Kurum Genelgeleri · No: 1998/4
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/23925
FAALİYET RUHSAT MÜRACAATLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ, ŞUBE, ŞUBE ADRESLİ FİRMA
No : 1998/4
Yayım Tarihi : 19/06/1998
Yürürlüğe Girdiği Tarih : 19/06/1998
Not : 2007/2 ve 2005/3 Sayılı Genelgeler ile Yapılan Değişiklikler İşlenmiş
Olup, 1998/4 Sayılı Genelge Aşağıdaki Haliyle Geçerlidir.
GENELGE
1998/4
Bilindiği üzere, 3218 say ılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 1’inci maddesinde serbest bölgelerin
hangi amaçlarla kurulacağı hususuna yer verilmi ş olup bu amaçlardan en önemlisi ihracat için yat ırım ve
üretimi artırmaktır.
Bu nedenle, serbest bölgelerde faaliyet göstermek üzere yap ılacak müracaatlar öncelikle
yukarıdaki hususlar göz önünde bulundurularak aşağıdaki esaslar çerçevesinde değerlendirilecektir.
Değerlendirme Esasları
(1) (De ğişik, 2007/2 say ılı Genelge; De ğişik, 2005/3 say ılı Genelge) Al ım-satımı veya üretimi
yapılan nihaî tüketim mallarının yıllık olarak çoğunlukla yurt dışına satılması esastır. Alım-satım ve üretim
konusunda faaliyette bulunan kullanıcıların, ticaret sicili kaydında veya şirket ana sözleşmesinde yer alan,
ancak, Faaliyet Ruhsat ı Müracaat Formu'nda belirtilmeyen mallar ın alım-satımını veya üretimini yapmak
istemeleri durumunda, bir dilekçe ve yeniden düzenlenmi ş Müracaat Formu"nun ilgili bölümü ile, Bölge
Müdürlüğüne müracaat etmeleri gerekmektedir. İlâve edilen mallar ın sat ın alma veya üretim i şlemleri,
Müracaat Formu'nun Bölge Müdürlü ğünce onaylanmas ından sonra gerçekle ştirilir. Mallar ın GT İP"lerinin
4"lü bazda belirtilmesi yeterlidir. Bölge Müdürlü ğü, Müracaat Formu’nun bir suretini Genel Müdürlü ğe
gönderir.
(2) Serbest bölgelerde faaliyet göstermek isteyen gerçek veya tüzel ki şilerin halen Türkiye’de
veya yurt d ışında faaliyet gösteriyor olmalar ı tercih sebebi olup, Türkiye’de yerle şik firmalar ın serbest
bölgedeki faaliyetlerini olu şturacakları şubeleri arac ılığıyla yapmalar ı zorunludur. Bu durumda merkez
firmanın son üç y ıla ait bilançolar ının incelenmesi s ırasında sermaye yap ısı ve karl ılık durumu gibi
hususlar göz önünde bulundurulacaktır.
(3) Serbest bölgede faaliyet gösterecek şubenin ticari faaliyete ba şlayabilmesi için mutlaka
sermaye tahsis edilecek ve i şletme gideri öngörülecektir. Türkiye'’e yerle şik gerçek veya tüzel ki şiler
tarafından Faaliyet Ruhsat ı Müracaat Formu'’da Türkiye'’en serbest bölgeye transfer edilece ği beyan
edilen nakdi sermaye ile işletme giderlerinin kambiyo mevzuatına uygun olarak serbest bölgeye getirilmiş
olması gerekmektedir.
(4) Hizmet konular ında yap ılacak faaliyetlerin Bölge Müdürlü ğünden temin edilecek "Giri ş İzin
Belgesi” ile yerine getirilmesi esastır. Ancak, söz konusu hizmet faaliyetleri için faaliyet ruhsat ı alınması
halinde, verilecek faaliyet ruhsatının geçerlilik alanı sadece ilgili serbest bölge sınırı ile tahditlidir.
(5) Kullanıcıların Türk uyruklu personel istihdam etmeleri esas olmakla birlikte, konusunda özel
bir eğitim veya tecrübeye sahip olan yabancı uyruklu personel de istihdam edilebilecektir.
(6) Mevzuata ayk ırı işlemleri nedeniyle faaliyet ruhsat ı iptal edilen gerçek veya tüzel ki şilerin ve
bu kişilerin ortak olduğu firmaların yeniden faaliyet ruhsatı talepleri kabul edilmeyecektir.
