Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 1993-03-10
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/35037
SERBEST BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİ(*)
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Kısaltmalar ve Tanımlar
Madde 1- (Değişik: RG-17/08/2002-24849)
Bu Yönetmeliğin amacı; Serbest Bölgelerin kurulması, yönetilmesi, işletilmesi ve 3218 sayılı
Kanunun 7’nci maddesi ile oluşturulan Özel Hesabı'ın tahsilat ve harcama esasları ile bu Özel Hesaba
ilişkin diğer hususları düzenlemektir.
Madde 2-(Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bu Yönetmelik,
a) Serbest Bölgelerin yönetilmesi ve işletilmesine dair hususları,
b) Serbest Bölgeler ile ilgili faaliyetlerin tabi olacağı esasları,
c) Faaliyet Ruhsatının verilmesi veya iptali ile kullanıcıların sınai ve ticari kayıtlarının
tutulmasını,
d) Serbest bölgelere giriş, çıkış ve serbest bölgede ikamet ile ilgili hususları,
e) Serbest bölgelerdeki çalışma esaslarını,
f) Özel hesaba yapılacak ödemeler ve gelirlerin tahsilatının tabi olacağı esasları
g) Serbest Bölgelerdeki yapı ve tesislerin teşkiline ilişkin esasları,
h) Serbest Bölge Müdürlüklerinin çalışma usul ve esaslarını,
i) 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun Yönetmelik ile düzenlenmesini öngördüğü diğer
hususları,
kapsar.
Bu Yönetmelikte yer alan hususlara ilişkin tebliğ ve genelg eler çıkarmaya, Yönetmelik
metninde sözü edilen izinleri ve talimatları vermeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip
sonuçlandırmaya, gerekli görülecek önlemleri almaya ve bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla
elektronik ortamda yapılan işlemlerde ortaya çıkabilecek teknik düzeydeki aksaklıklar nedeniyle
uygulamada yaşanabilecek sorunları gidermeye (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) Bakanlık
yetkilidir.
Madde 3 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-25/4/2020-31109)
Bu Yönetmelik, 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 7 nci, (Ek
ibare:RG-1/9/2023-32296) 9 uncu, 10 uncu, 13 üncü, ek 1 inci (Ek ibare:RG-9/2/2023-32099) , ek 5
inci ve geçici 5 inci maddeleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teş kilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 450 nci ve 508 inci
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-25/4/2020-31109)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Açık Alan Kullanma Belgesi: Serbest Bölgede sınırlı s üreli açık alan kullanımına izin verme
belgesini,
b) Araç Giriş Kartı: Bölge Müdürlüğünün uygun görüşüne istinaden işletici veya B.K.İ.
tarafından, bölgede faaliyet gösteren Kullanıcılar ile Giriş İzin Belgesi veya Görev Kartı olanlar için
düzenlenen kartı,
c) Bağımsız Denetim Kuruluşu: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu
tarafından bağımsız denetim yapmakla yetkilendirilen, ortakları yeminli mali müşavirlik ya da serbest
muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış meslek mensuplarından oluşan sermaye şirketlerini,
ç) Bakan: Ticaret Bakanını,
d) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
e) Bölge: Cumhurbaşkanı Kararı ile yer ve sınırları belirlenen Serbest Bölgeyi,
f) Bölge Kurucu ve İşleticisi (B.K.İ.): Yeni bir serbest bölge kurulması için gerekli olan
yatırımları ya da mevcut bir serbest bölgenin altyapısının yenilenmesi, iyileştirilmesi veya bölgede
ihtiyaç duyulan yeni yatırımları, Bakanlık ile akdedilecek sözleşmelerle belirlenec ek yatırım
taahhütleri kapsamında yapmak ve bu bölgeyi işletmek üzere Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen
kamu kurum ve kuruluşu, yerli ve yabancı gerçek veya tüzel kişilerini,
g) Bölge Müdürlüğü: Serbest bölge müdürlüklerini,
ğ) Döviz: Türkiye Cumhuriyet Mer kez Bankası'nca alım -satım konusu yapılan, efektif dâhil
yabancı paralar ile ödemeyi sağlayan her nevi hesap, belge ve vasıtaları,
h) Faaliyet Ruhsatı: Serbest Bölgede faaliyette bulunma ruhsatını,
ı) Finansal Raporlama Çerçevesi: Başvuru sahibinin, 26/3/2 018 tarihli ve 2018/11597 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair
Kararı uyarınca bağımsız denetime tabi olması durumunda; Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumu düzenlemeler ine göre uyguladığı Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını
(TFRS) veya Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardını (BOBİ FRS), bunlar
dışında kalan ve isteğe bağlı olarak TFRS veya BOBİ FRS uygulamayan başvuru sahipleri için ise ilg ili
mevzuatında belirlenen hususları,
i) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Genel Müdür: Serbest Bölgeler Genel Müdürünü,
j) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Genel Müdürlük: Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünü,
k) Giriş İzin Belgesi: Faaliyet Ruhsatı ve Depo Kullanma B elgesi alan gerçek veya tüzel kişiler
ve bunların temsilcisi, görevlisi ve işçileri ile bölgede her türlü iş veya işlemlerini yürüten kişiler için
düzenlenen belgeyi,
l) Görev Kartı: Bölge Müdürlüğü ile diğer kamu kurumu birimlerinde ve işletici veya B.K.İ .
nezdinde çalışan görevliler için düzenlenen belgeyi,
m) İşletici: Serbest Bölgeyi işleten kamu kurum ve kuruluşunu, yerli ve yabancı gerçek veya
tüzel kişileri,
n) Kanun: 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununu,
o) Kullanıcı: Faaliyet Ruhsatı alan ve Serbest Bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel
kişiyi,
ö) Özel Hesap: Serbest Bölge gelirlerinin toplandığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
nezdinde açılan özel hesabı,
p) Özel İzin Belgesi: Serbest Bölgeye iş görüşmesi, ziyare t ve benzerleri gibi kısa süreli,
süreklilik arz etmeyen girişler için verilen belgeyi,
r) Tarife: Serbest Bölgede faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere verilen yer ve hizmet
ücretlerini gösterir tarifeyi,
s) Ziyaretçi Araç Giriş Kartı: Süreklilik arz etmeyen günlük araç giriş ve çıkışlarında kullanılan,
Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen kartı,
ifade eder.
MADDE 4/A – (Ek:RG-22/4/2010-27560)
Serbest Bölgeler Koordinasyon Kurulu; Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel
Müdürlüğünden sorumlu Müsteşar Yardımcısının başkanlığında, Serbest Bölgeler Genel Müdürü,
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı, Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürü,
Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü, Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürü,
Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ulaştırması Genel Müdürü, Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürü,
Deniz Ticareti Genel Müdürü, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Tems ilcisi, Türkiye Yatırım
Destek ve Tanıtım Ajansı Başkan Yardımcısı, Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkan Vekili ile TOBB Türkiye
Serbest Bölgeleri Sektör Meclisi Başkanından oluşur.
Kurul, Başkanın daveti ile yılda en az bir defa toplanır. Gerektiğinde ilgi li diğer kurum ve
kuruluşlardan da katılımcı davet edilir. Kurulun sekreteryasını Genel Müdürlük yapar.
Kurul; genel olarak bölgelerde yapılan faaliyetleri değerlendirir, bölgelerin geliştirilmesine ve
sorunların çözümüne ilişkin stratejileri belirler ve ö nerilerde bulunur. Buna ilişkin kararlar toplantı
tutanağı haline getirilerek kurul üyelerinin imzasına açılır ve Genel Müdürlüğe iletilir
(Değişik başlık:RG-22/4/2010-27560)
İKİNCİ KISIM
SERBEST BÖLGELER KOORDİNASYON KURULU, BÖLGE
MÜDÜRLÜKLERİ VE BÖLGELERİN DÜZENLENMESİ”
(Değişik başlık:RG-22/4/2010-27560)
BİRİNCİ BÖLÜM
Serbest Bölgeler Koordinasyon Kurulu, Bölge Müdürlükleri, Bölgelerin Sınırları,
Alt ve Üstyapı Tesisleri ve Bunların Korunması
Madde 5 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-03/05/2005-25804)
(Değişik fıkra:RG-25/4/2020-31109) Serbest bölge müdürlükleri, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 465 inci maddesi uyarınca doğrudan Bakanlığa bağlıdır.
Serbest Bölge Müdürlüklerinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bölge arazisinin kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, kurulması ve kullanılmasıyla
ilgili bütün ruhsatları vermek,
b) Serbest Bölge gelirlerinin özel hesaba yatırılmasını temin etmek, bu amaçla bankalar
nezdinde hesaplar açmak ve buna ilişkin diğer işlemleri gerçekleştirmek,
c) Bölgede gümrük, güvenlik, çalışma, sosyal güvenlik, liman, haberleşme ve sağlık hizmetleri
gibi konularda kamuyu ilgilendiren görevlerin yerine getirilmesi için koordinasyonu temin etmek,
d) İşletici veya Bölge Kurucu-İşleticisi ile akdedilen işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi
ile İşletici veya Bölge Kurucu -İşleticisi ve kullanıcılar, kamu ve özel kuruluşlar arasında yapılan
sözleşmelerin hükümleri uyarınca yürütülen işleri gözetmek ve denetlemek,
e) İşletici veya Bölge Kurucu -İşleticisi tarafından hazırlanan hizmet, kira ve/veya satış
tarifelerinin düzenlenmesini temin etmek,
f) Giriş izin belgeleri ile özel izin belgelerini vermek,
g) Faaliyet ruhsatı müracaatı uygun görülen kişile rin yapmış olduğu kira ve satış
sözleşmelerini onaylamak,
h) Bölge faaliyetlerini değerlendirmek ve yıl içindeki faaliyetlerin sonuçlarını yıllık faaliyet ve
hesap raporlarını özel hesap gelirlerini gösterir tablolar hazırlayarak ekleri ile beraber gerekli
açıklamaları yaparak Genel Müdürlüğe bildirmek,
i) Faaliyet ruhsatı iptal edilen veya süresi sona eren firmaların iş yerlerinde bulunan demirbaş
ve ticari emtianın Yönetmelikle belirlenen sürede bölge dışına çıkarılmasını sağlamak,
j) Yönetmelikle belirlenen diğer görevleri yerine getirmektir.
Bölge Müdürü, Yönetmelikte belirtilen görevlerin yerine getirilmesi ve işlemlerin mevzuata
uygun olarak yürütülmesi için gerekli her türlü tedbiri alır. Bu görevlerin yerine get irilmesiyle ilgili her
türlü gözetim, denetim ve uygulamadan sorumludur.
Madde 6- (Değişik fıkra:RG-9/2/2023-32099) Bölgenin sınırları, bölgenin kurulmasına ilişkin
Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen sınırlardır.
Bölge ve Bölge dışındaki liman rıhtımlarına yanaşarak veya deniz yoluyla lash ve limbo
yapmak suretiyle Bölgeye mal getiren ve götüren gemilerin ve deniz araçlarının, Liman Başkanlığı
ve/veya Liman İşletme Müdürlüğünce belirlenen rıhtım veya yerlerde işgal ettikleri deniz alanlar ı ile
bu yerlerden malların Bölgeye getirilip götürülmesi için takip edilen yol, gümrük işlemlerinin
yapılması açısından, Gümrük İdaresinin gözetiminde olması şartıyla serbest bölge kabul edilir.
Madde 7-(Değişik: RG-17/08/2002-24849)
Bölgede drenaj, kanalizasyon, arıtma tesisi, yol, su, elektrik, haberleşme tesisleri gibi altyapı
tesisleriyle Bölge sınırları, kantar, kaçak eşya ambarı, giriş -çıkış kapıları ve sair bina ve tesisler, ilgili
yatırımcı bakanlıklarca inşa ettirilebileceği gibi, İşletici veya B.K.İ.'ne de yaptırılabilir.
Kamuya ait liman, havaalanı ve sair tesisler dahilinde serbest bölge kurulması halinde altyapı
için gerekli iş ve işlemler, Genel Müdürlük tarafından, ilgili kurum ve kuruluşlarla da gerekli
koordinasyon sağlanarak ve uygun görüşleri alınarak, ihtiyaç duyulan yapı ve tesisler hizmete hazır
hale getirilir.
Bölgenin B.K.İ. tarafından kurulup ve işletilmesi halinde B.K.İ., (Değişik ibare:RG-25/4/2020-
31109) Bakanlık ile akdettiği "Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi"nde belirlenen şartlar çerçevesinde;
Bölge için tahsis edilen arazide faaliyetlerin yürütülmesi için çalışma üniteleri ve diğer kapalı işyeri
inşaatını ve Bölgedeki altyapı ile bu altyapının Bölge dışındaki altyapıyla bütünleşmesini sağlayacak
inşaatları faali yet ruhsatının verilmesinden itibaren sözleşmesinde belirtilen süre içinde
tamamlamakla, Bölgeyi yurtiçinde ve yurtdışında tanıtmakla, işyeri talebinde bulunan müteşebbislere
kapalı işyerlerini kiralamakla, Bölge özel arazi üzerinde kurulduğu takdirde tale p halinde satmakla,
satılan açık arazilerin altyapısını arazi bedelleri tahsil olununcaya kadar inşa etmekle, arazilerde
Kullanıcı binalarının yaptırılmasını takip etmekle ve Bölgenin kuruluş ve işletmesi ile ilgili diğer işleri
tamamlamakla, yükümlüdür.
Madde 8- (Değişik: RG-27/03/2001-24355)
Bölge için tahsis edilen Hazineye veya mülkiyeti bir kamu kuruluşuna ait arazi Genel
Müdürlük tarafından üzerine üst yapı yapılmak üzere İşletici veya B.K.İ.’ne bir sözleşme ile tamamen
veya kısmen k iralanabileceği gibi, faaliyet ruhsatı verilmesi uygun bulunan gerçek veya tüzel kişilere
de bir sözleşme ile kiralanabilir.
Bölgedeki bina ve tesisler; işletici veya B.K.İ.’nin yanında, kullanıcılar tarafından da
yaptırılabilir. Söz konusu bina ve tesisle r diğer kullanıcılara kiraya verilebilir, devredilebilir veya
mülkiyeti B.K.İ. ya da kullanıcılara ait olması durumunda satılabilir.
(Ek fıkra:RG -25/4/2020-31109) 25 inci maddenin (b) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla,
işletici veya B.K.İ., sahibi bulunduğ u faaliyet ruhsatları kapsamında kullanmak üzere, Hazineye ait
arazi, bina veya tesisleri Bölge Müdürlüğünden kiralayabilir. Hazineye ait arazi, bina veya tesislerin
işletici veya B.K.İ. tarafından kiralanması ve uygulanacak tarifeye ilişkin hususlar işlet me veya kuruluş
ve işletme sözleşmelerinde ayrıca düzenlenir.
(Değişik fıkra:RG -22/4/2010-27560) İnşaat aşamasındaki tüm onay ve denetim işleri Bölge
Müdürlüğü tarafından yapılır. Söz konusu onay ve kontrollük hizmetleri Bölge Müdürlüğünce İşletici
veya B. K.İ.’ye de yaptırılabilir. Ancak, özellik arz eden tesislerin inşaat projeleri Genel Müdürlüğün
uygun görüşüne istinaden Bölge Müdürlüğünce onaylanır.
Faaliyet ruhsatı verilmesi uygun görülenler, İşletici veya B.K.İ. ile kira veya satış sözleşmesi
yaparlar, Bölge Müdürlüğünce onaylanan bu sözleşmeyi müteakiben Genel Müdürlükçe faaliyet
ruhsatı düzenlendikten sonra, bölgede yatırım faaliyetine başlayabilirler. Bina veya tesis yaptıracak
kullanıcılar, projelerini hazırlayıp üst yapı taahhütlerini yerine getirdikten sonra “İskan Ruhsatı” almak
üzere Bölge Müdürlüğüne başvururlar. İskan ruhsatının verilmesiyle yatırım aşaması tamamlanarak
işletme dönemine geçilmiş olur.
Faaliyet ruhsatı müracaat formunda belirtilen proje ve inşaatın, belirtilen süreler içerisind e
tamamlanması gerekir. Bu süreler faaliyet ruhsatında belirtilen işletme süresine ilave edilir. Ancak,
proje ve inşaatın kabul edilebilir zorunlu nedenlerle süresi içerisinde tamamlanamaması halinde 54
üncü madde hükmüne istinaden ek süre verilebilir. Ek süreler faaliyet ruhsatı süresine ilave edilmez.
Kullanıcılar, kiralanan veya satın alınan arazide inşa edilecek bina veya tesisin inşaatı
tamamlanmadan (iskan ruhsatı almadan) Bölge Müdürlüğünden “Geçici İskan Ruhsatı” alarak
binalarında veya kiraladıkl arı bir başka işyerinde ticari faaliyete başlayabilirler. Bu takdirde geçici
iskan ruhsatı aldıkları veya kapalı alan kiraladıkları tarihte işletme dönemi başlamış kabul edilir.
Açık alan kiralanarak yapılan üst yapılar ilk kullanıcıya tanınan faaliyet ruh satı süresini
aşmamak kaydıyla Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir kullanıcıya devredilebilir.
