Tebliğler · No: 2024/7 · Resmî Gazete: 2024-06-28
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/202888
28 Haziran 2024 CUMA Resmî Gazete Sayı : 32586
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2024/7)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 12/1/2024 tarihli ve 32427 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2024/1) ile açılan ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği ç erçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararı
içermektedir.
MADDE 2- (1) Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi ve bulguların yer aldığı soruşturma özet raporu EK
1’de yer almaktadır.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu soruşturma sürecinde varılan tespitler
ışığında aşağıda yer alan tabloda GTİP’leri ve tanımları belirtilen eşyanın ithalatında İthalatta Korunma Önlemleri
Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde 3 yıl süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmasına, Dünya
Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının (Anlaşma) 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet
tanınmasına, Anlaşmanın 12.3 maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın ihra catçıları olarak önemli bir menfaati
olan DTÖ üyeleri ile talep olması halinde, istişarelerde bulunulmasına ve önlemin istihsali hususunda
Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliğiyle karar vermiştir.
Ek Mali Yükümlülük
GTİP Eşya Tanımı 1. Dönem* 2. Dönem 3. Dönem
4805.12.00.00.00 Yarı kimyasal saman selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı
87 ABD
Doları/Ton
86 ABD
Doları/Ton
85 ABD
Doları/Ton
4805.19.10.00.00 İkincil elyaf (Wellenstoff)
4805.19.90.00.00 Diğerleri
4805.24.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr. veya daha az olanlar
4805.25.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr. dan fazla olanlar
* Korunma önleminin uygulanacağı her bir dönem, Kâğıt İthalatında Korunm a Önlemi Uygulanmasına İlişkin Kararın yürürlüğe
giriş tarihinden itibaren başlamak üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
MADDE 4- (1) 20/3/2024 tarihli ve 32495 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2024/5) yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
EK-1
FLUTİNG VE TESTLAYNER KAĞIT İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA
ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN SORUŞTURMA ÖZET RAPORU
1. Soruşturmaya ilişkin genel bilgiler
1.1 Başvuru
Türkiye’de üretim yapan kâğıt üreticileri adına Kâğıt Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği
(AGED) tarafından Bakanlığımıza yapılan başvuruda, farklı türde kâğıt ürünleri ithalatının
mutlak ve nispi olarak arttığı, bu durumun ise yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar oluşturduğ u
iddiası ile anılan eşyanın ithalatında korunma önlemi uygulanması talep edilmiştir.
Yapılan ön inceleme sonucunda, fluting ve testlayner olarak adlandırılan kâğıt türleri için
korunma önlemi incelemesi yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Başvuru sahibi firmalar, Modern Karton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kipaş Kâğıt
İşletmeleri Anonim Şirketi, Kahramanmaraş Kâğıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Varaka
Kâğıt Sanayi Anonim Şirketi, Halkalı Kâğıt Karton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve
Pehlivanoğlu Kâğıt Mamulleri ve Ambalaj Sanayi Ticaret Anonim Şirketidir. Mopak A.Ş.’den
soruşturma sürecinde güncel veri temin edilememiş olduğundan, başvuru sahibi firmalar
arasında değerlendirilmemiş ve anılan firma verileri zarar değerlendirmesinde kullanılmamıştır.
Mopak A.Ş. firması olumsuz piyasa koşulları sebebiyle 13/5/2024 tarihinden itibaren
Dalaman’daki kâğıt fabrikasını kapatma kararı aldığını duyurmuştur.
1.2 Başvurunun temsil durumu ve yerli üretici firmalara ilişkin bilgi
Başvuru sahibi firmalar soruşturma konusu eşyanın Türkiye’deki üretiminin önemli bir kısmını
gerçekleştirmektedir. Bu durumda, başvuru sahibi firmaların İthalatta Korunma Önlemleri
Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde “yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip
malların tamamını veya önemli bir kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üretici”
tanımını karşıladığı değerlendirilmektedir.
1.3 Soruşturma açılması
Yapılan ön inceleme sonucunda, ithalat artışı ve yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde
bozulmalar olması neticesinde ortaya çıkan zarar veya zarar tehdidi ve her ikisi arasında illiyet
bağının bulunduğuna ilişkin saptamalar 4/1/2024 tarihinde İthalatta Korunma Önlemleri
Kuruluna sunulmuş, Kurul başvuru konusu eşya için Korunma Önlemi Soruşturması açılmasına
karar vermiştir.
Bu çerçevede, 12/1/2024 tarihli ve 324 27 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2024/1) ile Kurul kararı ilan edilerek başvuru
konusu eşya ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması açılmıştır. Ayrıca, soruşturmanın
açıldığına ilişkin bildirim 17/1/2024 tarih ve G/SG/N/6/TUR/31 kodu ile Dünya Ticaret Örgütü
(DTÖ) internet sitesinde yayımlanmıştır.
1.4 İlgili taraflar ve tarafları dinleme toplantısı
Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara istenen bilgi ve belgeleri sunmaları ve varsa sözlü
olarak dinlenme taleplerini iletmeleri için soruşturmanın açılış tarihinden itibaren 30 gün süre
verilmiştir. Bununla birlikte süre uzatma talepleri, ilgili mevzuat hükümle ri çerçevesinde
karşılanmıştır.
Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde Türkiye’de yerleşik ithalatçı firma sıfatıyla 6, yurtdışı
ihracatçı sıfatıyla 10 ve yabancı hükümet/diplomatik temsilcilik/sektör kuruluşu niteliğinde 12
adet olmak üzere toplam 28 ade t ilgili taraf başvurusu alınmış ve ilgili tarafların görüşlerinin
dinlenilmesi amacıyla 4/4/2024 tarihinde kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir.
İlgili tarafların listesi Ek 1a’da yer almaktadır.
1.5 Yerinde inceleme
Soruşturma kapsamında, başvuru sahibi firmalardan yerli üretim dalının yarısını temsil eden
Modern Karton ile Kipaş Kâğıdın başvuru esnasında Bakanlığımıza beyan etmiş olduğu
ekonomik göstergeler tablosu çevrimiçi olarak doğrulanmış, sonrasında Modern Karton’un
üretim tesislerinde yeri nde inceleme ziyareti gerçekleştirilerek beyan etmiş olduğu verilerin
doğruluğu bir kez daha teyit edilmiştir.
1.6 Soruşturma dönemi
Soruşturma dönemi olarak 1/1/2019 ile 31/12/2023 tarihlerini kapsayan beş yıllık dönem esas
alınmıştır.
2. Soruşturma konusu ürün
2.1 Soruşturma konusu ürünün tanımı, kullanım alanları ve gümrük tarife istatistik
pozisyonu
Fluting kâğıt, dayanıklılığı artırmak için karton kutuların üretiminde kullanılan bir dalgalı
kartondur. Karton kutuların iç kısımlarında yer alan dalgalı t abakalar fluting kağıdından
yapılmaktadır. Testlayner kâğıt ise karton kutuların dış yüzeylerinde kullanılan bir tür kaplama
kağıdıdır. Ana kullanım alanı karton ambalaj malzemeleridir. Her iki kâğıt türü de genellikle
geri dönüştürülmüş selülozdan üretile n ve geri dönüştürme sürecinde kolayca yeniden
kullanılabilen özelliğe haiz ürünlerdir.
Yukarıda kullanım alanı belirtilen soruşturma konusu eşya Türk Gümrük Tarife Cetvelinde
(TGTC) 48.05 Gümrük Tarife Pozisyonu altında sınıflandırılmakta olup soruşturma
kapsamında bulunan eşyaya ilişkin bilgiler aşağıda yer alan tabloda ayrıca gösterilmektedir.
Sıra GTİP Eşya Tanımı
1 4805.12.00.00.00 Yarı kimyasal saman selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı
2 4805.19.10.00.00 İkincil elyaf (Wellenstoff)
3 4805.19.90.00.00 Diğerleri
4 4805.24.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr.veya daha az olanlar
5 4805.25.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr. dan fazla olanlar
2.2 Soruşturma kapsamında bulunan eşyada muafiyet talepleri
Soruşturma sürecinde ithalatçı yerli firmalar tarafından 4805.11 GTP’li ve “yarı kimyasal odun
selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı” tanımlı eşyanın bazı özel kalite ve teknik özelliklere sahip
olduğu, Türkiye’de üretiminin bulunmadığı veya yeterli düzeyde üretiminin olmadığı
belirtilerek bahse konu eşyanın soruşturma kaps amından çıkarılması ve korunma önlemi
uygulanmaması talep edilmiştir.
