Tebliğler · No: 2024/30 · Resmî Gazete: 2024-09-27
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/203758
27 Eylül 2024 CUMA Resmî Gazete Sayı : 32675
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2024/30)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 25/11/2023 tarihli ve 32380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/32) ile Hırvatistan Cumhuriyeti, Malezya, Tayland
Krallığı, Ürdün Haşimi Krallığı ve Vietnam Sosyali st Cumhuriyeti menşeli/çıkışlı 8541.43.00.00.00 gümrük tarife
istatistik pozisyonu altında yer alan “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler”
(güneş paneli) tanımlı eşyanın ithalatına yönelik olarak başlatılan ve Ti caret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü
tarafından yürütülen önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturmanın tamamlanması neticesinde alınan kararın
yürürlüğe konulmasıdır.
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksı z Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,
b) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
c) Hırvatistan: Hırvatistan Cumhuriyeti’ni,
ç) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,
d) Tayland: Tayland Krallığı’nı,
e) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
f) Ürdün: Ürdün Haşimi Krallığı’nı,
g) Vietnam: Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti’ni,
ifade eder.
MADDE 4 - (1) 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/26) çerçevesinde ÇHC menşeli 8541.43.00.00.00 GTİP altında yer alan
“bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” tanımlı eşya ithalatında ihracatçı
firma bazında 20 ABD doları/m2 ile 25 ABD doları/m2 tutarlarında dampinge karşı önlem yürürlüktedir.
MADDE 5 - (1) Yürütülen soruşturma sonucu nda, soruşturma konusu Hırvatistan, Malezya, Tayland, Ürdün
ve Vietnam menşeli/çıkışlı 8541.43.00.00.00 GTİP kapsamı soruşturma konusu ithalat ile, dampinge karşı önlemden
kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygu lama, işlem veya iş sonucunda
ÇHC menşeli anılan eşya ithalatında yürürlükteki dampinge karşı önlemin etkisiz kılındığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ancak, Malezya’da yerleşik Jinko Solar Technology Sdn. Bhd., Vietnam’da yerleşik Vina Solar Technology Company
Limited, JA Solar Vietnam Company Limited ve Trina Solar Energy Development Company Limited ve Tayland’da
yerleşik Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd. firmalarının 8541.43.00.00.00 GTİP kapsamı eşya
ithalatında yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemi etkisiz kılmadıkları tespit edilmiştir.
(2) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda
ulaşılan bilgi ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te yer almaktadır.
(3) Bu çerçevede, soruşturma n eticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/26) kapsamında ÇHC menşeli ithalatta yürürlükte bulunan
dampinge karşı önlemin, Malezya’da yerleşik Jinko Solar Technolog y Sdn. Bhd., Vietnam’da yerleşik Vina Solar
Technology Company Limited, JA Solar Vietnam Company Limited ve Trina Solar Energy Development Company
Limited ve Tayland’da yerleşik Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd. firmalarınca üretilen eşya ha riç
olmak üzere, Hırvatistan, Malezya, Tayland, Ürdün ve Vietnam menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalata tabloda
gösterildiği şekilde teşmil edilmesine karar verilmiştir.
MADDE 6 - (1) Gümrük idareleri, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişki n Tebliğde (Tebliğ No:
2023/26) GTİP ve tanımı belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş
rejimi kapsamı ithalatında aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde dampinge karşı kesin önlemi uygular.
(2) Tabloda belirt ilen firmalarca üretilen eşya ithalatında 12/2/2002 tarihli ve 24669 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2002/1) çerçevesinde üretici sertifikası
aranarak söz konusu dampinge karşı önlem uygulanmaz.
GTİP Eşya
Tanımı
Me
nşe/Çıkış
Ülke
Firma Ünvanı
Dampi
nge Karşı
Önlem (ABD
doları/m2)
8541.43
.00.00.00
Bir modül
halinde birleştirilmiş
veya panolarda
düzenlenmiş
fotovoltaik hücreler
Mal
ezya
Jinko Solar
Technology Sdn. Bhd. 0
Diğerleri 25
Viet
nam
Vina Solar
Technology Company Limited 0
JA Solar Vietnam
Company Limited 0
Trina Solar Energy
Development Company Limited 0
Diğerleri 25
Tayl
and
Trina Solar Science &
Technology (Thailand) Ltd. 0
Diğerleri 25
Hırv
atistan Tüm Firmalar 25
Ürd
ün Tüm Firmalar 25
(3) 1/4/2017 tarihli ve 30025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/6) ile yürürlüğe konulan ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2023/26) ile nihai gözden g eçirme soruşturması tamamlanan ÇHC menşeli ithalata ilişkin dampinge karşı
önlemde ithalatta haksız rekabetin önlenmesi hakkında mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacak değişiklikler bu
önlem için de geçerlidir.
(4) 19/3/2024 tarihli ve 32494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2024/9) çerçevesinde teminata bağlanmış işlemlere yönelik olarak gümrük idarelerince
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kararın 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilir.
(5) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya esas
olan yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonu ve eşya tanımıdır.
(6) Önleme tabi eşyanın yürürlükteki TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak
değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ek:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ
NO: 2024/30) HAKKINDA BİLGİLENDİRME RAPORU
1. GENEL BİLGİ VE İŞLEMLER
1.1. Dayanak
(1) Bu Rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Kanun (Kanun), 20/ 10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe (Yönetmelik) dayanılarak hazırlanmıştır.
1.2. Soruşturma Konusu Eşya
(1) Soruşturma konusu eşya, 8541.43.00.00.001 gümrük tarife istatistik pozisyonu
(GTİP) altında kayıtlı “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş
fotovoltaik hücreler (güneş panelleri)”dir.
1.3. Yürürlükteki önlemler
(1) 1/4/2017 tarihli ve 30025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/6) ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC)
menşeli 8541.40.90.00.14 ( mülga) GTİP altında kayıtlı güneş paneli ithalatında, ihracatçı
firma bazında 20 ABD doları/m 2 ila 25 ABD doları/m 2 tutarlarında dampinge karşı önlem
uygulanmaya başlanmıştır. 15/9/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/26) ile tamamlanan
nihai gözden geçirme soruşturması kapsamında mevcut önlemin 8541.43.00.00.00 GTİP
altında yer alan eşyaya uygulanmasına devam edilmesi kararlaştırılmıştır.
1.4. Başvuru ve soruşturma
(1) ÇHC menşeli bahse konu eşya ithalatında u ygulanan dampinge karşı önlem in
Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti (Vietnam), Malezya, Tayland Krallığı (Tayland), Hırvatistan
Cumhuriyeti (Hırvatistan) ve Ürdün Haşimi Krallığı (Ürdün) üzerinden yapılan ithalat yoluyla
etkisiz kılındığına yönelik olarak GÜNDER-Uluslararası Güneş Enerjisi Topluluğu Türkiye
Bölümü, Sunlego Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. ve Kalyon Güneş Teknolojiler i Üretim
A.Ş. firmalarınca yapılan şikâyet üzerine Genel Müdürlük tarafından bir inceleme
başlatılmıştır.