(Değişik dokuzuncu fıkra:RG-9/2/2023-32099) Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde İşletici,
B.K.İ. ve kullanıcılar tarafından inşa ettirilen bina ve tesi sler, Faaliyet Ruhsatı süresinin sona ermesi
veya Faaliyet Ruhsatının iptali halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Hazineye intikal eder.
Aynı üstyapıda birden fazla Faaliyet Ruhsatı ile faaliyet gösterilmesi halinde Hazineye intikal,
üstyapının bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali ile gerçekleşir. Hazineye
intikal eden bina ve tesisler Bakanlığın tasarrufuna geçer. Söz konusu bina ve tesislerin kullanılır halde
devredilmesi esastır. İşletici/B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü bu hususta gerekli tedbirleri birlikte alırlar.
(Ek fıkra:RG-25/4/2020-31109) Kullanıcılar, Hazineye intikal eden üstyapıları ruhsat süresince
toplu bir bedel karşılığında kullanabilir. Buna ilişkin usul ve esaslar ile bölgedeki üstyapıların, yenisi
yapılmak üzere yıkılmasına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir ve Bakanlığın internet
sitesinde yayımlanır.
(Ek fıkra:RG -22/4/2010-27560) Kanun hükümleri uyarınca, serbest bölgelerde faaliyette
bulunan yatırımcı kullanıcılar lehine, serbest bölge sınırları içerisinde bulunan Hazinenin özel
mülkiyetindeki arazi, arsa ve binalar üzerinde 49 yıla kadar irtifak hakkı tesis edilmesi ve devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerler üzerinde ise aynı süre ile kullanma izni verilmesi mümkündür. Bu
işlemlere ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) Bakanlık
tarafından ortaklaşa hazırlanacak ve (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) Bakanlıkça çıkarılacak
tebliğ ile belirlenir.
(Ek fıkra: RG -26/01/2007-26415) Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, hazine arazisi
kiralamak suretiyle üzerine üst yapı tesis eden kullanıcılara, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz
Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna
göre satış yapılabilir.
(Ek fıkra: RG -26/01/2007-26415) Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde satın almış olduğu arazide
yaptırdığı iş yerinde faaliyette bulunan kullanıcılar, faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde yeni bir
faaliyet ruhsatı alabilirler. Bu kull anıcılar, faaliyetlerine son vermeleri veya faaliyet ruhsatlarının
(Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlıkça iptal edilmesi halinde arazileri ile üzerindeki bina ve
tesislerini Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer gerçek veya tüzel kişilere satabilirler.
Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde, kiraladığı arazi üzerinde bina ve tesis yaptıran
kullanıcıların faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde, arazi kira sözleşmesinde üst yapıların devri için
belirtilen süreyi aşmamak kaydıyla adlarına yeni bir ruhsat düzenlenebilir. Kira sözleşmesinde
belirtilen bu sürenin sona ermesi halinde inşa ettirilen bina ve tesisler B.K.İ.’ye intikal eder. Bu
kullanıcılar, faaliyet ruhsatı süresi içinde faaliyetlerine son vermeleri veya faaliyet ruhsatl arının iptali
halinde bina ve tesislerinin kullanım hakkını sözleşme süresi sonuna kadar Genel Müdürlüğün uygun
göreceği bir gerçek veya tüzel kişiye devredebilirler. Aksi takdirde, bina ve tesisler B.K.İ.’ye intikal
eder.
Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde satın aldığı arazide yaptırdığı işyerinde faaliyette
bulunan kullanıcılar, faaliyet ruhsat sürelerinin bitiminde yeni bir faaliyet ruhsatı alabilirler. Bu
kullanıcılar, faaliyetlerine son verilmesi veya faaliyet ruhsatlarının iptal edilmesi ha linde arazileri ile
üzerindeki bina ve tesislerini Genel Müdürlüğün uygun göreceği diğer bir gerçek veya tüzel kişiye
satabilirler.
(Değişik cümle:RG-25/4/2020-31109) Bölgede inşa edilecek üstyapıların tabi olacağı yapı ve
inşa esasları ile bölge arazisini n kullanımına ilişkin mekânsal yönetim planları her bölge için Genel
Müdürlükçe belirlenir.Bölge faaliyete geçmeden önce inşa edilecek üst yapılara ilişkin projeler Genel
Müdürlükçe onaylanır.
Madde 9 - Bölge Müdürleri, Bölgenin alt ve üstyapı tesisleri ile sınırlarının korunması ve
değişikliklerin devamlı gözetim ve denetimi altında yapılmasını ve teslim alınmasını sağlamakla
yükümlüdürler. Kullanıcıların tasarrufta bulundukları yer ve tesislerin kullanılır halde geri teslim
edilmesi ve gerekiyorsa eski durumuna getirilmeleri maksadıyla Bölge Müdürlüğü tarafından
belirlenecek olan tazminatın tahsili için İşletici veya B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü gerekli tedbirleri
birlikte alırlar.
(Değişik başlık:RG-22/4/2010-27560)
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Konuları, Faaliyet Ruhsatı, Sınai ve Ticari Kayıtlar,
Bölgeye Giriş ve Çıkışlar
Madde 10- Serbest Bölgelerde, Yüksek Planlama Kurulu'nca (Y.P.K.) uygun görülecek her türlü
sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yapılabilir.
Madde 11- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bölgede faaliyette bulunmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, “Faaliyet Ruhsatı” almak için
“Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu”nu Bölge Müdürlüğüne doğrudan teslim edebilec ekleri gibi
taahhütlü olarak posta yoluyla da gönderebilir. “Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu”nun doldurulup
yukarıda belirtilen şekilde verilmesi ve Faaliyet Ruhsatı müracaat ücretinin Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası nezdindeki Serbest Bölgeler Özel Hesabına yatırılmasıyla müracaat yapılmış olur.
Bölge Müdürlüğü; İşletici veya B.K.İ.’nin görüşünü aldıktan sonra, “Faaliyet Ruhsatı Müracaat
Formu”nu kendi görüşüyle birlikte Genel Müdürlüğe intikal ettirir.
Genel Müdürlükçe müracaatın değerlendirilmesi sonuc unda “Faaliyet Ruhsatı” verilmesi
uygun görülenlere, bu durum yazılı olarak bildirilir ve faaliyetini sürdüreceği işyerinin teminine
yönelik olarak yapılacak sözleşmenin bir örneği ile gerekli diğer belgeleri Genel Müdürlüğe iletmesi
için 30 günlük süre ta nınır. Söz konusu belgelerin intikalini müteakip Genel Müdürlükçe “Faaliyet
Ruhsatı” düzenlenir. Belgelerin süresi içerisinde gönderilmemesi halinde “Faaliyet Ruhsatı” alma
hakkı kaybedilir, dosya işlemden kaldırılır ve müracaat ücreti Özel Hesaba irat kaydedilir.
Müracaatın değerlendirilmesi sonucunda “Faaliyet Ruhsatı” verilmesi uygun bulunmayanlara
bu durum yazılı olarak bildirilir ve yatırılan müracaat ücreti iade edilir.
Müracaat değerlendirme kriterleri, süre ve ücretlere dair hususlar da dahil olmak üzere, “Faaliyet
Ruhsatı” ve diğer izin belgelerine ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak
tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
MADDE 12 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-22/4/2010-27560)
Kendilerine “Faal iyet Ruhsatı” verilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyete başlamadan önce, Bölge
Müdürlüğü tarafından Firma Bilgileri Kayıt Defterine kaydedilir. Yapılan kayıtta, ruhsatta bulunan
bilgiler ile ilgilinin icra edeceği mesleki ve ticari faaliyet dalı aynen i şlenir ve ilgiliye bir firma kayıt
numarası verilir. Kullanıcı, mesleki veya ticari faaliyetinde herhangi bir değişiklik olduğunda, bu
durumu Bölge Müdürlüğüne bildirmek ve bu tür değişiklikleri Firma Bilgileri Kayıt Defterine işletmek
zorundadır.
Birinci fıkrada düzenlenen kayıt işlemleri bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla da yapılabilir.
Madde 13 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bölgeye giriş ve çıkışlar Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Giriş İzin Belgesi”, “Görev
Kartı” ve Bölge Müdürlüğünün uygun görüşüne istinaden İşletici veya B.K.İ. tarafından düzenlenen
“Araç Giriş Kartı” ile yapılır.
“Giriş İzin Belgesi”, “Görev Kartı” ve “Araç Giriş Kartı” verilenlerin listesi müteakiben, Serbest
Bölge ilgili emniyet ve gümrük birimlerine yazılı olarak bildirilir.
Süreklilik arz etmeyen günlük giriş ve çıkışlarda ise yine Bölge Müdürlüğü tarafından
düzenlenen “Özel İzin Belgesi” ve “Ziyaretçi Araç Giriş Kartı” kullanılır. Söz konusu kısa süreli belgeler,
bölge giriş ve çıkış kapılarında İşletici veya B.K.İ. görevlileri tarafından verilir.
Bu belgelere ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
Madde 14 — (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Kullanıcıların faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması ve faaliyet ruhsatının iptaline ilişkin esaslar
şunlardır:
a) Aşağıda belirtilen hallerde, Bölge Müdürlüğün ce Kullanıcının Serbest Bölgeden mal
çıkışlarına ve bölge içi mal satışlarına ilişkin Serbest Bölge İşlem Formları bir ay süreyle işleme
konulmaz. Ancak, kullanıcı tarafından bir aylık süre dolmadan önce bu hususların düzeltilmesi halinde
Bölge Müdürlüğünce işlem formları tekrar işleme konulur.
1) Yönetmelik hükümleri uyarınca verilmesi gereken belgeler ile Genel Müdürlük ve Bölge
Müdürlüğünce istenilen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi veya yanlış bilgi verilmesi,
2) Kullanıcı, yetkili temsilcisi v eya görevlileri tarafından bölge tesis, araç -gereç ve
ekipmanlarına, çevreye veya diğer kullanıcılara zarar verildiğinin tespit edilmesi ve Bölge
Müdürlüğünce yapılan uyarıya rağmen bu durumun düzeltilmemesi ve/veya zararın tazmin
edilmemesi,
3) Kullanıcının İşletici veya B.K.İ. ile Bölge İşleticiliği Ruhsatı kapsamında yaptığı kira ve/veya
satış sözleşmesi hükümlerine uymadığının tespit edilmesi,
4) Yazılı talimatlara uyulmadığının veya bölge düzenini bozucu davranışlarda bulunulduğunun
tespit edilmesi,
5) Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formunda beyan ve taahhüt edilen hususlarda meydana gelen
değişikliklerin bildirilmemesi.
b) Mevzuata aykırı olarak bölgeye mal getirildiğinin, bölgeden mal çıkarıldığının tespiti veya
re’sen yapılacak stok sayımında Bölge Müdü rlüğü kayıtları ile Kullanıcının mevcut stokları arasında,
mal kalemi bazında miktarı % 5’i geçmeyen sebebi açıklanamayan eksiklik veya fazlalığın tespiti
halinde, Kullanıcının bölgeden mal çıkışlarına ve bölge içi mal satışlarına ilişkin Serbest Bölge İşl em
Formları 3 ay süreyle işleme konulmaz. Serbest Bölge Gümrük İdaresi konu hakkında bilgilendirilir.
c) Aşağıda belirtilen hallerde, yapılacak değerlendirme neticesinde, gerek görülmesi
durumunda Faaliyet Ruhsatı Genel Müdürlük tarafından iptal edilir ve Serbest Bölge Gümrük İdaresi
konu hakkında bilgilendirilir.
1) (a) bendinde belirtilen süre sonunda, aykırı işleme devam edildiğinin veya aynı bendin
birden çok sayıda ihlal edildiğinin Bölge Müdürlüğünce düzenlenecek tutanakla tespit edilmesi,
2) Mücbir s ebep halleri hariç 3 yıl süreyle hiçbir faaliyette bulunulmadığının Bölge
Müdürlüğünce tutanakla tespit edilmesi,
3) Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formunda beyan ve taahhüt edilen hususlara uyulmaması veya
beyan edilen hususların gerçek dışı olduğunun sonradan yapılan inceleme ve denetimler sonucu
tespit edilmesi,
4) Serbest bölgede faaliyette bulunulmasının kamu yararı, kamu düzeni ve/veya kamu
güvenliğine aykırı olduğuna dair bulgu ve bilgiye erişilmesi,
5) Kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelge hükümlerine uyulmadığının tespit edilmesi.
d) Aşağıda belirtilen hallerde Faaliyet Ruhsatı hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın Genel
Müdürlükçe iptal edilir ve Serbest Bölge Gümrük İdaresi konu hakkında bilgilendirilir.
1) Mevzuata aykırı olarak bölgeye mal getirildiğinin, bölgeden mal çıkarıldığının tespitini
müteakip veya re’sen yapılacak stok sayımında Bölge Müdürlüğü kayıtları ile Kullanıcının mevcut
stokları arasında, mal kalemi bazında miktarı % 5’ten fazla sebebi açıklanamayan eksiklik veya
fazlalığın tespiti,
2) Bölge dışındaki faaliyetler nedeniyle elde edilen kazanç ve iratların, bölgede elde edilmiş
kazanç ve iratlar gibi gösterilerek muhasebe kayıtlarının birleştirilmesi ve/veya bu amaçla sahte veya
muhteviyatı yanıltıcı belge kullanılması suretiyle vergi kaçırıldığının belirlenmesi,
3) (b) bendinde belirtilen işlemin tekrarı.
Bu maddede düzenlenen idari müeyyideler, diğer mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen işlemler ile
bu işlemlerin sonuçlarına bakılmaksızın uygulanır.
Faaliyet ruhsatında belirtilen sürenin son a ermesi veya ruhsatları yukarıdaki nedenlerle iptal edilmiş
olmasına rağmen faaliyetine devam etme girişiminde bulunanların malları bölgeye alınmaz. Bölgedeki
malları bu Yönetmeliğin 52 nci maddesine göre tasfiye işlemine tabi tutulur.
Madde 15- (Başlığı ile birlikte değişik:RG-22/4/2010-27560)
Aşağıda belirtilen kişilerin “Giriş İzin Belgesi” ve “Araç Giriş Kartı” Bölge Müdürlüğünce iptal
edilir ve durum ilgililere tebliğ edilerek, Serbest Bölge ilgili emniyet ve gümrük birimleri takip eden
işgünü mesai saati sonuna kadar yazılı olarak bilgilendirilir.
a) Faaliyet Ruhsatı süresi sona erenler ve Faaliyet Ruhsatı iptal edilenler ile yanlarında
çalışanlar,
b) “Giriş İzin Belgesi” ve “A raç Giriş Kartı” olup da 14 üncü maddede belirtilen davranışlarda
bulunanlardan bu davranışları Bölge Müdürlüğünce düzenlenen bir tutanakla tespit edilenler,
c) Kullanıcılar tarafından işlerine son verilen çalışanlar,
Yukarıdaki fıkrada belirtilen iptal ha llerinin “Özel İzin Belgesi” ve “Ziyaretçi Araç Giriş Kartı”
taşıyanlarda görülmesi durumunda, görevlilerce belge ve kart geri alınır.
Kullanıcılar, yanlarında çalışanların işlerine son vermeleri halinde, durumu aynı gün içinde Bölge
Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. Birinci fıkranın (b) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla, işine
son verilen çalışanların bölgede yeni bir iş bulmaları ve belge sürelerinin de dolmamış olması halinde
söz konusu belgeleri, gerekli değişiklik işlemlerinin tescilinden sonra iade edilir.
“Giriş İzin Belgesi” iptal edilen veya “Özel İzin Belgesi” ile “Ziyaretçi Araç Giriş Kartı” geri
alınan kişiler, polis ve gümrük muhafaza görevlileri tarafından Bölge dışına çıkarılır ve bu kişilerin
yanlarında bulunan gümrüğe tabi eşyaları gümrük mevzuatına ve Bölgede bulunan malları da
Yönetmeliğin 52 nci maddesi hükümlerine göre işleme tabi tutulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bölge Güvenliğinin Sağlanması ve Çalışma Esasları
Madde 16 - Bölge Müdürleri, Bölge güvenliği ile ilgili taleplerini, Valiliğe i ntikal ettirmekle
yükümlüdürler. Valiler, Bölgede asayiş hizmetlerinin polis tarafından yerine getirilmesi için, özel
tedbirler alınması ve Bölge sınırlarında, giriş-çıkış kapılarında yeterli sayıda polis ve gümrük muhafaza
görevlileri bulundurmak suretiyle Bölgenin güvenliğini sağlamakla yükümlüdürler.
(Ek fıkra:RG -22/4/2010-27560) Bölgede faaliyetlerin başlaması için Bölge sınırlarında
mevzuata aykırı eşya hareketini önleyecek şekilde, İşletici veya B.K.İ. tarafından, gerekli tedbirlerin
alındığının Gümrük Muhafaza Müdürlüğünce tespit edilmesi gerekir. Gümrük Muhafaza Müdürlüğü
sınırların korunması için gerekli fiziki tedbirlerin alınmasını Bölge Müdürlüğünden isteyebilir.
(Değişik son fıkra:RG -22/4/2010-27560) Bölgede faaliyet gösteren Kullanıcılar, faali yet
gösterdikleri bina ve tesisleri korumak için gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür.
Madde 17 - Kullanıcılar ve bunların Bölgedeki işyerleri ile bu işyerlerinde çalışanlar, Bölge
Müdürlüklerinin gözetim ve denetiminde, Türkiye Cumhuriyeti çalışma mevzuatı hükümlerine tabi
tutulurlar.
