Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 1990-01-02
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/35920
SERBEST MUHASEBECİ,
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR ÜCRETLERİNİN ESASLARI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
MADDE 1 - Bu
Yönetmeliğin amacı; 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 46 ncı maddesinde tanımlanan
muhasebecilik ve müşavirlik
ücretlerini düzenlemektir.
MADDE 2 - Bu
Yönetmelikte; ücretin tanımı, ücret tarifelerinin tespit ve ilanı, ücretin
doğrudan ya da takipli olarak tahsili ve bu işlerle ilgili diğer hususlar
düzenlenmiştir.
MADDE 3 - Bu
Yönetmelik, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 50 nci maddesi hükmüne
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 - Bu
Yönetmelikte geçen;
Kanun
:
3568 sayılı Serbest
Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanununu;
Bakanlık
:
Maliye ve Gümrük
Bakanlığını,
Bakan
:
Maliye ve Gümrük Bakanını,
Geçici
Kurul
:
Kanunun Geçici 4 üncü
maddesi ile ilgili Yönetmelik
uyarınca kurulan Geçici Kurul'u;
Odalar
:
Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler Odasını,
Meslek
Mensubu
:
Serbest Muhasebeci, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşaviri;
Ücret
:
Kanunun 46 ncı maddesinde tanımlanmış
olan muhasebecilik ve müşavirlik hizmeti karşılığı alınan para ve parayla
ifade edilen değerleri;
Tarife
:
Kanunun 46 ncı ve 50/i
maddesine göre; çeşitli belge düzenlenmesi, işlem yapılması, tasdik, denetim
ve danışmanlık hizmetleri dolayısıyla alınacak en az ücretleri gösteren
listeyi;
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ücret Tarifesi
MADDE 5 -
Serbest muhasebecilerin, serbest muhasebeci mali müşavirlerin ve yeminli mali
müşavirlerin belge düzenlenmesi, işlem yapılması, tasdik, denetim ve
danışmanlık hizmetleri dolayısıyla alacakları en az ücretlerin yer aldığı
listedir.
Tarife, her yıl odalarca yeniden düzenlenip Geçici
Kurul'a yollanır. Geçici Kurul, takvim yılının son ayında bir sonraki yıl
uygulanacak tarifeyi ilan eder. Yeni tarife kesinleşinceye kadar eski tarife
uygulanır.
MADDE 6 -
Tarife tespitinde danışmanlık, denetim, tasdik hizmetleri ve belge düzenlenmesi
için ayrı ayrı tarife grupları tespit edilmesi zorunludur.
Tarifede, hizmetin bir başka meslek mensubu
aracılığıyla yapılması halinde, o meslek mensubunun, hizmeti asıl yapan meslek
mensubundan alacağı ücretin oranı da belirtilir.
Tahkim, bilirkişilik ve tasfiye memurluğu ile yargı
mercilerinin vereceği görevler ve benzeri durumlarda tarifedeki ücretler esas
alınır.
MADDE 7 -
Bir yılın tarifesinin hazırlanmasına önceki yılın Eylül ayında odalarca
başlanır. Odalar; hazırladıkları yeni tarifeleri Ekim ayı sonuna kadar Geçici
Kurul'a yollarlar. Geçici Kurul, Kasım ayı sonuna kadar tarifeyi bütün ülke
için bir tek ya da bölgelere göre birden çok tarife olarak düzenler ve
Bakanlığa gönderir. Bakanlık bu tarifeleri aynen veya gerekli gördüğü
değişikliklerle tasdik eder ve Resmi Gazete'de yayımlar.
Yeni kurulan odalar ayrıldıkları odanın tarifesini
uygularlar.
MADDE 8 -
Tarifeler hazırlanırken; odalarca ve Geçici Kurul'ca aşağıdaki ilkelere uyulur:
Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali
müşavirler ve yeminli mali müşavirler için ayrı ayrı tarife hazırlanır.
b) Tarifelerde; danışma, denetim, tasdik ve belge
düzenleme hizmetleri için ayrı ücretler tespit edilir.
c) Tarifeler düzenlenirken Kanunun 2 nci maddesinde
sayılmış hizmetler ayrı ayrı nazara alınır.
d) Tarifelerde denetim ücretleri denetim çeşitlerine
göre kademelendirilir.
e - Tarifelerde;
aa - Münferit ya da şirket şeklinde firmalara göre;
bb - Hizmet-imalat ve inşaat faaliyetlerine göre;
cc - İşyeri ve şubeleri sayısı, yardımcı defter
sayısı, işlem hacmine göre;
dd - Hizmetin işyerinde ya da meslek mensubunun
bürosunda yapılmasına göre;
ee - Bilgisayarla ya da elle kayıt yapılmasına göre,
ücret farklılaştırılması yapılır.
