise 2022’nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023’ün aynı
döneminde 70 puana gerilemiştir.
Ülkeler
Ülke Payları (Miktar Adet)
2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6)
ÇHC 55% 49% 44% 40% 42% 52%
Vietnam 6% 7% 21% 31% 34% 10%
3.3 Ülkeler İtibariyle İthalat
2019-2022 yılları ile 2022 ve 2023(6) dönemi için, soruş turma konusu ürünün ülkeler
itibariyle ithalat verileri Ek -1b’de yer almaktadır. Adet bazında miktar verilerine göre
hazırlanan ve aşağıda sunulan özet tabloda, ithalatın 2022 yılında ağırlıklı olarak sırasıyla ÇHC
(%40), Vietnam (%31), Hindistan (%10) ve İrlanda’dan (%9) yapılmış olduğu ve bu 4 ülkenin
payının toplam ithalat miktarı içerisinde %90’a tekabül ettiği görülmektedir.
ÇHC menşeli ürünlerin toplam ithalat miktarı içerisindeki payı 2019 yılında %55 iken
2023 yılının ilk 6 ayında %52 olarak gerçekleşmiştir. Vietnam menşeli ürünlerin payında ise
inceleme konusu yıllar itibariyle belirgin değişiklikler olmuştur. Buna göre Vietnam menşeli
ürünlerin payı 2019 yılında %6’dan 2022 yılına kadar önemli ölçüde artarak %31’e yükselmiş,
2023 yılının ilk 6 ayında ise %10 seviyesine gerilemiştir. Aynı dönemde Hindistan menşeli
ürünlerin payı %13’ten %11’e, İrlanda menşeli ürünlerin payı ise %14’den %13’e gerilemiştir.
Diğer yandan, aşağıda yer alan tabloda ortalama ithal birim fiyatları, başlıca tedarikçi
ülkeler itibariyle $/adet ve $/kg bazında gösterilmiştir.
Ülke ayrımı yapılmaksızın ithalatın geneline bakıldığında adet bazında ortalama ithal
birim fiyatlarının 2019 -2021 yılları arasında gerilediği, 2023 yılının ilk 6 ayında ise yükseliş
gösterdiği anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tablod a, soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli
ürünlerin birim fiyatlarının da benzer eğilimi takip ettiği görülmektedir. Kg bazında ortalama
ithal birim fiyatları ise 2019-2022 yılları arası dalgalı bir seyir izlerken, 2023 yılının ilk 6 aylık
döneminde düşüş gösterdiği izlemektedir.
Hindistan 13% 14% 13% 10% 6% 11%
İrlanda 14% 20% 9% 9% 9% 13%
İsviçre 2% 1% 2% 4% 3% 1%
Rusya Federasyonu 1% 1% 3% 3% 2% 4%
Almanya 3% 3% 3% 1% 1% 1%
İsveç 1% 0% 1% 1% 1% 3%
İtalya 1% 0% 0% 0% 0% 1%
ABD 2% 3% 1% 0% 0% 0%
Diğer Ülkeler 0% 0% 0% 0% 0% 0%
Genel Toplam 100% 100% 100% 100% 100% 100%
Ülkeler
B.F.($/Adet) B.F.($/Kg)
2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6) 2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6)
ÇHC
0,47
0,31
0,29
0,28
0,25
0,32
26,6
17,7
17,2
16,1
16,0
16,9
Vietnam menşeli ürünlerin adet ve kg bazında birim fiyatları inceleme konusu dönem
boyunca diğer ülkelere kıyasla oldukça düşük seviyede gerçekleşmiştir. Mevcut en güncel
verilerin ait olduğu 2023 y ılının ilk 6 aylık döneminde ÇHC menşeli ürünler 16,9 $/kg ,
Vietnam menşeli ürünler 10,2 $/kg, Hindistan menşeli ürünler 18 $/kg ortalama birim fiyatla
ithal edilmiştir.
3.4 Fiyat Karşılaştırması
Soruşturma konusu ürünün yerli ve ithal olanlarının ortalama birim fiyatlarının
karşılaştırıldığı tablolar aşağıda yer a lmaktadır. Tablolarda sunulan verilerin hazırlanmasında
yerli ürünlerin ortalama ticari maliyeti, yurt içi satış fiyatları, ithal ürünlerin gümrük vergisi
eklenmiş CIF fiyatları ve ilgili dönemdeki ortalama döviz kuru kullanılmış olup, bu verilere
göre fiyat kırılması ve fiyat baskısı oranları hesaplanmıştır.