Türkiye sınırları içindeki işyerleri için öngörülen asgari ücret ve fazla çalışma esasları, B.K.İ.
veya İşletici ile Kullanıcıların işyerleri için de uygulanır.
Bölgede çalışanlar ile işverenler ara sında yapılan "İş Akdi" üç nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası
Bölge Müdürlüğüne verilir.
(Ek fıkra:RG -22/4/2010-27560) Kullanıcıların Bölge faaliyetleri, Çalışma Mevzuatı hükümleri
çerçevesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurularak yürütülebilir. Alt işverenin Kullanıcı olması şartı
aranmaz. Kullanıcı olmayan alt işveren ve çalışanlarının da Bölgenin çalışma ve güvenlik esaslarına
uyması gerekir.
(Ek fıkra:RG -22/4/2010-27560) Kullanıcılar, alt işveren çalışanları da dahil olmak üzere,
yanlarında ç alıştırdıkları kişilerin Yönetmeliğe aykırı davranışlarından ve çalışma esnasında üçüncü
şahıslara veya Bölgeye verdikleri zararlardan müteselsilen sorumludur. Alt işverenin de Kullanıcı
olması durumunda bu fıkra hükümleri asıl işveren bakımından uygulanır.
Bu maddenin uygulaması ile ilgili şekil ve usullere ilişkin esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak
tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
Madde 18- (Başlığı ile birlikte değişik:RG-22/4/2010-27560)
Kullanıcılar, Bölgede çalıştırma i htiyacı duydukları yabancı yönetici ve nitelikli personel için Yabancı
Personel Çalışma Belgesi almak zorundadır. Yabancı Personel Çalışma Belgesi müracaatı, matbu form
ve eklerinin doldurulup imzalanması suretiyle Bölge Müdürlüğüne yapılır.
Bölge Müdürlüğünce Genel Müdürlüğe iletilen müracaatın uygun görülmesi halinde Yabancı
Personel Çalışma Belgesi düzenlenir.
Yabancı Personel Çalışma Belgesi düzenlenen kişi hakkında, Genel Müdürlük tarafından ilgili
merciler nezdinde gerekli bilgilendirme yapılır. Söz konusu Belge, Türkiye’de ikamete ilişkin izin ile
birlikte geçerlidir.
Yabancı Personel Çalışma Belgesine ilişkin diğer usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıkarılacak
tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
Madde 19 - Bölgede ikamet yasaktır. Ancak, güvenliğin sağlanması için Bölgenin kontrol ve
korunmasıyla görevlendirilmiş olan güvenlik, gümrük muhafaza ve koruma görevlilerinin, keza
yaptıkları işlerin mahiyeti gereği Bölgede ikamet z orunda bulunanlar ile Bölgede işgününü takip eden
gece de çalışmak zorunda bulunanların ikamet/gece çalışma izinleri, güvenlik ve gümrük idaresine
yazılı bilgi verilmek suretiyle, Bölge Müdürlüğünce verilir. Bölgede verilen ikamet/gece çalışma izinleri
sınırlı olup, ancak yukarıda belirtilen görevliler için hüküm ifade eder. Bu izin hiç bir şekil ve suretle bu
görevlilerin yakınlarını veya ailelerini kapsamaz.
Kullanıcılara verilen ikamet/gece çalışma izni; Faaliyet Ruhsatı, Giriş İzin Belgesi veya Görev
Kartlarından birinin iptali halinde, ilgili Bölge Müdürlüğünce derhal iptal edilir.
Bölgelerde, yukarıda belirtilen nedenler dışında, ikamet izni ile ilgili düzenleme yapmaya (Mülga
ibare:RG-25/4/2020-31109) (…) Bakanlık yetkilidir.
Madde 20- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bölgede günde yirmidört saat ve haftada yedi gün çalışma yapılabilir. Bölgede yapılacak işler ile yük
alıp vermek ve her türlü gümrük işlemlerinin normal çalışma saati içinde yapılması esastır. N ormal
çalışma saatleri dışında veya tatil zamanlarında gümrükle ilgili iş yapılması gümrük idaresinden yazılı
olarak talep edilebilir.
Bu amaçla, B.K.İ. veya İşletici, Bölgede resmi çalışma saatleri dışında da Bölge Müdürlüğünün
talebi üzerine gerekli pers oneli bulundurmak zorundadır. Bölge Müdürlüğü, çalışma sürelerinin
düzenlenmesi konusunda gerekli tedbirleri alır ve duyurur.
Bölge kapılarından giren kimselerden, Gümrük Muhafaza veya resmi güvenlik görevlilerince duruma
göre “Giriş İzin Belgesi”, “Görev Kartı”, “Araç Giriş Kartı” veya “Özel İzin Belgesi” ile “Ziyaretçi Araç
Giriş Kartı” gösterilmesi talep edildiğinde, anılan belgelerden ilgisine göre birini ibraz edemeyenler
Bölgeye alınmaz.
Gümrük muamelelerine tabi olmaksızın Bölgeye mal giriş ve çıkışl arını önlemek ve diğer taraftan
Bölge güvenliğinin temini bakımından, Bölge giriş ve çıkış kapılarında araç ve kişiler, Gümrük
Muhafaza veya resmi güvenlik görevlilerince gerektiğinde aranabilir. Bölge Müdürlüğünün talebiyle
Kullanıcıların işyeri, depo ve araçlarında da arama yapılabilir. Bölge Gümrük Müdürlüğünün gerekli
görmesi halinde Bölge Müdürlüğünce oluşturulacak komisyon marifetiyle Kullanıcıların işyerleri ve
depolarında her zaman arama yapılabilir.
Madde 21- Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar ile bunların yanlarında bir iş aktine göre
çalışan işçiler hakkında yabancı uyruklular da dahil olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik
Mevzuatı hükümleri uygulanır. Ancak, Türkiye ile diğer ülkeler aras ında sosyal güvenlik konusunda
yapılan sözleşmeler varsa, bu sözleşme hükümleri de tatbik olunur. Sosyal Güvenlik Kurumlarına
yükümlülerce sigorta primleri döviz veya Türk Lirası olarak ödenebilir. Hak sahiplerine tediyeler ise bu
kurumlar tarafından Türk Lirası olarak yapılır.
Madde 22 - Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar ile bunlara yardımcı hizmetleri verenler,
gerek duydukları elektrik, su, gaz, akaryakıt gibi ihtiyaçlarının karşılanması, haberleşme h izmetlerinin
sağlanması, ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerinin yapılması, iş yerlerinin veya civarlarının
temizlenmesi ve temizlikle ilgili aksaklıkların giderilmesi, sağlık sorunlarının çözümlenmesi, iş kazası
ve hastalık hallerinde ilk yardım müdahalesi i le cankurtaran araç ve gereçlerinin temini gibi
hizmetlerin ücreti mukabilinde yerine getirilmesi için, B.K.İ. veya İşletici yetkililerine müracaat
ederler.
Bölge Müdürlüğü anılan hizmetlerin B.K.İ. veya İşletici veya diğer kuruluşlar tarafından iyi ve
yeterli şekilde temini için gerekli denetim ve gözetimi yapar ve yazılı talimatlarıyla uyarılarda bulunur.
Defter ve Kayıtların Tutulması ile Bölge İşlemlerinin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla
Madde 23- (Başlığı ile birlikte değişik:RG-22/4/2010-27560)
Serbest Bölgede faaliyet gösteren Kullanıcılar, genel esaslar çerçevesinde gelir ve kurumlar vergisi
mükellefiyeti tesis ettirerek, Vergi Usul Kanununun defter tutma ile belge ve kayıt düzenine ilişkin
hükümlerine uymak zorundadır.
Kullanıcılar, bu Yönetmelik hükümleri kapsamında Serbest Bölgede gerçekleştirdikleri
faaliyetlerini bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapar. Bu konudaki uygulamanın zamanlaması ve
kapsamı hakkındaki hususlar Genel Müdürlükçe çıkarılacak tebliğ/genelgelerle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İşletici veya Bölge Kurucu ve İşleticisi
Madde 24 - Bölge, (Değişik ibare:RG -9/2/2023-32099) Cumhurbaşkanı Kararına dayanılarak
kurulan bir şirket tarafından "İşletme Sözleşmesi" çerçevesinde işletilebilir ya da (Değişik ibare:RG-
9/2/2023-32099) Cumhurbaşkanı Kararına dayanılarak kurulan bir şirketle "Kuruluş ve İşletme
Sözleşmesi" imzalanarak kurulabilir ve işletilebilir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerden; birinci durumda yapılan sözleşmeye "İşletme
Sözleşmesi", yetki alan şirkete "Bölge İşleticisi"; ikinci durumda yapılan sözleşmeye "Kuruluş ve
İşletme Sözleşmesi", yetki alan şirkete ise "Bölge Kurucu ve İşleticisi" -B.K.İ.- denilir.
İşletici veya B.K.İ.'nin çalışma esaslarını düzenleyen sözleşmelerde; bu şirketlerin
Yönetmelikte belirtilen mali ve idari yükümlülükleriyle birlikte, yönetim ve denetimlerine ilişkin
esaslar da yer alır.
Madde 25- İşletici veya B.K.İ.'nin mali, idari ve hizmet yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:
a) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Serbest Bölge olarak belirlenen Hazineye veya kamu
kuruluşlarına ait arazinin, Bakanlık tarafından İşleticiye veya B.K. İ.’ye İşletme veya Kuruluş ve İşletme
Sözleşmesi imzalanmak suretiyle tahsisi halinde, İşletici veya B.K.İ.’nin yükümlülükleri sözleşmede
belirlenir. Bölgede Hazineye ait binalar ile kullanıcılar tarafından inşa edilen ve bilahare Faaliyet
Ruhsatının süres inin sona ermesi veya iptaliyle birlikte Hazineye intikal eden bina ve tesislerin
işletilmesinin İşletici veya B.K.İ.’ye bırakılması halinde, bu bina ve tesislerin kullanıcılara kiralanmasına
ilişkin esaslar, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde a yrıntılı olarak düzenlenir. Bölgede
Faaliyet Ruhsatı süresi sona eren yatırımcı kullanıcıların, aynı bina ve tesislerde faaliyetlerine ara
vermeden devam etmek istemeleri halinde; yeniden Faaliyet Ruhsatı almış olmaları kaydıyla, aynı
bina ve tesisler ya da bu bina ve tesislerin üzerinde bulunduğu parseller, İşletici veya B.K.İ. tarafından
kendilerine öncelikli olarak kiralanır. Bu durumda, kullanıcının; faaliyetine yatırımcı kullanıcı
statüsünde devam etmesi halinde kullanım hakkı devir bedelinin ödenmesin i müteakip parsel için
açık alan kira sözleşmesi, faaliyetine kiracı kullanıcı statüsünde devam etmesi halinde bina ve tesis
için kapalı alan kira sözleşmesi akdedilir.
b) B.K.İ.; Bölge Müdürlüğü, Güvenlik ve Gümrük birimleriyle ihtiyaç duyulan diğer birimler için
inşa edeceği bina veya binalardan inşaat bedeli ve kira talep etmez. Ancak, Bölgenin Hazine arazisi
veya bir kamu kuruluşuna ait arazide kurulması halinde; altyapı için gerekli giriş -çıkış kapı ve yollar, iç
yollar, yeşil sahalar, Bölge Müdürlüğü, Güvenlik, Gümrük birimleriyle diğer idari bina ve tesislerin
bulunduğu alanlar ve elektrik, su ve doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinin dağıtımında kullanılan araziler
için B.K.İ.'nin kira ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
c) İşletici veya B.K.İ., İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesiyle işletmesine bırakılan
Bölge alanlarındaki altyapı tesislerinin (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) zayi ve hasarlarından
doğan bakım ve onarımı karşılamakla yükümlüdürler.
ç) (Ek:RG-25/4/2020-31109) İşletici veya B.K.İ. aydınlatma, temizlik, çevre düzenlemesi, atık
su arıtma ve benzeri ortak giderleri hizmet tarifesiyle belirlenen esaslara uygun olarak kullanıcılardan
tahsil etmekle yükümlüdür.
d) İşletici veya B.K.İ. Yönetmelikle belirtilen görevlerl e birlikte (Değişik ibare:RG-25/4/2020-
31109) Bakanlık ile arasında akdedilen İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde öngörülen
diğer iş ve hizmetleri de yerine getirmekle yükümlüdür.
Madde 26- İşletici ve B.K.İ.'nin yetki ve görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) İşletici veya B.K.İ. olarak (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) Bakanlık ile akdettiği
"İşletme" veya "Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi" hükümleri doğrultusunda Bölgeyi işletmek. Altyapının
kamu tarafın dan yapılmayacağının sözleşmede belirtilmesi halinde, Bölgenin altyapı tesislerini inşa
etmek ve parselasyon planına göre inşaat alanlarını yeterli sayıda Kullanıcıya kiralamak ve/veya
satmak,
b) İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde yeralan esasla r çerçevesinde, Kullanıcıların
faaliyetleriyle ilgili müracaatlarını kabul etmek ve Kullanıcılarla, iskele, arazi, depo, ambar, hangar ve
antrepoların işletilmesine yönelik "Kira Sözleşmeleri" ve Kullanıcıların Bölge içinde talep edecekleri
gemi, liman ve diğer hizmetlerin yapılması veya kendi sorumluluğunda yaptırılmasını temin edecek
"Hizmet Sözleşmelerini" düzenlemek ve birer örneklerinin gönderildiği Bölge Müdürlüğünce üç
işgünü içinde reddedilmeyen kira sözleşmelerini akdetmek, reddedilenleri müracaatç ılara bildirmek
ve akdedilen sözleşmelere istinaden de ücret ve kiralar ile depozitoları peşin olarak tahsil etmek,
c) Kullanıcılarla akdedilen sözleşmelerde; kiralanan parsellerde ve diğer yerlerde emniyet ve
sağlık önlemlerinin alınmasına imkan veren, iz in alınmaksızın herhangi bir değişiklik yapılmasını
engelleyen, depo, ambar, hangar ve antrepolarda ve diğer yerlerde Bölge ile ilgili mevzuatta belirtilen
veya tebliğ ya da genelgelerle duyurulan çalışma şekil ve hususlarının dışına çıkılmasını önleyen ve
dolayısıyla Bölge düzeninin titizlikle korunmasını sağlayan hükümlere yer vermek,
d) (Değişik:RG-22/4/2010-27560) Bölge Müdürlüğü, liman, hava meydanı, gümrük, güvenlik
teşkilatları ve diğer kamu birimlerine Kullanıcılar tarafından verilmesi gereken bilgi ve belgelerin
zamanında temin edilememesi durumunda, ilgili birimlerin taleplerine istinaden gerekli
koordinasyonu sağlayarak söz konusu bilgi ve belgelerin teminine yardımcı olmak,
e) Elektrik, su, gaz ve akaryakıt teminine ve haberleşme hizmetlerini kes intisiz sağlamaya
yönelik tedbirleri almak ve ilgili kamu ve özel kuruluşlarla bu konuda koordinasyonu sağlayarak
ücretlerin tahsili ve ilgili birimlere tediyesini sağlayıcı düzenlemeler yapmak,
f) Bölgede yangın tehlikelerine karşı, Kullanıcıların kiralad ığı tüm tesis ve binaların sigortasını
yaptırtmak, yangın önleme ve su boşaltma ekipmanları ile yeterli ölçüde itfaiye araç ve gereçlerinin
hazır bulundurulması, genel güvenlik önlemlerinin aldırılması, iş ve diğer kazalarda yaralanma veya
ani hastalanma h allerinde gerekecek ilk müdahale, yardım ve cankurtaran teşkilatının kurulması
hususlarında yerel kamu kuruluşlarıyla gerekli koordinasyonu sağlamak,
g) Bölgenin alt ve üstyapılarına zarar verenleri tespit etmek ve bu zararları tazmin ettirmek,
h) Bölge içinde ihtiyaç duyulan ulaşım ve taşıma taleplerini karşılamak, planlanan park ve yeşil
alanları oluşturmak, bakım ve korunmalarını sağlamak, umumun ihtiyaçlarına cevap verecek lokanta,
kafeterya, büfe ve benzeri yerleri organize etmek, işletmek veya işletti rmek ve sahanın tüm temizlik
ve genel sağlık konularını çözümlemek.
Madde 26/A- (Ek:RG-1/9/2023-32296)
Doğal gaza ilişkin faaliyetlerin B.K.İ.’ ler tarafından yürütüldüğü serbest bölgelerde, serbest
bölge doğal gaz şebekesi, B.K.İ. tarafından bölgenin mevcut durumu ve potansiyel gelişimi dikkate
alınarak projelendirilir, inşa ettirilir, genişletilir ve iyileştirilir. Serbest bölge doğal gaz şebekesini n ve
ilgili tesislerin fizibilite, etüt, proje, müşavirlik, kontrol, denetleme, yapım, servis, bakım ve onarım
hizmetleri Yapım ve Hizmet Sertifikası sahiplerine B.K.İ. tarafından yaptırılır. Yapım ve Hizmet
Sertifikası sahiplerinden alınan bu hizmetlerin giderleri B.K.İ. tarafından kullanıcılara yansıtılamaz.