MADDE 9 -
Tarifedeki ücretler tespit edilirken, eleman / saat esasına göre hizmetlerin
maliyeti, o bölgedeki genel ücret düzeyi ve yaşama standardı gözönünde
tutulur.
Tarifelerde genel ilke olarak yüzde oranı biçiminde
ücret belirlenemez. Ancak, hizmetin özelliğine göre tarifelerdeki ücret, işin
yüzdesi olarak belirlenebilir.
MADDE 10 -
Bir yıl sonra uygulanacak ücretlere ait tarife, en geç önceki yılın Aralık
ayının 20'sine kadar Resmi Gazete ile ilan olunur.
Kesinleşmiş tarifeler, ilgili odalarca da ayrıca ilan
tahtalarına asılmak suretiyle ilan olunur.
MADDE 11 -
Ücretin tespitinde tarifeye uyulması zorunludur. Tarifedeki asgari miktar
altında kalan ücretle çalışmak yasak olup; aksine hareket disiplin cezasını
gerektirir. Meslek mensupları, ücretsiz işlem yapamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Muhasebecilik ve Müşavirlik Ücreti
MADDE 12 -
Meslek mensubu ücreti, serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali
müşavirler ve yeminli mali müşavirlerce yapılan hizmetler karşılığı alınan
meblağları ifade eder.
Meslek mensubu ücretleri; meslek mensupları ile iş
sahipleri arasında serbestçe kararlaştırılır.
Meslek mensubu, tarifedeki belgeleri düzenlemek ve
işleri yapmakla, ücretin tümünü hak eder.
MADDE 13 -
Meslek mensubu ücret sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve belli bir
meblağı kapsaması şarttır. Ücret sözleşmesine, yapılan hizmet karşılığı meslek
mensubuna ortaklık payı verileceğine dair hüküm konulamaz.
Ücret sözleşmesinin sözlü yapıldığının belirlenmesi
durumunda, meslek mensubu, hakkında disiplin cezası uygulanır.
Yabancı firmalarla sözleşmelerin yabancı dilde ve
yabancı paralı yapılması mümkündür. Bu takdirde; sözleşmenin yapıldığı andaki
döviz kuruna göre tarifedeki en az ücret kontrolü yapılır.
MADDE 14 -
Ücret sözleşmeleri münferit ya da süreli olarak yapılabilir. Süreli
sözleşmelerin en az bir yıllık olması şarttır.
Sözleşmeler; ait oldukları işlemleri ve bunlara ait
süreleri kapsayıp; diğer işlem ve sürelere uygulanamaz. Bu durumda, yeni
sözleşme yapılması gerekir.
Ücret sözleşmelerine; ücrete mahsuben avans
verileceğine, iş sahibi adına yapılacak giderlerin sonradan iş sahibinden
tahsil edileceğine vesair hususlara dair özel hükümler konulabilir.
MADDE 15 - Ücret
sözleşmelerinin, kural olarak belli bir miktarı içermesi gerekir. Ücretin
belirlenmesi için; meslek mensupları iş sahiplerine ücret tespit soru belgesi
uygulaması yapabilir. Sözleşmelerde hangi iş için, hangi şartlarla, ne miktar
ücret alınacağı açıkça belirtilir.
MADDE 16 -
Bürolarda ücret sözleşmesi, büroyu oluşturan meslek mensuplarından birisi ile
yapılabilir. Ortaklıklarda ücret sözleşmesi, ortaklık statüsüne göre
yetkililerce imzalanır.
MADDE 17 -
Üzerine aldığı bir işi, haklı bir sebep olmaksızın bırakan meslek mensubu,
hiçbir ücret talep edemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Buna
avanslar da dahildir.
Sözleşmenin iş sahibince feshi halinde, meslek
mensubunun ücretinin tamamının ödenmesi gerekir. Şu kadar ki; meslek mensubu,
bu duruma kendi kusur ve ihmali ile yol açmış ise ücret ödenmez. Anlaşmaya göre
peşin verilmesi gereken ücret ya da avans ödenmezse, meslek mensubu işe
başlamak ya da işi sürdürmek zorunda değildir.