(2) Önlemlerin etkisiz kılındığına ilişkin iddia ve bulguların Kanun, Karar ve
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde anılan ülkeler
1 Söz konusu eşyanın 2021 Türk G ümrük Tarife Cetvelinde (TGTC) GTİP ve tanımı 8541.40.90.00.14 -
“fotovoltaik (solar) modül ve paneller” iken 2022 TGTC’de değişikliğe uğramış ve 8541.43.00.00.00 -“bir modül
halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” olmuştur.
menşeli/çıkışlı soruşturma konusu eşya ithalatı için İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulunca, Yönetmeliğin 38 inci maddesi çerçevesinde önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(3) İthalatta Haksız Rek abetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/32) ile
Vietnam, Malezya, Tayland, Hırvatistan ve Ürdün menşeli/çıkışlı 8541.43.00.00.00 GTİP
altında kayıtlı “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik
hücreler (güneş pane lleri)” ithalatına yönelik olarak önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı
soruşturma başlatılmıştır.
1.5. Soruşturma dönemi
(1) Önlemin etkisiz kılınmasına yönelik belirlemeler için 1/1/20 20 ile 3 0/9/2023
tarihleri arası soruşturma dönemi; 1/1/20 23 – 30/9/2023 tarihleri arası raporlama dönemi
olarak belirlenmiştir.
1.6. İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve bilgilerin toplanması
(1) Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla bilinen ithalatçılara ve yabancı
üretici/ihracatçılara soru formları gönder ilmiş ve ilgili ülkelerin Ankara’daki
Büyükelçiliklerine bildirim yapılmıştır. İlk aşamada tarafların soru formlarını
cevaplandırmaları için posta süresi dâhil 37 günlük süre verilmiştir. Sonraki aşamada makul
süre uzatımı talepleri değerlendirilerek karşılanmış olup ilgili taraflara normal süreye ilaveten
ek süre de verilmiştir.
(2) Soruşturma kapsamında Malezya’da yerleşik Jinko Solar Technology Sdn . Bhd.
firması, Vietnam’da yerleşik JA Solar Vietnam Company Limited , Trina Solar Energy
Development Compan y Limited ve Vina Solar Technology Company Limited firmaları,
Tayland’da yerleşik Talesun Technologies (Thailand) Co ., Ltd . ve Trina Solar Science &
Technology (Thailand) Ltd. firmaları ve Ürdün’de yerleşik Philadelphia Solar LLC firması
soru formuna ve so nrasında iletilen eksiklik yazılarına cevap vererek iş birliğinde
bulunmuştur.
(3) Vietnam’da yerleşik Irex Energy Joint Stock Company firması soru formuna
ilişkin cevap sunmuş olmakla birlikte anılan firma nın Türkiye’ye soruşturma konusu eşya
ihracatı bul unmadığı görülmüştür. Bu kapsamda, söz konusu firma önlemlerin etkisiz
kılınmasına karşı soruşturma kapsamında değerlendirilmemiştir.
(4) Hırvatistan’da mukim ve iş birliğine davet edilen ve/veya söz konusu soruşturma
ile ilgili/ilintili olabilecek firmala rdan zamanında ve usulüne uygun herhangi bir başvuru
alınmamıştır.
(5) Malezya, Vietnam, Tayland, Ürdün ve Hırvatistan’da mukim ve iş birliğine davet
edilen ve/veya söz konusu soruşturma ile ilgili/ilintili olabilecek diğer firmalardan zamanında
ve usulüne uygun herhangi bir başvuru alınmamıştır.
(6) Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığı ve Avrupa Birliği Türkiye
Delegasyonu ilgili taraf olma taleplerini ve soruşturmaya ilişkin görüşlerini yazılı olarak
iletmiştir.
(7) Diğer taraftan, soruşturma konusu ülkelerin Büyükelçiliklerinden, ülkelerinde
yerleşik soruşturma konusu ürünlerin üretici ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik
herhangi bir yanıt alınmamıştır.
(8) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu ve
değerlendirmeleri içeren genel nihai bildirim raporu tüm ilgili taraflara; firma özel bilgilerini
ve değerlendirmelerini de ihtiva eden firma özel nihai bildirim raporları ise ilgili firmalara
16/7/2024 tarihinde iletilmiş ve taraflara nihai bildirimdeki hususlara ilişkin görüşlerini
sunma imkânı tanınmıştır.
(9) Nihai bildirim raporunun yayımlanmasını müteakip 29/7/2024 tarihinde ilgili
tarafların katılımıyla kamu dinleme toplantısı gerçekleştirilmiş ve taraflara görüşlerini sözlü
olarak belirtme imkânı tanınmıştır.
(10) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler
incelenmiş olup mezk ûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu
raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
1.7. Yerinde doğrulama ziyaretleri
(1) Vietnam’da yerleşik olan Vina Solar Technology Company Limited firması
nezdinde 8-9/5/2024 tarihlerinde, JA Solar Vietnam Company Limited firması nezdinde 10 -
11/5/2024 tarihlerinde ve Trina Solar Energy Development Company Limited firması
nezdinde 12/5/2024 tarihinde yerinde doğrulama ziyareti gerçekleştirilmiştir.
(2) Malezya’da yerleşik olan Jinko Solar Technology Sdn. Bhd. firması nezdinde 14 -
15/5/2024 tarihlerinde yerinde doğrulama ziyareti gerçekleştirilmiştir.
(3) Tayland’da yerleşik olan Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd.
firması nezdinde 20 -21/5/2024 tarihlerinde ve Talesun Technologies (Thailand) Co ., Ltd .
firması nezdinde 22-24/5/2024 tarihlerinde yerinde doğrulama ziyareti gerçekleştirilmiştir.
2. ÖNLEMLERİN ETKİSİZ KILINMASINA İLİŞKİN BELİRLEMELER
2.1. Genel açıklamalar
(1) Soruşturma konusu eşyanın ithalatında uygulanan dampinge karşı önlemin
Vietnam, Malezya, Tayland, Hırvatistan ve Ürdün menşeli/çıkışlı ithalat yoluyla etkisiz
kılınıp kılınmadığı hususu İthalatta Haksız Rekabeti n Önlenmesi Hakkında Mevzuat
hükümleri çerçevesinde soruşturulmuştur.
(2) Önlemin etkisiz kılınmasına ilişkin değerlendirme, Türkiye ile soruşturma konusu
ülkeler arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişiklik meydana gelip gelmediği,
bu değ işikliğin yürürlükteki dampinge karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı
nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya işten kaynaklanıp
kaynaklanmadığı ve bu şekilde yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin
azaltılıp azaltılmadığının incelenmesi yoluyla yapılmıştır.
(3) Soruşturma kapsamında esaslı bilgi veya belgeleri sağlamayan firmalar
Yönetmeliğin 26. maddesi çerçevesinde iş birliğinde bulunmadı olarak addedilmiştir. Bu
durumda, önlemlerin etkisiz kılınmas ına yönelik belirlemeler için eldeki mevcut veriler
kullanılmıştır.
2.2. Ticaretin gerçekleştirilme şeklinde değişiklik ve yürürlükteki dampinge karşı
önlemin iyileştirici etkisinin azaltılması
2.2.1. Güneş paneli ithalatının gelişimi
(1) Güneş paneli ithalatının analizinde, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) özel
ticaret sistemine göre açıklanan dış ticaret istatistikleri kullanılmıştır.
(2) Toplam güneş paneli ithalatı 2020 yılında 21 bin ton, 2021 yılında 20 bin ton, 2022
yılında 65 bin ton ve 2023 yılının ilk dokuz ayında 17 bin ton seviyesinde gerçekleşmiştir.
(3) Toplam güneş paneli ithalatı soruşturma döneminde sırasıyla 93 milyon; 95
milyon; 405 milyon ve 107 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.