B.K.İ. tarafından kullanıcılara yapılan doğal gaz satışında, birim doğal gaz alım fiyatının üzerine
herhangi bir bedel ilave edilemez, faturaya herhangi bir ad altında bir ücret yansıtılamaz. Ancak en
fazla yüzde on olmak şartıyla, hizmet tarifesinde belirlenecek oranlara göre kullanıcının tüketim
maliyeti üzerinden hesaplanacak bedel BKİ tarafından ayrıca kullanıcılardan tahsil edilebilir.
B.K.İ.’lerin serbest bölgeler içerisinde doğal gaza ilişkin yü rüttükleri faaliyetlere ilişkin diğer
ilke ve kurallar genelge ile belirlenir.
Madde 27-(Değişik: RG-17/08/2002-24849)
Kullanıcılar, Bölgedeki faaliyetleri dolayısıyla yapılmasını istedikleri işlerle ilgili olarak "Serbest
Bölge İşlem Formu "nu doldurarak Bölge Müdürlüğü'ne vermek ve Özel Hesaba ödenmesi gereken
ücreti bölge gelirlerinin toplanması amacıyla açılmış olan özel hesabın bulunduğu bankalara ödeyip,
aldıkları iki makbuz kopyasından birini Bölge Müdürlüğüne verilen "Serbest Bölge İş lem Formu"
nüshasına ekleyerek İşletici veya B.K.İ. yetkililerine teslim etmek suretiyle, müracaatlarını yaparlar.
Özel Hesab'a ödeme olmadığı hallerde "Serbest Bölge İşlem Formu"nun kalan nüshalarının Bölge
Müdürlüğünden alınıp, İşletici veya B.K.İ. yetkililerine verilmesiyle müracaat işlemi tamamlanır.
"Serbest Bölge İşlem Formu", Kullanıcı ile İşletici veya B.K.İ. arasındaki iş ilişkisini belirtilen,
hizmet sözleşmesi niteliğine haiz olup, İşletici veya B.K.İ. yetkililerince bu formun imzalanarak bir
nüshasının Kullanıcıya verilmesiyle sözleşme akdedilmiş olur.
Kullanıcılar, Bölgeye gelen ve giden veya Bölgede bulunan mallar için ihtiyaç duydukları
yükleme, boşaltma, taşıma, istifleme ve diğer hizmetlerini ücreti karşılığında İşleticiye veya B.K.İ.'ne
yaptırırlar. Kullanıcıların Bölgedeki faaliyetleri nedeniyle ihtiyaç duydukları araç, gereç ve ekipmanları
İşletici veya B.K.İ. sağlayamadığı takdirde Kullanıcılar, Bölge Müdürlüğünün izni ve İşletici veya
B.K.İ.'nin koordinasyonu dahilinde, aynı Bölgede faal iyette bulunan diğer Kullanıcılardan da temin
edebilirler. İşletici veya B.K.İ. bu hizmetlerden dolayı Kullanıcıya bizzat yaptığı koordinasyon hizmeti
karşılığında koordinasyon ücreti dışında başka ücret talep edemez.
Kullanıcının "Serbest Bölge İşlem Form u", kamu veya özel bir kuruluş tarafından yerine
getirilmesi gereken bir hizmet talebini kapsıyorsa, özel kuruluş tarafından yerine getirilecek işler için
Bölge Müdürlüğünden ön izin alınmak kaydıyla, hizmet ücretinin İşletici veya B.K.İ. veznesine
ödenmesi ve alınan iki makbuz kopyasından birinin Bölge Müdürlüğünden getirilen "Serbest Bölge
İşlem Formu" nüshasına eklenmek üzere, İşletici veya B.K.İ. yetkilisine verilir.
İşletici veya B.K.İ. tarafından yürütülen hizmetlere ilişkin tarifeler ve esaslar Genel Müdürlük
tarafından belirlenir.
Madde 27/A – (Ek:RG-25/4/2020-31109)
İşletici veya B.K.İ. şirketler; işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesinin sona ermesinden en
çok beş, en az iki yıl önce Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasındaki hükümler çerçevesinde
işletme süresinin uzatılması için başvurabilir. İşletici veya B.K.İ. şirketler bu sürelere tabi olmaksızın
Bakanlık tarafından re’sen de başvuruya davet edilebi lir. Serbest bölge arazisinin genişletilmesi
halinde, ortaya çıkacak ilave yatırım ihtiyaçlarının karşılanmasında öngörülebilirliğin sağlanmasına
yönelik olarak, süre uzatım çalışmaları bu sürelere bağlı olmaksızın daha önce başlatılabilir.
Süre uzatımı ba şvurusu; mevcut sözleşmelerde belirtilen taahhütlerin, sözleşmelerin süresi
sona ermeden önce yerine getirileceğinin, Bakanlığın geleceğe yönelik yatırım taleplerinin kabul
edileceğinin, mevcut sözleşmelerin uygulanmasından dolayı Bakanlık ile herhangi bir uyuşmazlık
hususu bulunmadığının, uzatma döneminde, bölgenin işleticisi veya bölgenin kurucu ve işleticisi
olarak devam edilmesinin ve mevcut sözleşmelerdeki hükümlerin yeniden düzenlenmesinin kabul ve
taahhüt edildiğine ilişkin yazılı müracaat ile yapılır.
İşletici veya B.K.İ. şirketin süre uzatımı başvurusu, Bakan Onayı ile kurulacak yedi asil ve beş
yedek üyeden oluşan Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. Komisyon, ilgili bakan
yardımcısı başkanlığında, Genel Müdür, Genel Müdürlükte görevli iki genel müdür yardımcısı, biri ilgili
bölgenin bağlı bulunduğu daire başkanlığını temsil etmek üzere iki daire başkanı ve Bakanlığın Hukuk
Hizmetleri Genel Müdürlüğünde görevli bir daire başkanından oluşur. Komisyon, üye tamsayısı ile
toplanır ve salt çoğun lukla karar verir. Kararda çekimser kalınamaz. Karara muhalefet eden üye karşı
oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır. Komisyon toplantılarında alınan kararlar
imzalanan bir tutanak ile tespit edilir. Komisyon Başkanı tarafından uygun g örüldüğü takdirde yedek
üyeler her türlü çalışma ve toplantıya katılabilirler.
Değerlendirme Komisyonu, başvuru sahibinden aşağıdaki rapor, bilgi ve belgelerin hazırlanarak
ibraz edilmesini ister:
a) Başvuru sahiplerinin finansal tabloları ile diğer finans al bilgilerinin finansal raporlama
çerçevesine ve mevzuata uygun olduğuna ilişkin yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşu
tarafından hazırlanan bağımsız denetim raporu.
b) Mevcut sözleşme itibarıyla özel hesap yükümlülüklerinin yerine getirildiğini gösteren, Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca bağımsız denetim yapmakla yetkilendirilmiş
bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından hazırlanmış son beş yıla ilişkin mali denetim raporu ile söz
konusu raporda eksik ödeme yapıldığının tes pit edilmesi halinde, faizi ile birlikte ödendiğine ilişkin
ödeme belgesi.
c) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca bağımsız denetim yapmakla
yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından, Bakanlığın bölgede yapılmasını iste diği
veya bölgede ihtiyaç duyulan alt ve üstyapı yatırımları ile demirbaş ve benzeri harcama taahhütlerinin
uygulamaya esas teşkil edecek şekilde açık ve kesin olarak belirtildiği yatırım programı ve yatırım
maliyet raporu ile uluslararası sektörel iç kârl ılık oranları göz önünde bulundurularak maliyet artı kâr
yöntemi ile belirlenen gelir paylaşımı teklifi ve önerilen sözleşme taslağı ile risk analizlerini içeren mali
fizibilite raporu.
ç) Değerlendirme Komisyonunun gerekli gördüğü ilave bilgi ve belgeler.
Dördüncü fıkranın (c) bendinde öngörülen çalışmayı yapacak bağımsız denetim kuruluşunun (a)
ve (b) bentlerinde öngörülen çalışmaları yapacak bağımsız denetim kuruluşundan farklı bir tüzel
kişiliğe sahip olması ve bu tüzel kişilikler arasında doğrudan ve/v eya dolaylı bir organik bağ olmaması
zorunludur.
Bölgenin işletilmesine ilişkin gelir paylaşımı oranları 41 inci maddede yer alan oranlardan düşük
olamaz. Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerle sınırlı olmak üzere Kanunun 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında elde edilen gelirlerden B.K.İ.’ye gelir payı aktarılmasına ilişkin usul ve
esaslar sözleşme ile düzenlenir. Aktarılacak gelir payı, bu kapsamdaki gelirlerin yüzde otuzunu
aşamaz.
Değerlendirme Komisyonu tarafından; süre uzatımı tale bi ve projesine ilişkin genel
değerlendirme, gelir paylaşımı model ve oranları, mutabık kalınan sözleşme taslağı, taahhüt edilen
demirbaş ve benzeri harcama programı ile bölge kurucu ve işleticilerince taahhüt edilen alt ve üstyapı
yatırımlarını içeren Kom isyon kararı mahiyetindeki Değerlendirme Raporu hazırlanır. Değerlendirme
Raporu, Bakan Onayına sunulur.
Değerlendirme Raporunun Bakan tarafından uygun bulunması halinde, başvuru sahibi işletici
veya B.K.İ.’nin yetki süresi ile serbest bölgenin işleticisi veya kurucu ve işleticisi olarak yetkilendirilme
şekline ilişkin hükümleri içeren Cumhurbaşkanı Kararı istihsal edilmesi ve Bakanlık ile işletici veya
B.K.İ. arasında sözleşme akdedilmesi suretiyle işletici veya B.K.İ.’nin sözleşme süresi uzatılır.
Bakanlık, Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde yapacağı süre uzatım
işlemlerinden ilkini sözleşme süresini 49 yılı tamamlayacak şekilde, sonrasında yapacağı süre uzatım
işlemlerini ise 20 yılı aşmayacak dönemler halinde yapar.
İşletici veya B.K.İ.’nin sözleşme süresinin uzatılması ile birlikte işletici veya B.K.İ. faaliyet
ruhsatlarının süresi de uzatılır. Ancak bu ruhsatların süresi, işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmesinin süre uzatımlarına bağlı olarak verilecek ilave sürelerle birlik te azami 49 yıldır. Bu
sürenin sonunda işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatlarına bağlı üstyapılar, Hazineye intikal eder ve
kalan sözleşme süresine uygun olarak işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatları aynı numara ile yeniden
düzenlenir.
Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi süre uzatımı
talebinde bulunmayan veya süre uzatımı başvurusu uygun görülmeyenlere ait işletici veya B.K.İ.
faaliyet ruhsatları ile üstyapı kiralama ve işletici veya B.K.İ. faaliyetinin bir gereği olarak bölgede
yürütülen hizmet faaliyetlerine ilişkin diğer faaliyet ruhsatları, işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmesinin süresinin sonunda iptal edilir ve bu ruhsatlara bağlı alt ve üstyapılar Hazineye intikal
eder.
Arazisi özel mülkiyete ai t serbest bölgelerde, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi süre
uzatımı talebinde bulunmayan veya süre uzatımı başvurusu uygun görülmeyenlere ait işletici veya
B.K.İ. faaliyet ruhsatları ile üstyapı kiralama ve işletici veya B.K.İ. faaliyetinin bir g ereği olarak bölgede
yürütülen hizmet faaliyetlerine ilişkin diğer faaliyet ruhsatları işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmesinin süresinin sonunda iptal edilir. Bu faaliyet ruhsatlarına bağlı arazi, alt ve üstyapılar
Kanunun 5 inci maddesi ile düzenlen en kamulaştırma hükümleri uyarınca kamulaştırmaya konu
edilebilir.
Süre uzatımı talebinde bulunmayan veya süre uzatımı başvurusu uygun görülmeyen işletici
veya B.K.İ.’ler, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmeleri kapsamındaki tüm alt ve üstyapı
yatırımlarını bir bütün olarak, çalışır, iyi ve elverişli şekilde ve kullanılmaya hazır durumda Bakanlığa
terk eder.
Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Bakanlık tarafından yapılan; işletme veya kuruluş ve
işletme sözleşmesi ile işletici veya B.K.İ. faaliyet r uhsatları süre uzatımları ve üstyapı kiralama ile
işletici veya B.K.İ. faaliyetinin bir gereği olarak bölgede yürütülen hizmet faaliyetlerine ilişkin faaliyet
ruhsatlarının süre uzatımları, uzatma döneminin sonuna kadar geçerlidir. Bu sürelerin bitmesi ile
birlikte yapılacak süre uzatım işlemleri, bu madde hükümlerine tabidir. İşletici veya B.K.İ.’lerin üstyapı
kiralama ya da işletici veya B.K.İ. faaliyetinin bir gereği olarak bölgede yürüteceği hizmet faaliyetlerini
yatırımcı niteliği ile ayrı ruhsatlar al tında yapmasına Bakanlık tarafından daha önceden izin verilmiş
olması halinde; bu ruhsatların süreleri, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesinin süresini
aşmamak üzere B.K.İ. için 40 yıl, işleticiler için 30 yıldır. Arazisi Hazineye ait bölgelerde bu sürelerin
sonunda söz konusu ruhsatlara bağlı üstyapılar Hazineye intikal eder. Bu sürelerin tamamlanması ile
birlikte işletici veya B.K.İ.’lerin inşa ettiği ya da devraldığı üstyapılarda gerçekleştireceği kiralama
faaliyetleri ile işletici veya B.K.İ. faa liyetinin bir gereği olarak bölgede yürüteceği hizmet faaliyetleri,
işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı altında yahut işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı altında
muhasebeleştirmek kaydıyla verilecek ek ruhsatlar altında yürütülür.
Madde 27/B –(Ek:RG-25/4/2020-31109)
27/A maddesinde yer alan şartların sağlanamaması veya sair nedenlerle işletme veya kuruluş
ve işletme sözleşmesi sona erecek serbest bölgelerde, işletme veya kuruluş ve işletme iznini n 49 yılı
geçmemek üzere yeniden verilmesine ilişkin yapılacak değer tespit çalışmaları, Bakan Onayı ile
kurulacak, beş asil ve dört yedek üyeden oluşan Değer Tespit Komisyonu tarafından yürütülür. Değer
Tespit Komisyonu, Genel Müdürün Başkanlığında, iki g enel müdür yardımcısı ile biri ilgili bölgenin
bağlı bulunduğu daire başkanlığını temsil etmek üzere iki daire başkanından oluşur. Değer Tespit
Komisyonu, üye tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir. Kararda çekimser kalınamaz.
Karara muhale fet eden üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır.
Komisyon toplantıları imzalanan bir tutanak ile tespit edilir. Komisyon Başkanı tarafından uygun
görüldüğü takdirde yedek üyeler her türlü çalışma ve toplantıya katılabilirler.
Değer Tespit Komisyonu, değer tespit çalışmalarını, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı
Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunda belirtilen esasları dikkate alarak indirgenmiş nakit
akımları (net bugünkü değer), defter değeri, net aktif değeri, amortize ed ilmiş yenileme değeri,
tasfiye değeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa kapitalizasyon değeri, piyasa değeri/defter değeri, ekspertiz
değeri, fiyat/nakit akım oranı metotlarından en az ikisini uygulamak suretiyle yürütür. Komisyon,
ayrıca fizibilite çalışması il e bölgede ihtiyaç duyulan alt ve üstyapı yatırımları ile demirbaş ve benzeri
harcama tutarını da belirler.
Değer Tespit Komisyonu, gerekli gördüğü takdirde kararlara katılmamak şartıyla değer tespit
çalışmalarına yardımcı olmak üzere Kamu Gözetimi, Muhaseb e ve Denetim Standartları Kurumunca
bağımsız denetim yapmakla yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşundan hizmet alabilir.
Değer Tespit Komisyonu, tespit sonuçlarını içeren değer tespit raporunu hazırlar. Değer tespit
raporu, ihalenin 4046 sayılı K anunda öngörülen işletme hakkının verilmesi yöntemi ile yapılacağı
kaydıyla ilan edilir. Bu ihalelerde değer tespit sonuçları, önceden öngörülemeyen sebeplerin varlığı
halinde, ihale usulünün değiştirilmesine neden olunmaması kaydıyla, son teklif verme tar ihinden
önce revize edilebilir.
İhale; Bakan Onayı ile yurt içinde yayımlanan ve Basın İlan Kurumu tarafından bildirilen listede
yer alan tirajı yüksek en az üç gazetede, gerektiğinde yurt dışında yayın yapan basın ve yayın
organlarında, serbest bölgenin b ulunduğu ildeki yerel basın ve yayın organlarında, Bakanlık internet
sitesinde ve bir defaya mahsus olmak üzere Resmî Gazete’de yayımlanmak suretiyle duyurulur.
Bakanlıkça teklif verme süresi belirli bir tarihe kadar veya bilahare belirlenecek bir tarihe k adar
uzatılabilir. Bu husus teklif verme süresi sona ermeden ihale duyurusu ile aynı şekilde duyurulur.
