Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 1990-01-02
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/35939
YEMİNLİ MALİ
MÜŞAVİRLERİN TASDİK EDECEKLERİ BELGELER, TASDİK KONULARI, TASDİKE İLİŞKİN USUL
VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç ve
MADDE
1 - Bu Yönetmeliğin amacı, yeminli
mali müşavirlerce, gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs veya işletmelerinin
mali tablo veya beyannamelerinin; vergi, istisna, muafiyet, iade, indirim,
tecil, terkin veya zarar mahsubu işlemleri ve benzeri taleplerinin mevzuat
hükümlerine, muhasebe ilke standartlarına uygunluğu esas alınarak hesapların
gerçeğe uygun ve doğru bilgi verecek şekilde tutulmasını ve bu suretle
mükelleflerin doğru beyanda bulunmalarını sağlamaktır.
Yeminli
mali müşavirlerce, gerçek ve tüzel kişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları
ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırım
miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak
suretiyle tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ve tasdike ilişkin usul
ve esaslar bu Yönetmelikte belirtilmiştir
Hukuki
MADDE 2
- Bu Yönetmelik, 3568 sayılı Kanunun
12 nci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3
- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu,
Bakanlık :
Maliye ve Gümrük Bakanı’nı,
Bakan :
Maliye Bakanı,
Muhasebe
İlke ve Standartları : Muhasebe işlem ve kayıtları ile mali tabloların hazırlanmasında işletmeler
tarafından esas alınması zorunlu olan ve Bakanlık tarafından Tebliğ ile açıklanacak olan
düzenlemeleri,
Denetim
İlke ve Standartları : Yeminli mali müşavir tarafından verilecek tasdik hizmetinde
uyulacak ve Bakanlık tarafından belirlenecek esasları,
Rapor Standartları : İnceleme ve denetleme sonucu yeminli mali müşavir tarafından
tasdik kapsamı ölçüsünde düzenlenecek ve Bakanlıkça bulunması zorunlu bilgileri
içerecek rapor esaslarını,
Mali Tablolar : Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak çıkarılacak
bilanço ve gelir tablolarını,
MADDE 4
- Tasdik, gerçek veya tüzel kişilerin
veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme
ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme
sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği
yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora
bağlanmasıdır.
Tasdike
esas alınan denetleme ilke ve standartları ile muhasebe ilke ve standartları,
mevzuat hükümleri ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gözönüne
alınarak, Bakanlıkça hazırlanan tebliğlerle belirlenir.
Bu Yönetmelik
ve Bakanlık tarafından konuya ilişkin olarak yapılacak diğer düzenlemeler
çerçevesinde tasdik edilmiş konu ve belgeler kamu idaresinin yetkililerince
tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli
kanunlarla kamu idaresine tanınan inceleme ve teftiş yetkilerinin
kullanılmasına ve gerektiğinde tekrarına ait hususlar saklıdır.
Tasdik
MADDE 5
- Tasdikin amacı;
a) Gerçek
veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap ve
kayıtlarının sonuçlarını gösteren mali tablolarının yanıltıcı olmayacak biçimde
eksiksiz ve gerçeğe uygun şekilde düzenlenmesini sağlayarak kamunun
istifadesine sunmak,
b) Gerçek
veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin ilgili mevzuat
yönünden olan taleplerin karşılanmasında çabukluğu sağlayarak hak ve
yararlarını korumak,
c) Vergi
idaresi ve mükellef ilişkilerinde güveni hakim
kılmaktır.
Tasdik
MADDE 6
- Gerçek ve tüzel kişiler veya bunların
teşebbüs ve işletmeleri tasdik işleri nedeniyle yeminli mali müşavirin ücret
faktöründen ziyade tasdik amacını gerçekleştirecek uzmanlık ve deneyimini esas
alarak seçimini yapar.