Bu çerçevede, soruşturma kapsamından çıkarılması talep edilen GTP kodu, tanımı ve teknik
özellikleri belirtilen eşyaya yönelik yurtiçi üretim ve kapasite durumuna ilişkin yapılan
inceleme sonucunda belirli teknik özelliklere sahip eşyanın Türkiye’de üretiminin olmadığı
anlaşılmış olup söz konusu eşyaya ilişkin muafiyet talebi, kullanıcı sektörlerin üretimlerinin
aksamamasını teminen değerlendirmeye alınarak soruşturma kapsamı dışında bırakılmıştır.
2.3 Soruşturma konusu ürünün üretim süreci ve benzer/doğrudan rakip ürün tespiti
Fluting kâğıt, dayanıklılığı artırmak için karton kutuların üretiminde kullanılan bir tür dalgalı
kartondur. Dalgalı karton kutuların iç kısmında yer alan dalgalı t abakalar fluting kağıdından
yapılmaktadır. Fluting kâğıdın üzerindeki dalgalı tabakalar arasında boşluklar bulunur ve bu
boşluklar, kutunun esnekliğini ve darbelere karşı dayanıklılığını sağlar. Fluting kağıtlar
genellikle geri dönüştürülmüş selülozdan üretilir ve geri dönüştürme sürecinde kolayca yeniden
kullanılabilir.
Testlayner kâğıt, genellikle karton kutuların dış yüzeylerinde kullanılan bir tür kaplama
kağıdıdır, genellikle iki katmandan oluşur: Üst katman, düzgün bir yüzey sağlamak için daha
düşük lif içeriğine sahipken, alt katman daha dalgalı ve dayanıklı olacak şekilde tasarlanmıştır.
Ana kullanım alanı karton ambalaj malzemeleridir. Çeşitli boyutlarda ve kalınlıklarda olabilen
testlayner, baskılı veya baskısız olarak tercih edilebilir. Kalitesi, dayanıklılığı ve ekonomik
maliyeti nedeniyle yaygın olarak kullanılan bir ambalaj malzemesidir. Çoğunlukla geri
dönüştürülmüş selülozdan üretilen ve üzerine yapıştırılabilen veya lamine edilebilen bir tür
kraft kağıttır.
Geri dönüşüm yoluyla elde edilen elyaf, kâğıt hamuru endüstrisi için hammadde niteliğini haiz
bir üründür. Geri dönüştürülerek elde edilen elyaf piyasadaki selüloz hamura göre uygun fiyatı
ve atık kâğıt geri dönüşümünün teşvik edilmesiyle birlikte toplam hammaddelerin yaklaşık üçte
birini o luşturur hale gelmiştir. Elyaf üretiminde üretilecek kâğıdın dayanıklılığı ve diğer
özelliklerine katkı sağlamak amacıyla belli oranlarda yardımcı kimyasallar kullanılması da
gereklidir.
Geri dönüştürülen kâğıdın etkin kullanımı için atık kâğıdı uygun kalite standartlarında toplamak
ve sınıflandırmak gerekir. Bu nedenle, toplanan atık kâğıt, geri dönüşüm tesislerinde plastik,
cam, metal vb. kâğıt dışı maddelerden mümkün olduğu kadar ayıklanır. Ayıklanan geri
kazanılmış kâğıt genellikle balya presleri tarafı ndan sıkıştırılarak balyalar halinde endüstriyel
tesislere gönderilir.
Öncelikle geri dönüştürülmüş atık kâğıt edinilir. Sonrasında, mekanik veya kimyasal yollarla
kâğıt hamuru hazırlanır. Hazırlanan hamur, bir dizi makine tarafından işlenir ve düz kâğıt
yaprakları oluşturulur. Bu aşamada, kâğıt özellikle kalınlık ve yoğunluk açısından belirli
özelliklere sahip olacak şekilde ayarlanabilir. Oluşturulan düz kâğıt yaprakları arasına fluting
katman eklenir. Bu katman genellikle dalgalı bir yapıya sahiptir ve mukavvanın dayanıklılığını
artırır. Kâğıt, genellikle büyük kurutma makinalarında kurutulur. Bu aşama, kâğıdın istenen
nemi ve dayanıklılığına ulaşmasını sağlar. Kuruyan kâğıt, belirli genişlikteki rulolara kesilir.
Bu rulolar daha sonra kullanılmak üzere d epolanır. Üretilen fluting kâğıdı, müşteri taleplerine
ve uygulama gereksinimlerine göre çeşitli son işlemlerden geçebilir. Bu işlemler, örneğin yüzey
kaplaması veya baskı içerebilir. Özetle, genel üretim süreçleri benzerdir, ancak ürünlerin belirli
özellikleri ve uygulamaları için gereken özelliklerde farklılıklar olabilir. Her iki kâğıdın da
mukavva üretiminde kullanılmasının temel nedeni, dayanıklılıklarını artırmak ve ambalaj
malzemeleri olarak kullanılabilecek sağlam kartonları elde etmektir.
Soruşturma konusu ürünün yerli ve ithal olanları arasında üretim süreci, teknik özellikler,
dağıtım kanalları ve kullanıcı/tüketici tercihleri açısından farklılık bulunmamaktadır. İthal ve
yerli ürünler birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal özellikleri, teknolojileri
benzerlik göstermektedir. Ayrıca, yerli üretim dalı ithal edilen ürünlerin çok büyük
çoğunluğunu üretebildiğinden ithal ve yerli ürünler rakip ürünlerdir. Bu faktörler göz önüne
alındığında yerli üretilen kağıtlar ile ithal edilenler benzer ürün olarak değerlendirilmektedir.
2.4 Soruşturma konusu eşyanın ithalatında uygulanan mevzuat
Soruşturma konusu eşya ithalatında 2024 yılı İthalat Rejimi Kararı kapsamında %0 oranında
gümrük vergisi, Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ülkeleri hariç ise %10
oranında ilave gümrük vergisi uygulanmaktadır. İthalatta alınan KDV oranı %20
seviyesindedir.
Ayrıca, ilgili eşyanın ithalatında 31/12/2023 tarihli ve 32416 dördüncü mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Bak anlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat
Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2024/5) kapsamında gıda ve yem sanayinde
kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler için Tarım ve Orman
Bakanlığı’ndan alınacak uygunluk belgesi aranmaktadır.
Söz konusu eşyanın ithalatında uygulanmakta olan vergilere ilişkin detaylı bilgiler aşağıda yer
alan tabloda gösterilmektedir.
Gümrük Vergileri (%) İlave
Gümrük
Vergisi
(%)
AB-STA
Ülkeleri
Hariç
Sıra GTİP KDV
(%)
AB-
EFTA
STA-
TTA
Singapur Venezuela BAE TPS-OIC EAGÜ ÖTDÜ DÜ
1 4805.12.00.00.00 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10
2 4805.19.10.00.00 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10
3 4805.19.90.00.00 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10
4 4805.24.00.00.00 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10
5 4805.25.00.00.00 20 0 0 0 0 0 0 0 0 10
3. İthalat artışı ve ithalatın gerçekleşme koşulları
Soruşturma konusu eşya için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurtiçi piyasadan aldığı payın
ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibarıyla seyri aşağıda gösterilmektedir.
Raporun bu kısmında 2019-2023 tam yıl ithalat verileri kullanılmış olup 4805.11 GTP’li eşya
soruşturma kap samından tamamen çıkarıldığından bahse konu GTP’e ilişkin ithalat verileri
kullanılmamıştır.
3.1 Mutlak ithalat
Yıllar Miktar
(ton)
Değer
($)
B.F.
($/ton)
DİR
%
Değişim %
Miktar
(ton)
Değer
($)
B.F.
($/ton)
2019 166.403 67.881.732 408 2 - - -
2020 190.584 78.526.624 412 4 15% 16% 1%
2021 233.802 141.612.751 606 3 23% 80% 47%
2022 248.068 190.215.999 767 3 6% 34% 27%
2023 340.265 153.595.682 451 2 37% -19% -41%
Soruşturma konusu eşyanın 2019 -2023 yılları arasında gerçekleşen toplam ithalatına ilişkin
veriler yukarıdaki tabloda gösterilmektedir.