İhale ilanı;
a) İşletme izni verilecek bölgeye ilişkin genel bilgileri,
b) İhale usulünü,
c) Geçici teminat miktarını,
ç) İhaleye katılmak için ihale şartnamesi ve belirlenecek diğer belgelerin alınmasının zorunlu
olduğunu,
d) Teklif ve istenilen belgelerin verileceği açık adresi ve teklif verme süresini,
e) İhalenin Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yürütüldüğünü,
f) Bakanlığın ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğunu,
g) Gerektiğinde teklif verme süresinin uzatılabileceği hususunu,
ğ) Bakanlıkça gerekli görülen diğer hususları,
kapsar.
İhale şartnamesi;
a) İhalenin konusu ve usulünü,
b) Tekliflerin verileceği açık adres ve süreyi,
c) Tekliflerin hangi para birimi üzerinden yapılacağını, döviz üzerinden alınan tekliflerin Türk
Lirasına çevrilmesinde hangi kurun esas alınacağını,
ç) İhaleye katılabilmek için verilmesi gereken belgelerin neler olduğunu,
d) İhalenin neticesinin sırasıyla İhale Komisyonu tarafından Bakanlık Makamına, Bakanlık
tarafından da Cumhurbaşkanlığına sunulacağını; Cumhurbaşkanlığı tarafından yetkilendirme
yapılmadığı takdirde ihalenin iptal edileceğini,
e) İhaleye katılmak için Bakanlıkça belirlenecek geçici teminatın miktarı ile niteliklerini,
f) İhale üzerinde kalan tarafından sözleşme imzalanmaması veya Bakanlıkça belirlenecek
miktarda kesin teminat verilmemesi veya diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde geçici
teminatın irat kaydedileceğini,
g) İhaleye katılamayacak olanları,
ğ) Bakanlıkça hazırlatılacak fizibiliteye göre belirlenecek asgari alt ve üstyapı yatırım tutarı ile
demirbaş ve benzeri harcama tutarını,
h) Gerekli görülen diğer hususları,
kapsar.
İhale usulünün belirlenmesi ve bu usulle ihale ye çıkılması için Genel Müdürlükçe Bakanlık
Makamından İhale Onayı alınır. İhale Onayı ekinde, ilgili Değer Tespit Komisyonu Raporu, ilan metni,
ihale şartnamesi ve varsa ekleri ile değer tespit sonuçları yer alır.
İhale Komisyonu; ilgili bakan yardımcısı, Genel Müdür, Genel Müdürlükte görevli iki genel
müdür yardımcısı, iki daire başkanı ve Bakanlığın Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde görevli bir
daire başkanı olmak üzere yedi üyeden oluşur. Komisyonda yukarıda adı geçen birimlerde görevli
olmak kaydı il e Komisyon Başkanı tarafından uygun görülecek sayıda yedek üye görevlendirilir.
Komisyon, Bakan Onayı ile göreve başlar.
İhale Komisyonu üye tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir. Kararda çekimser
kalınamaz. Karara muhalefet eden üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak
zorundadır. Komisyon toplantıları ve teklif sahipleri ile yapılan her görüşme Komisyon tarafından
tutanakla tespit edilir. Tutanaklar Komisyon üyeleri ile hazır bulunan teklif sahipleri tarafından
imzalanır. Bu tutanaklar ve Komisyon kararları ihale işlem dosyasında muhafaza edilir. Komisyon
tarafından, ihalenin konusuna göre nihai karar verilmek suretiyle ihale işlemleri sonuçlandırılır.
İhale Komisyonunca ihalenin iptaline karar verilmesi halinde, Komisyon t arafından verilen
gerekçeli iptal kararı ile ilgili Bakan Onayı alınır. İhalenin iptali, teklif sahiplerine yazı ile bildirilir ve
ayrıca kamuoyuna duyurulur.
58 inci maddede sayılan değerler ihale uygulamalarında teminat olarak kabul edilebilir.
Teminat o larak kabul edilebilecek değerlerden hangisinin veya hangilerinin talep edileceği ihale
şartnamesinde belirtilir. İhalelerde teklif sahiplerinden geçici teminat alınması zorunludur. Bakanlık,
getirilecek olan geçici ve kesin teminat mektuplarının risk teme rküzünden kaçınmak amacıyla başka
bir banka veya finans kuruluşundan getirilmesini talep edebilir.
İhale Komisyonunun ihale sonucunu içeren nihai kararı ve gerekçesine ilişkin Bakan Onayı
alındıktan sonra, ihaleyi kazanan şirketin yetkilendirilmesine ilişk in teklif hazırlanarak
Cumhurbaşkanlığına sunulur.
Yetkilendirmeye ilişkin Cumhurbaşkanı Kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını müteakip
Bakanlık tarafından süre belirtilmek suretiyle işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi imzalanması
hususunda yetkilendirilen şirkete yazılı bildirimde bulunulur. Yetkilendirilen şirketin talep etmesi ve
Bakanlıkça uygun görülmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebilir. Bakanlıktan
kaynaklanan sebeplerle, verilen süre içerisinde işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesinin
imzalanamaması durumunda, birden fazla ek süre verilebilir.
Bakanlık tarafından verilen süre içerisinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın
verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmesinin imzalanmaması halinde, alınan teminatlar Bakanlık lehine irat kaydedilir ve İhale
Komisyonu kararında yer alması halinde sırası ile diğer teklif sahipleri yetkilendirilmek üzere
Cumhurbaşkanlığına sunulur.
Tebligatlar, 4046 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerinde yer alan hükümlere göre
gerçekleştirilir.
İhale neticesinde Cumhurbaşkanınca serbest bölgeyi işletmekle yetkilendirilen işletici veya
B.K.İ. ile işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi imzalanana kadar, bölge me vcut işletici veya
B.K.İ. tarafından Bakanlıkla akdetmiş olduğu işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi kapsamında
işletilmeye devam olunur.
Bölge, yetkilendirilen şirket ile işletme yetkisi sona eren şirket arasında Bakanlık refakatinde
imzalanacak devir protokolü ile devralınır.
Arazisi özel mülkiyete ait serbest bölgelerde ihtiyaç duyulacak arazi ve tesisler Kanunun 5 inci
maddesi ile düzenlenen kamulaştırma hükümleri uyarınca sağlanabilir.
İşleticinin belirlenmesine yönelik gerçekleştirilecek iş ve işlemler hakkında bu Yönetmelikte
hüküm bulunmayan hallerde 4046 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri kıyasen uygulanır.
Bu madde kapsamında akdedilecek işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmelerinin süre
uzatım işlemleri 27/A maddesinde düzenlenen usul ve esaslara tabidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Gümrük ve Vergi Muafiyeti ile Teşvikler
Madde 28- 29- (Mülga: RG-03/05/2005-25804)
ÜÇÜNCÜ KISIM
Bölgedeki Mallar, Kira Ve Hizmet Sözleşmeleri Ve Tarifeler
BİRİNCİ BÖLÜM
İhraç ve İthal Olunan Mallar ve Transit Mal Taşımacılığı
Madde 30- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Türkiye'den Bölgeye sevkedilen mallar, dışticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre ihraç
edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler v e Serbest Bölgeler arasında dışticaret rejimi uygulanmaz.
Bölgeden yurtdışına mal gönderilmesi ve hizmet verilmesi serbesttir.
Bölgeden yurtdışına ve Türkiye’ye daha ileri derecede işlem görmek üzere mal gönderilebilir.
Bir parti olarak toplam fatura bedel i 5.000 ABD Doları veya karşılığı Türk Lirasını geçmemek
üzere Bölge Müdürlüğü veya Bölge Müdürlüğü onayı ile İşletici, B.K.İ. ya da Kullanıcı tarafından
Bölgeye getirilen Türkiye çıkışlı mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi tutulmayabilir.
Serbest Bölgeler, Avrupa Birliği’ne tam üyeliğin gerçekleşeceği tarihe kadar, gümrük rejimleri
açısından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında, menşe hükümlerinin uygulanması bakımından ise Türkiye
Gümrük Bölgesi sayılır.
Bölgelerden çıkartılan mallara ilişkin menş e ve statü belgeleri Gümrük Mevzuatı ile
uluslararası anlaşma hükümleri çerçevesinde, üyelik şartı aranmaksızın mevzuatın öngördüğü
mercilerce düzenlenir ve onaylanır. Bu belgeler Serbest Bölge Gümrük İdarelerince vize edilir.
Madde 31- Bölgeden, Türkiye'ye sevkedilen mallar dışticaret rejimine tabi tutulur ve bu rejime göre
ithal edilmiş sayılır. Bölge ile diğer ülkeler ve Serbest Bölgeler arasında dışticaret rejimi uygulanmaz.
Transit/Aktarma taşımaya tabi malların Bölgeye giriş ve çıkışı Bölge Müdürlüğünün izniyle yapılır.
Yabancı bir memleketten başka bir yabancı memlekete veya Türkiye'den yabancı bir
memlekete gitmek ya da yabancı bir memleketten Türkiye'ye gelmek üzere Bölge den geçen/geçirilen
eşya, Bölgede "Transit" halinde sayılır. Transit olarak geçen/geçirilen eşyanın, Serbest Bölgede
aktarma edilmesi, karaya çıkarılması veya bir süre kalması transit halini değiştirmez.
Yabancı bir ülkeden deniz, hava, demiryolu ve karayo luyla Serbest Bölge limanına getirilen
eşyanın, deniz yoluyla yabancı bir limana veya diğer bir Serbest Bölge limanına sevki "Aktarma"
sayılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Bölgeye Mal Giriş ve Çıkışı
Madde 32 – (Değişik birinci fıkra:RG -22/4/2010-27560) Ateşli silahlar ve bunların
mühimmatının, radyoaktif maddelerin, tehlikeli ve zehirli atıklar ile (Değişik ibare:RG -25/4/2020-
31109) Bakanlıkça belirlenen diğer malların Bölgelere getirilmesi yasaktır.
(Ek ikinci fıkra:RG -17/2/2021-31398) Ateşli silahların bölgede üretilmesi ve çıkışı ile bu
üretim faaliyetinin bir parçası olarak yürütülen Ar -Ge faaliyetlerinde kullanılacak mühimmatın
bölgeye giriş ve çıkışı, ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Millî Savunma Bakanlığının uyguladığı ulusal
ve uluslararası mevzuat hükümlerine tabidir.
Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı, yanmayı artırıcı veya birarada bulunduğu mallar için tehlikeli olan
maddeler özel düzenek veya yapıların bulunması şartıyla bölgelere getirilebilir.
Uyuşturucu maddeler, psikotrop maddeler ve bunlarla ilgili kimyasal maddeler ile bunların
müstahzarlarının serbest bölgelere giriş ve çıkışı Sağlık Bakanlığının uyguladığı ulusal ve uluslararası
mevzuat hükümlerine tabidir.
Madde 33 - Malların Bölgeye girişi ve çıkışı ile ilgili usül ve esaslar Genel Müdürlükçe
çıkarılacak genelge/tebliğlerle düzenlenir.
Madde 34- Serbest Bölge adresli olduğu halde herhangi bir nedenle Bö lgeye dahil olmayan
bir yere boşaltılan mallar veya Bölgeye ait olmayan bir varış yerine adres edilmiş, fakat Bölgeye dahil
bir yere boşaltılan mallar, adres edildikleri varış yerlerine Gümrük İdaresinin gözetim ve denetimi
altında en seri şekilde gönderil ir. Ancak Bölge adres verilerek gönderilen mallar en kısa zamanda
Serbest Bölgeye intikal ettirilir. Ancak, serbest bölge adresli malların Bölgeye gelip, yer olmaması
nedeniyle Gümrük antreposuna veya bir başka yere depolanması halinde, geçici kabulle yurt içine
satıldığında veya sair şekilde yurtiçine sokulduğunda ya da yurtdışına gönderildiğinde bu mallar
serbest bölge hükümlerine tabi olur. Bölge depolarının yeterli olmasıyla bu uygulamaya son verilir.
Bölge içerisindeki eşyanın yükleme, boşaltma, nakletme, ve sair işlemleri için gerekli ekipman,
araç ve gereçlerin geçici olarak Bölgeye sokulmasına, Bölge Müdürlüğünün yazılı talebi
doğrultusunda, Gümrük Muhafaza Müdürlüğünce tutulan "Giriş -Çıkış Defteri"ne kaydı suretiyle
Gümrük İdaresince izin verilir.
Serbest Bölge adresli veya çıkışlı olup, deniz yoluyla gelen veya giden eşyanın, Bölgenin
denize rıhtımı olmaması veya limanı olmasına rağmen yakın bir limandan getirilmesi veya götürülmesi
durumunda Bölge ile olan bağlantısı, Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğün ce tescilli ve Bölge
Müdürlüğünce tanzim ve tescilli "Serbest Bölge İşlem Formu"na istinaden ve "Transit Beyannamesi"
düzenlenmesine gerek kalmadan, Gümrük İdaresince görevlendirilecek memurun refakatinde
gemiden doğrudan Bölgeye alınmasıyla veya Bölgeden gemiye götürülmesiyle sağlanır. Geminin
bulunduğu yer ile Bölge arasındaki koridor, Serbest Bölge olarak addedilir. Bir Serbest Bölgenin fiziki
olarak ayrılmış olan kısımları arasındaki mal sevkiyatı gümrük gözetiminde yapılır.
Havaalanları içi veya sınırındaki serbest bölgelere havayoluyla gelen -giden tehlikeli
maddelerin özel kaplar içerisinde getirilerek apronda bekletilmeksizin hazır bulundurulacak araçlar ile
Serbest Bölge hava aracına aktarılması için B.K.İ. veya İşletici, Havaalanı ve Gümrük İd areleri ile
gerekli koordinasyonu sağlar.
Madde 35- Kullanıcılar, Bölgeden yurtdışına veya Türkiye'ye toptan satış yaparlar. Kullanıcılar
ve Bölgede depo kiralayan firmalar, Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek kaydıyla, aynı
Bölgedeki diğer Kullanıcılara toptan satış yapabilir veya mallarını toptan devredebilirler.
(Mülga ikinci fıkra:RG-20/07/1995-22349)
Madde 36 - Bölgede faaliyette bulunan Kullanıcılar, mallarındaki kayıp ya da sayı, çeşit ve
ağırlık bakımından meydana gelen noksanlık ile mal kalitesindeki değişikliklerden dolayı Bölge
Müdürlüğüne karşı sorumludurlar. Kullanıcılar, malların tabiatından ileri gelen bir kayıp ve noksanlığın
varlığını veya mücbir sebepten dolayı bu farklılığın doğduğunu kanıtlamaları halinde bu sorumluluk
ortadan kalkar.
Bölgedeki mallarda; normal işlemler, tabii aşınma, fire veya benzeri nedenler dışında, bir
eksikliğin veya sebebi açıklanamayan bir fazlalığın tesbit edilmesi halinde, ilgili Kullanıcı, İşletic i veya
B.K.İ. bu durumu Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir ve gerekli yükümlülükleri yerine getirir.
Madde 37- (Değişik:RG-29/06/2003-25153)
Kullanım süresinin dolması, eskime, bozulma, çürüme vb. nedenler le bölge dışına çıkarılması
gerektiği veya diğer kullanıcıların mallarına zarar verici olduğu ya da sağlık kurallarıyla bağdaşmadığı
Bölge Müdürlüğü’nce tespit edilen malların bölgede veya bölge dışında imhasına Bölge Müdürlüğü
başkanlığında, Gümrük ve Gü mrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre Bakanlığı ile İşletici veya B.K.İ.
yetkilileri ve gerektiğinde Bölge Müdürlüğünce tayin edilecek ve mallar üzerinde ihtisası olan bir
eksperin de bulunduğu komisyon tarafından karar verilir.
Komisyon tarafından imhasına karar verilen bu malların imhası Bölge Müdürlüğünce
kullanıcıdan yazılı olarak talep edilir. Bu talebin, tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 saat içinde yerine
getirilmeye başlanılması esastır.
Malların imha işlemine kullanıcı tarafından başlanı lmaması halinde, imha işlemi İşletici veya
B.K.İ. tarafından yürütülür. Yapılan tüm masraflar için kullanıcıya rüc’u edilir, yapılan masrafların
kullanıcı tarafından ödenmemesi halinde Yönetmeliğin 14/a maddesine göre kullanıcının ticari
işlemleri durdurulur.
Bölge içerisinde imha yeri bulunmaması durumunda bu mallar imha edilmek üzere İşletici
veya B.K.İ.nce, veya kullanıcı tarafından Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında ayniyat
kontrolü yapılmak suretiyle bölge dışındaki temizlik hizmetiyle il gili kamu görevlilerine veya bu işi
yapan özel kişilere imha edilmek üzere teslim edilir. İmha edilen mallar kullanıcının envanter
kayıtlarından silinir.
Bölgedeki faaliyetler sonucu ortaya çıkan atıkların bölge dışına çıkarılmasına, Bölge
Müdürlüğü’nün b aşkanlığında Gümrük ve Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Çevre Bakanlığı, İşletici
veya B.K.İ. temsilcilerinden oluşturulan bir komisyon tarafından karar verilir. Bölgeden çıkarılmaları
uygun görülen atıklar (kap, ambalaj maddeleri, hurdalar, çöpler, evsel nitelikli atıklar v.b.) İşletici veya
B.K.İ. yetkililerince, Gümrük İdaresi görevlilerinin gözetimi altında bölge dışındaki temizlik
hizmetleriyle görevli kamu görevlilerine veya bu işi yapan özel kişilere teslim edilir. Şayet bu
yetkililerce, atıkların bölgeden uzaklaştırılması için bir ücret talep edilirse, bu ücretler ilgili kullanıcılar
tarafından ödenir. Söz konusu maddelerin imhasının gerekli olması halinde yukarıdaki fıkralarda
belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde imha işlemi gerçekleştirilir.
