Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2004-06-08
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/35007
Madde 1- Bu Yönetmelik 10/5/2004 tarihli
ve 2004/7305 sayılı Karar uyarınca; bir malın benzer veya doğrudan rakip mallar
üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi
oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edilmesi halinde, bu zarar
veya zarar tehdidini ortadan kaldırmak üzere, sözkonusu zarar veya zarar
tehdidiyle sınırlı ve geçici olmak kaydıyla, uluslararası yükümlülükler ve ülke
yararı göz önüne alınarak korunma önlemleri alınmasına ilişkin usul ve esasları
kapsar.
Madde 2- Bu Yönetmelikte yer alan;
a) (Değişik: RG-29/11/2013-28836) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını,
b) (Değişik: RG-29/11/2013-28836) Genel Müdürlük: Bakanlık İthalat
Genel Müdürlüğünü,
c) Kurul: 12
nci maddede çalışma usul ve esasları belirtilen “İthalatta Korunma Önlemlerini
Değerlendirme Kurulu” nu,
d) Tarife
kontenjanı : Belirli bir dönem itibariyle gümrük vergisinde ve/veya diğer mali
yüklerde indirim yapılan ya da muafiyet sağlanan ithalatın miktar veya
değerini,
e) Kota :
Belirli bir dönem itibariyle yapılmasına izin verilen ithalatın miktar ve/veya
değerini,
f) Yerli üreticiler: Yurtiçinde
faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli
bir kısmını üreten üreticileri,
g) Ciddi zarar : Yerli
üreticilerin durumunda belirgin ve genel bir bozulmanın ortaya çıkmasını,
h) Ciddi zarar tehdidi : Yakın
bir gelecekte ortaya çıkması açık olan ciddi zararı,
i) İlgili
taraf: İlgili ülke/ülkeler yetkili temsilcileri, yerli üreticiler,
ithalatçılar, ihracatçılar/üreticiler, tüketiciler, kullanıcılar ile bunların
bağlı olduğu kuruluşları veya bunların yetkili temsilcilerini
ifade eder.
Madde 3- Bir malın benzer veya doğrudan
rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi zarar
tehdidi oluşturacak şekilde artan miktarlarda ithal edildiği iddiasıyla, ilgili
gerçek ve tüzel kişiler veya bunların bağlı bulundukları Meslek Kuruluşları ya
da Odaların yazılı talebi üzerine veya Genel Müdürlük tarafından re’sen ön
inceleme başlatılabilir. Başvuruların Genel Müdürlükten temin edilecek başvuru
formunun tam ve usulüne uygun şekilde doldurularak yapılması gerekmektedir.
Genel Müdürlük, gerekli gördüğü takdirde,
ön inceleme sırasında ek bilgi ve belgeler isteyebilir.
Ön inceleme aşamasında başvurunun
geri çekilmesi halinde, Genel Müdürlükçe işlemlere son verilebilir.
Ön inceleme sonuçları Kurulun
değerlendirmesine sunulur. Kurulun değerlendirmesinde esas olarak;
a) Sözkonusu malın ithalat düzeyi
ve koşulları ile ithal eğilimi ve yerli üreticilerin ekonomik durumuna ilişkin
unsurlar,
b) Bu Yönetmelik kapsamında
alınabilecek önlemler
üzerinde durulur.
Kurul, yapacağı değerlendirmede
soruşturma açılmasını gerekli görmediği takdirde, keyfiyet, başvuru sahiplerine
Genel Müdürlük tarafından yazılı olarak bildirilir.
Madde 4- Kurul, soruşturma açılmasına
karar verirse, durum Resmi Gazete'de ilan edilir. Bu ilanda ilgili
tarafların kendilerini tanıtmaları, görüşlerini yazılı olarak sunmaları
ve bilgi vermeleri için öngörülen süre ile Genel Müdürlük tarafından sözlü
olarak dinlenebilme talebinin yapılabileceği süre belirtilir. Bu süreler
soruşturmanın açılmasına ilişkin kararın Resmi Gazete’de ilan tarihinden
itibaren (Değişik ibare:
RG-29/11/2013-28836) kırk gün ile sınırlıdır.