Yeminli
mali müşavirler de üstlenecekleri tasdik işleminin kendilerine getirebileceği
riski tespit etmek; tasdik kapsam ve programını belirlemek amacıyla gerekli
araştırmalar yapmak zorundadırlar. Görevi üstlenecek yeminli mali müşavir, daha
önce tasdik talebini karşılayan veya karşılamakta olan meslek mensubundan
görüşme yapmak suretiyle bilgi toplayabilir.
Tasdik
MADDE 7 - Yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden
tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler aşağıda belirtilmiştir.
A) Gelir Vergisi Yönünden;
a) Yıllık
gelir vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler.
b) Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi ile ilgili olarak verilen muhtasar
beyannameler.
c) Gelir
Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesi ve 82 nci
maddesi ile ilgili olarak verilecek münferit beyannameler.
d) Geçici
vergi bildirimleri.
B)
Kurumlar Vergisi Yününden;
a) Yıllık
Kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimler.
b) Kurumlar
Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca verilen muhtasar beyannameler.
c) Kurumlar
Vergisi Kanununun 22 nci maddesi uyarınca verilen
özel beyannameler.
d) Geçici
vergi bildirimleri.
C) Katma
Değer Vergisi Yönünden:
a) Katma
değer vergisi beyannameleri ve ekleri,
b) İade
hakkı doğuran işlem ve belgeler,
c) Maliye
ve Gümrük Bakanlığınca gerek görülecek katma değer vergisine ilişkin diğer
işlem ve belgeler.
D)
Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden :
a) 7338
sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin (a) bendi
uyarınca yapılmakta olan servet incelemelerine konu olan bilançolar ve bununla
ilgili beyannameler.
b) Veraset
ve intikal vergisi beyannamelerinin ve eklerinin incelenmesi, takdir
işlemlerinin yapılması ve tasdiki.
E) Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Yönünden :
a) 6183
sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğince borcunun tecilini talep eden
mükelleflerin dolduracakları "Erteleme ve Taksitlendirme Talep ve
Değerlendirme Formları",
b) 6183
sayılı Kanunun 105 inci maddesi gereğince verilen terkin beyanlarının
incelenmesi ve tasdiki,
F) Damga
Vergisi Yönünden :
a) 488
sayılı Damga Vergisi Kanununun 18 ve 22 nci maddeleri
uyarınca makbuz karşılığı ödemeler için verilecek damga vergisi beyannameleri
ile 19 ve 23 üncü maddeleri uyarınca istihkaktan kesinti suretiyle tahsil
edilen damga vergileri ile ilgili olarak verilecek beyannameler.
G) Mali
Mevzuatta Yeralan Teşvik, İndirim, İstisna ve
Muafiyetler Yönünden :
a) Yatırım
indirimi,
b) Döviz
kazandırıcı işlemlerde vergi istisnası,
c) Yeniden
değerleme,
d) Stok
değerlemesi,
e) Eğitim, spor
ve sağlık yatırımlarından elde edilen kazanç istisnası,
f) Dernek,
tesis, vakıf ve kooperatiflere muafiyet tanınması,
g) Diğer
teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemler,
Bakanlık,
tasdik kapsamına alınan beyanname, bildirim ve belgelerin tasdik uygulamasını
zaman ve konu itibariyle sınırlandırmaya veya genişletmeye yetkilidir.
Tasdik
işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin
diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerle belirlenir. Yukarıda
belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlıkça tebliğ
çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirler bu konu ve belgelerle ilgili olarak
tasdik işlemi yapamazlar.
MADDE 8
- Gerçek veya tüzel kişilerin veya
bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap dönemleri itibariyle çıkarılan mali
tabloların tasdiki; bu tabloların kapsadığı dönemin başından itibaren sürekli
denetleme sonucunda yapılabileceği gibi, dönemin kapanmasından sonra yapılacak
denetim sonucunda da yapılabilir. Denetimin hangi duruma göre yapıldığı tasdik
raporunda açıkça belirtilir.
Sürekli
denetlemeyi kapsayan tasdik hizmetini veren yeminli mali müşavir, belirli
aralıklarla haber vermeksizin kasa sayım ve stok tespiti yapabilir, yıl sonu envanter çalışmalarını denetleyebilir. Yeminli mali
müşavirler, tasdik konuları ile ilgili olarak karşıt incelemeler yapabilir.