(4) Söz konusu ürün ithalatına ilişki n ortalama birim fiyatlarının soruşturma
döneminde sırasıyla 4,5 ABD doları/kg; 4,8 ABD doları/kg; 6,3 ABD doları/kg ve 6,2 ABD
doları/kg düzeyinde gerçekleştiği görülmektedir.
(5) ÇHC menşeli güneş paneli ithalatı 2020 yılında 14 ton, 2021 yılında 24 ton, 2022
yılında 83 ton ve 2023(1-9) döneminde 136 ton düzeyinde gerçekleşmiştir.
(6) ÇHC’den yapılan değer bazında ithalat 2020 yılında 156 bin, 2021 yılında 330 bin
ve 2022-2023(1-9) döneminde 1 milyon ABD doları düzeyindedir.
(7) ÇHC menşeli ithalatta birim fiyatlar soruşturma döneminde sırasıyla 11 ABD
doları/kg; 13,7 ABD doları/kg ; 14,6 ABD doları/kg ve 10,1 ABD doları/kg seviyesinde ve
uygulanan dampinge karşı önlemin etkisiyle ortalama birim fiyatların üzerinde
bulunmaktadır.
(8) Soruşturma döneminde ÇHC menşeli ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı
miktar bazında %1’in altındadır.
(9) Vietnam menşeli güneş paneli ithalatı 2020 ve 2021 yılında 2 bin ton, 2022 yılında
17 bin ton ve 2023(1-9) döneminde 10 bin ton düzeyinde gerçekleşmiştir.
(10) Vi etnam’dan yapılan değer bazında ithalat soruşturma döneminde sırasıyla 8
milyon; 9 milyon; 105 milyon ve 2023(1-9) döneminde 57 milyon ABD doları düzeyindedir.
(11) Vietnam menşeli ithalatta birim fiyatlar sırasıyla 4,2 ABD doları/kg; 4,6 ABD
doları/kg; 6 ABD doları/kg ve 5,8 ABD doları/kg seviyesinde ve ortalama birim fiyatların
altında bulunmaktadır.
(12) Soruşturma döneminde Vietnam menşeli ithalatın toplam ithalat içerisindeki payı
miktar bazında sırayla; %9, %10, %27 ve %57 dü zeyindedir. İthalatın 2021 yılında bir önceki
yıla göre aynı seviyede kaldığı ancak 2022 yılında bir önceki yıla göre %793 arttığı
görülmektedir.
(13) Malezya menşeli güneş paneli ithalatı 2020 yılında 10 bin ton, 2021 yılında 3 bin
ton, 2022 yılında 36 bin ton ve 2023(1-9) döneminde 4 bin ton düzeyinde gerçekleşmiştir.
(14) Malezya’dan yapılan değer bazında ithalat soruşturma döneminde sırasıyla 42
milyon; 13 milyon; 228 milyon ve 2023(1-9) döneminde 27 milyon ABD doları düzeyindedir.
(15) Malezya menşe li ithalatta birim fiyatlar sırasıyla 4,2 ABD doları/kg; 4,8 ABD
doları/kg; 6,4 ABD doları/kg ve 6,4 ABD doları/kg seviyesinde olup 2020 yılı hariç ortalama
birim fiyatların üzerinde bulunmaktadır.
(16) Soruşturma döneminde Malezya’dan gerçekleştirilmiş o lan ithalatın tüm ithalat
içerisindeki payı miktar bazında sırayla; %48, %14, %55 ve %24 düzeyinde gerçekleşmiştir.
2021 yılında bir miktar azalış gösteren ithalatın 2022 yılında bir önceki yıla göre %1.187
arttığı görülmektedir.
(17) Tayland menşeli güneş paneli ithalatı 2020 yılında 338 ton, 2021 yılında 8 bin
ton, 2022 yılında 4 bin ton ve 2023(1-9) döneminde 59 ton düzeyinde gerçekleşmiştir.
(18) Tayland ’dan yapılan değer bazında ithalat soruşturma döneminde sırasıyla 1,4
milyon; 36,8 milyon; 26 milyon ve 308 bin ABD doları düzeyindedir.
(19) Tayland menşeli ithalatta birim fiyatlar sırasıyla 4,3 ABD doları/kg ; 4,5 ABD
doları/kg; 6,4 ABD doları/kg ve 5,2 ABD doları/kg seviyesinde ve 2022 yılı hariç ortalama
birim ithalat fiyatlarının altında bulunmaktadır.
(20) 2020 -2023(1-9) döneminde Tayland’dan gerçekleştirilmiş olan ithalatın tüm
ithalat içerisindeki payı miktar bazında sırayla; %1,6, %40,8, %6,3 ve %0,3 düzeyinde
gerçekleşmiştir. 2022-2023 yıllarında söz konusu ülkeden ithalat azalmışken anılan ith alatın
2021 yılında tüm ithalattan miktar bazında aldığı pay %41’e kadar yükselmiştir.
(21) Hırvatistan menşeli güneş paneli ithalatı 2020 yılında 80 ton, 2021 yılında 493
ton, 2022 yılı ve 2023(1-9) döneminde 2 bin ton düzeyinde gerçekleşmiştir.
(22) Hırvatistan’dan yapılan değer bazında ithalat soruşturma döneminde sırasıyla 477
bin; 3 milyon; 14 milyon ve 15 milyon ABD doları düzeyindedir.
(23) Hırvatistan menşeli ithalatta birim fiyatlar sırasıyla 6 ABD doları/kg; 6 ABD
doları/kg; 6,4 ABD doları/kg ve 7,3 ABD doları/kg seviyesinde ve ortalama birim fiyatların
üzerinde bulunmaktadır.
(24) Soruşturma döneminde Hırvatistan’dan gerçekleştirilmiş olan ithalatın tüm ithalat
içerisindeki payı miktar bazında sırayla; %0,4, %2, %3 ve %12 düzeyinde gerçekleşmişt ir.
2021 yılında söz konusu ithalatın bir önceki yıla göre %520, 2022 yılında ise bir önceki yıla
göre %331 arttığı görülmektedir.
(25) 2020 ve 2021 yıllarında Ürdün menşeli güneş paneli ithalatı bulunmamakla
birlikte, söz konusu ithalatın 2022 yılında 272 ton ve 2023(1-9) döneminde 908 ton düzeyinde
gerçekleştiği görülmektedir.
(26) Ürdün’den yapılan değer bazında ithalat 2022 yılında 2 milyon ve 2023(1 -9)
döneminde 6 milyon ABD doları düzeyindedir.
(27) 2022 yılında ve 2023(1 -9) döneminde Ürdün menşeli i thalatta birim fiyatlar
sırasıyla; 6 ABD doları/kg ve 6,2 ABD doları/kg seviyesinde ve 2022 yılında ortalama birim
fiyatın üzerinde iken, 2023(1 -9) döneminde ortalama birim fiyat ile aynı düzeyde
bulunmaktadır.
(28) 2022 yılında ve 2023(1 -9) döneminde Ür dün’den gerçekleştirilmiş olan ithalatın
tüm ithalat içerisindeki payı miktar bazında sırayla; %0,4 ve %5 düzeyinde gerçekleşmiştir.
2023(1-9) döneminde söz konusu eşya ithalatı 2022 yılına göre %233 artış göstermiştir.
(29) 2020 yılında adı geçen beş ülk enin toplam soruşturma konusu eşya ithalatındaki
payı değer bazında %57’den, 2023(1-9) döneminde %98’e yükselmiştir.