Buna göre, ithalat miktarının soruşturma dönemi boyunca artış gösterdiği tespit edilmiş olup
2019 yılında 166,4 bin ton seviyesinde olan ithalatın 2020 yılında %15 artışla 190,5 bin ton
seviyesine, 2021 yılında %23 artışla 233,8 bin ton seviyesine, 2023 yılında %6 artışla 248 bin
ton seviyesine ve 2023 yılında %37 artışla 340,2 bin ton seviyesine yükseldiği görülmektedir.
Bununla birlikte, soruşturma döneminin ilk yılı olan 2019 yılında 166,4 bin ton sevi yesinde
olan ithalat 2023 yılında 340,2 bin ton seviyesine yükselmiş, %104 oranında artış göstermiştir.
İthalat değeri ise soruşturma dönemi boyunca 2023 yılı hariç olmak üzere düzenli bir şekilde
artış göstermiş, 2019 yılında 67,8 milyon $ olan ithalat de ğeri 2020 yılında %16 artışla 78,5
milyon $’a 2021 yılında %80 artışla 141,6 milyon $’a 2022 yılında %34 artışla 190,2 milyon $
seviyesine yükselmiştir. Ancak, ithalat miktarının bir önceki yıla göre 2023 yılında %37
oranında artmasına karşın ithalat değer i -ithal birim fiyatların %41 oranında önemli düşmesi
sonucunda- %19 azalışla 153,6 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, soruşturma
döneminin ilk yılı olan 2019 yılında 67,8 milyon $ seviyesinde olan ithalat değeri 2023 yılında
%126 oranında artış göstererek 153,6 milyon $ seviyesine yükselmiştir.
İthal birim fiyatlar soruşturma dönemi boyunca artış göstermiş olmakla birlikte 2023 yılında
bir önceki yıla göre önemli ölçüde, %41 oranında azalış kaydederek 451 $/ton seviyesinde
gerçekleşmiştir.
Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında yapılan ithalatın miktar bazında toplam ithalat içinde
payı soruşturma dönemi boyunca ortalama %2-4 civarında seyretmiştir.
3.2 Nispi ithalat (İthalatın yerli üretime oranı)
Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri aşağıda yer
alan tabloda endeks ve değişim oranlarıyla birlikte gösterilmiştir.
Nispi İthalat Birim 2019 2020 2021 2022 2023
İthalat
Miktarı Ton 166.403 190.584 233.802 248.068 340.265
İthalatın Yerli
Üretime Oranı Endeks 100 102 125 146 210
Nispi ithalat (ithalatın yerli üretime oranı) soruşturma dönemi boyunca artış kaydetmiş,
2019’da 100 seviyesinde olan endeks değeri 2020’de 102’ye, 2021’de 125’e, 2022’de 146’ya,
2023’de ise önemli ölçüde artarak 210 seviyesine yükselmiştir. Öte yandan nispi ithalatta,
soruşturma döneminin son yılında ilk yılına göre %110 oranında ciddi bir artış yaşanmıştır.
3.3 İthalatın piyasa payı
İthalatın
Piyasa Payı Birim 2019 2020 2021 2022 2023
İthalatın
Piyasa Payı Endeks 100 100 115 142 185
İthalatın piyasa payı, 2019 ve 2020 yıllarında yatay seyrettikten sonra soruşturma dönemi
boyunca sürekli artış göstermiştir. Buna göre, 2019’da 100 olan endeks değeri 2021’de 115’e
2022’de 142’ye, 2023’de 185’e yükselerek soruşturma dönemindeki en yüksek seviyesine
ulaşmıştır. Soruşturma döneminin ilk yılına göre son yılında artış oranı %85 olarak
gerçekleşmiştir.
3.4 Ülkeler itibarıyla ithalat
Ülke Adı Miktar (ton) Değer (milyon $)
2019 2020 2021 2022 2023 2019 2020 2021 2022 2023
Almanya 65.925 80.209 69.348 77.849 102.335 29 36 40 61 50
İsrail 43.926 41.498 30.783 32.705 69.855 14 14 19 18 25
Macaristan 0 4.115 4.022 5.445 27.417 0 2 2 4 11
Polonya 5.895 9.266 13.155 20.593 24.737 3 4 9 18 13
İspanya 7.502 6.170 7.278 8.733 24.273 3 2 4 5 10
Slovakya 0 0 7.251 12.067 14.599 0 0 6 11 8
İtalya 1.701 2.333 15.703 9.562 14.206 1 1 10 9 6
Romanya 9.494 10.806 14.708 5.716 7.148 4 4 9 5 3
Fransa 1.703 3.001 7.791 10.065 5.384 1 1 5 8 2
Mısır 0 100 9.997 20.593 4.653 0 0 6 18 2
Liste Toplamı 136.146 157.498 180.038 203.326 294.609 55 64 110 157 131
Genel Toplam 166.403 190.584 233.802 248.068 340.265 68 79 142 190 154
Yukarıdaki tabloda 2023 yılı itibarıyla miktar bazında ithalattan en fazla pay alan on ülkeden
2019-2023 döneminde gerçekleştirilen ithalatın miktarları ile ithalatın değerleri yer almaktadır.
Buna göre, 2023 yılı itibarıyla miktar baz alınarak yapılan sıralamaya göre soruşturma konusu
eşya ithalatında Almanya’nın (%30) ilk sırada yer aldığı, ardından İsrail (%21), Macaristan
(%8), Polonya (%7) ve İspanya’nın (%7) geldiği görülmektedir.
Bununla birlikte, ithalatın gerçekleştirildiği ilk on ülkenin sekizinin AB üyesi ülkelerden
oluştuğu ve 2023 yılında Fransa hariç olmak üzere AB üyesi ülkelerden ithalatın artt ığı tespit
edilmiştir. Ayrıca, genel ithalat bir önceki yıla göre %37 oranında artarken, toplam ithalatın
yaklaşık %60’ının yapıldığı ilk üç ülkeden ithalat genel ithalattan ayrışarak %72 oranında artış
göstermiştir.
3.5 Gelişme yolundaki ülkeler (GYÜ) itibarıyla ithalat
Korunma Önlemleri Anlaşmasının 9 uncu maddesi “Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir
ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde 3'ü ve toplu olarak
yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolunda ki üye ülkelerin ilgili ürünün toplam
ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece, korunma tedbirleri uygulanmayacaktır” hükmünü
içermektedir.
Bu hüküm çerçevesinde, muafiyet tanınacak ülkeler listesinin tamamı Ek 2b’de yer almaktadır.
Söz konusu muafiyet, her bir muaf ülke için 2023 yılı toplam ithalatının %3’ü (10.208 ton) ve
tüm muaf ülkeler için toplam ithalatın %9’u (30.264 ton) seviyesinde belirlenecek tarife
kontenjanı şeklinde uygulanacaktır.
3.6 İthalatın gerçekleşme koşulları
İthal ürünlerin yurtiçi piyasadaki rekabet koşullarını güçlendiren fiyat dışında yerli üretim dalı
tarafından üretilen ürünler arasında kalite, teknik özellikler, tasarım ve tüketici tercihleri
açısından farklılık bulunmamaktadır.
3.7 Öngörülmeyen gelişme
Soruşturma dönemi boyunca Türkiye’nin soruşturma konusu eşya ithalatında her yıl, bir önceki
yıla göre ithalat artışı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, ithalattan en fazla pay alan ilk
on ülkeden sekizinin AB üyesi ülkelerden oluştuğu görülmektedir.
Diğer taraftan, kâğıt sektörüne ilişkin bazı araştırma raporlarında, dünya genelinde yiyecek ve
içecek, tüketici ürünleri, kâğıt ve ambalaj gibi sektörlere son kullanıcının giderek artan talebinin
bulunduğu; bunun da fluting ve testlayner gibi ambalaj, paketleme ve lojistik işinde sıkça
kullanılan kâğıt cinslerine talebi artırdığı ve artırmaya devam edeceği ifade edilmektedir.