İlgili taraflar Resmi Gazete'deki
ilanda belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunarak soruşturmanın sonucundan
etkileneceklerini ve dinlenmeleri için özel nedenleri olduğunu kanıtladıkları
takdirde Genel Müdürlük tarafından sözlü olarak dinlenir.
Genel
Müdürlük ilgili tarafları tek tek veya bir arada dinleyebilir. İlgili
taraflarca sözlü olarak verilen bilgiler, yazılı olarak sunulmaları halinde
Genel Müdürlükçe dikkate alınır. Ayrıca, ilanda belirtilen süre içinde kendini
tanıtan ilgili taraflar yazılı bir başvuru ile mevcut bilgileri incelemeyi
talep edebilir ve Genel Müdürlükçe talebin haklı görülmesi halinde 6 ncı madde
hükümlerine göre gizli sayılmayan bilgileri inceleyebilirler.
Soruşturmanın
herhangi bir aşamasında Genel Müdürlükçe istenen bilgilerin öngörülen süre
içinde temin edilememesi ya da soruşturmanın engellendiğinin anlaşılması
halinde, soruşturma mevcut veriler üzerinden sonuçlandırılır. Genel Müdürlükçe,
sağlanan bilgilerin yanlış olduğu tespit edildiği takdirde bu bilgiler dikkate
alınmaz.
Soruşturma
sırasında başvurunun geri çekilmesi halinde, Kurul tarafından konu incelenerek
soruşturmanın önlemsiz kapatılmasına karar verilebilir.
(Değişik altıncı fıkra: RG-29/11/2013-28836)
Soruşturma,
Genel Müdürlükçe yürütülerek dokuz ay içinde tamamlanır. Gerekli hallerde bu
süre altı ay uzatılabilir.
Madde 5- Eldeki bilgilerin doğrulanması
ve/veya ek bilgi sağlanması amacıyla, ilgili taraflar nezdinde yerinde inceleme
yapılabilir.
Yerinde inceleme
yapılmadan önce ilgili taraflara incelenecek bilginin ve/veya istenilen ek
bilginin mahiyeti hakkında bilgi verilir. Ancak bu durum yerinde inceleme
sırasında daha ayrıntılı bilgi istenmesini engellemez.
Madde 6- Bu Yönetmelik kapsamında elde
edilen bilgi talep ediliş amacı dışında kullanılamaz. Toplanan gizli
nitelikteki bilgi veya gizli olduğu belirtilerek verilen bilgi, suç teşkil eden
hususlara yönelik kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bunları verenlerin
yazılı izni olmadan açıklanamaz.
Açıklanması haksız rekabet ve
kazanca sebep olabilecek veya bilgiyi temin eden kişi veya bu kişinin bilgiyi
elde ettiği kişi üzerinde önemli ölçüde olumsuz etki yaratabilecek nitelikte
olan bilgi ile, haklı bir neden gösterilmek koşuluyla, ilgili taraflarca
gizlilik kaydıyla verilen bilgi gizli addedilir.
Gizlilik kaydıyla bilgi veren
tarafın, bu bilginin gizli olmayan bir özetini vermesi gerekir. Gizli olmayan
özet, esas bilginin makul ölçüde anlaşılmasına olanak sağlayacak ayrıntıda
olmalıdır. Sözkonusu taraflar, istisnai hallerde, bu bilginin özetlenemeyecek
nitelikte olduğunu belirtebilirler. Bu gibi istisnai durumlarda, bilginin
özetlenemeyecek nitelikte olmasının nedenlerinin yazılı olarak belirtilmesi gerekir.
Ancak, bir bilginin gizli
tutulması talebinin haklı olmadığının anlaşılması ve bu bilgiyi veren tarafın
sözkonusu bilginin herhangi bir şekilde açıklanmasını istememesi durumunda, söz
konusu bilgi başka kaynaklardan doğrulanmadıkça soruşturmada dikkate
alınmayabilir.
