Kurum Genelgeleri · No: 2012/3
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/23155
SERBEST BÖLGELERDEKİ ÜSTYAPI VE TAŞINMAZLARIN TAHSİSİ, DEVRİ, SATIŞI VE TALEBE
UYGUN OLMAYAN TAŞINMAZLARA İLİŞKİN GENELGE
No : 2012/3
Yayım Tarihi : 07/06/2012
Yürürlük Tarihi : 08/06/2012
Not : 2014/3, 2014/5, 2016/2, 2017/3 ve 2018/2 Sayılı Genelgeler ile Yapılan
Değişiklikler İşlenmiş Olup, 2012/3 Sayılı Genelge Aşağıdaki Haliyle Geçerlidir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak, Tanım ve Kısaltmalar
MADDE 1- (1) Bu Genelgenin amacı, serbest bölgelerdeki üstyapı ve taşınmazların tahsis, devir ve satışı ile
kullanıma uygun olmayan üstyapıların yıkımı ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Madde 2- (1) Bu Genelge, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 5 ve 13’üncü maddeleri ile Serbest
Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin 2 ve 8’inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 3- (1) Bu Genelgede geçen;
a) Arazisi Hazineye Ait Serbest Bölge: Tapuda arazisi Maliye Hazinesi adına tescilli serbest bölgeleri,
b) Arazisi Özel Mülkiyete Ait Serbest Bölge: Tapuda arazisi gerçek veya tüzel kişiler adına tescilli
serbest bölgeleri,
c) Asgari Levazım Değeri: Yapıda kullanılan tüm malzemenin işçilik ve yüklenici/müteahhit karı gibi
unsurlar gözetilmeksizin piyasadaki en düşük değerinden yapım yılı ve yıllarına göre yıpranma düşüldükten
sonra elde edilecek değeri,
ç) Değerlendirme Komisyonu: Genel Müdür, ilgili Genel Müdür Yardımcısı, biri değerlendirme yapılacak
üstyapı/yapıların bulunduğu bölgenin bağlı bulunduğu Daire Başkanı olmak üzere iki Daire Başkanından
oluşan tahsis ve yıkım taleplerini değerlendiren komisyonu,
d) Değer Tespit Komisyonu: Genel Müdürlükten en az biri Daire Başkanı seviyesindeki iki personel ile
Bölge Müdürü ve B.K.İ./İşletici Şirket personelinden o lmak üzere en az 4 kişiden oluşan ve ekspertiz
şirketine refakat eden komisyonu,
e) Ekspertiz Şirketi: 28/07/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tâbi gayrimenkul
değerleme şirketini,
f) Genel Müdürlük: Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğünü,
g) Hazineye İntikal: 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 1’inci maddesinde yer alan amaçları
gerçekleştirmek üzere, serbest bölgelerdeki üstyapı ve tesislerin Devlet tüzel kişiliği adına Genel Müdürlük
tasarrufuna geçişini,
ğ) Tahsis: Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde Hazineye intikal eden üst yapı ve tesislerin, kullanım
haklarının serbest bölge amaçlarına uygun olarak Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde ve bir bedel karşılığında belirli bir süre ile kullanıcılara bırakılmasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Arazisi Hazineye Ait Serbest Bölgelerde Üstyapıların Tahsisi ve İndirimli Kiralama
MADDE 4- (1) Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, üstyapının bağlı olduğu faaliyet ruhsatının iptali veya
süresinin sona ermesi sonucu üstyapı Hazineye intikal eder. Hazineye intikal eden üstyapılar, mevcut
kullanıcılara ya da faaliyet ruhsatı müracaatı uygun görülen yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişilere tahsis
edilebilir.
MADDE 5 - (1) Hazineye intikal eden üstyapının değer tespiti, Hazineye intikal tarihinden itibaren üç ay
içerisinde, Değer Tespit Komisyonu refakatindeki ekspertiz şirketlerince yapılır. Ekspertiz şirketleri, değer
tespiti yapılacak üstyapının, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca her yıl yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik
Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği” ne göre tespit edilen
değerinden, Maliye Bakanlığınca yayımlanan “Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine
İlişkin Tüzük”te belirtilen aşınma payı ve üstyapının yeniden kullanılır hale getirilmesi için takdir edeceği bakım
onarım giderlerini düşmek suretiyle üstyapı bedelini tespit eder. Bu işlemler sonucunda tespit edilen üstyapı
bedeli, değer tespiti yapılan tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif alış kurundan ABD Dolarına
dönüştürülür. Ayrıca, ekspertiz şirketleri üstyapının asgari levazım bedelini ve yapı sınıfını da tespit eder.
Ekspertiz şirketlerince hazırlanan rapor, Değer Tespit Komisyonu tarafından bir tutanakla kayıt altına alınır.
(2) Ekspertiz şirketlerine ödenecek ücret Bölge Müdürlüğü bütçesinden karşılanır.
(3) Genel Müdürlükçe gerek görüldüğü takdirde yeniden işlem tesis edilebilir.
MADDE 6- (1) Üstyapı bedeli tespit edilen üstyapılardan, Genel Müdürlük tarafından uygun görülenler
kapsamında Genel Müdürlük tarafından uygun görülen zamanlarda tahsis ilanına çıkılır.
