Tebliğler · No: 2024/10 · Resmî Gazete: 2024-12-07
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204414
7 Aralık 2024 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 32745
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2024/10)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde (TGTC) 70.04, 70.05 ve 70.06 Gümrük
Tarife Pozisyonlarında (GTP) bulunan İran İslam Cumhuriyeti menşeli eşyanın ithalatında halihazırda uygulanan
korunma önleminin yerli üretici tarafından yapılan başvur u neticesinde uzatılmasına ilişkin soruşturma açılması ve
geçici korunma önlemi alınmasına ilişkin, İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından
alınan kararın duyurulması ve Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Ge nel Müdürlük) tarafından
yürütülecek soruşturmanın usul ve esaslarının belirlenmesidir.
MADDE 2- (1) Söz konusu başvuruya istinaden yapılan ön incelemeye ilişkin bilgi ve bulguların yer aldığı
inceleme raporu Ek 1’de yer almaktadır.
MADDE 3- (1) Kurul, yapılan başvuruyla ilgili olarak, 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde 70.04, 70.05 ve 70.06
GTP’lerinde bulunan eşyanın ithalatında hâlihazır da uygulanan korunma önleminin yerli üretim üzerindeki etkisini
araştırmak, yerli üreticilerin rekabet koşullarına uyum sağlama noktasında ilerleme kaydedip kaydetmediği hususunu
daha ayrıntılı incelemek ve mevcut korunma önleminin süresinin uzatılmasının gerekli olup olmadığını tespit edebilmek
amacıyla korunma önlemi uzatma soruşturması açılmasına ve soruşturma tamamlanıncaya kadar ithalattan
kaynaklanabilecek telafisi güç zararların ortaya çıkmasının engellenebilmesini teminen 12/12/2024 tarihinden başlamak
üzere 200 gün süreyle geçici korunma önlemi uygulanmasına, geçici önlemin “ton başına 36 ABD Doları” tutarında ek
mali yükümlülük olarak belirlenmesine ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına
toplantıya katılan üyelerin oy birliğiyle karar vermiştir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen geçici korunma önlemi ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle
12/12/2024 tarihinde uygulanmaya başlar.
MADDE 4- (1) Soruşturma, Yönetmeliğin ilgili hükümleri kapsamında Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Soruşturma ile ilgili tüm yazışmalar aşağıda belirtilen yetkili merci ile yapılır:
T.C. Ticaret Bakanlığı
İthalat Genel Müdürlüğü
Korunma Önlemleri ve Gözetim Dairesi
Söğütözü Mahallesi Nizami Gencevi Caddesi 63/1 06530 Çankaya/Ankara
Tel: +90 312 204 9883, 9951, 9575, Faks: +90 312 204 86 33
e-ağ: http://www.ticaret.gov.tr e-posta: [email protected]
(2) Soruşturmada “Türkiye’de yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan ilgili taraf olmak isteyenler”, soru
formlarına cevapları ile resmî görüşlerini kendilerine ait resmî KEP adreslerinden Bakanlığın aşağıda yer alan KEP
adresine gönderir:
Ticaret Bakanlığı KEP Adresi: [email protected]
(3) Soruşturmada “yurtdışında yerleşik firma, kurum ve kuruluşlardan ilgili taraf olmak isteyenler”, soru
formlarına cevapları ile resmî görüşlerini Bakanlığın aşağıda yer alan e-posta adresine gönderir:
Genel Müdürlük E-posta Adresi: [email protected]
MADDE 5- (1) 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen bağlantı adresinde yer alan ilgili soru formunu bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde doldurarak Genel Müdürlüğe gönderen ler soruşturma kapsamında
“ilgili taraf” olarak kabul edilir.
MADDE 6- (1) Soruşturma ile ilgili soru formları ve başvurunun gizli olmayan özeti Bakanlığın internet sitesi
(http://www.ticaret.gov.tr) içerisinde “İthalat” başlığı altında “Ticaret Politikası Savunma Araçları” sayfasında bulunan
“Korunma Önlemleri/Soruşturmalar” bağlantısında yer almakta olup bahse konu soruşturmanın sayfasından indirilir.
(2) İlgili tarafların soru formunu, bu Tebliğin yayımı tarih inden itibaren otuz gün içinde doldurup Genel
Müdürlüğe iletmeleri gerekir. İlgili taraflarca soru formlarının doldurulmasıyla ilgili olarak Genel Müdürlükten yardım
alınabilir.
(3) Soruşturmaya ilişkin yazılı ve sözlü iletişim Türkçe yapılır. İlgili taraf ların soru formuna ilişkin yanıtlarını
ve bu yanıtlar dışında kalan tüm bilgi, belge, görüş ve taleplerini yazılı olarak Türkçe sunmaları gerekir. Türkçe dışında
bir dilde sunulan yanıt, bilgi, belge, görüş ve talepler dikkate alınmaz.