(Ek fıkra:RG-22/4/2010-27560) Limanı olan ve/veya tersane işletmeciliği bulunan bölgelerde
gemilerden atıkların alınması ve bertaraf edilmesi Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği hükümleri gereğince yapılır.
(Değişik son fıkra:RG -22/4/2010-27560) Tehlikeli atıklar ise tehlikeli atıkların kontrolüne
ilişkin mevzuat hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.
Madde 38 - Bölgede, hiç bir Kullanıcıya ait olmayan parsellere bırakılmış veya terk edilmiş
mallar, Bölge M üdürlüğünün gözetim ve denetimi altında İşletici veya B.K.İ. tarafından toplatılarak,
bu konuda tutulacak kayıt defterine işlenir ve (Değişik ibare:RG-9/2/2023-32099) 52 nci maddenin
üçüncü fıkrasına göre tasfiye edilir.
Yükleme, boşaltma, taşıma ve sair i şlemler esnasında ambalajlarından dağılmış, dökülmüş ve
tekrar ambalajlanmasından sonra arta kalan sahibi belli dağınık mallar, İşletici veya B.K.İ. tarafından,
toplama, süpürme ve tekrar ambalajlama masrafları Kullanıcı tarafından ödendiği takdirde,
sahiplerine teslim edilir. Aksi halde terk edilmiş mal işlemine tabi tutulur.
Madde 39 - Gerek Bölgeye sokulurken veya Bölgeden çıkartılırken ve gerekse Bölge içinde
işleme tabi tutulurken, hasarlı ambalajda bulunduğu veya kurcalanmış olduğu tesbi t edilen şüpheli
mallar için Bölge Müdürlüğünce, İşletici veya B.K.İ.'nin yükleme boşaltma işlerini yapan kişi veya
kuruluş yetkilileri ile gemi kaptanı, acenta ve nakliyecinin veya temsilcilerinin bulunduğu üç kişilik bir
komisyon oluşturularak, mallar sınıflandırılır, sayılır veya tartılır ve tekrar ambalajlanır. Bu komisyona,
malların nakliye sigortasını yapan sigortacı veya temsilcisi de katılabilir. Durum, bir tutanakla tesbit
edilerek, Bölge Müdürlüğüne bildirilir. Tutanakta, mallarda tesbit edilen fa zlalık veya eksiklikler
belirlenir. Eksiklik veya fazlalık durumunda, duruma göre gemi kaptanı, acenta, nakliyeci veya
kullanıcı, Yönetmeliğin 36'ncı maddesi hükümleri gereğince sorumlu tutulur. Sahipsiz mallar, terk
edilmiş mallar olarak addedilir ve 38'nci madde hükmüne göre işleme tabi tutulurlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
(Değişik kısım başlığı:RG-22/4/2010-27560)
Özel Hesap, Serbest Bölge Gelirleri, Kira Sözleşmeleri
(Değişik bölüm başlığı:RG-22/4/2010-27560)
BİRİNCİ BÖLÜM
Özel Hesap ve Serbest Bölge Gelirleri
Madde 40–(Değişik:RG-17/08/2002-24849)
Özel hesap gelirleri için (Değişik ibare:RG -25/4/2020-31109) Bakanlık tarafından Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde, Türk Lirası, ABD Doları veya diğer dövizler cinsinden Genel
Müdürlük ve her Bölge Müdürlüğü adına ana hesaplar açtırılır. Ayrıca, Genel Müdürlükçe merkezdeki,
bölge müdürlüklerince bölgelerdeki kamu bankaları öncelikli olmak üzere bankalarda, bölgede banka
bulunmaması halinde bölgeye en yakın mahalde bulunan bankalarda Türk Lirası, ABD Doları veya
diğer dövizler cinsinden her gelir kalemi için özel hesaba ait tali ve gerektiği takdirde geçici hesaplar
açtırılır.
(Değişik ikinci fıkra:RG -22/4/2010-27560) (Değişik birinci cümle:RG -29/1/2022-31734) İlgili
banka şubelerince yapılan tahsilattan, İşletici veya B.K.İ.’lere Kanunun 7 nci maddesi kapsamında
sözleşmeler gereği günlük olarak yapılan gelir payı aktarmaları yapıldıktan sonra bakiye tutarlar beş iş
günü içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindek i hesaplara aktarılır. Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası hesaplarında toplanan tutarlardan, Genel Müdürlük talimatına istinaden
ilgili Bölge Müdürlüğü hesaplarından gelir payları aktarımı karşılanamayan tutarların ilgili B.K.İ.’lere
yapılan aktarmaları ile diğer iadeler düşüldükten sonra kalan tutar, yeni bir talimata gerek kalmaksızın
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca hafta sonları itibarıyla (Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109)
Bakanlık merkez ödemelerini yapan merkez saymanlığı hesabına, döviz cinsi ge lirler için bankanın
döviz alış kuru esas alınarak yapılacak dönüştürme işlemi sonucunda Türk Lirası olarak yatırılır.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca aylık olarak hazırlanan Özel Hesap vaziyet cetvelleri (Değişik
ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlığa gönderilir.
(Değişik üçüncü fıkra:RG -03/05/2005-25804) Merkez saymanlık hesabına yatırılan meblağın
tamamı bütçeye gelir kaydedilir.
Madde 41- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
(Değişik birinci fıkra:RG -29/1/2022-31734) Özel hesabın gelirleri ile bu hesaba tahsilat
yapılmayacak haller aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
a) Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen Ruhsatlar ve izin belgeleri
karşılığı tahsil edilecek ücretler:
1) Faaliyet Ruhsatı almak için Genel Müdürlüğe yapılacak müracaatlarda alınacak Faaliyet
Ruhsatı müracaat ücretleri,
2) Faaliyet Ruhsatının kaybedilmesi, yıpranması ve diğer nedenlerle yeniden düzenlenmesi
halinde alınacak ücretler,
3) Açık Alan Kullanma B elgesi almak için Bölge Müdürlüğüne yapılacak müracaatlarda alınacak
ücretler,
4) Depo Kullanma Belgesi almak için Bölge Müdürlüğüne yapılacak müracaatlarda alınacak
ücretler,
5) Giriş İzin Belgesinin düzenlenmesi karşılığında alınacak ücretler ile bu belg enin ve Özel İzin
Belgesinin kaybedilmesi nedeniyle yeniden düzenlenmesi durumunda alınacak ücretler,
peşin olarak özel hesaba yatırılır.
b) Bölgelerdeki Mal Hareketleri ile Fason İmalat, Bakım Onarım ve İleri Derecede İşçilik
Faaliyetlerine İlişkin Özel Hesap Ücretlerine Yönelik Hükümler:
1) İmalatçı Kullanıcılar ile 6/2/2004 öncesi Faaliyet Ruhsatı alan Kullanıcılar tarafından
gerçekleştirilecek mal hareketlerinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
i) Yurtdışından bölgeye getirilen malların CIF değeri üzerinden binde 1, Bölgeden Türkiye’ye
çıkarılan malların FOB değerleri üzerinden binde 9 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
ii) Bölge içi mal satışlarından, imha/tasfiye veya lisanslı bertaraf tesislerine teslim edilmek
üzere Bölgeden çıkarılan ve tahlil/numune am acıyla bedelsiz olarak getirilen veya götürülen
mallardan, Özel Hesap Ücreti alınmaz.
iii) Kapalı alan inşaatının tamamlanması, ek yatırım yapılması, üretim konusunda Faaliyet
Ruhsatı sahibi Kullanıcıların üretimde kullanacakları yatırım mallarının girişi, makine ve teçhizatın
yenilenmesine ilişkin mal girişleri veya kapasite artırımına yönelik yeni makine, teçhizat ve ofis
makineleri girişi yatırım ve tesis safhasında yapılan mal girişi olarak kabul edilir. Yatırım ve tesis
safhasında kullanılmak üzere vey a tevsi ve kapasite artırmak amacıyla yurtdışından veya Bölge
içinden satın alınan bu mallardan Özel Hesap Ücreti alınmaz. Yatırım ve tesis kapsamında Özel Hesap
açısından mal girişlerine ilişkin denetim Bölge Müdürlüğünce yapılır.
iv) Yatırım ve tesis saf hasında veya tevsi ve kapasite artırmak amacıyla, yurtdışından Bölgeye
getirilen malların ticarete konu edilerek, bunların Bölgeden yurtdışına çıkarılması, Bölge içinde başka
bir Kullanıcıya satılması veya başka bir Serbest Bölgeye gönderilmesi durumunda s atış bedeli
üzerinden binde 1, Türkiye’ye çıkışı halinde ise faturada yer alan FOB satış bedeli üzerinden alınacak
binde 1 Özel Hesap Ücretini müteakip aynı bedel üzerinden binde 9 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
v) Bölgedeki bina, tesis ve demirbaşları n bakım -onarım veya tamirinde kullanılmak üzere
Kullanıcının kendisine ait olmayan ve yurtdışından bölgelere geçici olarak getirilen araç, gereç ve
ekipmanların 58 inci maddede belirtilen 12 aylık süre içerisinde bölge dışına çıkarılmaması halinde bu
malların CIF değeri üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
vi) Sergilenmek, fuarlarda teşhir edilmek üzere bölgeden Türkiye’ye geçici olarak mal
gönderilmesi, yurt içinden getirilen bir malın evsafına uygun olmaması veya bozuk çıkması gibi
nedenlerle değiştirilmek ya da tamir edilmek üzere mahrecine iade edilmesi halinde Özel Hesap
Ücreti alınmaz. Ancak 58 inci madde gereğince Türkiye’ye çıkarılacak mallardan binde 9 oranında
teminat alınır. Söz konusu malların 12 ay içerisinde bölgeye getirilmemes i halinde, bu teminatlar
çözülerek Özel Hesaba gelir kaydedilir.
vii) Özel Hesap Ücreti ödenerek yurtdışından bölgeye getirilen bir malın evsafına uygun
olmaması veya bozuk çıkması gibi nedenlerle kesin olarak mahrecine iade edilmesi halinde, alınmış
olan Özel Hesap Ücreti Kullanıcının bir sonraki işleminde mahsup edilir. Mahsup edilememesi halinde
kanuni süresi içerisinde iade edilir. Söz konusu malın mahrecine kesin olarak iade edilmeyip
değiştirilmesi veya tamir görmesi sonrasında Bölgeye geri getirilmes i durumunda Özel Hesap Ücreti
alınmaz.
viii) Sergilenmek, fuarlarda teşhir edilmek üzere bölgeden yurtdışına geçici olarak gönderilen
malın Bölgeye geri getirilmesi durumunda Özel Hesap Ücreti alınmaz.
ix) Bölgeden yurtdışına veya yurtiçine satılan malın h erhangi bir nedenle kesin olarak iade
edilmesi durumunda Özel Hesap Ücreti alınmaz. Özel Hesap Ücreti alınmış ise Kullanıcının bir sonraki
işleminde mahsup edilir. Mahsup edilememesi halinde kanuni süresi içerisinde iade edilir.
2) 6/2/2004 tarihinden sonr a Faaliyet Ruhsatı alan imalatçı Kullanıcıların dışındaki Kullanıcılar
ile bu tarihten önce ruhsat almış olup da 6/2/2004 tarihinden sonra Faaliyet Ruhsatı süresini uzatan
imalatçı Kullanıcılar dışındaki Kullanıcılar tarafından gerçekleştirilecek mal harek etlerinde aşağıdaki
esaslar uygulanır:
i) Bu Kullanıcılar tarafından, yurtdışından bölgeye getirilen ve/veya bölgeden Türkiye'ye
çıkarılan mallardan Özel Hesap Ücreti alınmaz.
ii) Bu Kullanıcılar tarafından, yatırım ve tesis safhasında veya tevsi ve kapasi te artırmak
amacıyla getirilenler de dahil olmak üzere yurtdışından getirilerek bölge içinde satılan malların CIF
değeri üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
3) Hem üretim hem de 6/2/2004 tarihinden sonra alım -satım ruhsatı alan Kullanıcıla r
tarafından gerçekleştirilecek mal hareketlerinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
i) Üretim ruhsatı kapsamında Türkiye’den veya yurt dışından getirdiği mallardan ürettiği
ürünlerini kendi bünyesinde bulunan alım -satım ruhsatı kapsamına devretmesi ve alım -satım ruhsatı
kapsamında yurt içine satması halinde, yurt içine satılan malların FOB değerleri üzerinden binde 9
oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
ii) Alım -satım ruhsatı kapsamında binde 1 oranında ücret ödemeden yurt dışından getirdiği
malı, kendi bünyesinde bulunan üretim ruhsatı kapsamına devretmesi halinde, bu malların CIF değeri
üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
4) Fason imalat ile bakım -onarım faaliyetleri ve ileri derecede işçilik işlemlerinde aşağıdaki
esaslar uygulanır:
i) Kullanıcının kendisine ait olan mallar için bölge dışında fason imalat veya ileri derecede işçilik
işlemleri yaptırması halinde bu işlemlerden katma değer üzerinden binde 1 oranında Özel Hesap
Ücreti alınır. Ancak 58 inci madde gereğince Türkiye’ye çıkarılacak mal lardan binde 9 oranında
teminat alınır. Teminat alınan malların 12 ay içerisinde bölgeye getirilmemesi halinde bu teminatlar
çözülerek Özel Hesaba gelir kaydedilir.
ii) Kullanıcının kendisine ait olmayan, fason imalat, bakım -onarım faaliyetleri ve ileri de recede
işçilik işlemleri amacıyla bölgeye geçici olarak getirdiği malların bölgeye giriş ve çıkışında Özel Hesap
Ücreti alınmaz. Söz konusu malların bölgede işçilik gördükten sonra bölgeden nihai çıkışında bölgede
yaratılan katma değer üzerinden binde 1 or anında Özel Hesap Ücreti alınır. Ancak belirtilen
kapsamdaki mallardan kullanıcıların yurtdışından getirerek fason imalat, bakım -onarım faaliyetleri ve
ileri derecede işçilik işlemleri için Türkiye’ye çıkaracağı mallardan 58 inci madde gereğince binde 9
oranında teminat alınır. Teminat alınan malların 12 ay içerisinde bölgeye getirilmemesi halinde bu
teminatlar çözülerek Özel Hesaba gelir kaydedilir.
iii) Kullanıcı firmalar arasında gerçekleşen ticaret kapsamında, fason imalat, bakım -onarım
faaliyetleri ve ileri derecede işçilik işlemleri neticesinde bölgede yaratılan katma değer üzerinden
binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır.
c) Serbest bölgeyi işleten gerçek veya tüzel kişilerle yapılacak sözleşmeler uyarınca tahsil
edilecek Özel Hesap Ücretlerine yönelik hükümler:
1) İşleticilerin yıllık net karları üzerinden alınan sözleşmede belirtilen orandaki kar payları yıl
sonu döviz alış kurundan hesaplanarak ABD Doları cinsinden ait olunan dönemi takip eden yılın 5’inci
ayının son iş günü mesai bitimine kadar,
2) İşletici ve B.K.İ.’lerin, bölgenin işletilmesi veya kurulup işletilmesi ile ilgili faaliyetleri sonucu
tahakkuk eden net aylık gelirleri üzerinden yüzde 4 oranında alınacak ücretler, üçer aylık dönemler
itibarıyla Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının 20 nci günü mesai bitimine kadar,
3) Hazine arazisi üzerinde kurulu serbest bölgelerde Faaliyet Ruhsatı verilmesi uygun görülen
gerçek veya tüzel kişilere bina ve tesisler hariç bu bölgelerdeki Hazine taşınmazlarının kiraya verilmesi
halinde, kira bedeller i 8 inci madde kapsamında yapılan kira sözleşmesinde öngörülen sürelerde
işletici veya B.K.İ. tarafından tahsil edilir. Tahsil edilen kira bedellerinin işletici tarafından yüzde 90'ı,
B.K.İ. tarafından yüzde 63'ü işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmeler inde belirtilen süreler
içerisinde,
4) Hazineye ait bina ve tesisler ile Faaliyet Ruhsatının iptali veya süresinin sona ermesiyle
Hazineye intikal eden bina ve tesislerin işletici veya B.K.İ.’ce kiraya verilmesi halinde tahsil edilen kira
bedellerinin işletici veya B.K.İ. tarafından yüzde 90'ı işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmelerinde
belirtilen süreler içerisinde,
5) Özel mülkiyete ait arazi üzerinde kurulu serbest bölgelerde B.K.İ.’nin kiraya ver diği arazi ve
işyerlerinin tahsil edilen kira gelirlerinden yüzde 4 aylık gelir payı ve sattığı arazi ve işyerlerinden elde
ettiği net gelirlerden yüzde 4 aylık gelir payı, üçer aylık dönemler itibarıyla Ocak, Nisan, Temmuz ve
Ekim aylarının 20 nci günü mesai bitimine kadar,
6) İşletici, B.K.İ. ve Kullanıcıların Yönetmelik hükümlerine, işletme veya kuruluş ve işletme
sözleşmelerine aykırı olarak taahhütlerini zamanında veya hiç yerine getirmemeleri halinde tahsil
edilecek cezai şart, masraf ve faizler tahsili müteakiben,
özel hesaba yatırılır.