“Fiyat kırılması”, ithal ürünlerin fiyatının yerli ürünlerin fiyatının ne kadar altında
olduğunu, “fiyat baskısı” ise yerli ürünlerin ortalama birim ticari maliyetine makul bir kâr oranı
eklenmesiyle bulunan fiyatın, ortalama ithal birim fiyatı tarafından ne oranda baskılandığını
göstermektedir. Bu hesaplamalarda [(Yerli Fiyatı -İthal Fiyatı)/Yerli Fiyatı] formülü
kullanılmıştır. Fiyat yıpranması hesabında ise yerli ürün yurt içi satış fiyatları yıllık ÜFE
endeksi kullanılarak reel hale getirilmiştir. Soruşturma konusu ürünün adet bazında fiyat
karşılaştırması aşağıda yer almaktadır.
Fiyat Karşılaştırması Birim 2019 2020 2021 2022 2022
(1-6)
2023
(1-6)
Yurt İçi Satış Fiyatı TL/adet X X X X X X
$/adet X X X X X X
Ticari Maliyet TL/adet X X X X X X
Oluşturulmuş İthalat Birim
Fiyatı TL/adet 1,42 1,68 2,14 3,74 3,14 5,58
(Ticari Maliyet + %5 Kâr) $/adet X X X X X X
Ağırlıklı Ortalama Birim
İthal Maliyeti* $/adet 0,53 0,53 0,4 0,42 0,37 0,53
Fiyat Kırılması % X X X X X X
Fiyat Baskısı % X X X X X X
Vietnam
0,11
0,10
0,11
0,13
0,14
0,11
7,7
6,5
8,2
11,6
11,6
10,2
Hindistan
0,47
0,49
0,45
0,53
0,61
0,51
34,2
29,8
35,2
25,1
36,4
18,3
İrlanda
0,69
0,81
0,56
0,81
0,81
0,98
37,4
34,5
37,1
33,8
38,5
20,1
İsviçre
1,07
1,44
1,63
1,94
1,35
2,91
43,5
51,2
57,8
75,7
57,7
112,8
Rusya
Federasyonu
0,84
0,89
0,88
0,79
0,71
0,94
35,4
36,1
32,9
29,4
30,7
35,1
Almanya
0,71
1,33
0,90
0,69
0,67
1,89
37,2
59,8
47,1
32,0
33,5
42,5
İsveç
0,86
0,80
0,82
0,74
0,75
0,69
34,0
33,7
38,0
57,1
58,2
38,8
İtalya
0,63
0,95
0,96
0,90
0,91
1,16
25,5
26,6
30,0
36,9
39,9
51,0
ABD
0,93
0,99
0,88
1,11
1,23
1,51
37,0
34,2
31,1
31,8
37,3
23,9
Diğer
Ülkeler
0,51
0,80
0,63
1,44
5,31
1,87
13,0
12,6
14,3
27,6
27,8
48,8
Genel
Toplam
0,51
0,50
0,38
0,40
0,34
0,50
29,0
26,0
22,7
23,1
22,3
20,7
Fiyat Yıpranması (Yurt İçi
Satış Reel Fiyatı) TL/adet X X X X X X
Dolar Kuru 5,68 7,02 8,9 16,59 14,86 19,74
Kaynak: Banat A.Ş.,Difaş A.Ş., TÜİK, TCMB.
(*)Gözetim etkisinden arındırılmış ithal birim fiyatına %1 ithal masrafları ve %3,7 gümrük vergisi dâhil
edilmiştir. 2020 ve sonrası yıllar için ağırlıklı ortalama birim ithal maliyetine %5 oranında ilave gümrük vergisi
dahil edilmiştir.
Yukarıda sunulan verilere göre yerli üreticilerin yurt içi ortalama birim satış fiyatı
2019-2023(6) döneminde XX-XX $/adet aralığında seyrederken, ithal ürünlerin birim maliyeti
2019-2020 döneminde 0,53 $/adet’ten 2021 yılında 0,40 $/adet’e düşmüş, 2023 yılının ilk 6
aylık döneminde ise 0,53 $/adet’e yükselmiştir . Soruşturma dönemi boyunca tüm ülkelerden
yapılan ithalatın genel olarak yerli ürünlerde fiyat kırılması veya fiyat baskısına yol açmadığı
görülmektedir.
3.3 no.’lu başlık altında, menşe ülke bazında ithal birim fiyatlarında belirgin farklılıklar
bulunduğu ve ülkemize yapılan ithalatta bazı ülkelerin öne çıktığı belirtilmişti. Bu çerçevede,
soruşturma dönemi boyunca toplam ithalat miktarının ya rısından fazlasını oluşturan ÇHC ve
Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının diğer tedarikçi ülke fiyatlarının altında
seyretmesi, bu iki ülke menşeli ürünlerin fiyatlarının yerli ürün fiyatlarıyla karşılaştırılması
ihtiyacını doğurmuştur.