(4) Soruşturma süresince Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde gizlilik kaydıyla verilen
her türlü bilgi, belge ve görüşün gizli olmayan bir özeti sunulur. Gizli olmayan özet, esas bilginin makul ölçüde
anlaşılmasına olanak sağlayacak ayrıntıda olur. İlgil i taraflar, istisnai hallerde bu bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte
olduklarını belirtebilir. Bu gibi istisnai durumlarda, bilgilerin özetlenemeyecek nitelikte olmasının nedenlerinin
belirtilmesi gerekir.
(5) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ilgililerden ek bilgi ve belge isteyebilir.
MADDE 7- (1) İlgili taraflar, varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini de ilgili taraf soru formunda belirtmek
suretiyle Genel Müdürlüğe iletir. Talep edilmesi halinde düzenlenecek olan dinleme toplantısının yapılacağı yer ve tarih
ile soruşturmaya ilişkin diğer duyurular Bakanlığın 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen internet sitesinde ilan
edilir.
MADDE 8- (1) Soruşturma sırasında ilgili taraflarca verilen bilgiler Yönetme liğin 6 ncı maddesinde belirtilen
hükümler çerçevesinde gizli olarak değerlendirilir.
MADDE 9 - (1) Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca, soruşturmanın herhangi bir aşamasında Genel
Müdürlükçe istenen bilgilerin öngörülen süre içinde temin edilememesi ya da soruşturmanın engellendiğinin anlaşılması
halinde soruşturma mevcut veriler üzerinden sonuçlandırılır. Genel Müdürlükçe ilgililer tarafından sağlanan bilgilerin
yanlış olduğu tespit edildiği takdirde bu bilgiler dikkate alınmaz.
MADDE 10- (1) Soruşturma, Genel Müdürlükçe yürütülerek dokuz ay içinde tamamlanır. Gerekli hallerde bu
süre altı ay uzatılabilir.
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ek 1
İran İslam Cumhuriyeti Menşeli Düz Cam İthalatında Uygulanan Korunma Önleminin
Uzatılması Başvurusu Hakkında İnceleme Raporu
1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER
1.1 Başvuru
19/11/2021 tarihli ve 4824 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İran İslam
Cumhuriyeti (İran) Menşeli Düz Cam İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin
Karar çerçevesinde 70.04, 70.05 ve 70.06 Gümrük Tarife Pozisyonlarında (GTP) sınıflandırılan
İran menşeli düz cam ithalatında korunma önlemi uygulanmakta olup halihazırda ikinci uzatma
döneminin son yılında 38 ABD Doları/Ton seviyesinde ek mali yükümlülük şeklinde uygulanan
önlem 11/12/2024 tarihinde son bulacaktır.
Bu çerçevede, Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. tarafından İran menşeli firmaların hem
enerji v e hammadde temini noktasında büyük avantaja sahip olması hem de lojistik olarak
Türkiye sınırına yakın olmaları dolayısıyla ulaşım maliyetlerinin düşük olması ve anılan
ülkeden ithalatın oldukça düşük birim fiyatla gerçekleştiriliyor olması gibi gerekçelerle mevcut
korunma önleminin ciddi zararı önlemek için gerekli olmaya devam ettiği iddiası ile süresinin
uzatılmasına ilişkin olarak başvuruda bulunulmuştur.
1.2 Başvurunun Temsil Durumu
Başvuru sahibi firma, başvuru konusu eşyanın en büyük yerli üreticis i olarak Türkiye
üretiminin yarısından fazlasını gerçekleştirmektedir. Buna göre başvuru sahibi firmanın,
İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği’nin ikinci maddesinde “yurt içinde faaliyet gösteren
ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya bir kısmını üreten üreticiler” şeklinde
tanımlanan “yerli üretici” tanımına uyduğu değerlendirilmektedir.
1.3 Başvuru Konusu Eşya
Başvuru konusu eşya, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde (TGTC) 70.04 GTP altında “çekme ve
üfleme cam (plaka halinde), absorblayıcı ( emici) veya yansıtıcı ya da yansıtıcı olmayan bir
tabakası olsun olmasın, fakat başka şekilde işlenmemiş” tanımı, 70.05 GTP altında “float cam
ve yüzeyi taşlanmış veya parlatılmış cam (plakalar halinde) absorblayıcı (emici) veya yansıtıcı
ya da yansıtıcı o lmayan bir tabakası olsun olmasın, fakat başka şekilde işlenmemiş” tanımı,
70.06 GTP altında ise “70.03, 70.04 veya 70.05 Pozisyonlarındaki camların bombelendirilmiş,
kenar işlemeli, aşındırılmış, delinmiş, emaye baskı uygulanmış veya başka şekilde işlenmi ş,
fakat diğer malzemelerle çerçevelenmemiş veya donatılmamış olanlar” tanımıyla
sınıflandırılmıştır.
1.4 Başvuru Konusu Eşyanın İthalatında Uygulanan Mevzuat
Başvuru konusu eşya olan düz cam, 70.04 (çekme ve üfleme cam), 70.05 (float ve yüzeyi
taşlanmış veya parlatılmış cam) ve 70.06 (70.03, 70.04, 70.05 GTP’lerinde yer alan camın
işlenmiş hali) GTP’lerinde sınıflandırılmaktadır.