(Testliner and Fluting Paper Market Size In 2023 : Share, Trends, Opportunities Analysis Forecast Report By 2030)
Kâğıt sektörüne ilişkin bir diğer sektörel haberde, Avrupalı bazı üreticilerin 2018’de yeni
yatırımlara giriştiği, söz konusu yatırımlar ile önümüzdeki dönemde Avrupa’daki fluting ve
testlayner üretim kapasitesinin 3,2 milyon tona ulaşacağı ifade edilmektedir. (Corrugated board attracts
big European investments)
Paketleme sektörüne yönelik bilgilerin yer aldığı ‘Packaging Gateway’ isimli internet sitesinde
de bir Alman firması olan ‘Smurfit Kappa’nın 2022 yılındaki 42,2 milyon dolarlık yatırım ile
kâğıt üretim kapasitesini 70 bin tondan 450 bin tona yükselteceği ifade edilmektedir. (Smurfit Kappa
invests in German paper mill site)
Yukarıda yer verilen bilgiler de göstermektedir ki özellikle Avrupa ülkelerinde kâğıt sektöründe
yatırımlar hızlı bir şekilde artmış ve iç talebin üzerinde bir üretim kapasitesi oluşmuştur.
Nitekim, trade map verilerinden, 2022 yılının ilk aylarında meydana gelen Rusya-Ukrayna krizi
sebebiyle AB ülkelerinin Rusya’ya yaptığı fluting ve testlayner ihracatını n önemli ölçüde
düştüğü, söz konusu ürünlerin ihracatının ülkemize kaydığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Eurostat verilerinin incelenmesinden AB ülkelerinin Çin’e soruşturma konusu
eşya ihracatı, Çin’in pandemi döneminde dünya ülkelerinden ayrışarak tam kapanma ve sıfır
kovid uygulamasını benimsemesi nedeniyle ciddi bir şekilde düşerek 2021 yılında bir önceki
yıla göre %71, 2022 yılında ise %81 azalış kaydederek 29,8 bin ton seviyesine gerilemiş olup
bahse konu dönemde AB menşeli eşyanın ihracatının bir kısmının düşük birim fiyatla ülkemize
kaydığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, Avrupa’da özellikle 2020 yılından itibaren fluting ve testlayner yatırımlarının hızlı
bir şekilde ve yüksek oranda artması, AB’nin muhtemel pazarlarından Rusya’nın, Rusya -
Ukrayna savaşı nedeniyle kapanması ile Çin’in pandemi döneminde tam kapanma ve sıfır kovid
uygulamasını benimsemesi nedeniyle AB’nin Çin’e ihracatının düşmesi hususlarının Türkiye
için öngörülmeyen gelişmeler niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir.
4. Ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi
Bu bölümde yer verilen soruşturma konusu eşyanın yerli üretimine ilişkin ekonomik
göstergeler, başvuru sahibi firmaların sağladığı verilere ve ithalat istatistiklerine
dayanmaktadır.
4.1 Tüketim
Tüketim Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Türkiye Toplam Tüketimi Endeks 100 115 122 105 111
Tüketim verisine başvuru sahibi firmaların yurtiçi satış verileri ile ithalat verileri konsolide
edilerek ulaşılmıştır. 2019’da 100 olan endeks değeri 2021 yılına kadar artarak 122 seviyesine
yükselmiş, 2022’de azalarak 105, 2023’de artarak 111 olarak gerçekleşmiştir.
4.2 Üretim
Üretim Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Türkiye Toplam Üretimi Endeks 100 112 112 102 97
2019 yılında 100 olan endeks değeri 2020’de 112’ye yükselmiş, 2021’de durağanlaşarak cüzi
miktarda artarak yatay seyretmiş, 2022’de 102’ye, 2023’de 97 seviyesine düşmüştür.
Bu veriler ışığında, üretimdeki bozulmanın 2021 yılından sonra meydana geldiği, 2023 yılında
yaşanan üretim kaybının tamamının depremden kaynaklanmadığı/deprem bölgesinde yerleşik
Kahramanmaraş ve Kipaş Kâğıdı kayda değer ölçüde etkilemediği, 2023 yılındaki üretim
kaybının süregelmekte olan negatif konjonktürel hareket dolayısıyla ortay a çıktığı
değerlendirilmektedir.
4.3 Yurtiçi satışlar
Yurtiçi
Satışlar Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Miktar Endeks 100 115 120 101 101
Soruşturma konusu eşyanın yurtiçi satışları 2019 yılında 100 seviyesindeyken 2022’ye kadar
düzenli bir şekilde artarak 120 seviyesine yükselmiştir. 2022 yılında azalarak 101 seviyesine
düşmüş, 2023’de değişim yaşanmamıştır.
4.4 Yurtdışı satışlar
Yurtiçi
Satışlar Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Miktar Endeks 100 97 52 78 51
Yurtdışı satışlar soruşturma dönemi boyunca aşağı yönlü bir trendi takip etmiş olup yalnızca
2022 yılında artış yaşandığı görülse bile yine de soruşturma döneminin ilk yılı olan 2019’a göre
oldukça düşük seviyede gerçekleşmiştir.
Buna göre, 2019 yılında 100 seviyesinde olan yurtdışı satışlar , 2020 yılında 97, en yüksek
üretim miktarının gerçekleştiği 2021’de 52 seviyesine düştükten sonra 2022 yılında 78
seviyesine yükselmiş ancak 2023’de azalarak soruşturma döneminin en düşük seviyesi olan
51’e gerilemiştir.
Bununla birlikte, yurtdışı satışla rın toplam satışlar içindeki payının önemsiz düzeyde olduğu
anlaşılmaktadır.
4.5 Kapasite
Kapasite Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Miktar Endeks 100 100 100 100 103
KKO Endeks 100 112 113 102 95
Soruşturma konusu eşyanın yerli üreticilerinin üretim kapasitesi soruşturma dönemi boyunca
yatay seyretmiş olup soruşturma dönemi başında 100 olan endeks değeri 2023 yılında cüzi
miktarda artarak 103 seviyesine yükselmiştir.
Bununla birlikte, var olan kapasitenin ne kadarının üretimde kullanıldığının gösterge si olan
kapasite kullanım oranı (KKO) ise üretim miktarındaki değişimlerle birlikte 2019 yılında 100
seviyesindeyken 2021 yılına gelindiğinde 113 seviyesine yükselmiştir. Ancak, 2021 yılından
sonra kendini gösteren diğer ekonomik göstergeleri bozucu gelişmelerle birlikte KKO’da da bir
düşüş yaşanmış, 2022 yılında 102 seviyesine, 2023 yılında ise soruşturma dönemini boyunca
gerçekleşen en düşük seviye olan 95 seviyesine gerilemiştir.
4.6 Stoklar
Stoklar Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Miktar Endeks 100 69 66 89 102
2019 yılında 100 endeks değerine sahip olan dönem sonu stoklar 2020’de 69, 2021’de 66
seviyesine düştükten sonra 2022’de 89, 2023’de 102 seviyesine yükselmiştir.
4.7 İstihdam
İstihdam Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Direkt İşçi
Sayısı Endeks 100 106 108 112 122
İstihdam soruşturma dönemi boyunca sürekli artış göstermiş olup 2023 yılında bir önceki yıla
göre 122 seviyesine ulaşmıştır.
4.8 Verimlilik
Verimlilik 2019 2020 2021 2022 2023
Ton/Kişi Endeks 100 105 104 91 80
İstihdam edilen kişi başına düşen üretim miktarı olarak hesaplanan verimlilik soruşturma
dönemi boyunca 2020 yılı hariç düşüş göstermiş olup en yüksek seviyesine 2020 yılında
ulaşmıştır.
2019 yılında 100 endeks değerine sahip olan verimlilik, 2023’de %20 azalarak soruşturma
döneminin en düşük seviyesi olan 80’e kadar gerilemiştir.
4.9 Karlılık
Karlılık Birim 2019 2020 2021 2022 2023
Karlılık Endeks 100 298 704 397 -21
Soruşturma dönemi boyunca pozitif seyreden karlılık oranı 2021 yılından sonra meydana gelen
karlılıktaki azalışa paralel olarak 2023 yılında negatife dönmüş, 2019 yılında 100 olan endeks
değeri 2023’de -21 olarak gerçekleşmiş, zarar edilmiştir.