Fiyat Karşılaştırması
VİETNAM ($/ADET) Birim 2019 2020 2021 2022 2022 (1-
6)
2023
(1-6)
Yurt İçi Satış Fiyatı $/adet X X X X X X
Ağırlıklı Ort. Birim
İthal Maliyeti $/adet 0,11 0,11 0,12 0,15 0,15 0,12
Fiyat Kırılması
($/adet) % X X X X X X
Vietnam menşeli ürünlerin ithal birim maliyetlerinin, soruşturma konusu dönem
boyunca yerli ürün birim fiyatlarının altında seyre ttiği görülmektedir. Adet bazında birim
fiyatlar bakımından, 2019 yılından bu yana Vietnam menşeli ürünler, yerli ürünlerin yurt içi
satış fiyatlarını kırmış olup, 2023 yılının ilk 6 ayı itibariyle fiyat kırılması % X oranında
gerçekleşmiştir.
FİYAT
KARŞILAŞTIRMASI- Birim 2019 2020 2021 2022 2022 (1-6) 2023 (1-6)
ÇHC ($/ADET)
Yurt İçi Satış Fiyatı $/adet X X X X X X
Ağırlıklı Ort. Birim
İthal Maliyeti $/adet 0,49 0,34 0,32 0,3 0,28 0,35
Fiyat Kırılması ($/adet) % X X X X X X
ÇHC menşeli ithalatta adet bazında fiyatlar dikkate alındığında, ÇHC menşeli ürünlerin
ithal birim maliyeti soruşturma dönemi boyunca yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatının üstünde
seyrettiği ve yerli ürünlerde fiyat kırılmasına yol açmadığı görülmektedir.
Son olarak, ülkemize en çok ithalat gerçekleştiren firmanın ortalama ithal birim fiyatları
yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında, soruşturma konusu dönem boyunca
bu firmanın ithal ettiği ürünlerin, yerli ürünlerin fiyatını sürekli olarak kırdığı anlaşılmaktadır.
4. YERLİ ÜRETİM DALININ EKONOMİK GÖSTERGELERİ
Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi iki yerli üreticinin Banat ve Difaş
firmaları tarafından sağlanan, 2019 -2022 yılları ile 2022 ve 2023 yıllarının ilk yarısını
kapsayan verilerden ya rarlanılarak hazırlanmıştır. Tüketim rakamlarının hesaplamasında ise,
ülkemizde faaliyet gösteren başvuru sahibi yerli üreticiler ile başvuruya dahil olmayan İdeal
Standart Firmasının yurt içi satış miktarları ile ithalat miktarının toplanmasıyla iç piyasa
(tüketim) büyüklüğü elde edilmiştir. Tablolarda yer alan veriler, yıllık bazda 2019 rakamlarına
göre, 2023(6) dönemsel verisi ise 2022(6) rakamına göre endekslenmiştir.
4.1 Tüketim
Toplam
Tüketim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks* 100 109 95 91 100 91
*Başvuruda bulunmayan İdeal Standart firmasının yurt içi satışları toplam tüketim verisine dahil
edilmiştir.
İç piyasa büyüklüğünün yıllar içindeki değişimine bakıldığında, 2019 -2020 yılları
arasında arttığı bu yıldan sonra azaldığı görülmektedir. 2019 yılında 100 olan tüketim endeksi
2021’de 95 puana, 2022’de 91 puana gerilemiştir. Dönemsel endeks ise 2022’nin ilk 6 ayında
100 puandan 2023’ün aynı döneminde 91 puana gerilemiştir.
4.2 Üretim
2019-2021 yılları arasında yerli üretim miktarı önce yükseliş ardından düşüş
sergilemiştir. 2019 yılında 10 0 olan üretim endeksi 2021’de 97 puana gerilemiş, 2022’de 100
puana yükselmiştir. Dönemsel endeks ise 2022’nin ilk 6 ayında 100 puandan 202 3’ün aynı
döneminde 97 puana gerilemiştir.
4.3 Yurt İçi Satışlar
Yurtiçi
Satışlar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 106 104 105 100 105
*Başvuruda bulunmayan İdeal Standart firmasının yurt içi satışları da dahil edilmiştir.
Toplam yurt içi satış miktarları, 2020 yılında bir önceki yıla göre %6 oranında artarak
endeks 106 puana yükselmiş, 2021 ve 2022 yıllarında bir önceki yıl verilerine göre hafif
Üretim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 107 97 100 100 97
azalışla yatay bir görünüm seyrederken, 2023 yılının ilk yarısında ise 2022 yılının aynı
dönemine göre % 5 oranında artışla 105 puana yükselmiştir.
4.4 Yurt Dışı Satışlar
Yurtdışı
Satışlar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 107 101 141 100 68
Yerli üretici firmalar, yurt dışı satışlarındaki 2020 ve 2022 yıllarındaki artış dikkat
çekmektedir. 20 19 yılında 100 olan endeks 2020’de 107 puana, 2022’de 141 puana
yükselmiştir. Soruşturma döneminin son yılında yurtdışı satışlar belirgi ölçüce azalmıştır. Buna
göre dönemsel endeks 2022’nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023’ün aynı döneminde 68 puana
gerilemiştir.