-70.04 GTP’inde yer alan eşyanın ithalatında AB -STA ülkeleri için %0, diğer ülkeler için %3
ile %4,4, Azerbaycan hariç Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmayan ülkeler için ise %20
oranında gümrük vergisi ve %10 oranında ilave gümrük vergisi (7004.20.10 ve 7004.90.10 için
%5) uygulanmaktadır. Bununla birlikte, 70.04 GTP’inin tamamı için 500 $/ton seviyesinde
ileriye yönelik olar ak fiyat kriterli gözetim uygulaması bulunmaktadır. Ayrıca, İran menşeli
eşyanın ithalatında 38 $/ton seviyesinde korunma önlemi uygulanmaktadır.
-70.05 GTP’inde yer alan eşyanın ithalatında AB -STA ülkeleri için %0, diğer ülkeler için %2
ile %3, Azerbaycan hariç DTÖ üyesi olmayan ülkeler için ise %20 oranında gümrük vergisi ve
%5 oranında ilave gümrük vergisi uygulanmaktadır. Bununla birlikte, 70.05 GTP’i için 500
$/ton seviyesinde (7005.10.80 GTP’ için 600 $/ton) ileriye yönelik olarak fiyat kriterli gözetim
uygulaması bulunmaktadır. Ayrıca, İran menşeli eşyanın ithalatında 38 $/ton seviyesinde
korunma önlemi uygulanmaktadır.
-70.06 GTP’inde yer alan eşyanın ithalatında AB-STA ülkeleri için %0, diğer ülkeler için %3,
Azerbaycan hariç DTÖ üyesi olmayan ülkeler için ise %20 oranında gümrük vergisi ve %10
oranında ilave gümrük vergisi uygulanmaktadır. Bununla birlikte, 70.06 GTP’i için 700 $/ton
seviyesinde (7006.00.90.00.19 GTP’ için 7000 $/ton) ileriye yönelik olarak fiyat kriterli
gözetim uygulaması bulunmaktadır. Ayrıca, İran menşeli eşyanın ithalatında 38 $/ton
seviyesinde korunma önlemi uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, bahse konu her üç GTP için ithalattaki KDV oranı %20 seviyesindedir.
Son olarak, 7005.29 GTP’i altında sınıflandırılan eşyanın Rusya menşeli olanlarının ithalatında
dampinge karşı önlem bulunmaktadır.
GTP Eşya Tanımı GV
%
İGV
%
Gözetim
$/ton
EMY
$/ton
KDV
%
70.04
Çekme ve üfleme cam
AB-STA %0
DÜ %3-4,4
İran %20
10
500
38 20
7004.20.10 5 7004.90.10
70.05 Float ve yüzeyi
taşlanmış veya
parlatılmış cam
AB-STA %0
DÜ %2-3
İran %20
5
500
7005.10.80 600
70.06 70.03, 70.04, 70.05
GTP’lerinde yer alan
camın işlenmiş hali
AB-STA %3
DÜ %3
İran %20
10
700
7006.00.90.00.19 7000
1.5 Başvuru Konusu Eşyanın Üretim Süreci ve Benzer/Doğrudan Rakip Ürün Tespiti
Başvuruya konu eşya olan düz cam; büyük plakalar halinde üretilir ve kullanılacakları alanın
özellikleri doğrultusunda yalnızca ebada kesilerek ya da ikincil işlemler uygulanarak bitmiş
ürün haline getirilir. İnşaat, otomotiv, beyaz eşya, mobilya, tarım vb. çeşitli sektörlerde; yalıtım
camı ünitesi, ayna, lamine cam, kaplamalı cam, boyalı cam, temperli cam, kısmi temperli cam,
bombeli cam, emaye baskılı cam olarak kullanılır.
Düz cam ürünleri birçok farklı sektöre sınai ara ürün olarak girdi teşkil etmektedir. 2023 yılı
verilerine göre ülkemizde düz cam ürünlerinin en yoğun kullanıldığı sektör %70’lik payla inşaat
sektörüdür. Bunu %25’lik payıyla mobilya ve beyaz eşya sektörleri ve %5’lik payıyla otomotiv
sektörü izlemektedir. Sektördeki kullanıcılar, camı işleme süreçlerinde kullanan sanayici
firmalardır. Anılan sektörlerde yalıtım camı ünitesi, ayna, lamine cam, kaplamalı cam, boyalı
cam, temperli cam, bombeli cam, emaye baskılı cam olarak kullanılmaktadır.
Düz cam üretiminde float ve sheet teknolojisi kullanılmaktadır. Yerli üreticiler tarafından
kullanılan float teknolojisi, kum ve diğer hammaddelerin 150 0-1600oC’de ergitilerek kalay
banyosu üzerinde yüzdürülmesi ve kontrollü bir şekilde soğutularak düz cama dönüştürülmesi
prensibine dayanmaktadır. Float üretim hattı, birbirine seri olarak bağlı toplam uzunluğu
yaklaşık 500m olan kısımlardan meydana gelmek tedir. Hattın bir ucundan hammadde
beslenirken hattın diğer tarafından günde 600 -1000 ton seviyesinde istenilen kalite ve
ebatlardaki cam plakaları toplanmaktadır. Fırından gelen 1.100o C ‘deki cam, kalay
banyosunda şekillendirilerek istenilen kalınlık ve genişliğe ulaştırılır. İstenilen kalınlık ve
genişliğe ulaştırılan float camı, kalay banyosunu 620~630 oC sıcaklıkta terk ederek soğutma
fırınına girer. Soğutma işleminde amaç, cam şeridinin sıcaklığını oda sıcaklığına kadar uygun
bir hızla düşürme ve camı n taşımaya, stoklamaya ve işlemeye uygun hale gelmesi için bazı
fiziksel özelliklere sahip olmasını sağlamaktır. Sheet teknolojisi geliştirilen ilk teknolojidir.