4.10 Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi
Ekonomik Göstergeler Birim 2019 2020 2021 2022 2023
İthalat Ton 166.403 190.584 233.802 248.068 340.265
Tüketim Endeks 100 115 122 105 111
Üretim Endeks 100 112 112 102 97
İthalatın Yerli Üretime
Oranı Endeks 100 102 125 146 210
İthalatın Piyasa Payı Endeks 100 100 115 142 185
Yurtiçi Satışlar Endeks 100 115 120 101 101
Yurtdışı Satışlar Endeks 100 97 52 78 51
Kapasite Endeks 100 100 100 100 103
KKO Endeks 100 112 113 102 95
Stoklar Endeks 100 69 66 89 102
İstihdam Endeks 100 106 108 112 122
Verimlilik Endeks 100 105 104 91 80
Karlılık Endeks 100 298 704 397 -21
Soruşturma konusu eşyanın mutlak ithalatı soruşturma dönemi boyunca düzenli bir şekilde
2020 yılında %15, 2021 yılında %23, 2022 yılında %6, özellikle soruşturma döneminin son yılı
olan 2023 yılında ise miktar bazında ani ve keskin olarak nitelendirilebile cek ölçüde %37
oranında artış göstererek 340,2 bin ton seviyesine yükselmiştir. Bununla birlikte, 2023 yılında
ithalat, soruşturma döneminin ilk yılı olan 2019’a göre %104 oranında artış göstermiştir. Bu
itibarla, ithalatın soruşturma dönemini kapsayan beş yıl boyunca mutlak olarak arttığı ve
özellikle son yılda ani ve keskin bir artış göstermiştir.
Bununla birlikte, ithalatın yerli üretime oranlanmasıyla elde edilen nispi ithalatın gelişimi
incelendiğinde ise mutlak ithalatın gelişimine benzer bir kompozis yonla karşılaşılmaktadır.
Buna göre, soruşturma konusu eşyanın nispi ithalatı soruşturma dönemi boyunca düzenli bir
şekilde artmış, 2019 yılında 100 olan endeks değeri 2020’de 102’ye, 2021’de 125’e, 2022’de
146’ya, soruşturma döneminin son yılı olan 2023’de %44 artışla 210 seviyesine yükselmiştir.
Ayrıca, mutlak ve nispi ithalat artışına paralel olarak ithalatın piyasa payının da soruşturma
dönemi boyunca yukarı yönlü bir trend izlediği görülmektedir. Buna göre, 2019 ve 2020
yıllarında 100 olan endeks değer i 2021’de 115’e, 2022’de 142’ye 2023’te soruşturma
döneminin en yüksek seviyesine olan 185’e yükselmiştir.
Başvuru sahibi firmaların ekonomik göstergeleri 2022 yılına kadar olumlu seyretmiş olsa da
2022 yılından itibaren ekonomik göstergelerinde bozulmalar olduğu göze çarpmaktadır. Öyle
ki, üretim 2022’de 102’ye, 2023’de tekrar azalarak 97’ye düşmüştür. İthalatın yerli üretime
oranlanmasıyla elde edilen nispi ithalat ve ithalatın piyasa payı soruşturma dönemi boyunca ve
özellikle son yılda artmış, yurtiçi satışlar 2021 yılından sonra önemli ölçüde azalarak 2021’de
120 seviyesindeyken 2022’de 101 seviyesine düşmüştür.
Diğer yandan, ekonomik göstergelerdeki genel eğilimine paralel olarak 2021 yılında yaklaşık
113 seviyesinde olan kapasite kullanım oranı sonraki dönemlerde 2022’de 102’ye, 2023’de ise
95 seviyesine kadar gerilemiştir. Kişi başına üretim miktarını temsil eden verimlilik 2020
yılında en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra soruşturma dönemi boyunca sürekli azalmış 2019
yılında 100 olan endeks değeri 2023’de 80’e gerilemiştir.
Faaliyet karının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen karlılık ise 2022 yılına kadar pozitif
seyretmiş, 2022 yılından itibaren azalmaya başlamıştır. Buna göre, 2021 yılında 704 olan
endeks değeri, 2022’te 397’ye, 2023’te -21 sev iyesine kadar düşmüştür. Bir diğer ifadeyle
karlılık oranı son yılda %105 oranında azalış kaydetmiştir.
5. Nedensellik bağı
5.1 Fiyat kırılması ve baskısı
Soruşturma konusu eşyanın ithal birim fiyatlarıyla yurtiçi satış birim fiyatları karşılaştırılmış,
soruşturma dönemi boyunca 2021 ve 2023 yılları hariç olmak üzere yurtiçi satış fiyatlarının
ithal birim fiyatların altında seyrettiği, ithal birim fiyatların yurtiçi satış birim fiyatlarını
kırmadığı görülmüştür. Ancak, 2021 ve 2023 yıllarında yurtiçi satış fiyatlarının ithal birim
fiyatların üzerinde olması dolayısıyla fiyat kırılmasının ortaya çıktığı tespit edilmiştir.
Diğer yandan, %10 makul kar oranı eklenerek elde edilen yurtiçi satış fiyatı verisiyle ithal birim
fiyatlar karşılaştırıldığında ise 2019 -2022 yılları arasında ithal edilen soruşturma konusu
eşyanın, başvuru sahibi firmaların yurtiçi fiyatları üzerinde bir baskı oluşturmadığı fakat 2023
yılında ithal birim fiyatların ciddi bir şekilde düşmesi sonucunda fiyat baskısının olduğu
anlaşılmıştır.
5.2 Fiyat dışı faktörler
İthal ürünlerin yerli üretim dalı tarafından üretilen soruşturma konusu eşya karşısında rekabet
koşullarını güçleştiren kalite, teknik özellikler, tasarım, tüketici tercihi vb. fiyat dışı faktör
bulunmamaktadır.
5.3 Diğer faktörlerin etkisi
Bu bölümde, soruşturma konusu eşyanın ithalatındaki artış dışında kalan faktörlerin yerli
üretim dalı üzerinde zarara yol açıp açmadığı hususu incelenmiştir.
Yerli üretim dalının öngörülemeyen gelişmeler kaynaklı 2023 yılında gerçekleşen ani ve keskin
ithalat artışından ötürü gördüğü zararın diğer faktörlerden kaynaklanmadığı
değerlendirilmektedir. Olası bu faktörlere ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır.
İhracatta düşüş: ihracat yerli üretim dalının toplam satışları içinde yerli üretim dalı içinde zarara
neden olacak kadar yüksek bir paya sahip değildir. Nitekim Türkiye yurtiçi kâğıt pazarı
tüketimin canlı olduğu geniş bir pazar olup ihracat, yerli üretim dalının önceliği konumunda
değildir. Bu itibarla, zararın sebebi ihracat s atışlarındaki azalmanın yarattığı olası bir zarar
değildir.
Tüketimde daralma: Türkiye toplam tüketimi daralmamakta olup, tüketim 2022 yılı hariç olmak
üzere sürekli artmıştır. Bununla birlikte, 2019 yılına göre 2023 yılında toplam tüketim %11
oranında artış kaydetmiştir.
İç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi: Yerli üretim dalının üretim kapasitesi iç
piyasa talebini aşan boyutta olsa da ithalat artışının yaşandığı son döneme kadar makul kapasite
kullanım oranları ile zarar etmeden faaliyet gösterilmiştir. Ayrıca, soruşturma dönemi boyunca
kapasite cüzi miktarda değişmiştir. Dolayısıyla, görülen zararın nedeni iç piyasada talebi aşan
boyutta üretim kapasitesi değildir.
Alternatif ürünlerin gelişmesi/yeni gelişen teknolojilere ayak uydurulamaması: Yerli üretim
dalı ithalatla rekabet edebilecek şekilde başvuru konusu ürünleri üretebilmekte olup bu
dönemde getirilen herhangi bir alternatif ürün veya teknoloji olmamıştır. Diğer taraftan yerli
üretim dalı tarafından kalite ve teknik özellik itibariyle üretilmeyen ürünler soruşturma kapsamı
dışında tutulmuştur.
Finansman giderlerinde, amortisman giderlerinde ya da diğer giderlerdeki artış: gibi bir durum
söz konusu değildir. Zira, finansman, amortisman ve faaliyet giderleri toplamının ticari maliyet
içindeki payı soruşturma dönemi süresince aynı seviyede devam etmiştir.
6 Şubat 2023 depremi: soruşturma dönemi boyunca ithalatın seyri incelendiğinde, 2019 yılında
166,4 bin ton seviyesinde olan ithalatın 2020’de %15 artarak 190,5 bin tona, 2021’de %23
artarak 233,8 bin tona, 2022’de %6 artarak 248 bin tona, 2023’te ise %37 oranında artarak
340,2 bin ton seviyesine yükseldiği görülmektedir. Bununla birlikte, deprem bölgesinde
yerleşik Kipaş ve Kahramanmaraş Kâğıt deprem neticesinde bir miktar üretim kaybına uğramış
olsa da diğer yerli üreticilerin üretim kapasitelerinin iç talebi karşılayacak düzeyde olması, 2022
yılından devreden stoklarla birlikte 2023 yılında ihracat için ayrılmış malın iç piyasaya arz
edilmesi dolayısıyla, arz yönlü sıkıntıdan kaynaklı bir ithalat artışı olmadığı
değerlendirilmektedir.