4.5 Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
Kapasite ve
KKO 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
KKO Endeks 100 107 97 100 100 97
Kapasite
Endeks 100 100 100 100 100 100
Başvuru sahibi yerli üreticilerin toplam üretim kapasitesi soruşturma dönemi boyunca
değişiklik göstermemiştir. Kapasite kullanım oranı ise soruşturma konusu dönem boyunca
dalgalı bir seyir izlemiş, 2019 yılında 100 olan KKO endeksi 2020’de 107 puana yükselmiş,
2021’de 97 puana gerilemiştir. 2022 yılında hafif artışın ardından 2023’ün ilk altı aylık
döneminde 97 puana gerilemiştir.
4.6 İstihdam
İstihdam 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
İstihdam
Endeks 100 106 106 118 100 110
Yerli üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde istihdam ettiği doğrudan işçi
sayısı, soruşturma konusu döne m boyunca sürekli olarak yükselmiş olup, istihdam endeksi
2022 yılında 118’e ulaşmıştır. 2023 yılının ilk 6 ayında istihdam bir önceki yılın aynı
dönemine göre %10 oranında yükselmiştir.
4.7 Dönem Sonu Stoklar
Stoklar 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 162 197 222 100 96
Soruşturma konusu dönemde yerli üreticilerin dönem sonu stokları 2019 ve 2022 yılları
arasında düzenli olarak artmıştır. 2023 yılının ilk yarısında ise bir önceki yılın aynı dönemine
göre % 4 oranında azalış kaydetmiştir.
4.8 Verimlilik
İşçi başına bir yılda üretilen diş fırçası adedini gösteren istihdam verimliliği, 2019 ve 2020
yıllarında artış gösterirken 2021 ve 2023 yılları arasında sürekli olarak düşüş göstermiştir. İşçi
başına verimlilik endeksi 2023 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine % 12 azalarak
88 seviyesine gerilemiştir.
4.9 Kârlılık
Soruşturma konusu dönemin başl angıcı olan 2019 yılında 100 olarak kabul edilen
kârlılık endeksi, 2020 ve 2021 yılında düşüş göstererek sırasıyla 80 ve 62 puana gerilemiştir.
2022 yılında karlılıkta belirgin bir artış olmuş karlılık endeksi 141 puana yükselmiştir.
Dönemsel endeks ise 20 22’nin ilk 6 ayında 100 puandan 2023’ün aynı döneminde 93 puana
gerilemiştir.
4.10 Ekonomik Göstergelerin Değerlendirilmesi
Soruşturma konusu ürünün yerli üretimine ilişkin temel ekonomik göstergeler Ek -1c’de
yer almaktadır. Bu verilere göre soruşturma konusu dönemde toplam tüketim 2020 yılına kadar
artmış, bu yıldan sonra sürekli olarak azalış göstermiştir. Toplam tüketimdeki ithalatın payı ise
pandeminin kişisel bakım ürünlerine talebi arttırmasıyla birlikte 2020 yılında en yüksek
seviyesine %X oranına yükselm iş, bu yıldan sonra ithalatın azalmasıyla birlikte 2022 yılında
%X’e, 2023 yılının ilk yarısında %X’e gerilemiştir.
2019 ve 2022 yılları arasında yerli üretimin kapasitesi aynı kalırken yerli üreticilerin
üretim ve yurt içi satışlarına paralel olarak kapas ite kullanım oranları dalgalı bir seyir izlemiş,
kapasite kullanım oranları 2022 yılında % X’e ulaşmış, 2023 yılının ilk altı aylık dönemimde
en düşük seviyesi olan %X’e gerilemiş, stoklar ise 2022 yılında tüm zamanların en yüksek
seviyesi olan X milyon adet seviyesine yükselmiştir.
Soruşturma dönemi boyunca istihdam rakamlarının sürekli artmasına karşın, yerli
üretimin verimliliği sürekli düşüş kaydetmiştir. Yerli üreticilerin kârlılık oranları ise 2022
yılında soruşturma dönemi boyunca en yüksek seviyesin e ulaşarak %X oranında
gerçekleşmiştir. 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde ise kârlılık oranları bir miktar azalarak % X
olmuştur.
5. İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Verimlilik 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 101 92 85 100 88
Kârlılık 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
Endeks 100 80 62 141 100 93
İlgili taraflarca dile getirilen görüşler birçok noktada örtüşmektedir. Bu nedenle, tekrarı
önlemek amacıyla aktarılan görüşler konusuna göre sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır.
Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir.
- Önlem ile birlikte ithalat ve ithalatın yerli üreti me oranı düşmüştür. Artık yerli
sanayiye zarar verecek bir ithalat söz konusu olmadığından önlem süresi
uzatılmamalıdır.
DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 7. maddesi yürürlükteki bir korunma
önleminin süresinin hangi şartlarla uzatılabileceğini belirtme ktedir. Buna göre, korunma
önlemi uygulayan bir üye ülke, anlaşmanın genel prosedürlerine uymak kaydıyla, korunma
önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve sanayi
dalının intibak etmekte olduğunu gösteren deliller b ulunduğunu tespit etmiş olması halinde
önleminin süresi uzatılabilmektedir.
- Yerli sanayinin ekonomik göstergeleri önlemden sonra önemli şekilde iyileşme
göstermiş ve rekabetçi duruma gelmiş olduğundan önlemin uzatılması gerekli
değildir.
Yerli üretimin eko nomik göstergelerine ilişkin veriler Soruşturma Raporu’nun 4.
bölümünde değerlendirilmiş olup, rekabet koşullarına uyuma ilişkin konular 6. bölümde ele
alınmıştır.
- Korunma önlemi sebebiyle ülkemizde diş fırçası tüketimi düşmüştür. Bu da ağız ve
diş sağlığını olumsuz etkilemektedir.
Diş fırçası tüketiminin yıllar içindeki değişimine bakıldığında 2020 yılında pandeminin
kişisel bakım ürünlerine talebi arttırması ile birlikte diş fırçası tüketiminin de %10 oranında
arttığı görülmektedir. 2021 ve 2022 yılların ın verilerine bakıldığında pandemi dönemimde
olağandışı artan tüketim adediyle kıyaslandığında sırasıyla %7 ve %2 oranında baz etkisi
kaynaklı kısmen azalış gerçekleştiği, toplam tüketim adedinde kayda değer bir azalış
gerçekleşmediği görülmektedir. Niteki m 2023 yılı öncü göstergelerinden inceleme konusu
dönem olan 2019 yılında gerçekleşen tüketim seviyesini aşacağı öngörülmektedir. Ayrıca,
birden fazla diş fırçalarının bulunduğu paket halinde satılan diş fırçalarının bir adet olarak
kayıtlara geçtiği bilin mektedir. Bu durum adet bazında hesaplanan tüketim verilerinin
gerçekleşenden daha az görülmesine neden olmaktadır. Nitekim 2023 yılının ilk 6 aylık
dönenimde bir önceki yılın aynı dönemine göre kilogram bazında yapılan ithalata bakıldığında,
ithalatın %3 oranında attığı görülmektedir. Bu çerçevede, halihazırda uygulanmakta olan
korunma önleminin, ağız ve diş sağlığı için yüksek derecede önem taşıyan, soruşturma konusu
ürünün ülkemizdeki tüketim miktarını olumsuz etkilemediği değerlendirilmektedir.
-Diş fır çası ithalat birim fiyatları yerli üretimin yurtiçi satış fiyatlarında fiyat
kırılması-baskısı oluşturmadığından YÜD üzerinde zarar tehdidi söz konusu değildir.
Yerli üretimin fiyat karşılaştırmasına ilişkin veriler Soruşturma Raporu’nun 3.4.
bölümünde değerlendirilmiştir.
-Korunma önleminin uzatılmasında kamu yararı bulunmamaktadır.
Bilindiği üzere İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde bir malın benzer
veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi
oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edildiği hallerde ülke yararı göz önüne
alınarak, yapılacak soruşturma sonucunda korunma önlemi alınabilmektedir. Bu çerçevede,
korunma önlemi soruşturmalarında ülke yararı -kamu yararı unsuru soruşturmanın vazgeçilmez
bir unsuru olarak dikkate alınmaktadır.
-YÜD’nın kapasite artışı sektörü olumsuz etkilemiştir.
Yerinde doğrulama ziyaretlerinde YÜD tarafından yapılmış olan kapasite artışının
faaliyete geçmediği tespit edilmiş olup bu nedenle kapa site artışlarının henüz sektör üzerinde
olumsuz bir etkisinden söz edilememektedir.
Ancak kapasite artışlarının birim maliyetlerin düşürülmesi ve nitelikli yeni ürünlerin
üretilmesine imkan sağlaması yoluyla YÜD’nın ithalatla rekabet edebilecek düzeye eri şmesi
bakımından önem arz etmektedir.
6. YERLİ ÜRETİCİLERİN REKABET KOŞULLARINA UYUMU
Bu bölümde, soruşturma dönemi boyunca yerli üreticilerin sektördeki rekabet
koşullarına uyum sağlamak üzere yürüttüğü faaliyetler ele alınmakta ve yerli sanayi dalının -
gelecekte önlemin yürürlükte olmayacağı koşullara- intibak etmekte olduğunu gösteren deliller
ortaya konulmaktadır.