2.2.2. Güneş paneli ve hücrenin uluslararası ticaret verileri
(1) Uluslararası ticaret verileri için Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC) Ticaret Atlası
(Trademap) istatistikleri kullanılmıştır. 2020-2021 yıllarına ait verilerde ilgili tarife pozisyonu
kapsamında güneş paneli harici eşyalar bulunmakta olup bu yıllara ait verilerden güneş paneli
ticaret verileri ayrıştırılamamıştır. 2022 yılı nda güneş paneli için ayrı bir pozisyon
tanımlanmış olup 2022 ve 2023(1 -9) dönemini kapsayacak şekilde veriler derlenmiştir. Bu
kapsamda, 2022 yılında Tayland, Ürdün, Malezya, Vietnam ve Hırvatistan’ın ÇHC’den
soruşturma konusu eşya ithalatı sırasıyla 102 bin; 37 bin; 37 bin; 21 bin ve 19 bin ton ve
2023(1-9) döneminde sırasıyla 135 bin; 24 bin; 81 bin; 26 bin ve 25 bin ton olarak
gerçekleşmiştir. 2022 yılında anılan ülkelerin ÇHC’den ithal birim fiyatları 4,9; 4,9; 6,1; 5,7
ve 5 ABD doları/kg ve 2023(1 -9) döneminde 4,2; 3,9; 4,3; 4,3 ve 4,2 ABD doları/kg olarak
gerçekleşmiştir.
(2) 2022 yılında Tayland, Vietnam, Ürdün, Malezya ve Hırvatistan’ın ÇHC’den hücre
ithalatı sırasıyla 5 bin; 4 bin; bin; bin ve 327 ton ve 2023(1 -9) döneminde sırasıyla 5 bin; 2
bin; bin; 468 ve 35 ton olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılında anılan ülkelerin ÇHC’den ithal
birim fiyatları 80; 75; 29; 46 ve 39 ABD doları/kg ve 2023 (1-9) döneminde 68; 52; 20; 28 ve
76 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.
(3) TÜİK ile Trademap dış ticaret v eri tabanları karşılaştırıldığında anılan ülkelerin
Türkiye’ye ihracat verilerinde bazı tutarsızlıklar olduğu görülmüş olup soruşturma için resmî
istatistik olan TÜİK verileri esas alınmıştır.
2.2.3. Ticaretin gerçekleştirilme şeklindeki değişikliğe ilişkin değerlendirme
(1) Soruşturma konusu ürünün resmî ithalat istatistiklerinin incelenmesinden,
Vietnam, Malezya, Hırvatistan ve Ürdün’ün ülkemize en fazla ihracat yapan dört ülke olduğu
ve özellikle 2022 yılında Tayland, Ürdün, Malezya, Vietnam ve Hırvati stan’dan ihracatın
oldukça arttığı anlaşılmaktadır. Uluslararası ticaret verilerinden görüldüğü üzere, anılan
ülkelerin soruşturma konusu eşyayı ve güneş hücrelerini ÇHC’den kayda değer miktarda ithal
ettikleri görülmektedir.
(2) Anılan hususlar çerçeves inde, Türkiye ile soruşturma konusu ülkeler arasındaki
ticaretin gerçekleştirilme şeklinde değişiklik meydana geldiği tespit edilmiştir.
2.2.4. Yürürlükteki dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin azaltılması
(1) Vietnam menşeli ithalatın toplam i thalattan aldığı pay 2020 yılında %9 iken
2023(1-9) döneminde %53’e, Hırvatistan menşeli ithalatın payı 2020 yılında %0,5 iken
2023(1-9) döneminde %14’e, 2020-2021 yılında ihracatı bulunmayan Ürdün menşeli ithalatın
payı 2022 yılına %0,4 iken 2023 yılında %5’e yükselmiştir. Malezya menşeli ithalatın toplam
ithalattan aldığı pay soruşturma döneminde dalgalanmış olup 2020 yılında %45 paya sahip
iken 2023(1-9) döneminde %25’e düşmüştür. Tayland menşeli ithalatın payı ise 2020 yılında
%2 iken 2021 yılında %39’a yükselmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli güneş paneli
ithalatında yürürlükte olan dampinge karşı önlemin iyileştirici etkisinin miktar bazında
azaltıldığı/bertaraf edildiği tespit edilmiştir.
(2) Güneş panelinin soruşturma döneminde Vietnam, Malezya, Tayla nd, Hırvatistan
ve Ürdün menşeli/çıkışlı olarak ülkemize ithalatının miktar ve değer bazında kayda değer
ölçüde artış gösterdiği görülmektedir. 2020 yılında adı geçen beş ülkenin toplam soruşturma
konusu eşya ithalatındaki payı değer bazında %57’den 2023(1 -9) döneminde %98’e
yükselmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli güneş paneli ithalatında yürürlükte olan dampinge
karşı önlemin iyileştirici etkisinin miktar bazında azaltıldığı/bertaraf edildiği tespit edilmiştir.
(3) Diğer taraftan, söz konusu ülkeler menşel i olarak gerçekleştirilen ithalat birim
fiyatları da kayda değer ölçüde düşük gerçekleşmiş, önlem kapsamı ÇHC birim fiyatlarının
altında kalmıştır. Bu çerçevede, ÇHC menşeli güneş paneli ithalatında yürürlükte olan
dampinge karşı önlemin iyileştirici etkis inin fiyat bazında azaltıldığı/bertaraf edildiği tespit
edilmiştir.
2.3. Önlemlerin etkisiz kılınması faaliyetleri
(1) Soruşturma konusu eşyanın üretim süreci yaygın olarak, polisilikon
hammaddesinden başlayarak ingot üretimi, ingotların kesilmesi sureti yle yonga plaka (wafer)
üretimi, yonga plakaların çeşitli işlemlerden geçirilmesi suretiyle güneş hücresi üretimi ve
güneş hücresi ile yardımcı malzemelerin montajlanması suretiyle güneş paneli üretimi
şeklinde gerçekleşmektedir.
(2) Yapılan incelemelerde güneş hücresi ve diğer girdilerin montajlanarak güneş
paneli üretimi işleminde toplam üretim maliyetinin büyük çoğunluğunun ilk madde ve
malzeme maliyeti olduğu, yapılan montaj işlemine ilişkin maliyetin toplam maliyet
içerisindeki payının oldukça düşük o lduğu görülmüştür. Ayrıca, montaj işlemi için gereken
tesis kurulum maliyetinin, yonga plaka (wafer) üretimi için veya güneş hücresi üretimi için
gereken tesis kurulum maliyetine göre oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Buna ilaveten,
güneş hücrelerinin montajlanmasına ilişkin süreçte eşyanın temel özellikleri itibarıyla esaslı
bir değişiklik geçirmediği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, güneş paneli üretiminde
katma değer yaratan ana unsurun hücre üretimi olduğu anlaşılmıştır. Anılan hususlar
çerçevesinde, güneş hücrelerinin ve diğer girdilerin büyük çoğunlukla ÇHC’den tedarik
edilerek montaj işlemi sonrasında Türkiye’ye ihraç edilmesi, yürürlükteki dampinge karşı
önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bi r
işlem olarak değerlendirilmektedir.
