Kurum Genelgeleri · No: 2024/3
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204712
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
HİZMETE ÖZEL
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-52707093-010.06-00093733387
Konu : İhrakiye Teslimleri
GENELGE
(2024/3)
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 176 ncı maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 476 ila 482 nci
maddeleri hükümleri uyarınca deniz ve hava taşıtlarına yapılacak yakıt ve yağ teslimlerinde aşağıda yer
verilen hususlar çerçevesinde işlem tesis edilecektir.
1. İhrakiye olarak tanımlanan, ülkemizin kara sularında ve/veya kara suları bitişiğinde deniz
taşıtlarına veya hava meydanlarında yerli ve yabancı hava taşıtlarına vergili veya vergisiz sağlanan
akaryakıt ve madeni yağların teslim faaliyetinde bulunacak gerçek veya tü zel kişilerin, bu kapsamdaki
faaliyetlerinin konusuna göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan gerekli lisansa sahip olmaları
gerekmektedir.
2. Kanunun 176 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde deniz ve hava taşıtlarına ihracat hükmünde
verilen, ancak tüketilmeden geri getirilen yakıt ve yağlara ilişkin olarak Gümrük Yönetmeliği’nin 451
inci maddesi çerçevesinde işlem yapılacaktır.
3. Türkiye Gümrük Böl gesi dışına düzenli sefer yapan Türk bayraklı hava taşıtlarının birbirini
takip eden dış sefer ve iç sefer yapmaları ve yurtdışı seferinden bir Türk limanına dönerek tekrar dış
sefere çıkmaları hallerinde dış seferin devamı sayılan durumlar, Ek -1’de yer al an örnekler ile
açıklanmıştır.
Yurtdışından dönerek iç hat sefere devam edecek uçaklardaki yakıt için vergi tahakkuku
yapılırken, mükerrer vergilendirmenin önlenmesini teminen, uluslararası yükümlülükler ve uçuş emniyeti
açısından bulunması zorunlu olan ve daha önce serbest dolaşıma sokulmuş olan, küçük gövdeli uçaklarda
4500 kg., büyük gövdeli uçaklarda 9000 kg. yakıtı aşan miktar için vergi tahakkuk ettirilmesi; vergi
tahakkuklarına ilişkin ihtilaflarda uçağın uçuş kayıtlarına ve yakıtına ilişkin bilgiler i içeren belgeler esas
alınarak işlem tesisi gerekmektedir.
4. Dış sefere çıkarken veya dış sefer halinde iken, gemideki yükün ağırlık itibarıyla miktarının
yarısından fazlasının ihracat veya transit eşyası olması şartıyla, rotasında yer alan bir Türk limanın a
götüreceği serbest dolaşımdaki eşyanın da taşınması, taşıtın dış sefer halini bozmamaktadır. Bu durumda,
ihracat veya transit eşyası ile serbest dolaşımdaki eşyanın miktar tespiti, ilgili taşıma belgeleri ile geminin
seyir jurnalleri üzerinden yapılacak; geminin kaptan veya acentesi tarafından, serbest dolaşımdaki eşya
ile serbest dolaşımda olmayan eşyanın gemideki yerini gösterir istif planı gümrük idaresine sunulacaktır.
5. Dış seferde iken arıza nedeniyle iç sefere geçen geminin tersanede bakım ve onarımı na ilişkin
olarak Liman Başkanlığınca onaylanmış tersane yazısı dış seferin devamı bakımından mücbir sebep
belgesi olarak kabul edilecektir.
6. Dış seferden dönen geminin, Gümrük Yönetmeliğinin 482 nci maddenin birinci fıkrasındaki üç
aylık bekleme süresi içerisinde, sefere devam edilebilmesi için zorunlu olan Denize Elverişlilik Belgesine
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
ilişkin işlemlerinin tamamlanması amacıyla iç sefer durumuna geçmesi halinde, bu durumun tersane ve
Liman Başkanlığı tarafından belgelendirilmesi ve iç seferde yük/yolcu taşımaması koşuluyla dış sefer
halinin bozulmadığı değerlendirilecektir.
7. Gümrük Yönetm eliğinin 477 nci maddesi uyarınca, yabancı bandıralı gemiler ve yabancı
limanlara sefer yapacak Türk bandıralı gemiler için akaryakıt talebinde bulunan kaptan, acente, bunker
veya liman bayilerinin başvurularında, yakıt verilecek geminin yakıt kapasitesine ilişkin beyan
aranılacak, ayrıca gerek görülmesi halinde beyanın tevsikine yarayacak belgelerin ibrazı istenecektir.