Soruşturma dönemi boyunca ithalatın piyasa payı azalırken yerli üretimin piyasa payı
arttırmıştır. Söz konusu dönemde başvuru sahibi firmaları n üretim kapasitelerinde değişim
olmamış buna rağmen kapasitelerini daha etkin kullanmaya başlayarak birim sınai maliyetleri
soruşturma konusu dönem itibariyle yıllar içinde artış göstermemiştir. Bu dönemde özellikle
yüksek maliyetli premium segmentte ürünlere portföylerinde daha fazla yer vermelerine karşın
ortalama birim sınai maliyetin aynı düzeylerde kalabilmiş olması, yerli üreticilerin birçok
ürünün imalatında sınai maliyetlerini düşürebildiğini ortaya koymaktadır.
Soruşturma konusu dönem boyunca öze llikle üretim, yurtiçi satışlar, istihdam ve
kârlılık gibi ekonomik göstergelerde yaşanan iyileşme yerli üreticilerin rekabetçi pazara uyum
sağlamak amacıyla başlattığı çalışmaları hızlandırabilmesine ve yeni yatırım planları
yapabilmesine imkân tanımıştır. Nitekim, başvuru sahibi her iki firma tarafından başlatılan diş
fırçası üretim tesisi inşaatlarının tamamlandığı ve söz konusu üretim tesislerinde yeni makine
yatırımlarının yapıldığı tespit edilmiş olup yeni yatırımların 2024 yılında faaliyete geçmesi
planlanmaktadır. Firmalar yeni yatırımlarla enerji verimliliği ve birim zamandaki üretim
miktarı yüksek yeni makineleri sayesinde, ürün birim maliyetlerini düşürerek, global ölçüde
rekabet edebilme gücüne erişebilmiş olacaktır.
Yerli üretim dalı, sektördek i en rekabetçi alanlardan olan pazarlama konusunda, iç
piyasada etkin bir pazarlama ağına sahip küresel firmaların ürünleri ile rekabet edebilmek
amacıyla yaptığı çalışmalar sonucunda daha güçlü ve yaygın bir pazarlama ağı kurmaya
başlamıştır. Firmalar bi linirliği ve marka imajının geliştirilmesine yönelik olarak yeni tanıtım
ve pazarlama faaliyetine daha fazla bütçe ayrılmıştır. Özellikle yurtdışında yeni pazarlara
açılmak ve daha etkili pazarlama aktivitelerinin yapılabilmesi amacıyla üst düzeyde, yetkin
personel istihdam edilmiş ve bu konuda önemli harcama bütçeleri oluşturulmuştur. Firmaların
daha kurumsal ve rekabetçi bir yapıya dönüştürülebilmesi amacıyla, pazarlama, satın alma,
insan kaynakları, e-ticaret gibi alanlarda uzman ekiplerden oluşan departmanlar kurulmuştur.
Ayrıca, korunma önlemi alınması sonrasında başvuru sahibi firmalarca premium
segmentte sınıflandırılan ürünlerin imalatına başlanmış özellikle pandemi sonrası gelişen ve
daha çok önem kazanan ağız sağlığı alışkanlıklarıyla uyumlu olacak şekilde yeni ve
fonksiyonel ürünler üretilmiştir. Nitekim, ürün çeşitliğinin arttırılması amacıyla hassas diş ve
diş etine sahip tüketicilere alternatif özellikli ürünler ile bioplastik sap ve kıllara sahip,
sürdürülebilirlik kapsamında geri dönüşüme katkı sağlayan özel diş fırçalarının üretildiği tespit
edilmiş olup yerli üretimin sektördeki gelişmelere uyum sağlayarak rekabet gücünü arttırdığı
anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, korunma önleminin yürürlüğe girmesiyle yerli üreticinin yeni üretim
tesisi kurdukla rı, üretim ve pazarlama yatırımları gerçekleştirdiği ve üst segmentte ve
tüketicinin tercihlerine uygun nitelikli ürün imalatına yoğunlaştığı, daha etkin bir kapasite
kullanımı ile imalat yaptığı ve kârlılığını makul seviyelere taşıyabildiği somut sayısal verilerle
ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede, korunma önleminin uygulandığı dönemde yerli sanayi
dalının yurtiçi piyasada rekabet gücünü arttırmaya başlayarak rekabet koşullarına intibak
etmekte olduğuna dair delillerin mevcudiyeti tespit edilmiştir.
7. KORUNMA ÖNLEMİNİN GEREKLİ OLMAYA DEVAM EDİP
ETMEDİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Bu bölümde mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için
gerekli olmaya devam edip etmediğinin tespitine yönelik değerlendirmeler yer almaktadır.