6. İlgili taraf görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu kısımda, soruşturma kapsamında ilgili taraflarca dile getirilen görüşler sınıflandırılmıştır.
Söz konusu görüşlerin birçok noktada örtüşmesi nedeniyle tekrarı önlemek amacıyla ilgili taraf
görüşleri dile getiren taraflara göre değil, ileri sürülen görüşlerin konusuna göre
sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin değerlendirmelere
de görüşlerin altında yer verilmektedir.
Görüş 1: Yerli üretim dalının inceleme dönemi boyunca ekonomik göstergelerindeki
değişimler ele alındığında, korunma önlemi uygulanması için gerekli şartlar oluşmamıştır.
Buna göre, zarar etmek bir yana genel olarak yerli üretim dalının oldukça iyi bir durumda
olduğu görülmektedir. Öyle ki mutlak ithalat artışı, nispi ithalat artışı ile diğer ekonomik
göstergelerde herhangi bir bozulma olmadığı anlaşılmaktadır. Pandemi sonrası dönemde
kendini gösteren aşağı yönlü trendin sebebi, nihai ürüne olan tüketici talebin in azalması
dolayısıyla paketleme ve lojistik sektörüne ilişkin talebin azalması nedeniyle paketleme ve
lojistik işinde kullanılan kâğıdın arzının azalarak başvuru sahibi firmaların ekonomik
göstergelerinde bozulmaya yol açmasıdır.
Cevap 1: 3. bölümde yer alan “ithalat artışı ve ithalatın gerçekleşme koşulları” başlığı ile 4.
bölümde yer alan “ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi” başlıkları altında yerli üreticinin ekonomik
göstergeleri ve yerli üretim dalının ithalat verileri ile konsolide edilen piyasa ver ilerine ilişkin
değerlendirmeler bulunmakta olup yerli üreticinin ekonomik göstergeleri detaylı bir şekilde
incelenmiş, mutlak ithalat, nispi ithalat ve ithalatın piyasa payının soruşturma dönemi boyunca
artış kaydettiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, dünya genelinde pandemi döneminde edinilmiş ve pandemi sonrası dönemde
pekiştirilmiş alışveriş ve tüketim alışkanlıklarından vazgeçilmemiş, halihazırda yükselmekte
olan e-ticaret trendi pandemiyle birlikte hem tüketici hem üretici açısından yukarı yönlü ivme
kazanmış, öyle ki öncesinde e -ticareti kullanmamış kimseler olan, geleneksel yollarla satış
yapan üretici ile alış yapan tüketici ilk kez dijital platformlarda buluşmuş, böylelikle tüketici
birçok seçenek arasından gelişen lojistik imkanlar (aynı gün teslimat vb.) ve güvenli ödeme
seçenekleriyle birlikte faydasını maksimize edebilme, üretici ise karını maksimize edebilme
şansı bulmuştur. Buna göre, dünya çapında e -ticaret hacmi 2017 -2027 döneminde en büyük
artışı pandeminin başladığı 2020 yılında kayd etmiş, sonrasında sektör büyümeye devam
etmiştir.
Dünya Çapında E-Ticaret Hacmi
Yıllar 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Milyar $ 2.382 2.982 3.351 4.248 4.988 5.311 5.784 6.330 6.876 7.467 8.034
Değişim % - 25 12 27 17 6 9 9 9 9 8
*2023 yılı itibarıyla gerçekleşmesi öngörülen sayılar kullanılmış olup https://www.statista.com/statistics/379046/worldwide-retail-e-
commerce-sales/ kaynağından yararlanılmıştır.
Pandemi sonrasında dönemde tüketim miktarı, dolayısıyla talep miktarı azalmamış, talebin
yapısı ile tüketici tercihleri çevrimiçi platformlara yönelmiş, öyle ki 2019 yılında satışlar
içerisinde e -ticaretin payı %13,6 iken 20 20’de %18’e, 2021’de %19,5’e, 2022’de %20,4,
2023’de ise %21,1 seviyesine yükselmiştir. Bu trendin ilerleyen dönemlerde de yükselmeye
devam etmesi beklenmektedir. (https://www.trade.gov/impact-covid-pandemic-ecommerce)
Öte yandan, e-ticaretin hayatımıza getirdiği kolaylıklarla birlikte küresel anlamda talep artmış,
ticaret hacmi artmıştır. Bunun bir parçası olarak ise yiyecek -içecek, tüketici ürünleri, ambalaj
vb. sektörlerde kullanılmaya yarayan ve fluting ve testlayner gibi kağıtlar kullanılarak üretilen
oluklu mukavva sektöründe yatırım ve üretim faaliyetleri hız kazanmıştır (Corrugated board attracts big
European investments - Paper Advance). Bununla birlikte, oluklu mukavva sektörünü destekleyici nitelikte
olan soruşturma konusu eşyanın da yatırım ve üretim faaliyetleri hız kazanmıştır ( Smurfit Kappa
invests in paper mill site in Germany (packaging-gateway.com).
Bu veriler ışığında, pandemi döneminde edinilen çevrimiçi alışveriş alışkanlığı ve bunun hem
tüketici hem üretici üzerindeki olumlu etkisiyle birlikte küresel anlamda ticaret hacminin arttığı,
e-ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte ambalaj, lojistik gibi yan sektörlerin de bundan beslendiği,
bunun bir parçası olarak oluklu mukavva sektöründe yeni yatırımlara girişilerek üretim
hacminin artırıldığı, oluklu mukavva üretiminde girdi niteliğini haiz fluting ve testlayner gibi
kağıtlara olan talebin yükseldiği sonucu çıkarılmaktadır.
Ayrıca, soruşturma döneminin ilk yılı olan ve pandeminin bir yıl öncesine tekabül eden 2019
yılına g öre 2023 yılında soruşturma konusu eşyanın tüketimi yukarıda belirtilen madde
başlıkları çerçevesinde yaklaşık %11 oranında artmış, bu durum madde 4.1’de incelenmiştir.
Görüş 2: Analize 2023 yılının Şubat ayında gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli depremin
etkisi dahil edilmemiş olup 2023 yılında yaşanan ithalat artışı depremden kaynaklanmaktadır.
Cevap 2: Oransal olarak en büyük ithalat artışı 2023 yılında yaşanmış, ithalat miktarı inceleme
dönemindeki en yüksek seviyesi olan 340,2 bin tona yükselmiştir. Ancak, ithalat
istatistiklerinin incelenmesinden inceleme dönemi boyunca her yıl düzenli olarak ithalatın
artmış olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre ithalat, 2020’de %15, 2021’de %2 3, 2022’de %6,
2023’de %37 oranında artış kaydetmiştir. İnceleme döneminin ilk yılı olan 2019’a göre 2023
yılında ise ithalat %104 oranında artmış olup yaşanan ithalat artışı son yıla özgü değildir.
Bununla birlikte, deprem bölgesinde yerleşik Kahramanmara ş ve Kipaş Kâğıt depremden
etkilense bile yerli üretim dalı ülke talebini karşılayabilecek düzeyde ve kapasitededir.
Kahramanmaraş’ta bulunan PM1 hattı 2023 yılının sonuna kadar, PM3 hattı ise 2023 yılı Eylül
ayına kadar durmuş olup firmanın Kütahya’da yerleşik PM3 hattı kesintisiz üretime devam
etmiştir.
Ayrıca, deprem nedeniyle bir miktar üretim kaybı yaşansa bile 2022 yılından devreden stoklarla
birlikte 2023 yılında ihracata ayrılan mal iç piyasanın kullanımına arz edilmiş, iç talep
karşılanmıştır.
Üretim yapısındaki bozulmanın, 2021 yılında sonra meydana geldiği, 2023 yılında yaşanan
üretim kaybının depremden kaynaklanmadığı/depre min deprem bölgesinde yerleşik firmaları
kayda değer ölçüde etkilemediği, 2023 yılındaki üretim kaybının süregelmekte olan negatif
konjonktürel hareket dolayısıyla ortaya çıktığı değerlendirilmektedir.