(2) Tahsis ilanında (EK -1), üstyapının, ada, parsel, yüzölçümü, üstyapı bedeli, Bölge Müdürlüğünce
hesaplanacak 10 yıllık kapalı alan kira bedeli toplamı, ödeme koşullarına ilişkin bilgiler ve tahsis talebi için
müracaatta bulunmak isteyen yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişiler ile kullanıcıların müracaat esnasında
ibraz etmesi gereken evrak yer alır. İlan, Bölge Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ.’nin hizmet binasının gi riş
kapısında, serbest bölge girişinde yer alan ilan panosunda, Bakanlığımız internet sayfasında
(www.ekonomi.gov.tr) ve İşletici veya B.K.İ. şirket internet sayfalarında duyurulur. İlana çıkılmadan önce Bölge
Müdürlüğünce hazırlanan ilan taslağının bir örneği, onaylanmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilir.
(3) Müracaat;
a) Mevcut Faaliyet Ruhsatları kapsamında tahsis müracaatında bulunan kullanıcılar, talep edilen üstyapıda
yapılacak faaliyete ilişkin olarak ayrıntılı bilgi (faaliyet ruhsatı müracaat formu ile formun 1 ve 4 numaralı
eklerine konu güncel bilgi) ve kapalı zarf içerisinde fiyat teklif mektubunu,
b) 2009/1 sayılı Genelge çerçevesinde yeni faaliyet ruhsatı müracaatında bulunmaları gereken
müracaatçılar, faaliyet ruhsatı müracaat formu ve ekleri ile birlikte kapalı zarf içerisinde fiyat teklif
mektubunu,
Bölge Müdürlüğüne intikal ettirir.
(4) İlan tarihini takip eden 30’uncu gün mesai bitimine kadar Bölge Müdürlüğüne intikal eden müracaatlar ile
kapalı zarf içerisindeki fiyat teklifleri, açılmaksızın Genel Müdürlüğe iletilir.
MADDE 7- (1) Genel Müdürlüğe intikal ettirilen müracaatlar, Değerlendirme Komisyonu tarafından 2009/1
sayılı Genelge kapsamındaki kriterlere uygunluk açısından ön değerlendirmeye tabi tutulur. 2009/1 sayılı
Genelgeye uygun müracaatlar tahsis değerlendirmesine alınır.
(2) Değerlendirmeye alınan müracaatlara ilişkin kapalı zarf içerisindeki fiyat teklifleri, Değerlendirme
Komisyonu huzurunda açılır. Fiyat teklifleri 5’inci madde kapsamında tespit edilen üstyapı bedeli ve 10 yıllık
kapalı alan kiralama bedelinden yüksek olanından az olamaz. Bu koşullara uymayan müracaatlar değerlendirme
dışı bırakılır.
(3) Aynı üstyapı veya tesislerde faaliyet gösterme k üzere tahsis talebinde bulunan birden fazla gerçek ya da
tüzel kişinin varlığı halinde en yüksek fiyat teklifi veren müracaat tercih edilir.
(4) Yeni bir faaliyet ruhsatı kapsamında tahsis talebinde bulunulması ve talebin uygun görülmesi halinde,
müracaatçıların 30 gün içinde, Bölge Müdürlüğü ile bir protokol imzalayarak, talep ettikleri üstyapının 8’inci
maddede belirtilen şekilde peşin veya peşinata tekabül eden bedelini Özel Hesaba yatırmaları ve protokol tarihi
itibarıyla üstyapının bulunduğu arsaya ilişkin açık alan kira sözleşmesi akdederek Genel Müdürlüğe iletmeleri
gerekmektedir. Bu işlemleri müteakip bahse konu gerçek veya tüzel kişiler için faaliyet ruhsatı düzenlenir.
(6) Mevcut faaliyet ruhsatı kapsamında üstyapı tahsisi talebinde bulunulması ve talebin uygun görülmesi
halinde, kullanıcıların 30 gün içinde Bölge Müdürlüğü ile protokol imzalayarak, talep ettikleri üstyapının 8’inci
maddede belirtilen şekilde peşin veya peşinata tekabül eden bedelini Özel Hesaba yatırmaları ve protokol tarihi
itibarıyla üstyapının bulunduğu arsaya ilişkin açık alan kira sözleşmesi akdederek Genel Müdürlüğe iletmeleri
gerekmektedir. Bu durumda yeniden düzenlenecek aynı numaralı faaliyet ruhsatının arka yüzüne, ilave üstyapı
tahsisine ilişkin şerh düşülür. Kiracı kullanıcıların faaliyet ruhsatları ise başlangıç tarihi değiştirilmeksizin
yatırımcı kullanıcı statüsünde yeniden düzenlenir. Faaliyet ruhsatı süresinin dolması nedeniyle üstyapısı
Hazineye intikal edecek olan kullanıcıların, ruhsat süresinin bitiminden önce talepte bulunmaları ve Faaliyet
Ruhsatlarının yenilenmesi kaydıyla aynı üstyapı ve tesisler, ilana çıkılmaksızın, üstyapı bedeline %25 oranında
indirim uygulanmak suretiyle kendilerine tahsis edilir. Bu durumda, peşin ödeme yapılması halinde 8’inci
maddenin birinci fıkrası kapsamında ayrıca %20 indirim uygulanmaz.
(7) Üstyapı ve tesisler, ilan tarihini takip eden 30’uncu gün mesai bitimine kadar talep ge lmemesi halinde,
takip eden süre içerisinde intikal edecek, 2009/1 sayılı Genelge kapsamındaki kriterlere uygun nitelikteki ilk
talep sahibine ilanda belirtilen üstyapı bedeli ve 10 yıllık kapalı alan kira tarifesi bedelinden yüksek olanı
üzerinden tahsis edilebilir.