(7) (Değişik; 2005/3 sayılı Genelge) Merkez adresi serbest bölgede bulunan şirketler, hisse devri
yapmaları halinde, devir işlemini Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak gerçekleştirdikten sonra,
şirketin yeni ortakl ık yap ısını gösteren belgeleri de ibraz etmek suretiyle, Bölge Müdürlü ğüne bilgi
verirler. Bölge Müdürlüğü, ilgili belgelerin bir suretini Genel Müdürlüğe gönderir.
(8) Hisse devirlerini 30 gün içinde Bölge Müdürlü ğüne bildirmeyen firmaların serbest bölge i şlem
formları, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeli ği’nin 14’üncü maddesinin (a) fıkrası uyarınca, re’sen 3 ay
süreyle i şleme konulmaz ve bu süre sonunda da firma taraf ından gerekli i şlemin yap ılmaması halinde
Faaliyet Ruhsatı, Yönetmeliğin aynı maddesinin (b) fıkrası gereğince iptal edilir.
Kullanıcıların Faaliyet Ruhsat ı Müracaat Formu’nda belirtilen tü m hususlara faaliyet süresince
uymaları zorunludur. Yat ırımcı kullan ıcılar iskan ruhsat ının düzenlendi ği tarihten, kirac ı kullan ıcılar ise
faaliyet ruhsat ı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde ticari/üretim faaliyetine ba şlayacaktır. Faaliyetlere,
kabul edilebilir ve genel kabul görmü ş mücbir sebep halleri haricinde ara verilmeyecektir. Bu nedenlerle,
Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu’nun gerçekçi bir şekilde doldurulması şarttır.
Serbest Bölge Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Serbest bölge faaliyetleri a şağıdaki esaslar dahilinde şubeler veya serbest bölge adresli olarak
kurulacak firmalar tarafından yürütülebilecektir.
(1) Merkez adresi Türkiye’de bulunan ve halen Türkiye’deki ticari faaliyetine devam eden
müracaatçılar, Türk Ticaret Kanunu hükümleri yan ında, serbest bölgedeki faaliyetler için ayr ı muhasebe
kaydı tutulmas ının ve sermaye tahsisinin zorunlu olmas ı nedeniyle, serbest bölgedeki faaliyetlerini
oluşturacakları “Serbest Bölge Şubesi” arac ılığıyla yapmak zorundad ır.
Halen faaliyette bulunan kullan ıcılardan, şube olarak faaliyet göstermesi gerekenler, şube
oluşturulmasına ilişkin şirket yetkili organının aldığı karar ve bu kararın yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi ile di ğer belgelerle birlikte bu Genelge’nin yay ımlandığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde
Müsteşarlığımıza müracaat edeceklerdir.
(2) Türkiye’de yerleşik ki şilerce münhasıran serbest bölgede faaliyet göstermek şartıyla serbest
bölgeyi adres göstererek şirket de kurulabilir. Bu durumda şirket kurulu şundan önce, ana sözle şme
taslağı ile Müste şarlığımıza ba şvurulması zorunludur. Ana sözle şmenin uygun görülmesini ve faaliyet
ruhsatı verilmesini müteakip, Müsteşarlığımızdan onay alınmadan ana sözleşme değişikliği yapılmayacak,
Türkiye’nin başka bir yerinde faaliyette bulunulamayacak ve şube olu şturulamayacak olup, bu hususlar
ana sözleşmede açık olarak belirtilecektir. Halen faaliyette bulunan kullan ıcılardan ; her ne şekilde olursa
olsun serbest bölge adresli ol arak kurulanlar ana sözle şmenin yay ımlandığı Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi’ni bu Genelge’nin yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde gerekli düzeltmeler yap ılmak
üzere Müsteşarlığımıza göndereceklerdir.
(3) Serbest bölge faaliyetlerini şubeleri arac ılığıyla yürüten Türkiye’de yerle şik firmalar,
Türkiye’deki bütün faaliyetlerine son vermek kayd ıyla, merkez adreslerini serbest bölgeye ta şıyabilirler.
Bu konudaki talepler şirket yetkili organının aldığı karar ibraz edilmek suretiyle öncelikle Müsteşarlığımıza
yapılacaktır. Serbest bölge faaliyetlerine ba şlandığı tarihten itibaren gerçekle ştirilen yurt d ışına sat ışlar,
toplam ticaret hacmi, bölgeye getirilen nakdi sermaye, bölgeden transfer edilen gelirler, vb. konularda ve
ana sözle şmelerinde yap ılacak incelemeler sonucunda talebin uygun görülmesi halinde 2 nci maddede
belirtilen esaslar çerçevesinde ana sözle şme de ğişikliği yap ılabilecektir. Bu durumda ana sözle şmenin
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımını takip eden 3 ay içerisinde ilgili vergi dairesindeki hesaplarının,
sicillerinin ve ticari defterlerinin kapatt ırıldığı ve faturalar ın iptal ettirildi ği Müste şarlığımıza tevsik
edilecektir.