Bu durumlarda iş; meslek mensupları arasında devir ve
teslim edilir ya da iş sahibine geri verilir.
MADDE 18 -
Meslek mensubu; işyeri merkezi dışındaki işler ve işlemleri, anlaştığı o
yerdeki diğer meslek mensuplarına yaptırabilir. Böyle bir durumda; iş
sahibinden sözleşmeyle belirlemiş ücrete ek bir ödeme talep edilmez.
Ücretin paylaşılması, tarifedeki esaslara göre
yapılır. Bu esaslara aykırı sözleşme ile diğer yerdeki meslek mensubunun ücreti
azaltılamaz, fakat arttırılabilir.
Bu durumda meslek mensupları, işin o kesiminden
müşterek ve müteselsil sorumludurlar.
MADDE 19 -
İş sahibi; zorunlu durumlarda, meslek mensubunun faaliyetine başka meslek
mensuplarını katmak isterse sözleşme yaptığı meslek mensubunun olurunu almak
zorundadır. Ancak; böyle bir durumda, iş sahibi, sözleşmedeki ücretin
azaltılmasını ya da yeni meslek mensubu ile paylaşılmasını isteyemez.
Muvafakat, bu konudaki yazılı istemden itibaren bir
hafta içinde verilmezse ya da bu süre cevapsız geçerse, sözleşme sona ermiş
sayılır ve iş sahibi, başka bir meslek mensubu ile yeni bir sözleşme yapabilir.
Keza, meslek mensubunun sözleşme şartlarına uymaması
durumunda, bir hafta önceden yazılı olarak haber verilerek sözleşme fesh edilir
ve iş başka bir meslek mensubuna devredilir.
MADDE 20 -
Sözleşmede aksine hüküm yoksa; kararlaştırılan ücret, yalnızca sözleşmede
belirtilmiş iş ya da işlerin karşılığı olup; bu işlerle ilgili olarak sonradan
ortaya çıkacak işler ya da işlemler ayrıca ücrete tabidir.
Meslek mensubunun işi yaparken ödemesi gerekli, iş
sahibine ait bütün vergi, resim, harç ve giderler iş sahibinin
sorumluluğundadır.
Bu giderler, talep halinde meslek mensubuna derhal
ödenir. Bu giderler için, meslek mensubunca istenmesi halinde avans verilmesi
zorunludur.
Meslek mensubunun işle ilgili seyahat giderlerinin de
iş sahibince ödenmesi zorunludur.
Birden çok işe ait ücretlerle ilgili olarak, bir tek
sözleşme yapılması mümkündür.
MADDE 21 -
Ücretin peşin olarak ödenmesi esastır. Ancak; sözleşmeye ücretin iş yapıldıkça
taksit taksit ödeneceğine dair hüküm konulabilir.
MADDE 22 –
Yazılı sözleşmedeki ödeme esaslarına uyulmazsa, meslek mensubu işe başlamaz ya
da başlanmış işi sürdürmez. Bu durumda, sorumluluk iş sahibine aittir.
Ücreti ödemeyen iş sahipleri Geçici Kurul'a bildirilir
ve bunlar borcunu ödemedikçe diğer meslek mensuplarının bu kişilerin işlerini
yapması önlenir.
Geçici Kurul, bu durumda olanları derhal odalara ve
Bakanlığa bildirir ve meslek mensuplarının haberdar edilmelerini sağlar.
Odaların bildirmesine rağmen, bu türden kişilerin işlerini yapan meslek
mensupları hakkında disiplin cezası uygulanır.
(Danıştay
8’nci Dairenin 02.04.2004 gün ve E:2003/367, K:2004/1539 sayılı kararı ile madde
iptal edilmiştir)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İş
MADDE 23 -
İş sahibinin tebligat adresi, sözleşmede belirtildiği adres olup; bu adrese
yapılan tebligat kendisine yapılmış sayılır.
Adres değişiklikleri, en geç üç gün içinde, iş sahibi
tarafından taahhütlü mektuplarla meslek mensubuna bildirilmelidir.
MADDE 24 -
Meslek mensubunun bulunmadığı illerde veya gerekli hallerde hangi meslek
mensuplarının iş yapacağı, bu illerin bağlı olduğu odaca belirtilir.
Geçici Madde 1 : Birlik kurulup Yönetmeliği yayımlanıncaya kadar, bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
MADDE 25 - Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 26 - Bu
Yönetmeliği Maliye ve Gümrük Bakanı yürütür.