Kanunlar · No: 2699 · Resmî Gazete: 1982-08-13
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/33668
5571
UMUMİ MAĞAZALAR KANUNU
Kanun Numarası : 2699
Kabul Tarihi : 11/8/1982
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 13/7/1982 Sayı : 17781
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 391
Bu Kanun ile ilgili tüzük için "Tüzükler Külliyatı“nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Madde 1 – Makbuz ve rehin senedi verme karşılığında serbest,gümrüklenmemiş veya
tekel altında bulunan malları vedia olarak kabul etmek ve mudilerine de bu senetlerle tevdi olunan
malları satabilmek veya terhin edebilmek imkanını vermek üzere faaliyette bulunan umumi
mağazaların kurulma, çalışma ve denetleme usul ve esaslarını düzenlemektir.
Madde 2 – Bu Kanunda geçen,
“Makbuz senedi (resepise)” Umumi mağazalara tevdi edilen malların mülkiyetini temsil
eden belgeyi,
“Rehin senedi (varant)” Umumi mağazalara tevdi edilen malların terhinini temin eden
belgeyi,
“Serbest Mal” Milli mahsul ve mamullerle fiili ithali yapılmış eşyayı,
“Gümrüklenmemiş mal (eşya)” Gümrük Kanunu ve mevzuatı gereğince gümrük
denetimine tabi tutulmamış eşyayı,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurulma Usul ve Esasları
Madde 3 – Umumi mağazalar, memlek etin genel ekonomik şartları gözönünde
bulundurularak Ticaret Bakanlığınca verilecek izinle anonim şirket şeklinde kurulur.
Bu şekilde faaliyette bulunacak şirketlerin unvanlarında umumi mağazalar teriminin
bulunması zorunludur.
Umumi mağazaların şube açması da Ticaret Bakanlığının iznine bağlıdır.
5572
Umumi mağazaların kurulabilmesi için, Türk Ticaret Kanunu ndaki anonim şirketlerin
kuruluşuyla ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a)Ödenmiş sermaye miktarının en az 50 000 000 (elli milyon) lira olması,
b) Yönetmelikte belirtilecek belgelerin ibraz edilmesi de, (1)
Şarttır.
Ödenmiş sermaye miktarı Cumhurbaşkanı kararıyla üç katına kadar artırılabilir. (1)
İKİNCİ KISIM
Çalışma, Denetim, Ceza Usul ve Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Çalışma Usul ve Esasları
Madde 4 – Gümrüklenmemiş veya tekel altında bulunan malların umumi mağazalara
kabul edilmesi Gü mrük ve Tekel Bakanlığının iznine bağlıdır. Bu mallar hakkında 1615 sayılı
Gümrük Kanunu nun antrepo ve transit rejimi uygulanır. İznin verilmesinde aranılacak şartlar
yönetmelikte gösterilir. Bu izin ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile ilan
olunur.
Madde 5 – Umum mağazaların denetim kurullar ında Ticaret Bakanlığınca atanacak bir
temsilci bulundurulabilir. Bu temsilciler hakkında Türk Ticaret Kanununun 275 inci maddesinin 2
nci ve 3 üncü fıkraları hükümleri uygulanır.
Madde 6 – Umumi mağazaların haiz olması gereken teknik şartlar yönetmelikte belirtilir.
Madde 7 – Umumi mağaza işletenler yapacakları işlerin önem ve genişliğine göre 2 000
000 (iki milyon) ila 10 000 000 (on milyon) lira arasında bir kefalet akçesi vermekle
yükümlüdürler.
Bu miktar Cumhurbaşkanınca üç katına kadar artırılabilir. (3)
Yatırılacak kefalet akçesinin miktarı Ticaret Bakanlığınca tespit olunur.
Kefalet akçesi, Türk parası, devlet tahvilleri, milli bankalardan verilmiş teminat
mektupları, borsada kote edilmiş % 15 (yüzde onbeş) eksiği ile nazara alınacak milli esham veya
tahvilat olabilir.
––––––––––––––––––
(1) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, 3 üncü madde nin dördüncü fıkrasının (b)
bendinde yer alan “Tüzükte” ibaresi “ Yönetmelikte” şeklinde ve aynı maddenin beşinci fıkrasında yer
alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkan ı” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “tüzükte” ibaresi
“yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca”
ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
5572-1
Kefalet akçesinin eksilen miktarı tamamlanır.
İşletmeden vazgeçilen veya Ticaret Bakanlığınca izinleri iptal edilen umumi mağazaların
bütün taahhütlerini yerine getirdikleri ispat edilmedikçe kefalet akçeleri geri verilmez.
Kefalet akçesinin miktarının tespit esasları ve muhafaza şekli yönetmelikte gösterilir. (1)
Madde 8 – Umumi mağaza işletenler tarafından mağaza işletmeye açılmadan
önce,eşyanın yükleme ve boşaltılması, mağazaya, alınması, muhafazası, ambalajlarının
onarılması, tartılması, kıymet biçilmesi ve mağazadan çıkarılması gibi hizmet ler için alınacak
ücretleri gösteren tarifeler yapılır. Bu tarifeler Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve
Ticaret Borsaları Birliğinin görüşü alınarak Ticaret Bakanlığınca onaylandıktan sonra ve Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesi ile, işletmeye a çılacak mağazaların bulunduğu yerlerdeki en az bir
gazetede ilan olunduğu tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Tarifelerde değişiklikler yukarıdaki şekle göre yapılır ve ilan olunur. Ancak bu değişiklik
ücretlerin yükseltilmesi için yapılmış olursa ilan ta rihinden itibaren bir ay sonra uyg ulamaya
konulur.