Yukarıdaki hükümler, toplanan
bilginin, genel bilgilere ve özellikle bu Yönetmelik kapsamında alınan
kararların gerekçelerine referans olarak kullanılmasını engellemez.
Ciddi Zarar veya Ciddi Zarar
Madde 7- İthalatın seyri ve gerçekleşme
koşulları ile bu ithalat sonucunda yerli üreticilerin ciddi zarar görüp
görmediği veya görme tehdidinin bulunup bulunmadığı hakkında yapılacak
incelemede, özellikle aşağıdaki faktörler dikkate alınır:
a) İthalatın hacmi, ithalatta
mutlak rakamlar itibariyle ya da yerli üretime veya tüketime göre nispi olarak
bir artış olup olmadığı,
b) İthalat fiyatları, yerli
üreticiler tarafından üretilen benzer veya doğrudan rakip malın fiyatına oranla
belirgin bir fiyat düşüklüğü olup olmadığı,
c) Üretim, verimlilik, kapasite
kullanımı, satışlar, pazar payı, kar/zarar ve istihdam gibi belli bazı ekonomik
göstergelerdeki gelişmelerin benzer veya doğrudan rakip mallar üreten
yerli üreticiler üzerindeki etkisi.
Genel Müdürlük, ciddi zarar
tehdidi iddiasında bulunulduğu durumlarda, bu iddia konusu hususun ciddi zarara
dönüşme olasılığının olup olmadığının araştırılmasında aşağıdaki faktörleri
dikkate alabilir:
a) Türkiye'ye yönelik ihracatın
artış oranı,
b) İhracatçı ve/veya menşe
ülkedeki stoklar, mevcut veya yakın gelecekte olabilecek ihracat kapasitesi ve
bu kapasiteden doğan ihracatın Türkiye'ye yapılması olasılığı.
Madde 8- Soruşturmanın tamamlanmasını
müteakip Genel Müdürlük, önerileri ile birlikte soruşturma sonuçlarını Kurul'a
sunar.
Kurul'un yapacağı değerlendirmede
korunma önlemine gerek olmadığı sonucuna varılırsa soruşturma kapatılır ve
kapatma kararı özet gerekçesiyle birlikte Resmi Gazete'de yayımlanır.
Madde 9- Bir malın benzer veya
doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya ciddi
zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktarlarda ithal edildiği yönünde açık
kanıtların bulunduğu ve gecikmenin telafisi güç zararlara yol açabileceği
kritik durumlarda ülke yararı göz önüne alınarak, geçici korunma önlemi
alınabilir.
Geçici
korunma önlemi; gümrük vergisinde artış yapılması, ek mali mükellefiyet
getirilmesi, miktar/değer kısıtlaması, tarife kontenjanı uygulaması veya bunların
birlikte uygulanması şeklinde olabilir.
Geçici
korunma önleminin gümrük vergilerinde artış yapılması şeklinde uygulanması
halinde, İthalat Rejimi Kararı kapsamında belirlenen gümrük vergisi oranı ile
geçici korunma önlemi kapsamında belirlenen gümrük vergisi oranı
arasındaki farka tekabül eden tutar gümrük mevzuatının ilgili hükümlerine göre
teminata bağlanır.
Geçici
korunma önleminin ek mali mükellefiyet getirilmesi şeklinde uygulanması
halinde, varsa İthalat Rejimi Kararı kapsamında belirlenen ek mali mükellefiyet
ile geçici korunma önlemi kapsamında belirlenen ek mali mükellefiyet arasındaki
farka tekabül eden tutar gümrük mevzuatının ilgili hükümlerine göre
teminata bağlanır. İthalat Rejimi Kararı kapsamında tespit edilmiş ek mali
mükellefiyetin bulunmaması halinde ise, geçici korunma önlemi kapsamında
belirlenen ek mali mükellefiyetin tamamı gümrük mevzuatının ilgili hükümlerine
göre teminata bağlanır.
Soruşturma
sonucunda korunma önlemi alınmasına karar verilmesi halinde, teminata bağlanan
tutar Hazineye irat kaydedilir.