8. Merkez ve şube şeklinde faaliyet gösteren bunker ve liman bayilerince, Gümrük
Yönetmeliğinin 75 no.lu ekinde yer alan örneğe uygun taahhüt name vermeleri gerektiği hususu dikkate
alınarak,
a) Şubenin işlemlerinden dolayı ortaya çıkabilecek usulsüzlük ve suistimallerde gümrük idaresinin
muhatabının doğrudan firma merkezi olduğunu gösterir firma beyanının,
b) Gümrük Yönetmeliğinin 478 inci maddesinde yer alan koşulların firma merkezi tarafından
yerine getirildiğini gösterir gümrük idaresince onaylı belgenin,
Şubenin işlemlerinin yürütüleceği ilgili gümrük idaresine ibrazı halinde teminat aranmaksızın
faaliyetlerine izin verilecektir.
9. Ülkemiz kara sula rından transit geçiş yapan, ulusal ve/veya uluslararası denizcilik kuralları
çerçevesinde Türk limanlarına giriş yapmadan, denizcilik mevzuatı kapsamında belirlenmiş limanların
demir yerlerine demirleyen yabancı bayraklı gemiler ile dış seferde bulunan Tür k bayraklı gemilere yağ
ve yakıt (ihrakiye) tesliminde; teslimi gerçekleştiren firma ile taşımayı gerçekleştiren firmanın Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından verilen uygun lisansa sahip olması gerekmektedir.
Bu kapsamda ihrakiye teslimlerinde kullanılacak barçların, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
tarafından verilen Denize Elverişlilik Belgesine sahip olması ve Ek -2’de yer alan özellikleri haiz olması
koşulu aranacaktır. Mevcut durumda Ek -2’de belirtilen özelli kteki kamera sistemine sahip olmayan
barçlara ilişkin olarak, söz konusu sistemin kurulması için bu Genelge’nin yayımı tarihinden itibaren
3(üç) ay süre verilecektir. Bu sürenin bitimi itibarıyla Ek -2’de belirtilen özellikteki kamera sistemine
sahip olmayan barçlar ile ihrakiye teslimine izin verilmeyecektir.
Türk limanlarına giriş yaptığı halde büyük tonajlı olması gibi makul nedenlerle iskeleye
yanaşamayan ve bu nedenle kara tankerleri kullanılarak yağ ve yakıt ikmali yapılamayan gemilere de bu
usuller çerçevesinde ihrakiye teslimine izin verilecektir.
Barç ile ihrakiye olarak yakıt ve dökme yağ tesliminin memur refakatinde gerçekleştirilmesi
esastır. Mücbir sebep ve beklenmeyen haller dolayısıyla, demirleme bölgesi dışındaki gemilere barç ile
yakıt ve dökme yağ teslimleri mutlak suretle memur refakatinde yapılacaktır.
İhrakiye olarak dökme yağ teslimi ile ilgili olarak, firma tarafından talep edilmesi ve tüm gümrük
idarelerinde geçerli olmak üzere firma tarafından Ek -3’deki örneğe uygun olarak 200.000 ABD Doları
tutarında sabit teminat verilmesi halinde, dökme yağ tesliminde memur refakati aranmayacaktır.
İhrakiye olarak yakıt teslimi ile ilgili olarak, firma tarafından talep edilmesi ve aşağıdaki
koşulların birlikte sağlanması halinde yakıt tesliminde memur refakati aranmayacaktır:
i) Tüm gümrük idarelerinde geçerli olmak üzere, firma tarafından Ek-3’deki örneğe uygun olarak
2.000.000 ABD Doları tutarında sabit teminat verilmesi; firmanın Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasına
sahip olması durumunda ise söz konusu tutarın yüzde 75'i oranında uygulanması,
ii) Teslim işleminin tüm aşamalarının Bakanlığımızca (A) tipi uluslararası gözetim şirketi statüsü
verilen firma/kuruluşların uzman personeli gözetiminde Ek-4’de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
gerçekleştirilmesi,
iii) Teslimin yapıldığı günü takip eden iş gününün mesai bitimine kadar, Ek -4’de belirtilen
evrakların, yakıtın barca yüklenmesine ve barçtan gemiye ikmaline ilişkin bunker teslimat notları (Bunker
Delivery Note) ve kırılmış olan gümrük güvenlik mühürleri ile birlikte, ilgili gümrük idaresine ibraz
edilmesi.
İhrakiye olarak yakıt ve dökme yağ tesliminin memur refakati olmaksızın gerçekleştirilebilmesi
için barçların, Ek-2’de belirtilen özellikteki kamera sistemine sahip olması şartı aranacaktır.