(3) Diğer taraftan, gri yonga plakalar (wafer) tedarik edilerek güneş hücresi ve
sonrasında güneş paneli üretiminde ise toplam üretim maliyet içerisinde ilk madde ve
malzeme maliyetinin görece daha düşük olduğu, yapıla n işlemlere ilişkin maliyetin toplam
maliyet içerisindeki payının görece daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca güneş hücresi
üretimine ilişkin tesis kurulum maliyetinin kayda değer bir yatırım gerektirdiği tespit
edilmiştir. Buna ilaveten, gri yonga plaka lar güneş enerjisi üretimi kabiliyetini haiz değilken
güneş hücrelerinin güneş enerjisi üretim kabiliyetini haiz olduğu, dolayısıyla bahse konu
işlem sonucunda eşyada esaslı bir değişiklik gerçekleştiği değerlendirilmektedir. Anılan
hususlar çerçevesinde, ÇHC menşeli olsun ya da olmasın gri yonga plakalar tedarik edilerek
güneş hücresi ve güneş paneli üretimi sonrasında Türkiye’ye ihraç edilmesinin, yürürlükteki
dampinge karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi
bulunmayan bir işlem olarak addedilemeyeceği değerlendirilmektedir. Benzer şekilde,
polisilikon ve ingot tedarik edilerek yapılan güneş paneli üretiminin de yürürlükteki dampinge
karşı önlemden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi
bulunmayan bir işlem olarak addedilemeyeceği değerlendirilmektedir.
2.3.1. İş birliğinde bulunan firmalara ilişkin belirlemeler
2.3.1.1. Vietnam’a ilişkin belirlemeler
2.3.1.1.1. Vina Solar Technology Company Limited
(1) 8-9/5/2024 tarihlerinde Vietnam’da yerleşik Vina Solar Technology Company
Limited firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama ziyaretinde firmanın soru formuna
vermiş olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2) Vina Solar Technology Company Limited firmasının kurulu bir tesisinin
bulunduğu, fir manın Vietnam’da yerleşik kendi iştirakleri ve hücre üreticisi ile yine
Vietnam’da yerleşik diğer bir hücre üreticisinden hücre tedarik ederek güneş paneli üretimi
yaptığı tespit edilmiştir.
(3) Üretilen panel miktarı ile hücre alımları arasında tutarlılık bulunduğu, firmanın bir
iştiraki aracılığı ile Türkiye’ye güneş paneli satışı gerçekleştirdiği ve Türkiye’ye satışı
gerçekleştirilen eşya ile firmanın ilgili verilerinin uyumlu olduğu görülmüştür.
(4) Vina Solar Technology Company Limited firmasının kendi iştiraklerince
Vietnam’da üretilen hücreleri tedarik ederek güneş paneli üretimi yaptığı ve yürürlükte
bulunan dampinge karşı önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilmiştir.
2.3.1.1.2. JA Solar Vietnam Company Limited
(1) 10-11/5/2024 tarihlerinde Vietna m’da yerleşik JA Solar Vietnam Company
Limited firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama ziyaretinde firmanın soru formuna
vermiş olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2) JA Solar Vietnam Company Limited firmasının kurulu bir tesisinin bulunduğu, JA
Solar Vietnam Company Limited, Vietnam’da yerleşik iştirakleri ile aralarında yonga levhası
ile hücre ticaretinin olduğu, JA Solar Vietnam Company Limited firmasının iştiraki tarafından
üretilen hücreleri tedarik ederek güneş paneli üretimi yaptığı tespit edilmiştir.
(3) Üretilen panel miktarı ile hücre alımları arasında tutarlılık bulunduğu ve güneş
panellerinin firmanın bir diğer iştiraki aracılığı ile Türkiye’ye satışının gerçekleştirildiği ve
Türkiye’ye satışı gerçekleştirilen eşya ile firmanın ilgili verilerin in uyumlu olduğu
görülmüştür.
(4) JA Solar Vietnam Company Limited firmasının Vietnam’da yerleşik kendi
iştiraklerince üretilen hücreleri tedarik ederek güneş paneli üretimi yaptığı ve yürürlükte
bulunan dampinge karşı önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilmiştir.
2.3.1.1.3. Trina Solar Energy Development Company Limited
(1) 12/5/2024 tarihinde Vietnam’da yerleşik Trina Solar Energy Development
Company Limited (Trina Solar Vietnam) firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama
ziyaretinde firmanın soru formuna vermiş olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2) Trina Solar Vietnam firmasının kurulu bir tesisinin bulunduğu, firma ile
Vietnam’da yerleşik iştirakleri arasında gri yonga plakası ve hücre tedariği alanlarında iş
ilişkisi bulunduğu, iştirak firmadan gri y onga plaka sı tedarik edil erek Trina Solar Vietnam
firması tarafından hücre ve güneş paneli üretildiği ve ingot ile yonga levhası üretiminin de
Trina Solar grubun diğer firmaları tarafından Vietnam’da gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
(3) Trina Solar Vi etnam firmasının ürettiği güneş panellerini n, iştirakleri aracılığıyla
Türkiye’ye satışının gerçekleştirildiği ve Türkiye’ye satışı gerçekleştirilen eşya ile firmanın
ilgili verilerinin uyumlu olduğu görülmüştür.
(4) Trina Solar Energy Development Company Limited firmasının Vietnam’da üretim
yapan kendi iştiraklerinden gri yonga plakası tedarik ederek hücre ve panel üretimi yaptığı ve
yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilmiştir.
2.3.1.2. Malezya’ya ilişkin belirlemeler
2.3.1.2.1. Jinko Solar Technology Sdn. Bhd.
(1) 14-15/5/2024 tarihlerinde Malezya’da yerleşik Jinko Solar Technology Sdn . Bhd.
firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama ziyaretinde firmanın soru formuna vermiş
olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2) Jinko Solar Technology Sdn . Bhd. firmasının kurulu bir tesisinin bulunduğu,
firmanın gri yonga plakalarını büyük oranda Vietnam’dan tedarik ettiği ve Malezya’daki
tesislerinde hücre ve panel üretimini gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
(3) Sunulan verilerin tut arlı olduğu ve Türkiye’ye güneş paneli satışlarının ilişkili
firması aracılığıyla gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
(4) Jinko Solar Technology Sdn . Bhd. firmasının tedarik ettiği gri yonga plakaları ile
hücre ve panel üretimini gerçekleştirdiği ve yürü rlükte bulunan dampinge karşı önlemleri
etkisiz kılmadığı tespit edilmiştir.
2.3.1.3. Tayland’a ilişkin belirlemeler
2.3.1.3.1. Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd.
(1) 20-21/5/2024 tarihlerinde Tayland’da yerleşik Trina Solar Science & Tech nology
(Thailand) Ltd. (Trina Solar Tayland) firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama
ziyaretinde firmanın soru formuna vermiş olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2) Firmanın kurulu bir tesisinin bulunduğu, iştiraki olan firma aracılığıyla ÇHC’de
yerleşik firmalardan ve aynı zamanda Vietnam’da üretim yapan bir başka iştiraki nden gri
yonga plakası tedarik edildiği ve Trina Solar Tayland firması tarafından hücre ve güneş paneli
üretimi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
(3) Trina Solar Tayland tarafından üretilen panel miktarı ile gri yonga plakası alımları
arasında tutarlılık bulunduğu ve soruşturma konusu eşyanın iştirakleri aracılığı ile Türkiye’ye
satışının gerçekleştirildiği görülmüştür.
(4) Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd. firmasının tedarik ettiği gri
yonga plakaları ile hücre ve panel üretimini gerçekleştirdiği ve yürürlükte bulunan dampinge
karşı önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilmiştir.
2.3.1.3.2. Talesun Technologies (Thailand) Co., Ltd.
(1) 22-24/5/2024 tarihlerinde Tayland’da yerleşik Talesun Technologies (Thailand)
Co., Ltd. firmasına gerçekleştirilen yerinde doğrulama ziyaretinde firmanın soru formuna
vermiş olduğu cevaplar doğrulanmıştır.