Fırında eritilmiş olan camın şekillendirilmek üzere merdaneler vasıtasıyla düşey olarak
çekilmesi ile düz cam elde edilir. Sheet teknolojisinde kalite, kapasite ve yatırım tutarı düşük,
enerji ve insan kaynağı kullanımı yüksektir.
İthal ve yerli düz cam birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve söz konusu ürünlerin fiziksel -
kimyasal özellikleri il e üretim teknolojileri benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne
alındığında başvuru konusu eşyanın yurt içinde üretilenleri ile ithal edilenleri benzer ürün
olarak değerlendirilmektedir.
2. İTHALATIN SEYRİ VE GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Bu bölümde başv uru konusu eşyanın yıllar itibarıyla ithalatının seyri, piyasa payı ve yerli
üretime oranına ilişkin istatistikler yer almaktadır. Bununla birlikte, ülke bazında ithalat verileri
sunularak yerli ve ithal ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, anılan ürünün İran
menşeli olanlarına yönelik bir başvuru olması sebebiyle her kısımda İran menşeli ithalat ayrıca
ele alınmıştır.
İthalatın miktar bakımından değerlendirilmesinde temel miktar birimi olarak ton kullanılmıştır.
İthalat değerleri ise g özetim uygulamasından kaynaklanan ek kıymet beyanı etkisinden
arındırılmıştır.
2.1 Mutlak İthalat
Toplam
İthalat
Miktar
(ton)
Değer
(milyon $)
B.F.
($/ton)
Değişim
(ton)
Değişim
($)
Değişim
(B.F.)
2020 311.107 156 500 - - -
2021 391.469 221 564 26% 42% 13%
2022 346.059 255 735 -12% 15% 30%
2023 429.397 260 606 24% 2% -18%
2023 (1-8) 319.788 193 604 - - -
2024 (1-8) 174.841 120 685 -45% -38% 14%
Başvuru konusu eşyanın tüm ülkelerden yapılan ithalat miktarı inceleme dönemi boyunca
dalgalı bir seyir izlemiş olsa da son olarak 2023 yılında %24 oranında artarak 429,4 bin ton
seviyesine yükselmiştir. Bununla birlikte, geçen yılın sekiz aylık dönemine göre cari yılda
ithalat miktarı %45 oranında azalış kaydederek 174,8 bin ton seviyesine gerilemiştir.
İthalat değeri, inceleme dönemi boyunca yukarı yönlü bir seyir izlemiş, 2023 yılında %2
oranında artarak 260 milyon $ seviyesine yükselmiştir. Bununla birlikte, geçen yılın sekiz aylık
dönemine göre cari yılda ithalat değeri %38 oranında azalarak 120 milyon $ seviyesine
gerilemiştir.
İthal birim fiyatlar ise 2023 yılında %18 oranında azalarak 606 $/ton seviyesine gerilemiş, diğer
taraftan geçen yılın sekiz aylık dönemine göre cari yılda ithal birim fiyat %14 artarak 685 $/ton
seviyesine yükselmiştir.
İran
Menşeli
İthalat
Miktar
(ton)
Değer
(milyon $)
B.F.
($/ton)
Değişim
(ton)
Değişim
($)
Değişim
(B.F.)
2020 21.575 5 235 - - -
2021 125.934 46 363 484% 801% 54%
2022 63.054 29 460 -50% -37% 27%
2023 22.075 8 373 -65% -72% -19%
2023 (1-8) 18.117 7 384 - - -
2024 (1-8) 6.760 2 317 -63% -69% -17%
Yukarıda yer alan tabloda İran menşeli düz cam ithalatı gösterilmiştir. Buna göre, ithalat miktarı
2021 yılında %484 oranında artmış, 2022’de %50, 2023’te %65 azalmış, 22 bin ton seviyesine
gerilemiştir. Bununla birlikte, geçen yılın sekiz aylık dönemine göre cari yılda ithal miktarı
%63 azalarak 6,7 bin ton seviyesine gerilemiştir.
Benzer şekilde, ithalat değeri 2021 yılında %801 oranında armış, 2022’de %37, 2023’te %72
azalmış 8 milyon $ seviyesine gerilemiştir. Bununla birlikte, geçen yılın sekiz aylık dönemine
göre cari yılda ithalat değeri %69 azalarak 2 milyon $ seviyesine gerilemiştir.