Bu Genelge’nin yayımlandığı tarihi kadar şirket merkez adresini herhangi bir şekilde faaliyette
bulundukları serbest bölgeye ta şıyan firmalar yukar ıdaki maddede belirtilen tüm bilgi ve belgeleri
Genelge tarihinden itibaren 6 ay içerisinde Müsteşarlığımıza göndereceklerdir.
İptal
Yapılacak denetimlerde Faaliyet Ruhsat ı Müracaat Formu’nda belirtilen hususlara uyulmadığının,
bu Genelge’de istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmedi ğinin ve gerekli müracaatlar ın yap ılmadığının
tespit edilmesi halinde, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeli ği’nin faaliyet ruhsatının iptalini düzenleyen
hükümleri çerçevesinde işlem yapılacaktır.
Yürürlükten Kaldırılan Genelgeler
92/1 ve 95/5 sayılı Genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
İptal
Bu Genelge yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
SERBEST BÖLGE ADRESLİ ŞİRKET ANA SÖZLEŞMESİ DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN HUSUSLAR
(1) Şirket unvanının serbest bölge faaliyetine uygun olarak belirlenerek, “Amaç ve Konu” başlıklı
maddenin bu kapsamda düzenlenmesi gerekmektedir.
a. 3218 say ılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun 6 ncı maddesinin “Serbest bölgeler gümrük
hattı d ışında say ılır” ve 8 inci maddesinin “Serbest bölge ile di ğer ülkeler ve serbest bölgeler
arasında d ış ticaret rejimi uygulanmaz” hükümleri uyar ınca, kullan ıcı firmalar ın gerçekle ştirdiği
mal hareketleri ithalat ve ihracat niteli ğinde olmayıp, bölgeye getirilen ve bölgeden ç ıkarılan mal
olarak addedilmektedir.
Bu çerçevede, serbest bölgede kurulacak bir firma taraf ından haz ırlanacak Şirket Ana
Sözleşmesinin “Unvan”, “Amaç ve Konu” ve diğer ilgili ba şlıkları alt ında yer alacak hükümlerde
“ithalat” ve “ihracat” sözcükleri yerine “alım-satım” ifadesinin kullanılması gerekmektedir.
b. Amaç ve Konu başlığı altında şirketin iştigal konuları sıralanırken, bir yandan müracaat
edilen serbest bölgenin özelliklerinin gözönünde tutulmas ı, di ğer yandan 3218 say ılı Serbest
Bölgeler Kanunu’nun 32 nci maddesinde say ılan serbest bölgeye sokulmas ı yasak olan mallar ın
alım ve satımına yer verilmemesine azami dikkatin gösterilmesi gerekmektedir.
(2) “ Şirketin Merkezi” ba şlıklı maddenin, “ Şirketin merkezi .................’dedir. Adresi
.................. Serbest Bölgesi ....................’dir. Adres de ğişikliğinde yeni adres ticaret siciline tescil ve
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan ettirilir ve ayrıca Dış Ticaret Müsteşarlığı’na (Serbest Bölgeler Genel
Müdürlüğü) bildirilir. Tescil ve ilan edilmi ş adrese yap ılan tebligat şirkete yap ılmış say ılır. Tescil ve ilan
edilmiş adresinden ayr ılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içerisinde tescil ettirmemi ş şirket için
bu durum fesih sebebi say ılır. Şirket Türkiye’nin başka bir yerinde ayn ı ticari unvanla (serbest bölge
hariç) ticari faaliyette bulunamaz ve şube açamaz. Ancak D ış Ticaret Müsteşarlığı’ndan (Serbest Bölgeler
Genel Müdürlü ğü) izin almak kayd ıyla yurt d ışında veya ba şka bir serbest bölgede şube açabilir.”
Şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir.
(3) Şirketin süresi, en az faaliyet ruhsatı süresi kadar olacak şekilde düzenlenecektir.
Şirket ana sözle şme tasla ğına “Ana Sözleşme De ğişiklikleri : Şirket bu ana sözle şme üzerinde
unvan, amaç ve konu, merkez, süre başlıkları altında yapmak istediği her türlü değişiklik için şirket yetkili
organlarınca karar al ınmasını müteakip, bu kararlar ı ticaret sicilinde tescil ettirmeden önce D ış Ticaret
Müsteşarlığı’nın (Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü) onayını alır.” Maddesinin eklenmesi gerekmektedir.
İletişim Bilgisi : Serbest Bölgeler Genel Müdürlü ğü
E-posta : [email protected]