(8) Tahsis ilanına çıkan üstyapılara yönelik olarak ilan süresi içerisinde ve/veya değerlendirme sürecinde ortaya
çıkacak kiralama talepleri, ancak tahsis yapılamaması halinde değerlendirmeye alınır.
(9) Üstyapılar ekspertiz şirketince takdir edilen bakım-onarım ihtiyacının karşılanması amacıyla taahhütname
alınmadan tahsis edilmez. Üstyapının bakım -onarım ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı Bölge
Müdürlüklerince takip edilir.
(10) Tahsis talebinin uygun bulunmasına rağmen talep sahibince 6’ncı veya 7’nci fıkralar çerçevesinde gerekli
işlemlerin tekemmül ettirilmemesi nedeniyle tahsis işlemlerinin sonuçlandırılamaması halinde en yüksek fiyat
teklifi veren sıradaki müracaatçıya tahsis yapılmak üzere işlem başlatılır.
MADDE 8- (1) Üstyapı için teklif edilen bedelin peşin olarak ödenmesi halinde, %20 indirim yapılır.
(2) Genel Müdürlük tarafından tahsisi uygun görülen üstyapı için teklif edilen bedel,
a) 250.000 ABD Doları veya altında ise bedelin %30'u peşin, bakiyesi ise peşinatın yatırıldığı tarihten 3 ay
sonra başlamak üzere 3’er aylık dönemler halinde 3 eşit taksitte,
b) 250.000 ABD Dolarının üzerinde ve 500.000 ABD Dolarının altında ise ödemenin %25'i peşin, bakiyesi
ise peşinatın yatırıldığı tarihten 3 ay sonra başlamak üzere 3’er aylık dönemler halinde 5 eşit taksitte,
c) 500.000 ABD Doları veya üzerinde ise ödemenin %20’si peşin, bakiyesi ise peşinatın yatırıldığı tarihten
4 ay sonra başlamak üzere 4’er aylık dönemler halinde 5 eşit taksitte, ödenebilir.
(3) Ödemeler, belirlenen vadenin ilk 10 iş günü içinde yapılır. Üstyapı tahsisi yapılan kullanıcıya, taksit
ödemelerini geciktirdiği takdirde, ihbar yapılmaksızın, ödemesi yapılmayan taksit dönemine ilişkin vade
başından itibaren ABD Doları bazında yıllık %10 oranında gecikme zammı uygulanır.
(4) Herhangi bir taksitin vade tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmemesi halinde tahsis işlemi iptal edilir,
ödenen peşinat ve taksit tutarları iade edilmez ve Özel Hesaba irat kaydedilir.
MADDE 9 - (1) Tahsis ilanına çıkılmasından itibaren, bir yıl içerisinde tahsisi ya da tamamen kiralaması
yapılamayan üstyapının tamamının kiralanması şartıyla kira tarifesine %40 indirim uygulanabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arazisi Hazineye Ait Serbest Bölgelerde Talebe Uygun Olmayan Üstyapılar
Madde 10 - (1) Tahsis ilanına çıkılmasından itibaren, 18 ay içinde tahsis ya da kiralaması yapılamayan
üstyapıların yıkılmasına yönelik talepler, Bölge Müdürlüğünün uygun görüşüne istinaden, Genel Müdürlük
tarafından değerlendirmeye alınabilir.
(2) Müracaat esnasında;
a) Mevcut faaliyet ruhsatları kapsamında yıkım müracaatında bulunan kullanıcılar, inşa edecekleri
üstyapıda yapacakları faaliyete ilişkin ayrıntılı bilgi (faaliyet ruhsatı müracaat formu ile formun 1 ve 4
numaralı eklerine konu güncel bilgi) ile birlikte yeni üstyapı projesi ve proje değeri üzerinden verilecek
taahhütnameyi,
b) 2009/1 sayılı Genelge çerçevesinde faaliyet ruhsatı müracaatında bulunmaları gereken müracaatçılar,
faaliyet ruhsatı müracaat formu ve ekleri ile birlikte yeni üstyapı projesi ve proje değeri üzerinden verilecek
taahhütnameyi,
c) Hazineye ait arazilerde faaliyet gösteren İşletici veya B.K.İ.ler tarafından yapılan ancak henüz
Hazine’ye intikal etmemiş üstyapıların yıkılarak yerine yenisinin yapılmasına yönelik talepte bulunan İşletici
veya B.K.İ.ler, talebin mahiyetine ilişkin açıklayıcı bilgi ile birlikte yeni üstyapı projesi ve proje değeri
üzerinden verilecek taahhütnameyi,
Bölge Müdürlüğüne ibraz eder.
(3) Bölge Müdürlüğü müracaat esnasında ibraz edilen bilgi, belge, proje ve taahhütnameyi Genel Müdürlüğe
intikal ettirir.
Madde 11 - (1) Bölge Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe intikal ettirilen müracaatlar, 2009/1 sayılı
Genelgede yer verilen kriterler, bölgenin özellikleri, müracaat sahi binin yapacağı faaliyetin özellikleri ve
müracaatçının ihtiyaçları bakımından incelenir. Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirmede ayrıca,
yıkılacak üstyapı yerine yapılacak üstyapının asgari değerinin, yıkılacak üstyapının veya üstyapı bölümünün
ekspertiz şirketince tespit edilen asgari levazım bedelinin en az %75’ine eş değerde olması şartı aranır.