(2 Talesun Technologies (Thailand) Co. , Ltd. firmasının aktif durumda olmayan
kurulu bir tesisinin bulunduğu, raporlama döneminde Türkiye’ye soruşturma konusu eşya
ihracatının bulunmadığı, 2022 yılında Türkiye’ye ihracatında tedarik edilen güneş
hücrelerinden güneş paneli montajı yaptığı ve Türkiye’ye ihraç edilen panellerin çok büyük
çoğunluğunda ÇHC menşeli hücre kullandığı ve panel montajında kullanılan diğer girdilerin
de büyük bir kısmının ÇHC menşeli olduğu tespit edilmiştir.
(3) Yerinde doğrulama esnasında firmanın deposunda ÇHC’deki ana şirketinde
üretildiği anlaşılan bir miktar bitmiş güneş paneli gözlenmiştir. Firma tarafından eşyanın
ÇHC’de üretimine ve Talesun Thailand ’a gönderilmesine ilişkin kayıtlar sunulmuş ancak
firmanın envanterlerine giriş ya da çıkışına ilişkin kayıt sunulamamıştır.
(4) Talesun Technologies (Thailand ) Co., Ltd. firmasınca ÇHC’den tedarik edilen
hücre ve diğer girdilerin montaj işlemi ile üretilen güneş panellerinin Türkiye’ye ihraç
edilmesi suretiyle önlemlerin etkisiz kılındığı tespit edilmiştir.
(5) Nihai bildirim raporuna ilişkin iletilen cevapta, firma tarafından Türkiye’ye ilk
ihracatın ÇHC menşeli ithalata uygulanan dampinge karşı önlem tarihinden önce
gerçekleştirildiği do layısıyla önlemleri etkisiz kılmak amacıyla Türkiye’ye ihracata
başlanmadığı ifade edilmiştir. Önlemin etkisiz kılınması na yönelik belirlemeler için 1/1/2020
ile 30/9/2023 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak belirlenmiş olup bu dönemde firmanın
güneş paneli ihracat verileri dikkate alınmıştır. Bu kapsamda, firmanın özellikle 2022 yılında
ciddi düzeyde Türkiye’ye güneş paneli ihracatı bulunduğu tespit edilmiştir.
(6) Nihai bildirim raporuna sunulan cevapta, firmanın toplam satışlarında en fazla
paya sahip ülke nin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) olduğu, bu kapsamda ABD’nin
uyguladığı politikaların firmanın satın alma ve satı ş kararlarında belirleyici olduğu ifade
edilmiştir. Bunlara ilaveten, ÇHC’den hammadde tedariğin e devam etmelerinin sebebinin
ABD’nin Tayland’ın da dahil olduğu ülkelere yönelik önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı
önlemleri belirli şartların sağlanması ka ydıyla bir müddet ertelemesi olduğu ifade edilmiştir.
Firmanın ABD’ye yaptığı ihracatın işbu soruşturma ile ilişkili olmadığı değerlendirilmektedir.
Firmanın Türkiye’ye ihraç ettiği güneş panellerinin çok büyük çoğunluğunda ÇHC menşeli
hücre kullandığı tespit edilmiş olup firmaya ilişkin değerlendirme bu tespit çerçevesinde
yapılmıştır.
(7) Nihai bildirim raporuna sunulan cevapta, yerinde doğrulama ziyaretinde firmanın
deposunda ÇHC’de üretilen güneş panellerinin gözlenmesinin önlemlerin etkisiz kılınmasına
yönelik bir kanıt olmadığı ifade edilmiştir. Ancak, firmanın deposunda gözlemlenen güneş
panellerinin envantere giriş -çıkış kayıtlarının olmaması şüphe teşkil etmekle birlikte firmaya
ilişkin nihai değerlendirmelerde belirleyici unsur olarak görülmemiştir.
2.3.1.4. Ürdün’e ilişkin belirlemeler
2.3.1.4.1. Philadelphia Solar LLC
(1) Ürdün’de yerleşik Philadelphia Solar LLC firmasının soru formuna vermiş olduğu
cevapların tutarlı olduğu tespit edilmiştir.
(2) Philadelphia Solar LLC firmasının tedarik edile n güneş hücrelerinden güneş paneli
montajı yaptığı tespit edilmiştir. Firmanın güneş hücresi üretimi bulunmadığı ve hücrelerin
büyük çoğunlukla ÇHC menşeli olduğu, panel montajında kullanılan diğer girdilerin de
tamamen ÇHC menşeli olduğu tespit edilmiştir . Ayrıca, Türkiye’ye ihraç edilen panellerde
ÇHC menşeli hücre kullanıldığı tespit edilmiştir.
(3) Philadelphia Solar LLC firmasınca ÇHC menşeli hücre ve diğer girdilerin montaj
işlemi ile üretilen güneş panellerinin Türkiye’ye ihraç edilmesi suretiyle ön lemlerin etkisiz
kılındığı tespit edilmiştir.
(4) Firma tarafından nihai bildirim raporuna ilişkin iletilen cevapta, firmanın Türkiye
ithalatında aldığı payın önemli düzeyde olmadığı ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmelik kapsamında soruşturma konusu ülkeden yapılan ithalat miktarının
toplam ithalatın %3’ünden az olması halinde ithalatın ihmal edilebileceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 28. maddesinde yer alan ihmal edilebilir oranlar dampingin,
sübvansiyonun ve zararın tespitine ilişkin olup Yönetmeliğin 38. maddesince önlemlerin etkisiz
kılınmasına yönelik başlatılan soruşturmalarda dampingin, sübvansiyonun ve zararın tespitine
ilişkin hükümleri n uygulanmayacağı hükmü altına alınmıştır. Diğer yandan, firmanın
raporlama döneminde Türkiye’nin toplam ithalatından aldığı pay %3’ün üzerindedir.
(5) Nihai bildirim raporuna sunulan cevapta, yalnızca güneş paneli üretiminde
kullanılan hammadde lerin menşeine bakılmasının üretim sürecini göz ardı ettiği ifade
edilmiştir. Ancak yapılan değ erlendirmelerde kullanılan hammaddelerin menşe inin yanı sıra
üretim süreci de dikkate alınmıştır. Anılan hususlara ilişkin detaylı bilgiye “2.3 Önlemlerin
Etkisiz Kılınması Faaliyetleri” bölümünde yer verilmiştir.
(6) Nihai bildirim raporuna sunulan cevapt a, firmanın Türkiye’ye ihraç edeceği güneş
panellerinde ÇHC menşeli hücre kullanmamayı taahhüt edebileceği ifade edilmiştir. Ancak,
Yönetmeliğin 40. maddesi önlemlerin etkisiz kılınmasına ilişkin soruşturmalarda normal
soruşturmalarda izlenen usul kurallar ından yalnızca mahiyet ve niteliği itibariyle uygun
olanlarının tatbik edileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmeliğin 32. maddesinde yer alan
ihraç fiyatlarına yönelik taahhütlere ilişkin hükümlerin damping ve sübvansiyon
soruşturmalarına ilişkin olduğu a çık olup anılan hükümlerin önlemlerin etkisiz kılınmasına
karşı soruşturmalara mahiyet ve niteliği itibarıyla tatbik edilemeyeceği anlaşılmıştır.
