Tebliğler · No: 2025/2 · Resmî Gazete: 2024-12-31
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204851
31 Aralık 2024 SALI Resmî Gazete Sayı : 32769 (4. Mükerrer)
TEBLİĞ
Ticaret Bakanlığından:
KARAYOLU DIŞINDA KULLANILAN HAREKETLİ
MAKİNALARIN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ
(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2025/2)
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, Ek -1’de yer alan yönetmelikler kapsamında olan ve Ek -2’de belirtilen
ürünlerin ithalatta, tabi bulundukları yönetmelik veya yönetmeliklere uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar.
(3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç edilip geri gelen eşyaları kapsamaz.
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
455 inci ma ddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022
tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023
tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de ya yımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine dayanılarak
hazırlanmıştır.
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği
çerçevesinde tercihli rej imden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki
verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgeyi,
b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
c) Denetim Birimi: Türk Standardları Enstitüsünü,
ç) Dış Ti carette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS): Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı
uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin, elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla
kurulan internet tabanlı uygulamayı,
d) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını,
e) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci fıkrasının ( a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha
önce ihraç edilmiş eşyayı,
f) İthalat Denetim Ön İzni: Ek-2’de belirtilen ürünlere yönelik ürün gümrüklü sahaya gelmeden belge üzerinden
yapılan denetim sonucu verilen izni,
g) Kapsam dışı: G TİP olarak Ek-2’de belirtilmekle birlikte, Ek -1’deki tabloda yer alan ilgili yönetmelik veya
yönetmeliklerin kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen ürünü,
ğ) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla firmalar adına işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri,
h) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin tabi bulundukları yönetmelik veya yönetmeliklere uygun
olmama ihtimalini,
ı) Risk analizi: Ek-2’de belirtilen ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini
belirlemek amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve
denetimi sonuçları; imalatçı veya ithalatçı firma ya da kullanıcısı; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı
ve miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle
yapılan işlemi,
ifade eder.
MADDE 4 - (1) Ek -1’de yer alan yönetmelikler kapsamında olan ve Ek -2’de belirtilen ürünlerin ithalat
denetimiyle ilgili işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.
(2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen firm aların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)
çerçevesinde TAREKS’te tanımlanması ve firma adına TAREKS’te işlem yapacak en az bir kullanıcının
yetkilendirilmiş olması gerekir.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünleri ithal etmek isteyen firmaların, İthalat Denetim Ön İzni almış
olmaları gerekir.
(2) İthalat Denetim Ön İzni başvurusu, kullanıcı tarafından Baka nlık internet sayfasındaki “E -İşlemler”
kısmında yer alan “Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması” bölümü kullanılarak TAREKS
üzerinden yapılır. Başvuru için firma ekranında “Denetim Başvurusu” başlığı altındaki “Ön İzin” alt başlığından “Yeni
Başvuru” kutucuğu altındaki “Ürün Grubu Bazında Başvuru” seçeneği ile birlikte alınmak istenen ön izin belgesinin
(İthalat Denetim Ön İzni) işaretlenmesi yeterlidir.
(3) Başvuruya ilişkin Ek -3’te belirtilen 2, 3, 4 ve 5 numaralı belgeler başvuru esnasında TAREKS’e yüklenir.
Bununla beraber aynı Ekte yer alan 2, 3 ve 4 numaralı belgeler ürünün gümrük bölgesine ulaşmasını müteakip denetim
birimine iletilir ve başvurular sonuçlandırılır.
(4) TAREKS’e yüklenen, ancak ilgilisince düzenlenmediği anlaşı lan AB Uygunluk Beyanı, Tip Onay Belgesi
veya test raporunun tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi İthalat Denetim Ön İzni olumsuz olarak sonuçlandırılır.
(5) Ek-2’de belirtilen ürünler için her hâlükârda İthalat Denetim Ön İzni başvurusu yapılması zorunludur.
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü
fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.
(2) Kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının “E -işlemler” kısmında yer alan “Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol
Sistemi (TAREKS) Uygulaması” bölümünü veya e-Devlet kapısını kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin
bilgi ve Ek-3’ün birinci maddesinde belirtilen belgeyi yükleyerek başvurusunu yapar.
(3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya, ilgili denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi
amacıyla bir başvuru numarası verilir.
(4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz ve zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur.
MADDE 7- (1) A.TR Dolaşım Belgeli olduğu kullanıcı tarafından TAREKS’te beyan edilen ürünler için ürünün
ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(2) Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan
nedenlerle geri gelen daha önce ihraç edilmiş eşya için TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 12 nci
maddeye göre sonuçlandırılır.
(3) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük
Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında
TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 12 nci maddeye göre sonuçlandırılır.
(4) Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede, birinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime
yönlendirilebilir.
(5) Birinci fıkra kapsamına giren ürünler için her halükârda İthalat Denetim Ön İzni alınması gerekmektedir.
MADDE 8- (1) Başvuru konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı beyanı, ithalatçı firma tarafından İthalat
Denetim Ön İzni başvurusu sürecinde denetim birimine yapılır.