(2) Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılacak değerlendirme sürecinde, yıkılması talep edilen üstyapının
tahsisi veya tamamen kiralanmasına yönel ik taleplerin ortaya çıkması halinde, yıkım taleplerine yönelik
değerlendirme sonlandırılarak, tahsis veya kiralama talepleri değerlendirmeye alınır.
(3) Hazineye ait arazilerde faaliyet gösteren İşletici/B.K.İ.ler veya yatırımcı kullanıcılar tarafından yapılan ancak
henüz Hazine’ye intikal etmemiş veya tahsis edilmiş üstyapıların yıkılarak yerine yenisinin yapılmasına yönelik
taleplerde, üstyapı bedeli, 5’inci madde çerçevesinde ve masrafları talep sahibine ait olmak üzere tespit ettirilir.
Değerlendirme Komisyonu tarafından, yıkım talebinin uygunluğu ve yerine yapılacak yeni üstyapının serbest
bölge amaçlarına hizmet etmesi hususları dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
(4) Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, üstyapının veya üstyapı
bölümünün yıkılarak yerine yeni üstyapı yapılmasının uygun görülmesi halinde, Bölge Müdürlüğünce
onaylanacak yeni üstyapının projesinde;
a) Ayrık, bitişik veya ikiz nizamlı yapılarda, yakınında veya bitişiğindeki üstyapıya zarar verilmemesi
hususu gözetilerek,
1) Yeni yapılacak üstyapının değerinin, yıkılacak üstyapının asgari levazım değerinin %75’inden az
olmaması,
2) Bölgenin yapılaşma esaslarına uygunluğu,
3) Yıkılacak üstyapı tek katlı ise, inşa edilecek yeni üstyapının toplam kapalı alanının, yıkılan
üstyapının toplam kapalı alanından ve yıkılacak üstyapının değerinin tespitinde esas alınan yapı
sınıfından az olmaması,
4) Yıkılacak üstyapı çok katlı ise, yeni üstyapının inşa edileceği yapılaşma esaslarında belirtilen
maksimum taban alanı katsayısının kullanılması ve yıkılacak üstyapının değer tespitinde esas alınan
yapı sınıfından az olmaması
b) Blok nizamlı yapılarda, masrafları Bölge Müdürlüğü bütçesinden karşılanmak üzere, yapı tekniği
açısından yapının bölümlenebilir nitelikte olduğunun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğünce, bunun
sağlanamaması halinde yapı denetim şirketi veya ilgili meslek kuruluşları tarafından tespit edilmesini müteakip,
bölgenin özelliklerine göre parselasyon planlarında yapılacak değişikliklerin ve üstyapının yıkılmadan kalacak
bölümünün kullanılabilir biçiminde bırakılmasına ilişkin projelerin Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi
ve onaylanması hususu gözetilerek,
1) Yeni parselasyon planlarının blok nizamlı üstyapının kullanılabilir biçimde bölümlenmesine imkân
verecek biçimde yapılması,
2) Yıkılmadan kalacak blok nizamlı üstyapı bölümünün kullanılabilir biçimde bırakılmasına ilişkin
gerekli tadil ve tamir projelerini de içermesi,
3) Yeni yapılacak üstyapının değerinin, blok nizamlı üstyapının, yıkılacak bölümünün asgari levazım
değerinden az olmaması,
4) Bölgenin yapılaşma esaslarına uygunluğu,
5) Yıkılacak üstyapı bölümü tek katlı ise, inşa edilecek yeni üstyapının toplam kapalı alanının, yıkılan
üstyapı bölümünün toplam kapalı alanından ve yıkılacak üstyapının değerinin tespitinde esas
alınan yapı sınıfından az olmaması,
6) Yıkılacak üstyapı bölümü çok katlı ise, yeni üstyapının inşa edileceği bölgenin yapılaşma
esaslarında belirtilen maksimum taban alanı katsayısının kullanılması ve yıkılacak üstyapının
değer tespitinde esas alınan yapı sınıfından az olmaması,
koşulları aranır.
(5) Birden fazla yıkım talebi gelmesi halinde, yıkılacak üstyapı yerine yapılacak üstyapının taahhüt edilen
değeri en yüksek olan müracaat tercih edilir.
MADDE 12- (1) Hazineye intikal eden bir üstyapının, yeni bir faaliyet ruhsatı kapsamında yıkılmasının
talep edilmesi ve talebin uygun görülmesi halinde, faaliyet ruhsatı müracaat formu ve ekleriyle birlikte
müracaat edilmesi gerekmektedir. faaliyet ruhsatı müracaatları uygun görülenlerin 30 gün içerisinde;
Bölge Müdürlüğü il e bir protokol imzalayarak, yıkımını talep ettikleri üstyapının 5’inci maddenin birinci
fıkrası çerçevesinde tespit edilen üstyapı bedeline eşit tutardaki, mevduat veya katılım bankalarınca
verilecek süresiz ve kesin bir teminat mektubunu Bölge Müdürlüğüne vermeleri ve protokol tarihi itibarıyla
üstyapının bulunduğu arsaya ilişkin açık alan kira sözleşmesi akdederek Genel Müdürlüğe iletmeleri
gerekmektedir. Bu işlemleri müteakip bahse konu gerçek veya tüzel kişiler için faaliyet ruhsatı
düzenlenmesiyle yıkım kararı da verilmiş olur.