7) İşletici veya B.K.İ. ayrı Faaliyet Ruhsatı almak ve ayrı muhasebe kayıtları tutmak kaydıyla
Hazine arazisi üzerinde yaptığı veya yaptırdığı bina ve tesisleri kiraya vermek veya bölgede yapılması
öngörülen faaliyet k onularında faaliyet gösteren kuruluşlara ortak olmak suretiyle elde ettikleri
gelirlerden özel hesaba herhangi bir pay ödemez.
8) Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca ilk kez faaliyete geçecek serbest bölgelerde, bu
bendin (3) numaralı alt bendinde yer al an yüzde 63 oranı Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinin
akdedildiği tarihten itibaren 20 yıl süreyle yüzde 40 olarak uygulanır.
ç) Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen diğer gelirler:
1) Satın alma ve satışlar nedeniyle yapılan sözleşmelerde belirtilen cezai şart, masraf ve faizler,
2) Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüklerince bastırılan ve satış yoluyla dağıtımına karar
verilen her nevi basılı kağıt veya yayınların bedeli,
3) Bölge Müdürlüğü tarafından Kullanıcılara kiralanan araz i ve binalardan elde edilecek kira
bedelinin tamamı,
4) Herhangi bir nedenle Hazineye intikal eden menkullerin satışından, gayrimenkullerin
kullanım hakkının süreli olarak devrinden elde edilecek gelirler,
5) Faaliyet Ruhsatı almak için Genel Müdürlüğe yap ılan müracaatlarda, Genel Müdürlüğün
uygun görüş yazısından sonra 30 gün içerisinde Faaliyet Ruhsatı almaktan vazgeçilmesi halinde
alınacak ücret,
6) Özel mülkiyete ait arazi üzerinde kurulu serbest bölgelerde bina satışları ve üst yapı kullanım
hakkı devirlerinde alınacak ücretler,
özel hesaba yatırılır.
7) Hizmet, Bankacılık ve Sigortacılık Faaliyetlerine İlişkin Özel Hesap Ücretlerine Yönelik
Hükümler:
i) Hizmet Faaliyetleri: Bakım -onarım, fason imalat ve ileri derecede işçilik işlemleri hariç olmak
üzere, 6/2/2004 tarihinden önce Faaliyet Ruhsatı alan Kullanıcıların bölge içi ve bölge dışına hizmet
teslimlerinde binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır. 6/2/2004 tarihinden sonra Faaliyet Ruhsatı
alan imalatçı Kullanıcıların dışındaki Kullanıcılar ile bu tarihten önce ruhsat almış olup da 6/2/2004
tarihinden sonra Faaliyet Ruhsatı süresini uzatan imalatçı Kullanıcılar dışındaki Kullanıcılar tarafından
yapılan hizmet teslimlerinde Özel Hesap Ücreti alınmaz.
ii) Bankacılık ve Sigortacılık Faaliyetleri: 6/2/ 2004 tarihinden önce Faaliyet Ruhsatı alan
bankaların ve sigorta kuruluşlarının faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirlerinden yapmış oldukları
bütün muameleler nedeniyle kendi lehlerine nakden veya hesaben tahakkuk eden paralardan üçer
aylık dönemler itibariyle Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının 20’nci günü mesai bitimine kadar
binde 1 oranında Özel Hesap Ücreti alınır. 6/2/2004 tarihinden sonra Faaliyet Ruhsatı alan banka ve
sigorta kuruluşları ile bu tarihten önce ruhsat almış olup da 6/2/2004’te n sonra Faaliyet Ruhsatı
süresini uzatan banka ve sigorta kuruluşlarından bu ücret alınmaz.
8) Diğer gelirler.
Özel Hesap Ücretleri Bölge Müdürlüklerince hiçbir suretle kasaya gelir tahsil edilemez. Tüm
gelir tahsilatları bankalar nezdinde açılan hesaplar aracılığı ile yapılır.
Madde 42- (Değişik:RG-17/08/2002-24849)
Aşağıdaki hallerde tahsil edilen özel hesap gelirleri iade edilir:
a) Faaliyet ruhsatı almak için yapılan müracaatlarda; Genel Müdürlükçe müracaat
değerlendirildikten sonra faaliyet ruhsatı verilmesinin uygun görülmemesi veya Genel Müdürlüğün
uygun görüş yazısından önce firma tarafından müracaattan vazgeçilmesi halinde yatırılmış olan
ücretin tamamı,
b) (Değişik:RG-22/4/2010-27560) Genel Müdürlüğün uygun görüş yazısından sonra 30 gün
içerisinde Faaliyet Ruhsatı almaktan vazgeçilmesi halinde, 41 inci maddenin (Değişik ibare:RG -
29/1/2022-31734) (ç) bendinin 5 no’lu alt bendinde belirtilen ücret in özel hesaba yatırılmasını
müteakip yatırılmış olan Faaliyet Ruhsatı ücretinin tamamı,
c) (Değişik:RG-22/4/2010-27560) Serbest Bölge Kullanıcılarından peşin olarak tahsil edilen
kira bedellerinden, “Faaliyet Ruhsatı” iptali nedeniyle kira sözleşmesinin f eshedilmesi sonucunda
sözleşmeler gereğince iadesi gereken kira tutarları Kullanıcının aynı konudaki müteakip işleminde
mahsup edilmezse,
d) (Değişik:RG-22/4/2010-27560) Fazla veya yanlışlıkla yatırılan tutarlar ile gerçekleşmeyen
işlemlere ait tutarlar, K ullanıcının aynı konudaki müteakip işlemlerinden mahsup edilmezse, kanuni
süresi içerisinde,
iade edilir.
Madde 43 — (Değişik:RG-03/05/2005-25804)
Özel hesap gelirlerinin 41 inci maddede belirtilen sürelerde kullanı cı, İşletici veya Bölge
Kurucu-İşleticisi tarafından ödenmediğinin veya eksik ödendiğinin tespit edilmesi halinde, aşağıdaki
esaslara göre takip ve tahsil işlemi yapılır:
a) Bu Yönetmeliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin tamamı ile (Değişik
ibare:RG-29/1/2022-31734) (ç) bendinin (3) üncü ve (4) üncü alt bentlerinde yer alan gelirlerden
ödenmeyen döviz bazındaki tutarlara, (Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlık ile İşletici veya
Bölge Kurucu -İşleticisi şirketler arasında akdedilen iş letme sözleşmeleri ile kullanıcılarla yapılan
sözleşme ve protokollerde belirtilen oranlarda gecikme zammı uygulanarak, tebligatın yapıldığı
tarihten itibaren 30 gün içerisinde ana para ve gecikme zammı toplamının döviz bazında ödenmesi
tebliğ edilerek ilgililerden istenir.
b) Bu Yönetmeliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin tamamı ile (Değişik
ibare:RG-29/1/2022-31734) (ç) bendinin (3) üncü ve (4) üncü alt bentleri dışında sayılan gelirlerden
hiç ödenmeyen veya eksik ödenen döviz bazındaki tutarlar, vade tarihlerindeki T. C. Merkez Bankası
döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun belirlediği oranlarda gecikme zammı uygulanarak,
tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde anapara ve gecikme zammı toplamının Türk
Lirası bazında ödenmesi tebliğ edilir ve ilgililerden istenir.
c) İlgililer belirtilen süre içerisinde yapılan tebligata itiraz edebilir, ancak, tebligata itiraz
edilmesi takibatı durdurmaz.
d) Tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde yapılan itirazlar Bölge Müdürlüğünce
veya Genel Müdürlükçe, itirazın yapıldığı tarihi takip eden 30 günde değerlendirilerek karara bağlanır.
e) Tebligatın yapıldığı ta rihten itibaren 30 gün içerisinde ilgililer tarafından özel hesaba
ödeme yapılmaması veya eksik ödeme yapılması halinde, ödenmeyen tutarların takip ve tahsili için,
Bölge Müdürlüğünce serbest bölgenin bulunduğu yerdeki vergi dairesine bildirimde bulunulur.
f) Vergi dairesine yapılacak bildirimde;
1) Alacağın ödenmesi için yapılan tebligatın tarihi belirtilir.
2) İlgililerden ödenmesi istenilen alacak tutarı Türk Lirası bazında ise, bu tutarın ana para ve
faizi ayrı ayrı gösterilir. Döviz bazında ödenmesi is tenilen tutar ise, verilen 30 günlük sürenin bitim
tarihindeki T. C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle ana para
ve faiz tutarı ayrı ayrı gösterilerek, takip ve tahsili gereken tutarlardan sadece asli nitelikteki
alacaklara gecikme zammı uygulanacağı bildirilir.
3) Özel hesap gelirlerini ödemeyen gerçek kişi ise nüfus cüzdanının, tüzel kişi ise Türkiye
Ticaret Sicil Gazetesinin, yabancı şahıs ise pasaportunun Bölge Müdürlüğünce onaylı fotokopisi
gönderilir.
4) (Değişik:RG-16/07/2007-26584) Vergi dairesince tahsil edilen ana para ve faiz tutarlarının
tamamının bölgelerdeki özel hesap gelirlerinin tahsilatını yapan bankalar nezdindeki özel hesaba
aktarılması için ilgili hesap numarası belirtilir.
g) (Değişik:RG-16/07/2007-26584) Vergi dairesince yapılan tahsilatların tamamı bölgeler
nezdindeki ilgili bölge müdürlüğünün özel hesabına tahsilatı takip eden hafta içinde aktarılır.
Madde 44 — (Başlığıyla birlikte değişik: RG-03/05/2005-25804)
Bölge Müdürlüklerince, bir sonraki yıl için hazırlanacak tahmini özel hesap gelirlerine ilişkin
bilgiler en geç haziran ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe intikal ettirilir. Genel Müdürlüğün gelir
tahminleri ile revize işlemleri yapılan Bölge Müdürlükleri tekliflerinden oluşan gelir tahminleri
Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanın onayına sunulur. Bu gelir programının bir örneği Maliye
Bakanlığına gönderilir.
Madde 45 – (Mülga:RG-03/05/2005-25804)
İKİNCİ BÖLÜM
Kira Tarifeleri ve Kira Sözleşmeleri
Madde 46- (Değişik:RG-07/08/2002-24849)
Serbest bölgelerde işletici veya B.K.İ. tarafından önerilen kira tarifelerini onaylamaya,
artırmaya, azaltmaya, taksitlendirmeye veya mevcut tarifeler üzerinde değişiklik yapmaya Genel
Müdürlük yetkilidir.
Kullanıcılarla İşletici veya B.K.İ. arasında akdedilen kira sözleşmelerinde aşağıdaki şartları
içeren hükümler de yer alır:
a) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Kira sözleşmeleri, kullanıcıya daha önce verilen Faaliyet
Ruhsatında öngörülen süreden daha uzun bir süre için akdedilemez. Faaliyet Ruhsatının süresinin
sona ermesi veya iptali halinde, tarafların birbirlerine feshi ihbarda bulunmaları sure tiyle kira
sözleşmeleri feshedilir. Ancak, Faaliyet Ruhsatının süresi sona eren veya Faaliyet Ruhsatı iptal edilen
kullanıcıya verilecek tahliye süresinde, kullanıcının kira ödeme yükümlülüğü devam eder. Kullanıcı
tarafından peşin ödenmiş kiradan veya kira sözleşmesinde belirtilen depozitodan, işleyen süreye ve
tahliye süresine ait kira, kullanıcının önceki dönemlere ilişkin kira borçları ve yapılması gereken tamir
ve sair giderler indirilerek bakiye miktar kullanıcıya iade edilir. Kullanıcının borçlu kalma sı halinde
gerekli kanuni yollara başvurulur. Kullanıcı, fesih işlemini müteakip kendisine ait mal ve eşyaları
beraberinde götürmediği takdirde bu mal ve eşyalar hakkında 52 nci madde hükümleri uygulanır.
b) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Kiralanan parseller üzerinde kullanıcılar tarafından yaptırılan
bina, hangar, depo, ambar, fabrika gibi bilumum üstyapılar; menkuller hariç tutulmak suretiyle,
üstyapının bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptaliyle birlikte Hazineye
intikal eder.
c) (Değişik:RG-9/2/2023-32099) Faaliyet Ruhsatı ve sözleşme süresinin hitamında 25 inci
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca işletilmesi İşletici veya B.K.İ.’ye bırakılan bina ve tesisler
ya da bu bina ve tesislerin üzerinde bulunduğu parseller; kul lanıcının aynı bina ve tesiste faaliyetine
ara vermeden devam etmek istemesi halinde ve yeniden Faaliyet Ruhsatı almış olması kaydıyla, aynı
kullanıcıya öncelikli olarak kiralanır. Kullanıcının; faaliyetine yatırımcı kullanıcı statüsünde devam
etmesi halin de kullanım hakkı devir bedelinin ödenmesini müteakip parsel için açık alan kira
sözleşmesi, faaliyetine kiracı kullanıcı statüsünde devam etmesi halinde bina ve tesis için kapalı alan
kira sözleşmesi akdedilir.
d) Kullanıcı, kiraladığı parselde yangın ve diğer tehlikelere karşı gerekli önlemleri almak ve
buradaki bina ve tesislerin yangına karşı sigortalarını yaptırmak zorundadır.
e) Kullanıcı, kiraladığı yere giren ve çıkan bütün mallardan sorumlu olup, Yönetmelik
hükümlerine uymakla yükümlüdür.
BEŞİNCİ KISIM
Kambiyo, Bankacılık, Sigortacılık Ve Diğer Hizmetler
BİRİNCİ BÖLÜM
Kambiyo, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmetleri
Madde 47- (Değişik birinci fıkra:RG-22/4/2010-27560) Bölgedeki faaliyetlerle ilgili olarak mal
bedelleri, Özel Hesap, hizmet ve i şçi ücretleri ile ikramiyeleri ve kiralara ilişkin ödemeler dövizle
yapılır. Bölgede Türk Lirası ile yapılan ödemeler hakkında 16/8/1985 tarih ve 85/9801 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararında belirtilen esaslar uygulanır.
Bölgede yatırımda bulunan Türkiye dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler, sermayelerinin
nakdi kısmını döviz olarak getirirler.
Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı sermaye kuruluşları veya Türkiye dışında yerleşik
gerçek ve tüzel kişiler, Bölgeye döviz olarak getirdikle ri nakdi, ayni ve gayrimaddi haklarla ilgili
sermayelerini ve bunlardan elde ettikleri her türlü kazanç ve iratlarını satış ve/veya tasfiye
bedellerini, istediklerinde Türkiye'nin diğer kesimlerine ve yurtdışına transfer etmekte serbesttirler.
Ancak bu kiş iler, transfer edecekleri kıymetleri Bölge Müdürlüğüne bildirmekle ve bu kıymetlerin
kendilerine aidiyetlerini tevsik etmekle yükümlüdürler.
Türkiye'de yerleşik kişilerin Bölgeye ihraç etmiş oldukları nakdi sermayenin ve yatırımlardan
elde edilen her türlü kazanç ve iratların, satış ve/veya tasfiye bedellerinin Türkiye'nin diğer
kesimlerine transferi serbest olup, ayni sermayenin ihracı ise Müsteşarlığın iznine tabidir. Sözkonusu
nakdi ve ayni sermayenin ve yatırımlardan elde edilen her türlü kazanç ve irat ların, satış ve/veya
tasfiye bedellerinin yurtdışına ihracı ise serbesttir.
Madde 48 - Bölgede bulunan banka -kıyı bankacılığı hariç - ve sigorta şirketleri genel
hükümlere göre faaliyet gösterirler.
Bölgedeki bankalar, Bölgedeki faaliyetleriyle ilgili olarak öncelikle Kullanıcılara kredi verirler.
(Mülga son fıkra:RG-22/4/2010-27560)
İKİNCİ BÖLÜM
Yükleme ve Boşaltma Hizmetleri İle Diğer Hizmetler
Madde 49- Bölgeye gelen malların yükleme, boşaltma ve taşıma hizmetleri, İşletici veya B.K.İ.
tarafından yapılır. İşletici veya B.K.İ.'nin olmadığı Bölgelerde bu hizmetler Bölge Müdürlüğünün bilgisi
dahilinde diğer özel kişi veya kuruluşlara da yaptırılabilir.
Anılan hizmetlerin özel kişi veya kurul uşa yaptırılması halinde, Bölge Müdürlüğü, İşletici veya
B.K.İ. ile bu kişi veya kuruluş arasında bir sözleşme akdedilir. İşletici veya B.K.İ.'nce hazırlanan
"Serbest Bölge Hizmet Tarifesi", Bölge Müdürlüğünün de görüşü alınarak Genel Müdürlükçe
onaylanır. Hizmet ücretlerinin tahsiline dair usul ve esaslar, bu tarifede belirlenir.
Madde 50- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bölgede sigortacılık, nakliye acenteliği, gümrük müşavirliği, yeminli mali müşavirlik, serbest
muhasebeci mali müşavirlik, serbest muhasebecilik ve eksperlik gibi hizmet faaliyetleri ile Genel
Müdürlükçe uygun görülecek diğer hizmet faaliyetleri, “Faaliyet Ruhsatı” alınarak yürütülebileceği
gibi, Bölge Müdürlüğünden temin edilecek “Giriş İzin Belgesi” ile de yerine getirilebilir.