İthal birim fiyatlar ise 2021 yılında %54, 2022’de %27 oranında artmış ancak 2023’te %19
azalarak 384 $/ton seviyesine gerilemiştir. Bununla birlikte, geçen yılın sekiz aylık dönemine
göre cari yılda ithal birim fiyat %17 azalarak 317 $/ton seviyesine gerilemiştir. Öte yandan,
İran menşeli ithalatın birim fiyatının genel ithalatın birim fiyatının oldukça altında olduğu
görülmüştür.
2.2 Nispi İthalat
Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri aşağıda yer
alan tabloda gösterilmiştir.
Birim 2020 2021 2022 2023 2023
(1-3)
2024
(1-3)
İthalat Miktarı Ton 311.107 391.469 346.059 429.397 137.518 69.978
Nispi İthalat Endeks 100 93 67 100 100 43
Buna göre, 2020’de 100 olan endeks değeri 2021’de 93’e, 2022’de 67’ye düşmüş, 2023’te
tekrar inceleme döneminin başındaki seviyesine 100’e yükselmiştir. Bununla birlikte, geçen
yılın üç aylık dönemine göre cari yılda nispi ithalat 100’den 43’e gerilemiştir.
Birim 2020 2021 2022 2023 2023
(1-3)
2024
(1-3)
İthalat Miktarı Ton 21.575 125.934 63.054 22.075 12.334 1.422
İran Menşeli Nispi İthalat Endeks 100 419 178 73 100 10
İran menşeli nispi ithalatın endeks değeri 2020’de 100 seviyesindeyken 2021’de ciddi bir artış
yaşanmış, 419 seviyesine yükselmiştir. Sonrasında 2022’de 178’e, 2023’te 73’e gerilemiş olup
benzer şekilde geçen yılın üç aylık dönemine göre cari yılda İran menşeli nispi ithalat 100’den
10’a gerilemiştir.
2.3 İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, ithalat miktarı ile ülkemizdeki üretimin büyük bölümünü
gerçekleştiren başvuru sahibi yerli üreticinin yurt içi satış miktarlarının toplanmasıyla iç piyasa
(tüketim) büyüklüğü tespit edilmiş olup, ithalatın tüketime oranlanması ile ithalatın piyasa payı
elde edilmiştir.
Birim 2020 2021 2022 2023 2023
(1-3)
2024
(1-3)
İthalat Miktarı
Ton
311.107 391.469 346.059 429.397 137.518 69.978
İran İthalat Miktarı 21.575 125.934 63.054 22.075 12.334 1.422
Üretim Miktarı
Endeks
100 139 164 141 100 116
Yerli Üretimden
Yurt içi Satışlar 100 127 142 123 100 127
Toplam Tüketim 100 127 133 127 100 96
Genel İthalatın
Piyasa Payı 100 99 83 109 100 53
İran’dan İthalatın
Piyasa Payı 100 460 219 81 100 12
İthalatın piyasa payı, genel ithalat ve İran menşeli ithalat için ayrı ayrı ele alınmıştır. Buna göre,
inceleme dönemi içerisinde yaşanan ithalat artışıyla birlikte genel ithalatın piyasa payı 2020’de
100 seviyesindeyken 2023’te 109 seviyesine yükselmiştir. Öte yandan, İran menşeli ithalatın
piyasa payı 2020’de 100 seviyesindeyken 2021’de ciddi bir şekilde artarak 460 seviyesine
yükselmiştir. Sonrasında 2022’de 219, 2023’te 81 seviyesine gerilemiştir.
2.4 Ülkeler İtibarıyla İthalat
2023 yılı itibarıyla başvuru konusu eşyanın ithalatında en yüksek paya sahip ülkeler, yıllık
ithalat miktarlarına göre sıralanarak değerlendirilmiş olup en fazla ithalat hacmine sahip ilk on
ülkenin sıralaması aşağıdaki tab loda ayrıntılı olarak sunulmuştur. Bu çerçevede, en büyük
ithalat payını elinde bulunduran ülke %39 ile Çin olurken onu %12 ithalat payıyla Rusya ve
%10 oranla Bulgaristan takip etmektedir.
Ayrıca, İran %5 oranında ithalat payına sahip olarak sıralamada a ltıncı sırada yer almaktadır.
Bu oran diğer ülkelerle karşılaştırıldığında İran'ın ithalatta belirli bir ağırlığa sahip olduğunu
göstermektedir.