(2) Üstyapının mevcut Faaliyet Ruhsatları kapsamında yıkılmasının talep edilmesi ve talebin uygun
görülmesi halinde, kullanıcıların 30 gün içinde Bölge Müdürlüğü ile protokol imzalamaları ve yıkımını talep
ettikleri üstyapının 5’inci maddenin birinci fıkrası çerçevesinde tespit edilen üstyapı bedeline eşit tutardaki,
mevduat veya katılım bankalarınca verilecek süresiz ve kesin bir teminat mektubunu Bölge Müdürlüğüne
vermeleri ve protokol tarihi itibarıyla üstyapının bulunduğu arsaya ilişkin açık alan kira sözleşmesi
akdederek Genel Müdürlüğe iletmeleri gerekmektedir. Bu durumda yeniden düzenlenecek aynı başlangıç
tarihli ve numaralı faaliyet ruhsatının arka yüzünde inşa edilecek ikinci üstyapı ile yıkılacak üstyapıya ilişkin
şerh düşülür. Kiracı kullanıcıların faaliyet ruhsatları ise başlangıç tarihi değiştirilmeksizin yatırımcı kullanıcı
statüsünde yeniden düzenlenir, bu durumda faaliyet ruhsatı düzenlenmesiyle yıkım kararı da verilmiş olur.
(3) Hazineye ait arazilerde faaliyet gösteren İşletici/B.K.İ.ler veya yatırımcı kullanıcılar tarafından yapılan
ancak henüz Hazineye intikal etmemiş veya tahsis edilmiş üstyapıların yıkılarak yerine yenisinin
yapılmasına yönelik taleplerde, aynı usul ve esaslar çerçevesinde işlem tesis edilir. Bu kapsamda yapılacak
yeni üstyapılar, yıkılacak üstyapının bağlı olduğu ruhsat süresi sonunda Hazineye intikal eder.
(4) Blok nizamlı üstyapıların kullanılabilir biçimde bölümlenerek yıkılmasında teminat mektubu, blok
nizamlı üstyapının tamamının üstyapı bede li üzerinden alınır. Talep edilmesi ve yıkılmadan kalacak
bölümün projeye uygun olarak yeniden kullanılabilir hale getirildiğinin tevsik edilmesi durumunda, teminat
mektubu yalnızca yıkılan bölümün üstyapı bedeline eşit olarak yeniden ibraz edilebilir. Bu kapsamda ortaya
çıkacak ilave ekspertiz ihtiyaçları, masrafları talep sahibi tarafından karşılanmak üzere, Değer Tespit
Komisyonu refakatindeki ekspertiz şirketlerince karşılanır.
(5) Teminat mektuplarının 5’inci madde kapsamında belirlenen üstyapı bedeli üze rinden verilmesi
gerekmektedir.
(6) Bu madde kapsamındaki teminat mektubunun, mevduat veya katılım bankalarınca verilecek süresiz
ve kesin bir teminat mektubu olması zorunlu olup, mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları
Bölge Müdürlüğünce kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit edilen teminat mektupları, gerekli
kovuşturmanın yapılması için Bakanlığa intikal ettirilir. Her teminat mektubunda daha önce ilgili banka
şubesince verilen teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gö sterilmesi zorunludur. Her
ne suretle olursa olsun Bölge Müdürlüğünce alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyatî tedbir
konulamaz.
(7) Bölgeler belirlenmiş yapılaşma esasları çerçevesinde üstyapılar inşa edilir. Yıkım sonucunda ortaya
çıkan hafriyat/enkazın bölge dışına çıkarılması kullanıcının sorumluluğunda olup, yıkım neticesinde ortaya
çıkan maddi değere haiz inşaat atıkları (demir, kapı, pencere, v.b.) Bölge Müdürlüğünün koordinasyonunda
masrafı kullanıcıya ait olmak üzere kullanıcı tarafından İl Milli Emlak Müdürlüğüne teslim edilir.
(8) Yeni yapılacak üstyapı inşaatının tamamlanmasını müteakip, masrafları talep sahibi (İşletici/B.K.İ veya
kullanıcı) tarafından karşılanmak üzere, Değer Tespit Komisyonu refakatindeki ekspertiz şirketlerince yeni
üstyapının değeri tespit edilir. Yeni üstyapının değerinin öngörülen bedele eş değerde inşa edildiğinin tespit
edilmesi halinde Yapı Kullanma İzin Belgesi/İskân Ruhsatı düzenlenir ve firmanın talebi üzerine söz konusu
teminat mektubu kullanıcıya iade edilir. Üstyapının öngörülen bedelden daha düşük bedelde inşa edildiğinin
tespiti halinde ise aradaki fark kadar teminat tutarı Özel Hesaba irat kayd edilir. Yapı Kullanma İzin
Belgesi/İskân Ruhsatı düzenlenmeden önce kullanıcının faaliyet ruhsatının Yönetmeliğin 14’üncü maddesi
kapsamında iptal edilmesi, Genel Müdürlüğün bilgisi ve izni dışında olmak üzere, inşaatın belirlenen sürede
tamamlanamaması veya bölgenin terk edildiğinin anlaşılması hallerinde, alınan teminatın tamamı Özel
Hesaba irat kaydedilir.
(9) Talep sahibinden 8’inci fıkra hükümlerinin kabul edildiğine dair taahhütname (EK-2) alınır.