Görüş 3: 2023 yılının ilk yarısında gerçekleşen ithala t artışının ana nedeni öngörülmeyen
gelişme olarak nitelendirilen Rusya -Ukrayna krizi olarak belirtilmiş olup ithalat artışının
nedeninin bu gelişme olmadığı değerlendirilmektedir.
Cevap 3: Konuya ilişkin yapılan değerlendirme soruşturma raporunun 3.7 nci bölümü altında
yer alan “öngörülmeyen gelişme” başlığı altında ele alınmıştır.
Görüş 4: 4805.11 GTP’inde yer alan ve “yarı kimyasal odun selülozlu ondüle (fluting) kâğıdı”
tanımlı eşya Türkiye’de üretilmemekte, bu sebeple soruşturma kapsamı dışında bırakılmalıdır.
Bununla birlikte, 4805.24 GTP’inde yer alan ve “m2 ağırlığı 150 gr.veya daha az olanlar”
tanımlı eşyanın içine hem testlayner hem beyaz testlayner girmekte, karışıklık olmamasını
teminen GTP ayrıştırması yapılması gerekmektedir. Ayrıca, beyaz test layner üretimi
Türkiye’de sınırlı sayıda, sınırlı firma tarafından yapılmakta olup nitelik bakımından ithal
ürünle kalite açısından rekabet edecek düzeyde değildir. Bununla birlikte, daha düşük gramajlı
beyaz testlaynerın Türkiye’de üretimi bulunmamaktadır.
Cevap 4: Soruşturma konusu 4805.11 GTP’li ve “yarı kimyasal odun selülozlu ondüle (fluting)
kâğıdı” tanımlı eşyaya ilişkin yapılan değerlendirme 2.2 nci bölümde yer almaktadır.
Diğer taraftan, Türk Gümrük Tarife Cetvelini, eşyanın menşeini, gümrük kıymet ini, gümrük
rejim ve formalitelerini taraf olunan anlaşmalara ve uluslararası uygulamalara uygun olarak
düzenlemek ve uygulanmasını sağlamak Gümrükler Genel Müdürlüğünün görev ve yetki
alanında bulunmaktadır.
Bununla birlikte, Türkiye’de hem testlaynerın h em de beyaz testlaynerın üretimi bulunmakta,
kâğıt üretim makinalarında bir üründen diğer ürüne geçişkenlik kolaylıkla sağlanabilmekte olup
üretim tercihi talebin yapısına göre şekillenmektedir.
Ayrıca, beyaz testlayner noktasında çeşitli gramajlarda kâğıt üretilmekte olup benzer şekilde
üretim tercihi talebin yapısına göre şekillenmekte, oldukça verimli bir şekilde dünya
standartlarında üretilebilmektedir.
7. Rekabet uyum planı
Korunma önlemi uygulamasıyla yerli üreticilerin piyasa koşullarına uyumunun
kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Bu bölümde, başvuru sahibi yerli üretici firmaların
uluslararası rekabete uyum amacıyla hâlihazırda gerçekleştirmekte olduğu ve gelecek dönemde
gerçekleştirmeyi düşündüğü planlarına yönelik başvuru sahibi firmalar tarafından beyan edilen
bilgiler sunulmaktadır.
Mevcut durumda, yerli üreticilerin beyanlarından yurtdışında faaliyet gösteren rakip firmalarla
rekabet edebilmek adına, üretim verimliliğini çevre dostu ve sürdürülebilir olacak şekilde
artırma, hammadde ve enerji giderlerini minimize edebilmek için maliyet etkin üretim yapısını
tesis etmeye yönelik stratejik yatırımlarla yurtiçi kâğıt kullanıcılarının değişen ihtiyaçları
çerçevesinde AR-GE ve yatırım faaliyetleri hedeflenmektedir.
Bu çerçevede, yerli üretim dalının ithalat nedeniyle kapasitelerinin tamamını kullanamadıkları
ancak korunma önleminin uygulanması durumunda kullanamadıkları kapasitelerini devreye
sokmayı planladıkları ifade edilmektedir.
8. Değerlendirme
Soruşturma konusu eşyanın ithalat seyri ile yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinin ve piyasa
koşullarının birlikte ele alınması sonucunda, ithalatta mutlak ve nispi bir artışın olduğu ve yerli
üreticilerin bu ithalattan ciddi zarar gördüğüne ilişkin tespitler yapılmıştır.
Bununla birlikte, soruşturma dö nemi boyunca ülkemizin fluting ve testlayner kâğıt ithalatı
incelendiğinde, her yıl bir önceki yıla göre ithalat artışı olduğu tespit edilmiş olup 2023 yılı
itibarıyla ithalattan en fazla pay alan ilk on ülkeden sekizinin AB üyesi ülkelerden oluştuğu
görülmektedir.
Diğer taraftan, kâğıt ve ambalaj gibi sektörlere son kullanıcının giderek artan talebinin
bulunduğu; bunun da fluting ve testlayner gibi ambalaj, paketleme ve lojistik işinde sıkça
kullanılan kâğıtlara olan talebi artırdığı, bu çerçevede Avrupa Birliği’ne mensup birçok ülkede
yeni yatırımlara girişildiği ve söz konusu yatırımlarla birlikte Avrupa’daki fluting ve testlayner
üretim kapasitesinin artırılacağı bilinmektedir.
Ayrıca, trademap verilerinden, 2022 yılının ilk aylarında meydana gelen Rusya -Ukrayna krizi
sebebiyle AB ülkelerinin Rusya’ya yaptığı fluting ve testlayner ihracatının önemli ölçüde
düştüğü, söz konusu ürünlerin ihracatının ülkemize kaydığı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, yerli üreticinin ekonomik göstergelerini bozucu gelişmelerin önümüzdeki
dönemlerde de etkisini sürdüreceği ve halihazırda fluting ve testlayner kağıt üreticileri üzerinde
ciddi zarar meydana getirdiği yönünde açık kanıtların bulunduğu anlaşılmış olup nihai korunma
önlemi alınmaması durumunda düşük birim fiyatlı itha lat artışının artarak devam etmesinin
kuvvetle muhtemel olduğu ve bu çerçevede yerli üretim dalının öngörülmeyen ithalat artışına
bağlı olarak ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidine maruz kalmaya devam edeceği
değerlendirilmektedir.
Bunun yanında, yerli üretimin durumunu etkileyebilecek diğer faktörlerin ciddi zarar üzerinde
etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, ithalat artışı ile ciddi zarar arasında
nedensellik bağının bulunduğu ve soruşturma konusu ürünlerin ithalatına karşı korunma önlemi
uygulanması için İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat kapsamında gerekli şartların
oluştuğu değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan, Mopak A.Ş. firmasının soruşturma devam ederken olumsuz piyasa koşulları
sebebiyle Dalaman kâğıt fabrikasındaki üretimine son vermesi ithalat artışından kaynaklı ciddi
zararın firmalar üzerindeki etkisini göstermektedir.
Bilindiği üzere, korunma önlemleri bağlamında Türkiye’nin yasal dayanağını oluşturan
2004/7305 sayılı İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Kararın 6 ncı ma ddesinde “bir malın
benzer veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar
tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edildiği hallerde ülke yararı göz önüne
alınarak, yapılacak soruşturma sonucunda korunma önlemi alınabilir” hükmü amirdir.
Soruşturma raporunun çeşitli bölümlerinde de ifade edildiği gibi yerli üreticilerin üretim
kapasiteleri, soruşturma konusu eşyanın iç piyasadaki talebini karşılayacak ve hatta anılan
eşyanın ihracatını sağlayabile cek kapasitededir. Ancak, son dönemde giderek artan ithalat ve
yerli üreticilerin ekonomik göstergelerini bozucu diğer gelişmelerle birlikte, yerli üretim dalı
var olan kapasitesini kullanamaz olmuş, öyle ki 2021 yılında endeks olarak 133 seviyesinde
olan kapasite kullanım oranı soruşturma döneminin son yılı olan 2023’ te 95 seviyesine kadar
düşmüş, başvuru sahibi firmalar zarar etmeye. Bu gelişmeler ışığında, yerli üretim dalı ciddi
zarara uğramış, ilerleyen dönemde gidişatın bu şekilde devam etmesi halinde yurtdışında
yerleşik rakiplerine karşı rekabet etme gücünü yitirme ve daralmaya giderek sektörde faaliyet
gösteren iş gücünü kısma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır.