Ülke Adı
Miktar (ton) Değer (milyon $) B.F. ($/ton)
2020 2021 2022 2023
2023
(1-8)
2024
(1-8)
2020 2021 2022 2023
2023
(1-8)
2024
(1-8)
2020 2021 2022 2023
2023
(1-8)
2024
(1-8)
ÇİN 36.515 22.463 48.705 167.159 136.908 22.109 20 22 44 94 73 30 542 966 901 563 535 1.336
RUSYA 47.446 31.604 52.361 51.625 38.983 28.478 16 16 27 22 17 11 331 498 520 430 437 393
BULGARİSTAN 68.020 76.313 37.129 42.372 28.410 7.245 24 24 17 20 13 4 348 318 446 468 466 555
PAKİSTAN 756 254 9.093 23.710 17.080 681 0 0 4 7 5 0 258 407 402 291 305 343
BELÇİKA 24.321 36.079 31.307 23.475 16.741 22.352 17 25 27 20 15 15 689 683 867 850 913 679
İRAN 21.575 125.934 63.054 22.075 18.117 6.760 5 46 29 8 7 2 235 363 460 373 384 317
MISIR 13.793 6.133 1.551 20.564 13.125 10.281 4 3 1 7 5 3 280 518 782 350 383 287
AZERBAYCAN 0 8.594 10.492 19.568 8.605 31.778 0 3 5 6 3 10 0 333 441 325 349 308
ALMANYA 12.227 17.851 18.519 11.545 7.775 7.055 25 35 36 33 23 13 2.072 1.940 1.942 2.826 2.956 1.908
POLONYA 2.846 3.686 6.016 7.045 4.627 2.910 3 3 7 9 6 3 885 890 1.121 1.263 1.298 1.151
Liste Toplamı 227.498 328.909 278.226 389.138 290.371 139.649 113 176 196 226 168 92 496 536 705 581 579 658
Genel Toplam 311.107 391.469 346.059 429.397 319.788 174.841 156 221 255 260 193 120 500 564 735 606 604 685
2.5 Fiyat Karşılaştırması
Ülkeler itibarıyla ithalatın ele alındığı önceki bölümdeki tablodan da anlaşılacağı üzere, 2023
yılı ithalat payına göre sıralama yapıldığında ilk sıralarda yer alan ülkelerin ithal birim fiyatları
farklılık arz etmekle birlikte genellikle Çin, Rusya ve Bulgaristan menşeli ürünlerin fiyatları
yüksek seyrederken, İran’ın fiyatları hem bahsi geçen ülkelerin fiyatlarından hem de ortalama
ithal birim fiyatlarından çok daha düşük seyretmekte olduğu ve bu trendin 2024 yılında da
devam ettiği anlaşılmaktadır.
Ortalama ithal birim fiyatları 2022 ve 2023 yıllarında sırasıyla 735 $/Ton ve 606 $/Ton iken,
İran menşeli ithal birim fiyatları anılan yıllarda sırasıyla 460 $/Ton ve 373 $/Ton seviyesinde
gerçekleşmiştir.
İnceleme konusu ürünün yerli ve İran menşeli ithal olanlarının ortalama birim fiyatları
karşılaştırılmış, yerli ürünlerin ortalama ticari maliyeti, yurt içi satış fiyatları, ithal ürünlerin
gümrük vergisi, gözetim ve ek mali yükümlülük eklenmiş CIF fiyatları ve ilgili dönemdeki
ortalama döviz kuru kullanılmış, bu verilere göre göre fiyat kırılması ve fiyat baskısı oranları
hesaplanmıştır.
“Fiyat kırılması”, ithal ürünlerin fiyatının yerli ürünlerin fiyatının ne kadar altında olduğunu,
“fiyat baskısı” ise yerli ürünlerin ortalama birim ticari maliyetine makul bir kâr oranı
eklenmesiyle (%10) bulunan fiyatın, ortalama ithal birim fiyatı tarafından ne oranda
baskılandığını göstermektedir.
Buna göre, 2020 -2023 döneminde İran menşeli eşyanın yerli eşyanın yurt içi satış fiyatlarını
kırmadığı ancak 2023 -2024 yıllarının üç aylık döneminde fiyat kırılması olduğu te spit
edilmiştir.
Ayrıca, inceleme dönemi boyunca İran menşeli ürünlerin fiyat baskısı yaratmadığı
görülmektedir.
3. YERLİ ÜRETİCİNİN EKONOMİK GÖSTERGELERİ
Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi Şişecam tarafından sağlanan, 2020-2023 yılları
ile 2023 ve 2024 yıllarının üç aylık dönemini kapsayan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır.
3.1 Tüketim
Tüketim 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 127 133 127 100 96
Türkiye’nin toplam tüketimi 2020’de 100 endeks değerine sahipken 2021 ve 2022’de artarak
133 endeks değerine ulaşmış olup 2023’te azalarak 127 seviyesine gerilemiş olsa da inceleme
döneminin ilk yılına göre %27 oranında artmış olduğu göze çarpmaktadır. Bununla birlikte,
2024 yılının üç aylık döneminde tüketim m iktarı geçen yılın aynı dönemine göre azalarak 96
seviyesine gerilemiştir.
3.2 Üretim
Üretim 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 139 164 141 100 116
2020 yılında 100 endeks değerine sahip olan üretim miktarı 2021’de 139’a, 2022’de 164’e
yükselmiş, 2023’te 141’e gerilemiştir. Bununla birlikte, 2024 yılının üç aylık döneminde üretim
miktarı geçen yılın aynı dönemine göre artarak 116 seviyesine yükselmiştir.
3.3 Yurt İçi Satışlar
Yurt İçi
Satışlar 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 127 142 123 100 127
Yurt içi satışlar, 2020’de 100 endeks değerine sahipken 2021 ve 2022’de artarak 142 seviyesine
kadar yükselmiş olup 2023’te azalarak 2021 değerinin de altına düşmüş, 123 olarak
gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, 2024 yılının üç aylık döneminde yurt içi satışlar geçen yılın
aynı dönemine göre artarak 127 seviyesine yükselmiştir.