Korunma
önleminin, geçici korunma önleminden daha düşük belirlenmesi halinde aradaki
fark ilgiliye iade edilir. Korunma önleminin geçici korunma önleminden daha
yüksek olması halinde ise aradaki fark tahsil edilmez.
Korunma önlemi
alınmasına gerek olmadığına karar verilmesi durumunda, geçici korunma önlemi
yürürlükten kaldırılır. Bu durumda, gümrük idarelerince teminata bağlanan tutar
gümrük mevzuatının teminata bağlanan vergilerin geri verilmesine ilişkin
hükümleri dahilinde ilgililere iade edilir.
Madde 10- Bir malın benzer veya
doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya
ciddi zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal
edildiği hallerde ülke yararı göz önüne alınarak, yapılacak soruşturma
sonucunda korunma önlemi alınabilir.
Korunma
önlemi; gümrük vergisinde artış yapılması, ek mali mükellefiyet getirilmesi,
miktar/değer kısıtlaması, tarife kontenjanı uygulaması veya bunların birlikte
uygulanması şeklinde olabilir.
Korunma önlemi olarak ilgili
malın ithalatında belli miktar ve/veya değerler tespit edilirken (kota
tesisinde), ciddi zararı ortadan kaldıracak ya da önleyecek başka bir seviye
gerekmedikçe, ithalat istatistiklerinin mevcut olduğu son üç temsili yılın
ortalama ithalat düzeyi dikkate alınır.
Korunma Önleminin Süresi ve Gözden
Madde 11- Korunma önlemi, ciddi zararı
önleyecek ya da ortadan kaldıracak ve yerli üreticilerin piyasa koşullarına
uyumunu kolaylaştırmaya yeterli olacak bir süre için uygulanır. Korunma
önleminin süresi üçüncü fıkra çerçevesinde uzatılmadıkça, geçici önlemler de
dahil 4 (dört) yılı aşamaz.
Korunma önleminin süresinin bir
yılın üzerinde olduğu durumlarda önlem düzenli aralıklarla liberalize
edilecektir. Önlem süresinin 3 (üç) yılı geçtiği durumlarda uygulanmasının hâlâ
gerekli olup olmadığını tespit etmek veya liberalleştirme süresini hızlandırmak
için önlem süresinin en geç ortasında durum gözden geçirilecektir.
(Değişik üçüncü fıkra: RG-29/11/2013-28836) Korunma önleminin ciddi zararı
önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve yerli üreticilerin
piyasa koşullarına uyum sağlamakta olduğunu gösteren kanıtların tespit edilmesi
halinde, önlemin süresi, re’sen veya başvuru üzerine yeniden açılacak soruşturma
sonucunda uzatılabilir. Süresi uzatılan önlem, başlangıç süresinin sonundaki
durumuna kıyasla daha kısıtlayıcı olmayacak ve liberalize edilmeye devam
edilecektir. Bu durumda önlemin toplam süresi Dünya Ticaret Örgütü üyesi
ülkeler için on yılı aşamaz.
(Değişik dördüncü fıkra: RG-29/11/2013-28836) Korunma önlemine tabi olmuş bir
ürünün Dünya Ticaret Örgütü üyesi ülkelerden yapılan ithaline, uygulama süresi
en az iki yıl olmak şartıyla, daha önce uygulanmış olan önlem süresinin
yarısına eşit bir süre boyunca yeniden korunma önlemi uygulanmaz.
Yönetmelik kapsamında korunma
önlemine tabi olmuş bir ürünün ithaline, uygulamama süresi en az 2 (iki) yıl
olmak şartıyla, daha önce uygulanmış olan önlem süresinin yarısına eşit bir
süre boyunca yeniden korunma önlemi uygulanmaz.
Ancak, ürünün ithaline karşı bir
korunma önleminin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en az bir yıl geçmiş ise
ve böyle bir korunma önlemi, önlemin yürürlüğe girdiği tarihten önceki 5 (beş)
yıl içinde aynı ürüne karşı iki defadan fazla uygulanmamış ise, 180 (yüz
seksen) gün veya daha az süreli bir korunma önlemi yeniden uygulanabilir.