ALTINCI KISIM
Çeşitli Hükümler
Madde 51 - Bölge ile ilgili olarak; ruhsat, izin ve hizmet ile ücretler hakkındaki itiraz ve
şikayetler aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Ruhsat ve İzin İle İlgili İtiraz ve Şikayetler;
"Faaliyet Ruhsatı", "Giriş İzin Belgesi" ve "İnşaat Ruhsatı" gibi ruhsat ve izinler hakkındaki
itiraz ve şikayetler Genel Müdürlüğe yapılır.
b) Hizmet ve Ücretlerle İlgili İtiraz ve Şikayetler;
Hizmetleri veren İşletici veya B.K.İ. ile ilgili itir azlar Kullanıcılar tarafından itiraz ve şikayet
konusu olaya muttali olunduğu tarihten itibaren en geç üç gün içinde ilgili Bölge Müdürlüğüne yapılır.
İnceleme konusu yapılan itiraz ve şikayetlerin gerçek ve inandırıcı olduğu kanaatine varılması
üzerine, d urum İşletici veya B.K.İ. yetkililerine aksettirilir ve bu husustaki cevaplara ve (Değişik
ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlık ile İşletici veya B.K.İ. arasında akdedilen sözleşme hükümlerine
göre tekrar incelemesi yapılır. İtiraz ve şikayetin haklı bulun ması halinde yapılan işlemin düzeltilmesi
veya yerine getirilmeyen bir hizmet varsa, bunun yapılması İşletici veya B.K.İ.'den yazılı olarak talep
edilir. İşletici veya B.K.İ. tarafından bu uyarıya uyulmaması halinde, Bölge Müdürlüğünce gerekli
önlemler alınır ve durum (Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlığa duyurulur.
Madde 52- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-9/2/2023-32099)
Arazisi Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan serbest bölgelerde; Faaliyet Ruhsatın ın süresinin
sona ermesi veya iptali halinde, üstyapıyı Kanunun ek 5 inci maddesi gereğince tahliye etmesi
gereken kullanıcılara Genel Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla olmamak üzere tahliye süresi
verilir. Kullanıcının tahliye süresini uzatma taleb i, tahliyeye konu malların listesi ile birlikte Bölge
Müdürlüğüne yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya B.K.İ.’ nin görüşü
ile birlikte Genel Müdürlüğe iletir. Verilecek ek süreler de dahil olmak üzere tahliye süresi hiçbir
şekilde altı ayı geçemez. Tahliye süresi içerisinde üstyapının kullanıcı tarafından tahliye edilmesi
esastır. Tahliye süresinin sonunda kullanıcıya ait olup üstyapıdan çıkarılmayan mallar üzerinde
kullanıcının her türlü ta sarruf yetkisi kalkar. Bu malların sayım ve tespit yapılıncaya kadar bulunduğu
yerde aynen muhafazasını teminen, Bölge Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile Gümrük İdaresi
tarafından gerekli tedbirler alınır.
Birinci fıkra uyarınca verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmamış mallar, tahliye
süresinin sona erdiği günü takip eden bir ay içinde, Serbest Bölge Müdürünün başkanlığında, Serbest
Bölge Gümrük Müdürlüğü, Serbest Bölge Gümrük Muhafaza Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile
gerektiğinde di ğer ilgili kamu kurumları ve mahalli meslek kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla
oluşturulacak bir komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılarak tutanağa bağlanır. Bu mallar üzerinde
haciz veya satılamaz, devredilemez, rehin, ipotek gibi şerhler varsa, bu haciz veya şerhler; komisyon
tarafından tutulacak sayım ve tespit tutanağına istinaden kalkmış sayılır. Komisyon tarafından
tutanağa bağlanan mallar; Kanunun ek 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 27/10/1999 tarihli
ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre ve 25/6/2013 tarihli ve 28688 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tasfiye Yönetmeliğinde düzenlenen usul ve esaslar çerçevesinde tasfiye
edilmek üzere ilgili tasfiye işletme müdürlüğüne teslim edilir. Tasfiye edilen malların satış bedeli
hakkında 4458 sayılı Kanunun 180 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanmaz. Bu malların satış
bedelinden gümrük vergileri, hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar, satış için yapılmış
masraflar düşüldükten sonra bakiye bedel hak sahiplerine dağıtılm ak üzere ilgili icra müdürlüklerine
gönderilir. İcra müdürlüklerince yapılacak dağıtımdan sonra varsa artan para, Faaliyet Ruhsatı süresi
sona eren veya iptal edilen kullanıcı adına emanet hesabına alınır ve talep etmesi halinde kendisine
ödenir.
Özel araz ili serbest bölgelerdeki kullanıcılara, Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya
iptali halinde Genel Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla olmamak üzere tahliye süresi verilir.
Kullanıcının tahliye süresini uzatma talebi, tahliyeye konu malların listesi ile birlikte Bölge Müdürlüğü
üzerinden Genel Müdürlüğe yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya
B.K.İ.’nin görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe iletir. Verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan
çıkarılmayan mallar b ölgede terk edilmiş sayılır. Bu mallar, ikinci fıkrada belirtilen şekilde
oluşturulacak komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılmak suretiyle tutanağa bağlanır ve 4458 sayılı
Kanunun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca tasfiye edilme k üzere ilgili tasfiye
işletme müdürlüğüne teslim edilir.
Tasfiye edilecek malların taşınmasında İşletici veya B.K.İ.’nin mevcut imkanlarından yararlanılır.
Tasfiye edilecek mallar, tasfiye gerçekleşene kadar başka bir açık veya kapalı depolama alanında
muhafaza edilebilir. Uygun depolama koşullarının mevcut olmaması nedeniyle, tasfiye edilecek malda
meydana gelecek eskime, bozulma, çürüme veya değer kaybı gibi durumlar için Bakanlık ve İşletici
veya B.K.İ. sorumlu tutulamaz.
Tasfiye edilecek malların, tasf iye işlemi gerçekleşmeden önce kullanım süresinin dolması,
eskime, bozulma, çürüme gibi nedenler sonucunda ekonomik değerini yitirmesi, sağlığa veya çevreye
zararlı olduğunun anlaşılması veya diğer yollarla tasfiye edilememiş olması halinde; bu mallar
37 nci madde hükümlerine göre imha edilir.
Genel Müdürlük, birinci ve üçüncü fıkralar kapsamında tahliye süresi verme ve bu süreyi
uzatma yetkisini Bölge Müdürlüğüne devredebilir.
Madde 53 - Kullanıcılar ile İşletici veya B.K. İ. veya Bölgede faaliyet gösteren diğer kişi ve
kuruluşlar arasındaki Toplu İş Sözleşmesi üzerinde çıkacak menfaat uyuşmazlıkları dışında kalan iş
ilişkilerinden doğan ihtilafların halli için, Bölge Müdürlüğüne müracaat edilerek, ihtilaflar uzlaşma
yoluyla çözümlenebilir.
İhtilafların Bölge Müdürlüğü nezdinde uzlaşma yoluyla çözümlenmesi halinde, bu durum bir
tutanakla tesbit olunur ve bu tutanağın birer örneği taraflara verilir. Tutanağın bir örneği de Bölge
Müdürlüğünde alıkonulur.
Madde 54- Yönetmelikle tayin edilmiş sürelere ilişkin hükümlerin uygulanmasında, zorlayıcı
sebepler veya beklenmeyen haller dikkate alınarak, Genel Müdürlükçe tesbit edilecek esas ve
usüllere göre süre değişimi yapılabilir.
Madde 55 - Deniz ve hava limanlarında ayrılarak, Bölgeye dahil edilen yerlerin tabi olacağı
genel esaslar için de Yönetmelikteki hükümler uygulanır. Ayrıca bu yerlerin özel şartlarına göre gerekli
görüldüğü hallerde (Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlıkça ilave esaslar belirlenir.
Madde 56 - Dış ticaret faaliyetlerinin arttırılmasına katkıda bulunmak amacıyla;
- Yabancı müteşebbislerle temasları sağlamak ve geliştirmek,
- Uluslararası istatistiki değerleri aktarmak,
- Know-how, lisans ve işbirliği önerilerine ilişkin bilgi iletmek,
- Sanayileşmiş ülkelerdeki firmalar ve bu ülkelerdeki dış ticaret politikaları hakkında bilgi
aktarımı sağlamak,
gibi konularda yapılabilecek bilgilendirme hizmetleri için, başta uluslararası bilgi bankaları
olmak üzere, çeşitli ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlardan sağlanan veriler, Genel Müdürlükçe
Kullanıcılara iletilebilir.
Madde 57- İşletici veya B.K.İ.'nin bulunmadığı Bölgelerde Yönetmelikle verilen görevler, Bölge
Müdürlüklerince yürütülür.
Madde 58- (Değişik:RG-22/4/2010-27560)
Bakım-onarım veya tamir gibi nedenlerle bölgeye geçici olarak gelen, Kullanıcının kendisine
ait olmayan mallar ile araç, gereç ve ekipmanlar bölgelerde 12 aydan fazla kalamaz.
Kullanıcıların defter ve belgelerinde kayıtlı demirbaş ve yatırım mallarının bakım -onarım gibi
nedenlerle bölgeden Türkiye’ye geçici olarak çıkarılması sırasında bu malların defter ve belgelerde
kayıtlı değerleri üzerinden binde 9 oranında teminat alınır.
Fason imalat, bakım -onarım ve ileri derecede işlem görmek üzere bölgeden Türkiye’ye
çıkarılan malların FOB değerleri üzerinden binde 9 oranında teminat alınır.
Sergilenmek veya fuarlarda teşhir edilmek üzere bölgeden Türkiye’ye geçici olarak gönderilen
mallar ile Türkiye’den satın alınarak bölgeye getirilen ancak, sipariş ve evsafına uygun olmadığı için
değiştirilmek veya işlem görmek üzere bölgeden Türkiye’ye çıkarılan malların FOB değerleri üzerinden
binde 9 oranında teminat alınır.
Teminat olarak Türk Lirası, döviz, banka teminat mektubu, devlet tahvili ve hazine bonosu
kabul edilir. Türk Lirası ve döviz olarak alınan teminatlar Bölge Müdürlüklerine ait tali hesapların
bulunduğu bankalarda açılan geçici teminat hesaplarında toplanır. Ancak teminat mektubu, devlet
tahvili ve hazine bonosu Bölge Müdürlüğü kasalarında muhafaza edilir. Alınan teminatlar bölge dışına
geçici olarak çıkarılan malların bölgeye girişinde Bölge Müdürlüğünün talimatıyla iade edilir. Teminata
bağlanan malların geri gelmemesi halinde teminat çözülür ve bu tutarlar özel hesaba gelir kaydedilir.
Madde 59- Daha önce çıkarılmış olan;
- 12 Ekim 1985 tarih ve 18896 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan Mersin Serbest Bölgesi
Yönetmeliği ve Antalya Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
- 30 Ekim 1988 tarih ve 19974 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan Ege Serbest Bölgesi
Yönetmeliği,
- 13 Mayıs 1990 tarih ve 20517 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Atatürk Hava
Limanı Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
- 5 Eylül 1990 tarih ve 20626 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan Adana -Yumurtalık
Serbest Bölgesi Yönetmeliği,
- 12 Şubat 1991 tarih ve 20784 numaralı resmi Gazete'de yayımlanan İstanbu l-Trakya Serbest
Bölgesi Yönetmeliği,
- 11 Mart 1991 tarih ve 20811 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan Trabzon Serbest Bölgesi
Yönetmeliği,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce B.K.İ. ve İşleticilerle imzalanmış
olan:
- Mersin Serbest Bölgesinin MESBAŞ -Mersin Serbest Bölge İşleticisi A.Ş. tarafından
10.10.1986 tarihinden 10.10.2006 tarihine kadar işletilmesine dair,
- Antalya Serbest Bölgesinin ASBAŞ-Antalya Serbest Bölge İşleticisi A.Ş. tarafından 10.10.1986
tarihinden 10.10.2006 tarihine kadar işletilmesine dair,
- Ege Serbest Bölgesinin ESBAŞ -Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. tarafından
30.10.1989 tarihinden 30.10.2019 tarihine kadar kurulup işletilmesine dair,
- Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesinin TAYSEB-Toros Adana Yumurtalık Serbest Bölge Kurucu
ve İşleticisi A.Ş. tarafından 12.12.1990 tarihinden 12.12.2020 tarihine kadar kurulup işletilmesine
dair,
- Trabzon Serbest Bölgesinin TRANSB AŞ-Trabzon Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.
tarafından 10.07.1991 tarihinden 10.07.2010 tarihine kadar kurulup işletilmesine dair,
Sözleşmelerde yer alan lehte hükümler, sözkonusu sözleşmelerin süresi sonuna kadar saklıdır.
Geçici Madde 2 - Bu Yönetm eliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan "Faaliyet
Ruhsatları"nda yer alan hükümler saklıdır. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar "Faaliyet
Ruhsatı" almış olan Kullanıcılar, talep ettikleri takdirde Yönetmeliğin 11'nci maddesinin 4'üncü ve
5'inci fıkralarındaki haklardan yararlandırılırlar.
Geçici Madde 3 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar başlamış işlemlere, ilgili
bulundukları Serbest Bölge Yönetmeliğindeki hükümlere göre devam edilir. Bu Yönetmeliğin lehte
olan hükümleri, başlamış olan işlemlere de uygulanır.
Geçici Madde 4 – (Ek:RG-22/4/2010-27560)
12/11/2008 tarihli ve 5810 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle Kanuna eklenen geçici maddenin
yürürlüğe girdiği 25/11/2008 tarihinden önce serbest bölgelerde halen geçerli Faaliyet Ruhsa tı
bulunan yatırımcı Kullanıcılara kiralanan arazi, arsa, ve binalardan Hazinenin mülkiyetinde
bulunanların ruhsat ve kira süresi, (Değişik ibare:RG-25/4/2020-31109) Bakanlığa müracaat edilmesi
halinde, Faaliyet Ruhsatı ve kira süresinin başlangıç tarihi esas alınmak suretiyle 49 yıla kadar
uzatılabilir.
Yatırımcı Kullanıcıların Faaliyet Ruhsatı süresi, üretim faaliyeti için 45 yıl, diğer faaliyet
konuları için ise 30 yıldır. Kiracı Kullanıcıların Faaliyet Ruhsatı süresi üretim faaliyeti için 20 yıl, diğer
faaliyet konuları için 15 yıldır.
Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde üretim konusu dışında Faaliyet Ruhsatına sahip
yatırımcı Kullanıcıların üretim konulu yeni Faaliyet Ruhsatı alarak veya konu değişikliği yaparak aynı
binada üretim faaliyetinde bulunmaları halinde, bu Faaliyet Ruhsatının süresi 45 yıldır. Üretim konulu
Faaliyet Ruhsatının başlangıç tarihi ilk Faaliyet Ruhsatının başlangıç tarihi olup, bina üretim ruhsatına
bağlanır.
Faaliyet Ruhsatı süresi bitmek üzere olan ve ara vermeksizin faaliyetine devam etmek isteyen
Kullanıcılar, Faaliyet Ruhsatı süresi dolmadan önce, Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen
esaslar çerçevesinde müracaat eder. Müracaatın uygun bulunması halinde, Faaliyet Ruhsatının sona
erdiği tarihten itibaren başlamak üzer e aynı numarayla yeni bir Faaliyet Ruhsatı düzenlenir. Bu
kullanıcıların Faaliyet Ruhsatı süreleri, yukarıda belirtilen sürelere bağlı olarak, Faaliyet Ruhsatı
başlangıç tarihleri esas alınmak suretiyle hesaplanır.
6/2/2004 öncesi Faaliyet Ruhsatı alan ima latçı Kullanıcılar dışındaki Kullanıcıların bölgelerde
gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, 6/2/2004 tarihi itibarıyla faaliyet
ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstesn adır. Bu
Kullanıcılar, bahse konu sürenin sona ermesi itibarıyla Yönetmeliğin 41 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi ile (Değişik ibare:RG-29/1/2022-31734) (ç) bendinin yedinci alt
bendinde belirtilen Özel Hesap Ücretindeki esaslara tabi olurlar. Bu Kullanıcıların 6/2/2004 tarihinden
sonra Faaliyet Ruhsatı süresi uzatmaları halinde bu ruhsatlar Özel Hesap uygulamaları açısından
6/2/2004 tarihinden sonra alınan imalat dışı ruhsatlarla aynı esaslara tabidir. Faaliyet Ruhsatı
müracaat ücreti, Faaliyet Ruhsatının yeniden düzenlenmesinde uygulanacak kriterler ve ücretler ile
bu madde çerçevesinde Faaliyet Ruhsat sürelerinin uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar Genel
Müdürlükçe belirlenir.
Geçici Madde 5 – (Ek:RG-22/4/2010-27560)
Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde düzenlenen “Araç Giriş Kartı” ile “Ziyaretçi Araç Giriş
Kartı” uygulaması 1/6/2010 tarihinde başlar.
Madde 60- Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 61- (Değişik:RG-25/4/2020-31109)
Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
_______________________
(*) Bu Yönetmelikte Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'na verilen görevler 4059 Sayılı Kanun
ile Dış Ticaret Müsteşarlığı'na devredilmiştir.