3.4 Yurt Dışı Satışlar
Yurt Dışı
Satışlar 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 146 169 145 100 193
Yurt dışı satışlar, 2020’de 100 endeks değerine sahipken 2021 ve 2022’de artarak 169
seviyesine kadar yükselmiş olup 2023’te azalarak 2021 değerinin de altına düşmüş, 145 olarak
gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, 2024 yılının üç aylık döneminde yurt dışı satışlar geçen yılın
aynı dönemine göre artarak 193 seviyesine yükselmiştir.
3.5 Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Kapasite
(endeks) 100 115 136 127 100 107
KKO
(endeks) 100 121 121 111 100 108
Başvuru sahibi firmanın üretim kapasitesi 2021 ve 2022 yıllarında artarak 136 seviyesine
yükselmiş olsa da 2023’te azalarak 127’ye düştüğü görülmüştür. Bununla birlikte, 2024 yılının
üç aylık döneminde kapasite geçen yılın aynı dönemine göre artarak 107 seviyesine
yükselmiştir.
Öte yan dan, kapasite kullanım oranı 2021 yılında 121’e yükselmiş, 2022’de değişmemiş,
2023’te ise azalarak 111 seviyesine gerilemiştir. Bununla birlikte, 2024 yılının üç aylık
döneminde kapasite kullanım oranı geçen yılın aynı dönemine göre artarak 108 seviyesine
yükselmiştir.
3.6 İstihdam
İstihdam 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 91 101 97 100 96
İstihdam, inceleme dönemi boyunca dalgalı bir seyir izlemiş, 2020 yılında 100 olan endeks
değeri 2023’te 97’ye gerilemiştir. Benzer şekilde, 2024 yılının üç aylık döneminde istihdam
geçen yılın aynı dönemine göre azalarak 96’ya gerilemiştir.
3.7 Verimlilik
Verimlilik 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 153 163 145 100 121
Verimlilik, 2022 yılında en yüksek değerine ulaştıktan sonra 2021 değerinin bile altına düşerek
2023’te 145 olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan, 2024 yılının üç aylık döneminde verimlilik
geçen yılın aynı dönemine göre artarak 121 seviyesine yükselmiştir.
3.8 Stoklar
Stoklar 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 114 190 215 100 98
2020 yılında 100 endeks değerine sahip olan stok miktarı 2021’de 114’e, 2022’de 190’a,
2023’te 215 yükselmiştir. Öte yandan, 2024 yılının üç aylık döneminde stoklar geçen yılın aynı
dönemine göre azalarak 98 seviyesine gerilemiştir.
3.9 Karlılık
Karlılık 2020 2021 2022 2023 2023 (1-3) 2024 (1-3)
Endeks 100 379 222 217 100 86
Başvuru sahibi firmanın karlılığı 2021 yılında artmış olmasına rağmen 2022’de 222’ye, 2023’te
217’ye gerilemiştir. Benzer şekilde, 2024 yılının üç aylık döneminde karlılık geçen yılın aynı
dönemine göre azalarak 86’ya gerilemiştir.
3.10 Ekonomik Göstergelerin Değerlendirilmesi
İran’dan düz cam ithalatı 2021’den sonra azalmaya başlayarak 2023’te 22 bin ton seviyesine
gerilemiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre cari yılın üç ayında hem genel hem İran’dan
yapılan ithalat azalış göstermiştir.
İran’dan yapılan ithalatın yerli üretime oranı 2020 yılında 100 endeks değerine sahipken 2021
yılında bu oran 419 seviyesine yüks elmiş, sonrasında düşerek 2022 178’e, 2023’te 73’e
gerilemiştir. İran’dan yapılan ithalatın piyasa payı ise 2020 yılında 100 endeks değerine
sahipken 2021 yılında bu oran 460 seviyesine yükselmiş, izleyen yıllarda İran piyasa payı
azalmış olsa da 2023 yılı nda inceleme dönemi başındaki seviyeye yakın seyretmiştir. Fiyat
karşılaştırması bölümünde de ele alındığı üzere, İran’dan yapılan ithalatta birim fiyatlar genel
ithal birim fiyatlarının çok altında gerçekleşmiştir.
Yerli üretim ekonomik göstergeleri ince leme konusu dönemde genel olarak olumlu bir seyir
izlemiş olmasına rağmen 2023 yılında yurtiçi satışlar, stoklar, kapasite, KKO, istihdam,
verimlilik ve karlılık verilerinde bozulmalar olduğu; istihdam ve karlılıktaki bozulmanın 2024
yılı ilk çeyreğinde de devam ettiği görülmektedir.