Genel Müdürlük, mevcut korunma
önleminin uygulama süresi içerisinde, res’en veya başvuru halinde önlemin
etkilerini incelemek ve uygulanmasının hâlâ gerekli olup olmadığını
değerlendirmek üzere Kurul’u toplantıya çağırabilir. Bu toplantılarda Kurul,
yürürlükteki önlemin etkilerini ve sonuçlarını değerlendirir ve uygulamanın
devamına veya kaldırılmasına karar verebilir. Bu kararlar özet gerekçesiyle
birlikte Resmi Gazete’de yayımlanır.
Madde 12- İthalatta Korunma
Önlemlerini Değerlendirme Kurulu’nun çalışması aşağıdaki usul ve esaslara göre
yürütülür.
Kurul, başkanın çağrısı üzerine
salt çoğunluk ile toplanır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde
takip eden iş günü yapılacak toplantıda çoğunluk aranmaz.
Kurul, korunma önlemleri
konusunda Genel Müdürlüğün teklifi üzerine karar alır.
Kurul kararları, toplantıya
katılanların oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Kurul
Başkanının oy vermiş olduğu taraf çoğunluğu sağlamış olarak kabul edilir.
(Değişik beşinci fıkra: RG-29/11/2013-28836) Kurul üyeleri, ilgili taraflar
ile 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 248
inci maddesinde belirtilen türde ilişkide bulunduklarının tespiti halinde
toplantılara katılamazlar.
Kurul üyesi meslek kuruluşu
temsilcilerinin, soruşturma konusu malın üreticisi, ihracatçısı ve ithalatçısı
olmaması ve bu malların herhangi bir şekilde ticaretiyle iştigal etmemesi
zorunludur. Aksi takdirde beşinci fıkra hükmü uygulanır.
Kurul’un sekretarya
hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Diğer
Madde 13- Bu Yönetmelik;
a) Kamu
ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliğinin; insan, hayvan ve bitki sağlığının;
sanatsal, tarihi veya arkeolojik değer taşıyan ulusal hazinelerin veya fikri,
sınai ve ticari mülkiyetin korunması amaçlarıyla ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde getirilen ithalata ilişkin yasakların, miktar kısıtlamalarının
veya denetim zorunluluklarının,
b) Kambiyo
ile ilgili işlemlerin,
c) Uluslararası anlaşmalardan
doğan yükümlülüklerin,
d) İthalat Rejimi Kararı ve
İthalat Yönetmeliği ile ithalata ilişkin diğer mevzuatın bu mevzuata aykırı
olmayan hükümlerinin
uygulanmasını engellemez.
Madde 14- Bu Yönetmelikte yer alan
hususlarla ilgili olarak uygulamaya yönelik tebliğler çıkarmaya (Değişik ibare: RG-29/11/2013-28836) Bakanlık
yetkilidir.
Yürürlükten Kaldırılan
Madde 15- 1/6/1995 tarihli ve 22300
mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim ve Korunma
Önlemleri Yönetmeliği ile 1/11/1995 tarihli ve 22450 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Belirli Ülkeler Menşeli Malların İthalatında Gözetim ve Korunma
Önlemleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde
1- Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden önce 1/6/1995 tarihli ve 22300 mükerrer
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemleri
Yönetmeliği ile 1/11/1995 tarihli ve 22450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Belirli Ülkeler Menşeli Malların İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri
Yönetmeliği çerçevesinde başlatılmış soruşturmalar ve uygulanmakta olan korunma
önlemlerine ilişkin işlemlere bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde devam olunur.
Geçici Madde
2- Diğer
mevzuatta bulunan 1/6/1995 tarihli ve 22300 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemleri Yönetmeliği ile 1/11/1995
tarihli ve 22450 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belirli Ülkeler Menşeli Malların
İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde korunma
önlemi uygulamasına ilişkin olarak yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış
sayılır.
Madde 16- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Madde 17- (Değişik: RG-29/11/2013-28836)
Bu Yönetmelik hükümlerini Ekonomi
Bakanı yürütür.
____________
(1) Bu değişiklik 13/6/2011 tarihinde
yürürlüğe girer.