(10) Bu maddede geçen teminat mektupları yapı kullanma izin belgesi düzenlenene kadar muhafaza edilmek
üzere, Bölge Müdürlüğü tarafından bulundukları ilde saymanlık hizmeti aldıkları birime teslim edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Arazisi Hazineye Ait Serbest Bölgelerde Üstyapıların Devri
MADDE 13 - (1) Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde
yatırımcı kullanıcıların tamamlanmış veya inşaat halindeki üstyapılarını faaliyet ruhsatı süresi içinde İşletici
veya B.K.İ.lere, kullanıcılara veya serbest bölgelerde faaliyette bulunmak isteyen firmalara devretmeleri
mümkündür. Bu takdirde, devralınan üstyapıya ait bütün hak ve yükümlülükler, devir tarihinden itibaren
devralana geçer.
(2) Açık alan tahsisi yapılmış ve projeleri tamamlanarak İnşaat/Yapı Ruhsatı verilmiş ancak inşaata
başlamamış kullanıcıların bu aşamada devir yapmalarına izin verilmez.
(3) Yatırımcı kullanıcıların, aynı faaliyet ruhsatı kapsamında bir defadan fazla üstyapı devretmek istemesi
halinde, devredenin ticari taahhütlerini yerine getirip getirmediği gözetilir.
(4) Kullanıcılar aynı konuda faaliyet göstermek üzere, ikinci bir üstyapıyı devralabilir. Bu durumda yeniden
düzenlenecek faaliyet ruhsatının arka yüzünde ikinci üstyapının devralınmasına ilişkin şerh düşülür.
(5) Kullanıcılar mevcut üstyapının ancak tamamını devredebilir, kısmi devir işlemi yapılamaz.
MADDE 14 - (1) Devir işleminin gerçekleştirilebilmesi için; devreden ve devralanın iki ayrı dosya halinde
Bölge Müdürlüğüne müracaat etmesi gerekmektedir. Bölge Müdürlüğü müracaat dosyalarını, görüşü ile
beraber Genel Müdürlüğe intikal ettirir.
a) Devredene ait müracaat dosyasında;
1) Üstyapının devrine izin verilmesini ve ilgili faaliyet ruhsatının iptalini veya yeni duruma göre
düzenlenmesini talep eden dilekçe,
2) Devir Senedi,
3) Faaliyet ruhsatı aslı,
4) Faaliyet ruhsatı müracaat formu (faaliyetine devam edecek ise),
5) Devre ilişkin ücretin Özel Hesaba yatırıldığını gösterir dekontun aslı,
6)Yapı Kullanma İzni/İskan Ruhsatının (üstyapı tamamlanmışsa) veya İnşaat/Yapı Ruhsatı
(üstyapı tamamlanmamışsa) bir sureti,
7) İmza sirküleri aslı veya noter tasdikli sureti,
8) Devredenin borcunun olmadığını gösteren İşletici/ B.K.İ yazısı,
9) Devredilen üstyapının mütemmim cüzlerini içeren liste,
10) Devredilen üstyapı ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak prim borcu olmadığına dair
ilişik kesme belgesi (üstyapı tamamlanmamışsa),
11) Üstyapı devri ile ilgili olarak alınmış ortaklar kurulu/yönetim kurulu kararı,
12) (Değişik, 2017/3 sayılı Genelge) Üretim konulu faaliyet ruhsatı dışında kalan faaliyet
ruhsatı bulunan kullanıcılar ile bölgede tek bir üst yapısı bulunan üretim konulu faaliyet ruhsatı
sahibi kullanıcılar için; devredenin çalışanları adına ödemekle yükümlü olduğu sigorta primi ve bu
prime ilişkin borcu olmadığına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak belge,
13) Bölgede birden fazla üst yapısı bulunan üretim konulu faaliyet ruhsatı sahibi kullanıcılarla sınırlı
olmak üzere, üretim faaliyetlerine fiilen devam etmek ve üretim faaliyetinin gerçekleştiği üstyapıyı
devre konu etmemek kaydıyla; devredenin çalışanları adına ödemekle yükümlü olduğu sigorta primi
ve bu prime ilişkin borcu olmadığı veya borçlarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
hakkında Kanun’un 48’inci maddesi uyarınca tecil ve taksitlendirdiğinin veya özel kanunlara
istinaden borçlarının yapılandırıldığı ve düzenli ödendiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumundan
alınacak belge,
14) Merkezi Türkiye’de olup serbest bölgede şubeleri aracılığı ile faaliyette bulunan üretim ruhsatlı
kullanıcıların üst yapı kullanım haklarını devretme taleplerinde; bu firmaların çalışanları adına
sigorta primi borcu olmadığı veya borçlarının, Sosyal Güven lik Kurumuna bu borca karşılık olarak
teminat gösterilmek suretiyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un
48’inci maddesi uyarınca tecil ve taksitlendirdiği ve düzenli ödendiğine veya özel kanunlara istinaden
borçlarının yapılandırı ldığı ve düzenli ödendiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak
güncel tarihli belge
b) Devralana ait müracaat dosyasında;
1) Devralma talebini belirten dilekçe,
2) Devir Senedi,
3) Kullanıcı değilse faaliyet ruhsatı müracaat formu,
4) Kullanıcıysa faaliyet ruhsatı aslı ve faaliyet ruhsatı müracaat formu,
5) İmza sirküleri aslı veya noter tasdikli sureti,
6) Üstyapı devralınması ile ilgili olarak alınmış ortaklar kurulu/yönetim kurulu kararı (yeni
kurulacak firmalar hariç)
yer alır.