Firma tarafından, memur refakati aranmaksızın yakıt teslimine ilişkin olarak (i) bendi uyarınca
sabit teminat verilmiş olması halinde, firmanın yapacağı dökme yağ teslimleri için ayrıca 200.000 ABD
Doları tutarındaki teminat aranmayacaktır.
İkinci iskele y oluyla yapılacak ihrakiye teslimi ile ilgili işlemlerin, geminin bulunduğu
liman/iskele hangi gümrük müdürlüğünün denetiminde ise o gümrük müdürlüğünce; aynı liman/iskelede
birden fazla gümrük müdürlüğü faaliyet gösteriyorsa, ilgili Bölge Müdürlüğü tarafın dan belirlenecek
gümrük müdürlüğünce yapılması gerekmektedir.
10. 24/7/2009 tarihli, 27298 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 2009/15212
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Deniz Turizmi Yönetmeliğinin "Türk limanları arasında seyir esasları"
başlıklı 42 nci maddesi ile "Kabotaj hakları" başlıklı 47 nci maddesi hükümleri de dikkate alındığında,
yabancı bayraklı yatların Türkiye'de bulundukları süre içinde ihrakiye taleplerinin, 4458 sayılı Gümrük
Kanununun 176 ncı maddesi uyarınca karşılanması mümkün bulunmamaktadır.
06/08/2013 tarihli ve 2013/36 sayılı sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Sezai UÇARMAK
Bakan a.
Bakan Yrd.
EKLER:
Ek 1: Türk bayraklı hava taşıtları için dış seferin devamı sayılan durumlara ilişkin örnekler
Ek 2: İhrakiye tesliminde kullanılacak barçlara ilişkin usul ve esaslar
Ek 3: Kesin ve süresiz teminat mektubu örneği
Ek 4: Akaryakıt teslimlerinde uluslararası gözetim şirketine bağlı uzmanlarca yapılması gereken iş ve
işlemler
DAĞITIM:
Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Ek-1 Türk bayraklı hava taşıtları için dış seferin devamı sayılan durumlara ilişkin örnekler
Örnek 1: Yurtdışından (örneğin, Paris) hareketle Türkiye'deki bir limana (örneğin, Van) gelip tüm yükünü
boşaltan bir uçağın buradan Türkiye'deki bir başka limana (örneğin, Ankara) ihraç yükü almak üzere
kısmen ihraç yükü almış olarak veya boş olarak yaptığı sefer dış seferin devamı sayılır. Bu durumda
(Van-Ankara arasında), vergisiz yakıt kullanılacaktır.
Örnek 2: Yurtdışından (örneğin, Paris) hareketle Türkiye'deki bir limana (örneğin, Van) gelip tüm yükünü
boşaltan bir uçağın buradan iç hat yük ya da yolcusu alıp bir başka Türk limanına (örneğin, Ankara)
yaptığı sefer doğal olarak iç seferd ir. Keza, bir iç seferden sonra ihraç yükü almak üzere boş olarak
yapılan sefer ne iç seferin öncesindeki dış seferin devamı sayılacak, ne de yeni bir dış sefer olarak kabul
edilecektir. Bu durumda (Van-Ankara arasında), vergili yakıt kullanımı söz konusudur.
Örnek 3: İkinci örnekte konu edilen türde bir iç seferden sonra (Van -Ankara arasında) bir başka Türk
limanına (örneğin, İstanbul) ihraç yükü almak üzere kısmen ihraç yükü almış olarak yapılan sefer
(gidilecek Türk limanında boşaltmak üzere dahili yük t aşınmamak kaydıyla) dış seferdir. Bu durumda
(Ankara-İstanbul arasında), vergisiz yakıt kullanılması mümkün bulunmaktadır.
Örnek 4: Yurtdışından (örneğin, Frankfurt) hareketle bir Türk limanına (Örneğin, İzmir) gelen ve
yükünün bir kısmını burada boşaltara k dahili yük almaksızın bir başka Türk limanına (örneğin, Antalya)
yükün kalan kısmını boşaltmak üzere sefer yapılması da dış sefer kapsamındadır. Bu durumda
(İzmir-Antalya arasında), vergisiz yakıt kullanılması mümkündür.
Örnek 5: Yurtdışından (örneğin, Frankfurt) hareketle bir Türk limanına (örneğin, İzmir) gelen ve yükünün
bir kısmını veya tamamını boşaltsın/boşaltmasın, buradan dahili yük alarak bir başka Türk limanına
(örneğin, Antalya) hareket edilmesi durumunda ise, dahili yük almış olan taşıtın dış seferde sayılması
mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda (İzmir-Antalya arasında), vergili yakıt kullanılacaktır.