Madde 9 – Umumi mağazalar, tevdi olunan mallar üzerinde, gerek kendi gerekse
başkaları adına veya hesabına doğrudan veya dolaylı olarak ticaret yapamazlar, malların
niteliklerini değiştirecek herhangi bir işlemde bulunamazlar.
Madde 10 – Umumi mağazalar noterden tasdikli biri makbuz senedi ve diğeri rehin
senedi defteri olmak üzere iki defter tutmak zorundadırlar.
Bu defterlerin tutulma şekli yönetmelikte gösterilir. (2)
Kanun ve yönetmeliğe uygun olarak tutulmayan defterler için yönetim kurulu ve
görevliler hakkında Türk Ticaret Kanununun 67 nci maddesi uygulanır. (2)
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Usul ve Esasları
Madde 11 – Umumi mağazalar Ticaret Bakanlığının teftiş ve denetimi altındadır. Ticaret
Bakanlığınca gerek görüldüğünde bu yerler ve işlemleri her zaman teftiş edilebilir ve
denetlenebilir.
Gümrüklenmemiş veya tekel altında bulunan mallar üzerinde Gümrük ve Tekel
Bakanlığının teftiş ve denetim hakkı saklıdır.
––––––––––––––––––
(1) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ tüzükte” ibaresi
“yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan
“tüzükte” ibaresi “yönetmelikte” şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan “tüzüğe” ibaresi “yönetmeliğe”
şeklinde değiştirilmiştir.
5572 -2
Madde 12 – Bu Kanuna aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen Umumi mağaza -
ların,Ticaret Bakanlığınca yapılacak tebligata rağmen bir ay içinde mevzuata uymadıklarının veya
Kanunun 9 uncu maddesine aykırı hareket ettiklerinin belirlenmesi halinde, kanunun 3 üncü
maddesine istinaden verilmiş bulunan izinleri ip tal edilerek, keyf iyet ticaret siciline tescil ve
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesin‘de ilan edilir.
İzinleri iptal edilen umumi mağazaların yönetim kurulu üyeleri ile denetçileri, İptal
tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe umumi mağazacılıkla uğraşan an onim şirketlerde ortak
olamazlar ve bu konuda kurulmuş olan şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında ve idari
işlerinde görev alamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ceza İşleri
Madde 13 – (Değişik: 23/1/2008-5728/383 md.)
Bu Kanunun 8 inci maddesine göre düzenlenen tarifelerin dışında ücret alan veya 9 uncu
maddesine aykırı harekette bulunan şirket yöneticilerine veya temsilcilerine veyahut yetkili
görevlilere üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikiyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası
verilir.
Bu Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı harekette bulunan şirket
yöneticilerine veya temsilcilerine veyahut yetkili görevlilere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve
beşyüz günden üçbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Ticaret Bakanlığının i zni alınmadan umumi mağaza veya şube açarak makbuz senedi
veya rehin senedi ta nzim eden veya izinleri iptal edilmesine rağmen faaliyete devam eden şirket
yöneticilerine veya te msilcilerine veyahut yetkili görevlilere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve
beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
Madde 14 – Bu Kanunda belirtilmeyen hususlar için 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu
hükümleri uygulanır.
Madde 15 – Umumi mağazaların kuruluş ve faaliyet esasları, kabul edilecek malların
cinsleri gümrükle nmemiş malların kabul şartları, mallar üzerinde gümrük denetlemesi ve icra
tarzı, umumi mağazaların denetim usul ve esasları ile bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer
hususlar, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
––––––––––––––––––
(1) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 70 inci maddesiyle, bu madde nin başlığında yer alan “Tüzük”
ibaresi “Yönetmelik” şeklinde ve birinci fıkrasında yer alan “Ticaret Bakanlığı, Gümrük ve Tekel
Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığının iştirakiyle müştereken hazırlanacak ve bir yıl içerisinde yürürlüğe
konulacak bir tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
Geçici Madde 1 – (2699 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup
1/2/1989 tarih ve 3520 Sayılı Kanun ile madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Evvelce kurulmuş bulunan umumi mağa zalar bu Kanuna göre hazırlanacak tüzüğün
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde bu Kanun ve tüzük hükümlerine intibak
etmedikleri takdirde, umumi mağaza olarak bunlara verilen izin yeni bir karara gerek kalmadan
iptal edilmiş sayılır.
Madde 16 – Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 17 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
2699 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
VEYA
ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren
Kanunun/KHK’nin
veya İptal Eden
Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası
2699 sayılı Kanunun
değişen veya iptal edilen
maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
3520 – 10/2/1989
5728 13 8/2/2008
KHK/700 3, 4, 6, 7, 10, 15
24/6/2018 tarihinde birlikte
yapılan Türkiye Büyük Millet
Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda
Cumhurbaşkanının andiçerek
göreve başladığı tarihte
(9/7/2018)