(2) Devir işleminin yapılabilmesi için yapılacak müracaatta sunulacak olan ve yetkili kişilerce imzalanmış
devir senedinde aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Devre konu üstyapının açık bir tanımı,
b) Devir bedeli,
c) Devir esasları,
ç) Devir konusu üstyapıya ait bütün hak ve yükümlülüklerin, devir tarihinden itibaren
devralana geçeceğinin, devralan tarafından kabul edildiğine ilişkin beyan.
Madde 15- (1) Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme sonucunda devir işleminin uygun görülmesi
halinde, üstyapıların Hazineye intikal süreleri dikkate alınarak, devreden ve devralan firmanın Faaliyet
Ruhsatları aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenir veya iptal edilir.
a) Devreden kullanıcının, üstyapının bağlı olduğu faaliyet r uhsatı kapsamındaki faaliyetini sona
erdireceğini beyan etmesi halinde, devir tarihi itibarıyla faaliyet ruhsatı iptal edilir.
b) Devreden kullanıcının faaliyetine yeni bir açık ya da kapalı alanda devam edecek olması halinde,
Genel Müdürlüğün uygun görüşün ü müteakip 30 gün içinde, devir senedi tarihi esas alınarak
açık/kapalı alan kira sözleşmesi akdedilir ve faaliyet ruhsatı yeniden düzenlenir.
c) Devralan, Genel Müdürlüğün uygun görüşünü müteakip 30 gün içinde, devir senedi tarihi esas
alınarak açık alan kira sözleşmesi akdeder.
ç) Üstyapının mevcut bir faaliyet ruhsatı kapsamında devralınması ve üstyapıya ait faaliyet ruhsatı
tarihinin devralanın faaliyet ruhsat tarihinden yeni olması halinde, faaliyet ruhsatı başlangıç tarihi
değişmez, aksi halde eski tarihli faaliyet ruhsatının başlangıç tarihi esas alınır.
d) Üstyapının yeni bir faaliyet ruhsatı kapsamında devralınması halinde ise faaliyet ruhsatı, devreden
kullanıcının faaliyet ruhsatında yer alan başlangıç tarihi esas alınarak düzenlenir.
(2) İnşaat halindeki bir üstyapının devralınmak istenmesi halinde, 1’inci fıkra hükümlerine göre işlem
yapılır. Bu üstyapılar için Genel Müdürlükçe devralana, devreden kullanıcıya verilen inşaat süresi dikkate
alınmaksızın yeni inşaat süresi verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Arazisi Özel Mülkiyete Ait Serbest Bölgelerde Bulunan Taşınmazların Satışı
MADDE 16 - (1) Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde bulunan taşınmazların satışı, Genel
Müdürlüğün uygun görmesi halinde mümkündür. Satışı yapılan taşınmazlara ilişkin tüm hak ve
yükümlülükler tapu senedi veya vadeli satışta gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi tarihi itibarıyla yeni
kullanıcıya geçer.
Madde 17 - (1) Satış işleminin yapılabilmesi için alıcı ve satıcı aşağıda belirtilen belgelerle Bölge
Müdürlüğü aracılığı ile Genel Müdürlüğe müracaat ederler:
a) Satıcı ;
1) Maliki olduğu taşınmazın satışına izin verilmesini ve ilgili faaliyet ruhsatının iptalini veya yeni
duruma göre düzenlenmesini talep eden dilekçe,
2) Taşınmazın üzerinde üstyapı olması halinde İskan Ruhsatı/Yapı Kullanma İzninin (üstyapı
tamamlanmışsa) veya İnşaat/Yapı Ruhsatının (üstyapı tamamlanmamışsa) bir sureti,
3) Faaliyet ruhsatının aslı,
4) Faaliyet ruhsatı müracaat formu (faaliyetine devam edecek ise),
5) Satış işlemine ilişkin ücretin Özel Hesaba yatırıldığını gösterir dekontun aslı,
6) İmza sirküleri aslı veya noter tasdikli sureti,
7) Satıcının borcunun olmadığını gösteren İşletici veya B.K.İ yazısı.
b) Alıcı ;
1) Serbest bölgede satın alma talebinde bulunulan taşınmazın ada, parsel, adres ve fiziki
durumunun belirtildiği bir dilekçe,
2) Yeni bir faaliyet kapsamında talepte bulunulması halinde, faaliyet ruhsatı müracaat formu,
3) Bölgede faaliyet gösteren;
a) Kiracı kullanıcılar, faaliyet ruhsatı aslı ve faaliyet ruhsatı müracaat formu,
b) Yatırımcı kullanıcılar, farklı bir faaliyette bulunmak istemeleri halinde faaliyet ruhsatı
müracaat formu,
4) İmza Sirküleri aslı veya Noter tasdikli bir örneği.
Madde 18 - (1) Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme neticesinde satış işlemi uygun görüldüğü
takdirde;
a) Taşınmazın tapu sicilinde alıcı adına tescil ettirilmesi ya da vadeli satışta taraflar arasında noter
tarafından re’sen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin yapılması için alıcıya bir aylık süre verilir.
b) Bir aylık süre içinde İşletici veya B.K.İ ile alı cı arasında bölgenin işletilmesi ile ilgili karşılıklı hak
ve yükümlülükleri belirleyen bir sözleşme akdedilerek Bölge Müdürlüğüne onaylatılır.
c) Tapu senedinin veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin noter tasdikli örneği ile (b) bendinde
belirtilen sözleşmenin bir nüshasının Genel Müdürlüğe ibrazını müteakip, alıcı adına faaliyet ruhsatı
düzenlenir. Tapu senedinin veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin tarihi faaliyet ruhsatının
başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Vadeli satışta faaliyet ruhsatı üzerine vade süresini belirtir şerh
düşülür.