Ekonomik Göstergeler Birim 2020 2021 2022 2023 2023
(1-3)
2024
(1-3)
İthalat Ton 311.107 391.469 346.059 429.397 137.518 69.978
İran'dan İthalat 21.575 125.934 63.054 22.075 12.334 1.422
Üretim
Endeks
100 139 164 141 100 116
Tüketim 100 127 133 127 100 96
Nispi İthalat 100 93 67 100 100 43
İran Nispi İthalat 100 419 178 73 100 10
İthalatın Piyasa Payı 100 99 83 109 100 53
İran'dan İthalatın Piyasa
Payı 100 460 219 81 100 12
Yurt içi satışlar 100 127 142 123 100 127
Yurt dışı satışlar 100 146 169 145 100 193
Stoklar 100 114 190 215 100 98
Kapasite 100 115 136 127 100 107
KKO 100 121 121 111 100 108
İstihdam 100 91 101 97 100 96
Verimlilik 100 153 163 145 100 121
Kârlılık 100 379 222 217 100 86
4. REKABET UYUM PLANI
Başvuru sahibi firma, yeni yatırımlarla üretim hacmini artırmak, verimliliği artıracak çalışmalar
yapmak, ürün çeşitliliğini sağlamak, AR-GE faaliyetlerine ağırlık vermek, çevre dostu ve enerji
tasarrufu sağlayan ürünlerin kullanımının arttırılmasına yönelik pazar geliştirmek ve ülke
ekonomisine katkı sağlamak gibi stratejilerle faaliyetlerini sürdürmektedir.
Yeni yatırımlarla üretim hacminin artırılması kapsamında düz camın girdi olarak kullanıldığı
inşaat, otomotiv, mobilya ve beyaz eşya sektörlerindeki büyüme beklentileri doğrultusunda
Türkiye pazarında oluşan talebe gerek miktar gerek yüksek kaliteli ürünler ile cevap verme
hedefi doğrultusunda, çeşitli yatırım planlamaları bulunmaktadır.
Enerji tasarrufu sağlayan, farklı performansta kaplamalı cam ürünlerinin üretimine yönelik AR-
GE çalışmaları yürütülmektedir.
Bununla birlikte, müşterilerinin ihtiyaçlarının eksiksiz karşılamaya yönelik olarak hizmet
kalitelerini artırma çalışmaları da sürdürülmektedir.
5. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliğinin 11 inci maddesine göre, korunma önleminin ciddi
zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve yerli üreticilerin piyasa
koşullarına uyum sağlamakta olduğunu gösteren kanıtların tespit edilmesi halinde, önlemin
süresi, re’sen veya başvuru üzerine yeniden açılacak soruşturma sonucunda uzatılabilmektedir.
Bu çerçevede, 70.04, 70.05 ve 70.06 GTP’lerde sınıflandırılan İran menşeli düz cam ithalatında
mevcut korunma önleminin süresinin uzatıl ması yönünde yerli üreticiler tarafından yapılan
başvuru değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, başvuru sahibi firmanın bazı ekonomik göstergelerinde iyileşmeler bulunurken
İran’dan gerçekleştirilen düz cam ithalatı önce artmış, sonra azalışa geçmiştir. Buna göre,
inceleme döneminin ilk yılı ile son yılında İran’dan gerçekleştirilen düz cam ithalatı birbirine
yakınsamaktadır. Yine İran’dan nispi ithalat ile İran’dan ithalatın piyasa payı son yıllarda
azalıyor olsa da inceleme dönemi başı 2020 yılındaki seviyelerine geri dönmüştür.
Diğer yandan, yıllar itibarıyla incelendiğinde İran menşeli eşyanın yerli eşyanın yurt içi satış
fiyatlarını kırmadığı ancak son yaşanan gelişmeler sonucunda 2023 ve 2024 yıllarının üç aylık
dönemlerinde fiyat kırılması yaşandığı görülmektedir.
Öte yandan, başvuru sahibi yerli üretici tarafından sunulan rekabete uyum planı çerçevesinde,
önlem uygulamasının başlamasının ardından başvuru sahibi firmanın AR -GE ve ÜR -GE
faaliyetleriyle birlikte maliyet düşürmeye ve verimlilik artışına odaklandığı anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda, korunma önlemi sonrasında üretim kapasitesini artıran yerli üreticiler, kapasite
artırımına yönelik yatırımlara da devam etmektedir.
Başvuru konusu ürünün ithalatında hâlihazırda uygulanan korunma önleminin yerli ür etim
üzerindeki etkisini araştırmak, yerli üreticilerin rekabet koşullarına uyum sağlama noktasında
ilerleme kaydedip kaydetmediği hususunu daha ayrıntılı incelemek ve mevcut korunma
önleminin süresinin uzatılmasının gerekli olup olmadığını tespit edebilme k amacıyla bir
korunma önlemi uzatma soruşturması açılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bununla birlikte, soruşturma sürecinin devam etmesi nedeniyle oluşabilecek telafisi güç
zararların önlenmesi amacıyla, korunma önlemi uzatma soruşturması açılmasına ve soruşturma
tamamlanıncaya kadar ithalattan kaynaklanabilecek telafisi güç zararların ortaya çıkmasının
engellenebilmesini teminen 12/12/2024 tarihinden başlamak üzere 200 gün süreyle geçici
korunma önlemi uygulanmasına, geçici önlemin “ton başına 36 ABD Doları” tutarında ek mali
yükümlülük olarak belirlenmesine ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride
bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliğiyle karar vermiştir.