2.3.2. İş birliğinde bulunmayan firmalara ilişkin belirlemeler
2.3.2.1. Vietnam’da yerleşik iş birliğine gelmeyen firmalar
(1) Soruşturma döneminde Vietnam’dan toplam ithalatın büyük bölümünü
gerçekleştirmiş olan firmalar iş birliğinde bulunmamıştır. Diğer taraftan, anılan ülke
Büyükelçiliğinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu eşyanın üretici ihracatçıl arına
ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. İş birliğinde bulunmayan
firmalar için belirlemeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma
döneminde Vietnam’dan yapılan ithalatın artış gösterdiği, soruşturma konusu eşyada birim
fiyatların soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli ithal birim fiyatların altında kaldığı,
Türkiye’nin toplam ithalatı içerisinde Vietnam’ın payının yüksek olduğu görülmektedir.
Diğer yandan, soruşturma döneminde Vietnam’ın ÇHC’den güneş paneli ithalatının arttığı ve
ciddi miktarda hücre alımlarının olduğu görülmektedir. Yapılan bu tespitler, yürürlükteki
dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik
gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonu cunda Türkiye ile Vietnam’da
yerleşik diğer firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana
geldiğine ve Vietnam menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge
karşı önlemlerin iyileştirici etkisinin a zaltıldığını göstermektedir. Bu kapsamda, Vietnam’da
yerleşik diğer firmaların yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
2.3.2.2. Malezya’da yerleşik iş birliğine gelmeyen firmalar
(1) Soruşturma döneminde Malezya’dan toplam i thalatın büyük bölümünü
gerçekleştirmiş olan firma dışındaki firmalar iş birliğinde bulunmamıştır. Diğer taraftan,
anılan ülke Büyükelçiliğinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu eşyanın üretici
ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. İş birliğinde
bulunmayan firmalar için belirlemeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu çerçevede,
soruşturma döneminde Malezya’dan yapılan ithalatın artış gösterdiği, soruşturma konusu
eşyada birim fiyatların soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli ithal birim fiyatların altında
kaldığı, Türkiye’nin toplam ithalatı içerisinde Malezya’nın payının yüksek olduğu
görülmektedir. Diğer yandan, soruşturma döneminde Malezya’nın ÇHC’den güneş paneli
ithalatının arttığı ve ciddi miktar da hücre alımlarının olduğu görülmektedir. Yapılan bu
tespitler, yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni
veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda Türkiye ile
Malezya’da yerleşik diğer firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir
değişikliğin meydana geldiğine ve Malezya menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla
yürürlükteki dampinge karşı önlemlerin iyileştirici etkisinin azaltıldığın ı göstermektedir. Bu
kapsamda, Malezya’da yerleşik diğer firmaların yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz
kıldığı tespit edilmiştir.
2.3.2.3. Tayland’da yerleşik iş birliğine gelmeyen firmalar
(1) Soruşturma döneminde Tayland’dan toplam ithalatın büyük bölümünü
gerçekleştirmiş ola n firmalar iş birliğinde bulunmamıştır. Diğer taraftan, anılan ülke
Büyükelçiliğinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu eşyanın üretici ihracatçılarına
ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. İş birliğinde bulunmayan
firmalar için belirlemeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu çerçevede, soruşturma
döneminde Tayland’dan yapılan ithalatın artış gösterdiği, soruşturma konusu eşyada birim
fiyatların soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli ithal birim fiyatların altında kal dığı,
Türkiye’nin toplam ithalatı içerisinde Tayland’ın payının yüksek olduğu görülmektedir. Diğer
yandan, soruşturma döneminde Tayland’ın ÇHC’den güneş paneli ithalatının arttığı ve ciddi
miktarda hücre alımlarının olduğu görülmektedir. Yapılan bu tespitl er, yürürlükteki dampinge
karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi
bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda Türkiye ile Tayland’da yerleşik diğer
firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana geldiğine ve
Tayland menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı önlemlerin
iyileştirici etkisinin azaltıldığın ı göstermektedir. Bu kapsamda, Tayland’da yerleşik diğer
firmaların yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
2.3.2.4. Ürdün’de yerleşik iş birliğine gelmeyen firmalar
(1) Soruşturma kapsamında Ürdün’deki diğer firmalar iş birliğinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan, anılan ülke Büyükelçiliğinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu eşyanın
üretici ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. İş
birliğinde bulunmayan firmalar için belirlemeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu
çerçevede, soruşturma döneminde Ürdün’den yapılan ithalatın artış gösterdiği, soruşturma
konusu eşyada birim fiyatların soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşeli ithal birim fiyatların
altında kaldığı ve Türkiye’nin toplam ithalatı içerisinde Ürdün’ün payının yükse ldiği
görülmektedir. Diğer yandan, soruştur ma döneminde Ürdün’ün ÇHC’den ciddi miktarda
güneş paneli ithalatının ve hücre alımlarının olduğu görülmektedir. Yapılan bu tespitler,
yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya
ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda Türkiye ile Ürdün’de
yerleşik diğer firmalar arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana
geldiğine ve Ürdün menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı
önlemlerin iyileştirici etkisinin azaltıldığını göstermektedir. Bu kapsamda, Ürdün’de yerleşik
diğer firmaların yürürlükteki dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
2.3.2.5. Hırvatistan’da yerleşik iş birliğine gelmeyen firmalar
(1) Soruşturma kapsamında Hırvatistan’dan iş birliğinde bulunan firma olmamıştır.
Diğer taraftan, anılan ülke Büyükelçiliğinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu eşyanın
üretici ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. İş
birliğinde bulunmayan firma lar için belirlemeler eldeki mevcut verilere göre yapılmıştır. Bu
çerçevede, firma lar tarafından yapılan ihracatın özellikle 2022 yılında ciddi oranda arttığı,
soruşturma konusu eşyada birim fiyatların soruşturma dönemi boyunca ÇHC menşel i ithal
birim fiyatların altında kaldığı, Türkiye’nin toplam ithalatı içerisinde Hırvatistan’ın payının
yüksek olduğu görülmektedir. Diğer yandan, soruşturma döneminde Hırvatistan’ın ÇHC’den
güneş paneli ithalatının arttığı ve 2022 yılında ÇHC’den önemli m iktarda hücre ithalatının
bulunduğu görülmektedir. Yapılan bu tespitler, yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden
kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama,
işlem veya iş sonucunda Türkiye ile Hırvatistan’da ye rleşik firmalar arasındaki ticaretin
gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana geldiğine ve Hırvatistan menşeli/çıkışlı
olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı önlemlerin iyileştirici etkisinin
azaltıldığını göstermektedir. Bu k apsamda, Hırvatistan’da yerleşik firmaların yürürlükteki
dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
2.3.3. İlgili taraf görüşleri
2.3.3.1. Avrupa Komisyonunca iletilen görüşler
(1) AB Komisyonunca 8541.43.00.00.00 GTİP kapsamı soruşturmaya ilişkin iletilen
görüşte Hırvatistan’dan gerçekleşen ithalatın sadece 2022 yılında arttığı ve bu artışın
önlemlerin etkisiz kılınmasının bir göstergesi olmadığı belirtilmektedir. 2023(1-9) döneminde
Hırvatistan menşeli ithalat miktar bazında 2020 yılına g öre %2.479 oranında ani bir artış
göstermiş olup Hırvatistan menşeli ithalatın toplam ithalattan aldığı miktar bazında pay ise
%0,4’ten %12’ye yükselmiştir. Diğer taraftan, Hırvatistan menşeli ithal birim fiyatlar ÇHC
menşeli ithal birim fiyatların altında kalmıştır. Ayrıca, anılan ülkeden iş birliğine gelen firma
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Trademap verilerine bakıldığında Hırvatistan’ın
ÇHC’den önemli miktarda soruşturma konusu eşya ithalatının bulunduğu ve 2023(1 -9)
döneminde 2022 yılına göre ithalatın miktar bazında %30 arttığı tespit edilmiştir.