Soruşturma dönemi boy unca, diş fırçası ithalatı, 2020 yılında miktar (adet ve kg) ve
değer olarak artış gösterirken ortalama ithal birim fiyatında düşüş yaşanmıştır (2020 yılında
adet bazında 0,50 $, kg bazında 26 $). 2021 ve 2023 yılları arasında ithalat bir önceki yıllara
göre miktar (adet) ve değer bazında azalmıştır. Ülkemize en düşük birim fiyat ile tedarik
sağlayan Vietnam’ın, ithalat yaptığımız tüm ülkeler içerisindeki miktar payı 2 022 yılında
%31’e yükselmiş, ÇHC’nin payı ise %40’a gerilemiştir.
Yerli üretim göstergelerinde ise 2020 ve 2022 yılında belirgin bir iyileşme görülmüştür.
2023 yılının ilk altı aylık döneminde görece üretim miktarı hafif azalış kaydetmiştir. Aynı
dönemde ithalatın yerli üretime oranı ve piyasa payı soruşturma konusu dönemdeki en düşük
değerine ulaşarak sırasıyla % X ve % X olarak gerçekleşmiştir.
Soruşturma konusu dönem boyunca ithalatın yarısın dan fazlasının gerçekleştiği ÇHC
ve özellikle Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının son dönemdeki seyri, Vietnam
menşeli ürünlerin yerli ürünler le yoğun bir fiyat rekabeti içerisinde bulunduğunu
göstermektedir. 2019 yılından bu yana sürekli olarak yerli ürün fiyatlarında kırılmaya yol açan
Vietnam menşeli ürünler için fiyat kırılması adet bazında 2023 yılının ilk 6 ayında %X’den
%X’e yükselmiştir.
Soruşturma dönemince ÇHC menşeli ürünler yerli ürünler üzerinde bir fiyat kırılmasına
yol açmamalarına karşın, diğer ithalatçı ülkelere kıyasla son derece düşük birim fiyatlarıyla
yerli ürünleri fiyat yönünden de tehdit eder hale gelmiştir. Nitekim 2023 yılının ilk 6 aylık
döneminde ÇHC menşeli ürünlerin toplam ithalat içerisindeki payı 2020 yılından sonra sürekli
artarak % 52 seviyelerine yükselmiştir. Bu veriler, önlem sü resinin uzatılmaması halinde ÇHC
ve Vietnam menşeli ürünlerin ithalatının hızla yük selme olasılığının yüksek olduğuna işaret
etmektedir.
Ayrıca, International Trade Center (ITC) verilerine göre, 2022 yılında 9603.21
pozisyonunda yer alan diş fırçalarının (arayüz fırçaları dahil) küresel ihr acatında ilk sırada yer
alan ÇHC ’nin, yıllık 107 .550 ton üzerinde ve 8,89 $/Kg ortalama fiyatla gerçekleştirdiği
ihracatıyla diğer ülkelere ucuz diş fırçası ihraç etme imkânı taşımaya devam ettiği
anlaşılmaktadır.
Diğer yandan, yerli üreticiler rekabetçi pazara uyum sağlamak amacıyla çeşitli
çalışmalara başlamış ve yatırım planları yapmış, bunların bir kısmının ise gelecek dönemde
faaliyete geçmesi planlanmaktadır. Bu bakımdan, korunma önleminin süresinin uzatılmaması
halinde yerli üreticiler tarafından yapılan yatırımların sekteye uğraması söz konusu o lup,
sürdürülen AR-GE projeleri yoluyla üst segment ürünlerde farklı model ve konseptlerde ürün
arzını artırarak iç piyasadaki rekabetçiliği sağlamlaştırma stratejisi zarar görecektir.
Sonuç olarak, yerli üretimin kapasite kullanım oranlarında düşüş yaşanması, stoklardaki
artışlar, işçi başı verimlilik oranlarındaki düşüş önceki dönemlere göre ÇHC ve Vietnam
menşeli olanlar başta gelmek üzere daha ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi, yerli üreticilerin
rekabetçilik düzeylerini artırmak için giriştiği yat ırım ve faaliyetlerin sonuç vermesi için
zamana ihtiyaç olması nedenleriyle, mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya
gidermek için gerekli olmaya devam ettiği tespit edilmiştir.
8. SONUÇ
Soruşturma konusu dönemde, korunma önleminin etkisiyle özelli kle son yıllarda
ithalatta belirgin bir düşüş yaşandığı ve yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli
ölçüde bir toparlanma olduğu anlaşılmaktadır. 2019 yılından itibaren yerli üreticiler üretim ve
pazarlama yatırımları gerçekleştirmiş, üst segmentte ürün imalatına yoğunlaşmış, daha etkin bir
kapasite kullanımı ile imalat yapmış ve kârlılığı makul seviyelere taşıyabilmişlerdir. Bu
çerçevede yerli sanayi dalının intibak etmekte olduğuna dair delillerin mevcut olduğu sonucuna
varılmıştır.