ç) Mevcut ruhsatı ile faaliyette bulunmak isteyen kiracı kullanıcıların ruhsatları, başlangıç tarihi ve
numarası aynı kalmak kaydıyla yeniden düzenlenir. Kiracı kullanıcıların yeni bir müracaatta
bulunmaları halinde düzenlenecek ruhsatın başlangıç tarihi olarak, tapu senedi tarihi veya gayrimenkul
satış vaadi sözleşmesinin tarihi esas alınır.
d) Satıcının faaliyetini sona erdireceğini bildirmiş olması halinde, satıcıya ait faaliyet ruhsatı, tapu
senedi tarihi veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin tarihi itibarıyla iptal edilir.
e) Satıcının faaliyetine devam edecek olması halinde ise satış tarihinden başlayacak şekilde 30 gün
içinde açık/kapalı alan kira/satış sözleşmesi yapması istenir ve faaliyet ruhsatı ye ni duruma göre
düzenlenir.
f) Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin hitamında, mülkiyetin alıcıya intikal ettiğini gösterir tapu
senedinin noter tasdikli bir örneğinin Genel Müdürlüğe ve Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi
gerekmektedir.
(2) Yatırımcı kullanıcılar aynı konuda faaliyet göstermek üzere, ikinci bir üstyapıyı satın alabilir. Bu
durumda yeniden düzenlenecek faaliyet ruhsatının arka yüzünde ikinci üstyapının satın alınmasına ilişkin
şerh düşülür.
ALTINCI BÖLÜM
MADDE 19 - (1) Özel mülkiyete ait arazi üzerinde, açık alan kiralaması suretiyle üstyapı inşa eden
kullanıcıların, kullanım hakkını bu Genelgenin “Arazisi Hazineye Ait Serbest Bölgeler Üzerinde İşletici veya
B.K.İ. ya da Kullanıcılar Tarafından İnşa Edilen/Devir Anılan Üstyapıların Aynı Bölge Kullanıcıları Arasında
Devri”ne ilişkin dördüncü bölümünde, 1 3, 14, 15’inci maddeleriyle düzenlenen esaslara göre devretmesi
mümkündür.
YEDİNCİ BÖLÜM
GEÇİCİ MADDE 1- (1) 2011/2 sayılı Genelge hükümlerine uygun olarak değer tespiti yapılmış bulunan
üstyapıların tahsisi ve diğer hususlar işbu Genelg e hükümlerine tabidir. Ancak bu üstyapılar kapsamında
9’uncu maddede belirtilen biçimde indirimli kiralama yapılabilmesi için 1 yıl olarak belirlenen süre 6 ay;
10’uncu madde kapsamında yıkım taleplerinin değerlendirmeye alınabilmesi için 18 ay olarak beli rlenen
süre 9 ay olarak uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2- “İş bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar, Genelge’nin 5’inci maddesi kapsamında
üst yapı bedeli tespit edilen ve 6 ve 7’nci maddeleri uyarınca tahsis ilanına çıkılmasına rağmen talep
görmeyen, geçerli kira tarifesi üzerinden kiralaması ya da 9’uncu madde kapsamında indirimli kiralaması
yapılamayan veya 10’uncu madde kapsamında yıkım talebi alınmamış olan üst yapılarla sınırlı olmak üzere;
a) Söz konusu üst yapılar, 2009/1 sayılı Genelge kapsamındaki kriterlere uygun nitelikteki ilk
talep sahibine, 5’inci madde kapsamında tespit edilen üstyapı bedeli ve 10 yıllık kapalı alan
kiralama bedelinden yüksek olanına %20 indirim uygulanarak tahsis edil ebilir. Ayrıca 8’inci
madde kapsamında %20 peşin ödeme indirimi de uygulanabilir.
b) Üstyapının tamamının kiralanması şartıyla kira tarifesinde 9’uncu madde kapsamında %40
yerine %45 indirim uygulanabilir. Üst yapının tamamının kiralanması halinde söz konus u üst
yapı kapsamında tahsis ilanına çıkılmaz, mevcut kiracı kullanıcının talep etmesi halinde; 5’inci
madde kapsamında tespit edilen üstyapı bedeli ve 10 yıllık kapalı alan kiralama bedelinden
yüksek olanı üzerinden, yıllık kiralama dönemi sonunda üst yap ı, kendisine %25 indirimli
olarak tahsis edilebilir. Ayrıca 8’inci madde kapsamında %20 peşin ödeme indirimi de
uygulanabilir.
c) Üstyapının 10’uncu madde kapsamında yıkıma yönelik taleplerde, 11’inci madde kapsamında
yıkılacak üstyapı yerine yapılacak üsty apının asgari değerinin, yıkılacak üstyapının veya
üstyapı bölümünün ekspertiz şirketince tespit edilen asgari levazım bedelinin en az %60’ına
eş değerde olması şartı aranır. Ayrıca 12’nci madde kapsamında talep edilen teminat mektubu
tutarında, %40 indirim uygulanabilir.”
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kaldırılan Hükümler, Yetki, Yürürlük
MADDE 20- (1) 11/10/2011 tarihli ve 2011/2 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 21- (1) Bu Genelgenin uygulanmasında ortaya çıkacak özel ve zorunlu halleri inceleyip
sonuçlandırmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
MADDE 22- (1) Bu Genelge 08/06/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
EKLER:
EK-1) Tahsis İlan Formu Örneği
EK-2) Taahhütname Örneği