Diğer taraftan, depremin yoğun bir şekilde etkilediği Kahramanmaraş’ ta yerleşik ve şehrin
ekonomisine oldukça faydalı iki kâğıt fabrikası bulunmakta olup depremden sonra şehirden göç
yaşanmaya başlamıştır. Göç edenlerin geri dönmesi ise sosyal ve ekonomik anlamda büyük
önem arz etmektedir. Bu sebeple, anılan şehrin restorasyon süreci, is tihdam olanaklarının
geliştirilmesiyle birlikte mümkün olabilecektir.
Bu yönüyle değerlendirildiğinde, korunma önlemi alınmaması halinde yerli kağıt üreticilerinin
yurtdışında yerleşik rakiplerine karşı rekabet etme gücünü yitireceği, Türkiye’nin soruşturm a
konusu ürünün ihracatçısı durumundayken kendi kendine yeterliliğini kaybederek ithalata
bağımlı hale gelebileceği, sektörde yaşanan daralma ile birlikte deprem bölgesi özelinde
restorasyon sürecinin sac ayaklarından biri olan istihdam olanaklarının azala rak iyileşme ve
normalleşme sürecini sekteye uğratacağı açık olduğundan, korunma önlemi alınmasının kamu
yararına olacağı düşünülmektedir.
Bu çerçevede, soruşturma konusu ürün ithalatında 3 yıl süreyle ton başına ek mali yükümlülük
şeklinde korunma önlemi uygulanmasının, ek mali yükümlülüğün aşağıdaki tabloda
gösterildiği şekilde belirlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Ek Mali Yükümlülük
GTİP Eşya Tanımı 1. Dönem* 2. Dönem 3. Dönem
4805.12.00.00.00 Yarı kimyasal saman selülozlu ondüle (fluting)
kâğıdı
87 ABD
Doları/Ton
86 ABD
Doları/Ton
85 ABD
Doları/Ton
4805.19.10.00.00 İkincil elyaf (Wellenstoff)
4805.19.90.00.00 Diğerleri
4805.24.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr.veya daha az olanlar
4805.25.00.00.00 m2 ağırlığı 150 gr. dan fazla olanlar
*Korunma önleminin uygulanacağı her bir dönem, Kâğıt İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin
Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlamak üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
Ek 1a İlgili tarafların listesi
Sıra İLGİLİ TARAFLAR/INTERESTED PARTIES İŞTİGAL SAHASI/FIELD OF ACTIVITY ÜLKE/COUNTRY
1 Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Yabancı Hükümet/Foreign Government AB/EU
2 Birleşik Krallık İş ve Ticaret Dairesi Yabancı Hükümet/Foreign Government Birleşik Krallık/United Kingdom
3 İspanya Büyükelçiliği Ekonomi ve Ticaret Müsteşarlığı Yabancı Hükümet/Foreign Government İspnaya/Spain
4 Malezya Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Yabancı Hükümet/Foreign Government Malezya/Malaysia
5 Meksika Yabancı Hükümet/Foreign Government Meksika/Mexico
6 Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Yabancı Hükümet/Foreign Government Mısır/Egypt
7 Rusya Federasyonu T.C. Ticaret Mümessilliği Yabancı Hükümet/Foreign Government Rusya Federasyonu/Russian Federation
8 Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Yabancı Hükümet/Foreign Government Çin Tayvanı/Chinese Taipei
9 Tayland Büyükelçiliği Yabancı Hükümet/Foreign Government Tayland/Thailand
10 Kâğıt Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği (AGED)* Sektör Kuruluşu/Industry Organization Türkiye/Türkiye
11 Oluklu Mukavva Üreticileri Derneği Sektör Kuruluşu/Industry Organization Türkiye/Türkiye
12 Confederation of European Paper Industries (CEPI) Sektör Kuruluşu/Industry Organization AB/EU
13 Mondi Oluklu Mukavva İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
14 Dentaş Ambalaj İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
15 Eskişehir Oluklu Mukavva İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
16 Atasan Ambalaj İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
17 Benson Kâğıt İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
18 Torkut Oluklu Mukavva İthalatçı/Importer Türkiye/Türkiye
19 Mondi Swiecie (Polonya) İhracatçı/Exporter Polonya/Poland
20 Mondi Powerflute (Finlandiya) İhracatçı/Exporter Finlandiya/Finland
21 Mondi SCP (Slovakya) İhracatçı/Exporter Slovakya/Slovakia
22 Mondi Paper Sales (Avusturya) İhracatçı/Exporter Avusturya/Austria
23 Billerud Sweden (İsveç) İhracatçı/Exporter İsveç/Sweden
24 Stora Enso (Finlandiya) İhracatçı/Exporter Finlandiya/Finland
25 Forest Papper AB (İsveç) İhracatçı/Exporter İsveç/Sweden
26 Infinya (İsrail) İhracatçı/Exporter İsrail/Israel
27 DS Smith İhracatçı/Exporter Birleşik Krallık/United Kingdom
28 PK Varel İhracatçı/Exporter Almanya/Germany
29 Leipa Georg İhracatçı/Exporter Almanya/Germany
*Başvuru sahibi dernek.
Ek 1b Korunma önleminden muaf tutulacak GYÜ listesi
Afganistan İslam Cumhuriyeti, Angola Cumhuriyeti, Arjantin Cumhuriyeti, Arnavutluk
Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Belize, Benin Cumhuriyeti, Belarus Cumhuriyeti,
Butan Krallığı, Bolivya Çok Uluslu Devleti, Bosna Hersek, Botsvana Cumhuriyeti, Burkina
Faso, Myanmar Birliği Cumhuriyeti, Burundi Cumhuriyeti, Cabo Verde Cumhuriyeti, Cezayir
Demokratik Halk Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Cook Adaları, Çad Cumhuriyeti, Doğu
Timor Demokratik Cumhuriyeti, Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator Cumhuriyeti,
Ekvator Ginesi Cumhuriyeti, El Salvador Cumhuriyeti, Eritre Devleti, Esvatini Krallığı,
Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti, Fiji Cumhuriyeti, Kotdivuar Cumhuriyeti,
Filipinler Cumhuriyeti, Filistin Devleti, Gabon Cumhuriyeti, Gambiya Cumhuriyeti, Gana
Cumhuriyeti, Gine Cumhuriyeti, Gine-Bissau Cumhuriyeti, Grenada, Guatemala Cumhuriyeti,
Güney Sudan Cumhuriyeti, Haiti Cumhuriyeti, Honduras Cumhuriyeti, Irak Cumhuriyeti, İran
İslam Cumhuriyeti, Jamaika, Kamboçya Krallığı, Kamerun Cumhuriyeti, Kazakistan
Cumhuriyeti, Kenya Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Kiribati Cumhuriyeti, Kolombiya
Cumhuriyeti, Komorlar Birliği, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosova
Cumhuriyeti, Kosta Rika Cumhuriyeti, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Küba
Cumhuriyeti, Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, Lesotho Krallığı, Liberya Cumhuriyeti,
Libya Devleti, Lübnan Cumhuriyeti, Madagaskar Cumhuriyeti, Malavi Cumhuriyeti, Maldivler
Cumhuriyeti, Mali Cumhuriyeti, Marşal Adaları Cumhuriyeti, Mikronezya Federe Devletleri,
Moğolistan, Moldova Cumhuriyeti, Moritanya İslam Cumhuriyeti, Morityus Cumhuriyeti,
Mozambik Cumhuriyeti, Namibya Cumhuriyeti, Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Nijer
Cumhuriyeti, Nijerya Federal Cumhuriyeti, Nikaragua Cumhuriyeti, Niue, Orta Afrika
Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Palau Cumhuriyeti, Papua
Yeni Gine Bağımsız Devleti, Paraguay Cumhuriyeti, Peru Cumhuriyeti, Ruanda Cumhuriyeti,
Samoa Bağımsız Devleti, Sao Tome Ve Prinsipe Demokratik Cumhuriyeti, Senegal
Cumhuriyeti, Sierra Leone Cumhuriyeti, Solomon Adaları, Somali Federal Cumhuriyeti, Sri
Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti, Saint Lucia, Saint Vincent ve Grenadinler, Sudan
Cumhuriyeti, Surinam Cumhuriyeti, Tacikistan Cumhuriyet, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti,
Togo Cumhuriyeti, Tonga Krallığı, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi
Krallığı, Vanuatu Cumhuriyeti, Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Yemen Cumhuriyet i,
Zambiya Cumhuriyeti, Zimbabve Cumhuriyeti.