Diğer taraf tan, yerli üretimin kapasite kullanım oranlarında düşüş yaşanması,
stoklardaki artışlar, işçi başı verimlilik oranlarındaki düş üş ile önceki dönemlere göre ÇHC ve
Vietnam menşeli olanlar başta gelmek üzere daha ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi yerli
üretim üzerinde bir tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, mevcut korunma
önleminin de etkisiyle meydana gelen olumlu gelişmelerin ve yerli üreticilerin uyum
konusundaki çalışmalarının devamı bakımından mevcut önlemin süresinin uzatılması önem
kazanmaktadır.
Sonuç itibariyle, soruşturma konusu ürünün ithalatına karşı uygulanan korunma
önleminin süresinin uzatılması için Anlaşma ve Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu
değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, diş fırçası ithalatında uygulanmakt a olan korunma
önleminin süresinin 3 yıl daha uzatılması ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması uyarınca
mevcut korunma önleminin liberalize edilerek aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde
uygulanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir.
GTİP
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK
1.Dönem
(03/02/2024-02/02/2025)
2. Dönem
(03/02/2025-02/02/2026)
3.Dönem
(03/02/2026-02/02/2027)
9603.21.00.00.19 0,13 ABD Doları/Adet 0,11 ABD Doları/Adet 0,09 ABD Doları/Adet
Ek-1a İlgili Taraflar
1 DİĞER AB AB Türkiye Delegasyonu
2 DİĞER RUSYA Rusya Federasyonu Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Mümessilliği
3 DİĞER TAYVAN Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu
4 DİĞER MALEZYA Malezya Kualalumpur Ticaret Musavirligi
5 İTHALATÇI TÜRKİYE Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi A.Ş
Ek – 1b Ülkeler İtibariyle İthalat
Ülkeler
Miktar (Bin Adet) Miktar (Ton) Değer (Bin $)
2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6) 2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6) 2019 2020 2021 2022 2022
(6)
2023
(6)
Çin 18.445 20.246 14.840 12.210 7.512 6.078 324 357 254 210 119 116 8.615 6.310 4.355 3.383 1.897 1.961
Vietnam 2.169 2.712 7.075 9.467 6.116 1.189 30 44 96 110 72 13 232 282 792 1.269 833 128
Hindistan 4.548 5.860 4.503 3.168 1.093 1.259 63 97 58 67 18 35 2.153 2.882 2.047 1.690 664 645
İrlanda 4.660 8.318 3.145 2.659 1.599 1.461 86 196 47 64 34 71 3.224 6.760 1.749 2.163 1.290 1.426
İsviçre 573 561 603 1.131 507 140 14 16 17 29 12 4 611 807 984 2.193 684 409
Rusya
Federasyonu 452 502 977 935 440 504 11 12 26 25 10 13 379 448 855 735 313 472
Almanya 1.102 1.360 1.100 314 254 161 21 30 21 7 5 7 780 1.805 988 216 171 304
İsveç 273 194 204 236 143 346 7 5 4 3 2 6 234 155 168 174 108 241
İtalya 427 133 106 114 57 76 11 5 3 3 1 2 269 127 102 102 52 88
ABD 557 1.107 387 93 54 21 14 32 11 3 2 1 520 1.092 342 104 66 32
Diğer Ülkeler 73 30 25 5 1 3 3 2 1 0 0 0 37 24 16 7 3 6
Genel
Toplam 33.813 41.268 33.704 30.517 17.871 11.683 594 800 560 526 276 284 17.250 20.812 12.701 12.157 6.145 5.887
Ek – 1c Yerli Üretim Dalı Ekonomik Göstergeleri
Ekonomik Göstergeler Birim 2019 2020 2021 2022 2022-06 2023-06
İthalat Adet (Bin) 33.813 41.268 33.704 30.517 17.871 11.683
Üretim Endeks 100 107 97 100 100 97
Yurt İçi Satışlar* Endeks 100 106 104 105 100 105
Yurt Dışı Satışlar Endeks 100 107 101 141 100 68
Tüketim* Endeks 100 109 95 91 100 91
İthalat/Yerli Üretim Endeks 100 115 103 90 100 67
İthalatın Piyasa Payı Endeks 100 111 97 90 100 70
İthal Ürün Birim Fiyatı $/Adet 0,51 0,50 0,38 0,40 0,34 0,50
Yerli Ürün Birim Ticari Maliyeti Endeks 100 104 104 111 100 75
Yerli Ürün Yurt İçi Satış Fiyatı Endeks 100 111 106 104 100 73
Kapasite Endeks 100 100 100 100 100 100
KKO Endeks 100 107 97 100 100 97
Stoklar Endeks 100 162 197 222 100 96
İstihdam Endeks 100 106 106 118 100 110
Verimlilik Endeks 100 101 92 85 100 88
Kârlılık Endeks 100 80 62 141 100 93
Fiyat Kırılması % X X X X X X
*Başvuruda bulunmayan İdeal Standart firmasının verileri dahil edilmiştir.