MADDE 9 - (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler kullanıcıların TAREKS üzerinden bey an ettiği bilgiler
çerçevesinde, risk analizine göre belirlenir.
(2) Risk analizinde kullanılacak kriterler, gerekli görülmesi halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili diğer
tarafların da görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının
sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı ürünlerin ithalat denetimlerine ilişkin verileri PGDBİS’e iletilir.
(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime yönlendirilmeyen ü rünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS
referans numarası doğrudan oluşturulur.
MADDE 10- (1) Fiili denetime yönlendirilen ürünler için Ek-3’te belirtilen belgeler, başvuru günü dâhil yirmi
iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e yü klenir. TAREKS’te talep edilmesi halinde sistem tarafından ilave
süre verilir. İlgili belgelerin sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi halinde başvuru olumsuz olarak sonuçlanır.
(2) Fiili denetim esnasında aranacak kriterlerin tespitinde ihtiyaç duyulması halinde Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığından görüş alınır.
(3) Firmalardan ilave bilgi ve belge istenebilir.
(4) Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam dışı olduğunun
tespiti durumlarında, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.
(5) İlgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi veya talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS’e
yüklenmemesi durumunda fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.
(6) TAREKS’e yüklenen , AB Uygunluk Beyanı, Tip Onay Belgesi, test raporu veya denetim birimince talep
edilen diğer belgelerin ilgilisince düzenlenmediğinin tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi fiili denetim olumsuz
olarak sonuçlandırılır.
MADDE 11- (1) İzin ve denetim sürecine ve sonucuna ilişkin sorgulamalar TAREKS aracılığıyla yapılır.
(2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün
Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)’nin 6 ncı maddesi kapsamında yapılan “Yetkilendirme Başvuruları” uygulamasında
kullanıcılar tarafından beyan edilen elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden Bakanlık
sorumlu değildir.
(3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde durum ayrıca ilgili gümrük idaresine
yazıyla ve sistem üzerinden bildirilir.
MADDE 12- (1) Ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilmesi zorunludur.
(2) TAREKS referans numarası verildiği tarihten itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir.
(3) İthalat Denetim Ön İzni başvurusu kapsam dışı olarak sonuçlanan ithalatçı ürünlerin ithalatında,
14090099262013095773484 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilir.
(4) GTİP değişikliği sonucunda bu Tebliğin eki listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde
bulunması kaydıyla, ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci madde çerçevesinde TAREKS
üzerinden başvuru yapılır.
(5) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında
belirtilen eşyanın ithalatında 18090099109115014436576 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.
(6) Geri gelen eşyanın ithalatında 24010099902345050803582 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans
numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.
MADDE 13 - (1) İthalatçı, bu Tebliğ kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin her
halükârda Ek-1’deki tabloda yer alan ilgili yönetmelik veya yönetmelikler dâhil olmak üzere ilgili tüm mevzuata uygun
ve güvenli olmasından, ürünlere eşlik eden belgelerin doğruluğundan, 7223 sayılı Kanun uyarınca sorumludur.
(2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya ürüne dair TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mevzuata
uygun ve/veya güvenli olduğu anlamına gelmez.
(3) Bu Tebliğ kapsamında, ürünün ithal edilebileceğine dair verilen TAREKS referans numarası o ürünün ithalat
işlemi dışında başka bir amaçla veya ürünün güvenli ve mevzuata uygun olduğunun ispatı olarak kullanılamaz.
(4) İthal edilmiş ürünün GTİP’inin Ek -2’de belirtildiğinin sonradan yapılan kontrol sonucunda tespit edilmesi
halinde keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilir. İlgili Bakanlık tarafından
ürünün güvenli olmadığının tespit edilerek gümrük idaresine bildirmesi halinde, uygunluk değerlendirmesinin olumsuz
sonuçlandığı kabul edilir.
MADDE 14 - (1) Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, Ek -3’te
belirtilen ya da denetim süresince talep edilen herhangi bir belgede tahrifat yapanlar veya tahrifat yapılmış belgeyi ibraz
edenler hakkında; 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi
Kararının hükümleri ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.
(2) TAREKS üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin
uygulamalara aykırı ha reket eden kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına göre 3 ila 12 ay süreyle askıya alınır; firmanın
denetim başvuruları 6 ila 12 ay süreyle fiili denetime yönlendirilir. Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve
denetim oranları, firmanın başvuru s ıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün niteliği gibi hususlar dikkate alınarak
belirlenir.
MADDE 15- (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme yapmaya
Bakanlığın Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir.
MADDE 16- (1) 31/12/2023 tarihli ve 32416 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu
Dışında Kullanılan Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/2) yürürlü kten
kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 1/1/2025 tarihinden önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye’ye sevk edilmek
üzere taşıma belgesi düzenlenmiş veya Gümrük Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olan ürünlerin ithalatı,
28/2/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatçı firma talebi halinde, 16 ncı maddeyle yürürlükten kaldırılan Karayolu
Dışında Kullanılan Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/2)’ne göre
sonuçlandırılır.