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Ek-2 İhrakiye tesliminde kullanılacak barçlara ilişkin usul ve esaslar
İhrakiye tesliminde kullanılacak her bir barca ilişkin EPDK lisansı ve Denize Elverişlilik Belgesi de dahil
olmak üzere gerekli evrakların birer örneği, asılları ilgili gümrük idaresince görülmek suretiyle
dosyalanarak gümrük idaresince muhafaza edilecektir.
A) Belirli süreler için ihrakiye tesliminde kullanılmak üzere kiralanan barçlara ilişkin kira
sözleşmesinin ilgili gümrük idaresine ibraz edilmesi ve barçların kira sözleşmesi süresince sadece
kiralayan firmanın teslimlerinde kullanılması gerekmektedir.
B) Barçların, aşağıda teknik özelliklerine yer verilen kamera sistemlerinin bulunması gerekmektedir:
a. Kameraların en az 1080P çözünürlükte, saniyede en az 15 resim/kare (fps) görüntü
sağlayacak özellikte olması,
b. Kameraların, gece/gündüz (day/night) özelliğine sahip, karanlık veya ışığın az olduğu
ortamlarda da net görüntü alabilecek özellikte olması,
c. Kameraların, dış ortam koşullarında (hava değişikliği, rüzgâr, yağmur vb.) odaklanma
bozulmasını en aza indirgeyecek şekilde önlemlerin alınmış olması ve yönünün değişmesini
engelleyecek şekilde monte edilmesi veya korunaklı hale getirilmesi,
d. Kameraların, yirmi dört saat aralıksız kayıt yapabilmesi ve kayıtların en az 30 gün
saklanması.
C) Barçların AIS cihazının sürekli olarak faal ve çalışır vaziyette olması gerekmektedir.
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Ek- 3 Kesin ve süresiz teminat mektubu örneği
Ticaret Bakanlığına bağlı tüm gümrük müdürlüklerinden gemilere yapılan yağ ve yakıt teslimlerinin
konusu her türlü gümrük işlemlerine ilişkin olarak ……………….…’dan kısmen veya t amamen tahsili
gereken ………………. (yazıyla …………….) ABD Doları’nı gümrük idaresince yapılacak ilk istek
üzerine bu durumu ispat eden başka bir belge aramaya lüzum görmeksizin itirazsız ödemeyi taahhüt
ettiğimizi ve bu miktarın gümrük idaresince istenmiş olması, istenen miktarın tahsil edilmesi gereken hâle
geldiğini ifade edeceğinden istek tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı ile
birlikte ödeyeceğimizi, teminat veren ……………..'nın kurumu temsil ve ilzama yetkili memurları
sıfatıyla beyan ve taahhüt ederiz.
Bu teminat mektubu kesin ve süresizdir.
İşbu teminat mektubunun tazmini halinde, talep edilen tutarın tazmin tarihinde geçerli olan TCMB efektif
alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı ödenecektir.
QRKOD
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
EK-4 Akaryakıt teslimlerinde uluslararası gözetim şirketine bağlı uzmanlarca yapılması gereken iş ve
işlemler
1- Gözetim şirketi uzmanı (surveyor) barcın teslim yapılacak gemiye yanaşmasından teslimatın
tamamlanmasını müteakip barcın gemiden ayrıldığı ana kadar tüm sürece eşlik edecektir ve bu
süre zarfında barçtan ayrılmayacaktır.
2- Surveyor tarafından;
a) Barcın ikmal yapılacak tanklarına gümrük idaresince tatbik edilmiş olan mühürlerin kırılması,
kırılan mühürlerin numaralarının barcın yetkilisi ile tutanak altına alınması,
b) Barcın gemiye yanaşıp ikmalin başlamasından tamamlanmasına kadar tüm işlemlere ilişkin
zaman çizelgesinin (time log) düzenlenmesi,
c) Barç tanklarının teslim öncesi ve sonrası yakıt miktarlarını gösterir raporun (Tank Ullage
Report) düzenlenmesi,
d) Numune alınmış olması halinde numune alımına ilişkin belgenin (Sample Receipt)
düzenlenmesi,
e) Teslimat işleminin tamamlanmasını müteakip barç tanklarına tekrar mühür tatbik edilerek
takılan mühürlerin numaralarının barcın yetkilisi ile tutanak altına alınması,
Gerekmektedir.