(2) AB Komisyonunca iletilen görüşlerde ithalat artışının tek başına önlemlerin etkisiz
kılınması sonucu doğurmayacağını belirtmekte ve ticareti gerçekleştirilme şeklinde bir
değişikliğin, yürürlükteki da mpinge karşı önlemlerden kaçınma dışında başka haklı nedeni
veya ekonomik gerekçesi olmayan bir uygulama, işlem veya işten kaynaklandığına dair kanıt
sağlanması ve verginin iyileştirici etkisinin azaltıldığı veya bertaraf edildiğine dair bir
değerlendirme sunulması gerektiği belirtilmektedir. Anılan hususlara ilişkin değerlendirmeler
bu Raporun ilgili bölümlerinde yer almaktadır.
2.3.3.2. Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığınca iletilen görüşler
(1) Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığınca ilet ilen görüşte Ürdün’de güneş
paneli üretimine ilişkin tesislerin bulunduğu ve Türkiye’ye ihraç edilen panellerin Ürdün
menşeli olduğu belirtilmektedir. Ancak, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Mevzuat uyarınca önlemlerin etkisiz kılınmasına iliş kin belirlemelerde eşyanın menşeine
değil dampinge karşı önlemden kaçınmak dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik
gerekçesi bulunmayan bir işlemin varlığına bakılmaktadır.
(2) Yine Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığınca, Türkiye’de yerleşik
firmaların da soruşturma konusu eşyanın üretimi için ÇHC’den hücre ithal ettiği ifade
edilmektedir. Soruşturma kapsamı Hırvatistan, Malezya, Tayland, Ürdün ve Vietnam
menşeli/çıkışlı güneş paneli ithalatı olup söz konusu değerlendirmenin soruşturmanın esas ına
yönelik olmadığı değerlendirilmektedir.
(3) Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanlığı tarafından nihai bildi rim raporuna
sunulan cevapta, Ürdün endüstrisinin Türkiye’ye yönelik güneş panelleri üretiminde ÇHC
menşeli olmayan güneş hücresi kullanmayı ta ahhüt etmesi koşuluyla dampinge karşı
önlemden muaf olmayı talep etmektedir. Anılan hu suslara ilişkin değerlendirmelerimize
“2.3.1.4.1. Philadelphia Solar LLC” kısmında yer verilmiştir.
3. NİHAİ DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
(1) Vietnam, Malezya, Tayland, Hırva tistan ve Ürdün menşeli/çıkışlı soruşturma
konusu eşyanın ithalat istatistiklerinin incelenmesinden, anılan ülkelerden güneş paneli
ithalatının miktar ve değer bazında kayda değer ölçüde artış gösterdiği ve ithal birim fiyatların
ÇHC birim fiyatlarının altında kaldığı tespit edilmiştir.
(2) Trademap verileri incelendiğinde, Vietnam, Malezya, Tayland, Hırvatistan ve
Ürdün’ün ÇHC’den yüksek miktarda güneş paneli ithalatı bulunduğu görülm üştür. Diğer
yandan, anılan ülkelerin ÇHC’den ciddi miktarda güneş hücresi ithal ettiği de görülmektedir.
(3) Bu çerçevede, Türkiye ile soruşturma konusu ülkeler arasındaki ticaretin
gerçekleştirilme şeklinde değişiklik meydana geldiği tespit edilmiştir.
(4) Güneş panelinin soruşturma döneminde Vietnam, Malezya, Tayland, Hırvat istan
ve Ürdün menşeli/çıkışlı olarak ülkemize ithalatının miktar ve değer bazında kayda değer
ölçüde artış gösterdiği görülmektedir. 2020 yılında adı geçen beş ülkenin toplam soruşturma
konusu eşya ithalatındaki payı değer bazında %57’den 2023(1 -9) dönemi nde %98’e
yükselmiştir.
(5) Soruşturma konusu ülkeler menşeli olarak gerçekleştirilen ithalat birim fiyatları da
kayda değer ölçüde düşük gerçekleşmiş, önlem kapsamı ÇHC birim fiyatlarının altında
kalmıştır.
(6) Bu çerçevede, soruşturma konusu ithalat ile yürürlükteki dampinge karşı
önlemlerin iyileştirici etkisinin hem miktar hem fiyat açısından azaltıldığı tespit edilmiştir.
(7) Vietnam’da yerleşik Vina Solar Technology Company Limited , JA Solar Vietnam
Company Limited ve Trina Solar Energy Development C ompany Limited firmalarının
soruşturma konusu eşya ithalatında yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemi etkisiz
kılmadığı tespit edilmiştir.
(8) Malezya’da yerleşik Jinko Solar Technology Sdn. Bhd. firmasının soruşturma
konusu eşya ithalatında yürürlükte b ulunan dampinge karşı önlemi etkisiz kılmadı ğı tespit
edilmiştir.
(9) Tayland’da yerleşik Trina Solar Science & Technology (Thailand) Ltd. firmasının
soruşturma konusu eşya ithalatında yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemi etkisiz
kılmadığı tespit edilm iştir. Diğer yandan, Tayland’da yerleşik Talesun Technologies
(Thailand) Co., Ltd. firmasının ÇHC’den tedarik edilen hücre ve diğer girdilerin montaj
işlemi ile üretilen güneş panellerinin Türkiye’ye ihraç edilmesi suretiyle yürürlükte bulunan
dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
(10) Ürdün’de yerleşik Philadelphia Solar LLC firmasının ÇHC menşeli hücre ve
diğer girdilerin montaj işlemi ile üretilen güneş panellerinin Türkiye’ye ihraç edilmesi
suretiyle yürürlükte bulunan dampinge karşı önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.
(11) Diğer firmalar iş birliğinde bulunmamış olup belirlemeler eldeki mevcut verilere
göre yapılmıştır. Soruşturma döneminde soruşturma konusu ülkelerden ithalat oldukça artmış,
birim fiyatlar önlem kapsamı ÇHC bir im fiyatların altında kalmıştır. Diğer taraftan,
soruşturmaya konu ülkelerin Büyükelçiliklerinden, ülkelerinde yerleşik soruşturma konusu
eşyanın üretici ihracatçılarına ilişkin bilgi talebine yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır.
Bahse konu ülkeler de y erleşik diğer firmalardan gerçekleşen ithalatın Türkiye’nin toplam
ithalatı içerisinde yüksek paya sahip olduğu tespit edilmiştir . Diğer yandan, soruşturma
döneminde anılan ülkelerin ÇHC’den ciddi miktarda güneş paneli ve hücre ithalatının olduğu
görülmüştür. Bu çerçevede, yürürlükteki dampinge karşı önlemlerden kaçınma dışında yeterli
bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda
Türkiye ile Vietnam , Tayland, Malezya, Ürdün ve Hırvatistan’da yerleşik diğer firmal ar
arasındaki ticaretin gerçekleştirilme şeklinde bir değişikliğin meydana geldiği ve anılan
ülkeler menşeli/çıkışlı olarak yapılan ithalat yoluyla yürürlükteki dampinge karşı önlemleri
etkisiz kıldıkları tespit edilmiştir.