(2) Bu Tebliğin hükümleri, Ek-2’de yer alan, ancak 16 ncı maddeyle yürürlükten kaldırılan Karayolu Dışında
Kullanılan Hareketli Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/2)’nin Ek -2’sinde
belirtilmeyen GTİP’ler kapsamındaki ürünlerin ithal atında 28/2/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) uygulanmaz. Bu
fıkra, İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yapılan değişiklikler nedeniyle farklılaşan
GTİP’ler için uygulanmaz.
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ek-1
İTHALATTA DENETLENEN ÜRÜNLERİN TABİ OLDUKLARI
YÖNETMELİKLER
ÜRÜN GRUBU
YETKİLİ
KURULUŞ
İLGİLİ YÖNETMELİK
Makinalar
Sanayi ve
Teknoloji
Bakanlığı
Makina Emniyeti Yönetmeliği
(2006/42AT)
Makinalar
Sanayi ve
Teknoloji
Bakanlığı
Karayolu Dışında Kullanılan Hareketli
Makinalara Takılan İçten Yanmalı
Motorlar İçin Gaz ve Partikül Halindeki
Kirletici Emisyon Sınırları ve Tip Onayı
ile İlgili Gereklilikler Hakkında
Yönetmelik (2016/1628/AB)
Makinalar
Sanayi ve
Teknoloji
Bakanlığı
Açık Alanda Kullanılan Teçhizat
Tarafından Oluşturulan Çevredeki
Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik
(2000/14/AT)
Ek-2
DENETİME TABİ ÜRÜNLER LİSTESİ
SIRA
NO GTİP MADDE ADI
İLGİLİ
YÖNETMELİK
VEYA
YÖNETMELİKLER
1. 8413.40.00.00.00 Beton pompaları Makina, Emisyon,
Gürültü
2. 8426.41.00.90.00 Diğerleri Makina, Emisyon,
Gürültü
3. 8426.49.00.00.00 Diğerleri Makina, Emisyon,
Gürültü
4. 8429.20.00.00.11 Greyderler Makina, Emisyon,
Gürültü
5. 8429.30.00.00.00 Skreyperler Makina, Emisyon,
Gürültü
6. 8429.40.10.00.11 Lastik tekerlekli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
7. 8429.40.10.00.19
Diğerleri (Kendinden hareketli,
vibratörlü yol silindirleri; lastik
tekerlekli olanlar hariç)
Makina, Emisyon,
Gürültü
8. 8429.40.30.00.00
Diğerleri (Kendinden hareketli
yol silindirleri; vibratörlü
olanlar hariç)
Makina, Emisyon,
Gürültü
9. 8429.51.10.10.11 Lastik tekerlekli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
10. 8429.51.10.90.11 Lastik tekerlekli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
11. 8429.51.99.10.11 Lastik tekerlekli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
12. 8429.52.10.00.00 Paletli ekskavatörler Makina, Emisyon,
Gürültü
13. 8429.52.90.00.11 Lastik tekerlekli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
14. 8429.59.00.10.11 Beko loder Makina, Emisyon,
Gürültü
15. 8430.41.00.00.00 Kendinden hareketli olanlar Makina, Emisyon,
Gürültü
16. 8703.10.11.00.00
Özellikle kar üzerinde hareket
etmek için dizayn edilmiş
sıkıştırma ateşlemeli içten
yanmalı pistonlu motorlu olanlar
(dizel veya yarı dizel) veya
kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı
pistonlu motorlu taşıtlar (Arama
kurtarma/acil müdahale amaçlı
paletli araçlar)
Makina, Emisyon
Ek-3
TAREKS’E YÜKLENMESİ GEREKEN BELGELER
1. Aşağıdaki gümrük belgelerinden eşyanın durumuna uygun olan biri veya birkaçı (*)
- Özet Beyan, Tır Karnesi, Transit Refakat Belgesi veya Taşıma Belgesi (Konşimento, CMR
Belgesi, CIM Taşıma Belgesi) (Eşyanın geçici depolama statüsünde bulunması ya da tam
beyanlı yaygın basitleştirilmiş usule tabi olması durumunda)
- Serbest Bölge İşlem Formu, Ön Statü Belgesi (Serbest Bölgede bulunması durumunda)
- Önceki gümrük rejimine ilişkin Gümrük Beyannamesi (Antrepo, geçici ithalat vb.)
- Gümrük Beyannamesi ( 12. Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları kapsamında, gerek
görülmesi halinde)
2. Fatura veya proforma fatura (*)
3. AB Uygunluk Beyanı (Ticaret Müşaviri/Ataşesi Onaylı)- Türkçe tercümesinin onaylı örneği
ile birlikte (*)
4. Tip Onay Belgesi (Ticaret Müşaviri/Ataşesi Onaylı)- Türkçe tercümesinin onaylı örneği ile
birlikte (*)
5. Gürültü Sertifikası- Türkçe tercümesinin onaylı örneği ile birlikte (*)
6. İthal edilmek istenen ürüne ait fotoğraflar
* İlgili denetim birimince talep edilmesi durumunda belgelerin asıllarının veya onaylı
örneklerinin ibraz edilmesi zorunludur.