Başka Oda çevrelerindeki karşıt incelemeler, ücreti Ücret Yönetmeliğindeki usul
ve esaslar çerçevesinde ödenmek kaydıyla, o odaya mensup yeminli mali müşavirlere
yaptırılabilir.
Tasdik
MADDE 9
- Tasdik kapsamına giren mali
tablolar ve beyannameler ile diğer belgelerin yeminli mali müşavirlerce
denetlenmesi ve tasdiki ilgilinin talebi üzerine yapılır.
Bankalar ve
sigorta şirketleri, dış ticaret sermaye şirketleri, Sermaye Piyasası Kanunu'na
göre menkul kıymetlerini halka arz etmiş olan veya arz etmiş sayılan şirketler,
aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları ve fonları ve Bakanlığın gerek gördüğü
diğer şirketler ve kuruluşlar hesap dönemlerine ilişkin mali tablolarını ve
beyannamelerini bu Yönetmelik çerçevesinde tasdik ettirirler.
Mali
tablolarının tasdiki zorunlu tutulan gerçek veya tüzel kişilerin yeminli mali
müşaviri herhangi bir nedenle seçmemesi halinde bu seçim Birlik (Geçici Kurul)
tarafından ilgili Odaya yaptırılır ve ilgililere bildirilir. Yeminli mali
müşavir seçmek zorunda bulunan gerçek ve tüzel kişiler; tasdiki zorunlu tutulan
mali tabloların ilgili bulunduğu hesap döneminin başına kadar seçtikleri
yeminli mali müşavirleri Birliğe (Geçici Kurul'a) bildirmedikleri takdirde,
yeminli mali müşavir seçmemiş sayılırlar
Tasdik
MADDE 10
- İlgililerce yaptırılacak tasdik
hizmetinin tasdik sözleşmesine bağlanması ve sözleşme tarihinden itibaren 15
gün içinde bir örneğinin yeminli mali müşavirlerce Bakanlığa gönderilmesi
zorunludur.
Tasdik
sözleşmesinde en az aşağıda yazılı hususlara yer verilir.
a) Tasdikin
amacı, kapsamı, varsa özel nedenleri,
b) Yeminli
mali müşavirlerce verilecek hizmetin niteliği ve süresi,
c)
Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri,
d) Ücret,
Tasdik
sözleşmesi, yazılı gerekçe göstermek şartıyla taraflarca her zaman
feshedilebilir. Feshedilen sözleşmeler, fesih tarihinden itibaren en geç 15 gün
içinde Bakanlığa bildirilir.
Sürekli
denetimlerde yıllık beyannamelerin ve buna ekli mali tabloların beyan edileceği
aydan önceki üç ay içinde tasdik sözleşmesi feshedilemez.
Yıllık mali
tablolarının tasdiki zorunlu tutulan işletmelerin, tasdik sözleşmesinin feshi
halinde; bu işletmeler bir ay içinde diğer bir yeminli
mali müşavirle sözleşme
yapmak zorundadırlar.
Tasdik
sözleşmesinin feshi halinde yeminli mali müşavir çalışma notlarını ve gerekli
tüm bilgileri, yerine geçecek olan yeminli mali müşavire devretmek zorundadır.
(Değişik:RG-31/5/1995-22299) Bu Yönetmeliğin 7/A-a ve 7/B-a maddelerinde belirtilen
belgelerin tasdikine ilişkin sözleşmeler ilgili vergilendirme döneminin ilk ayı
içinde düzenlenir.
İnceleme
MADDE 11
- Tasdik konusu inceleme ve
denetleme, ilgilinin iş yerinde yapılır. İncelemenin iş yerinde yapılmasının imkansız olduğu hallerde inceleme, tasdiki yapacak yeminli
mali müşavirin bürosunda yürütülür. Bu takdirde ilgili gerekli defter ve
belgelerini yeminli mali müşavire bir tutanakla teslim eder.
Sürekli
denetlemelerde, inceleme ve denetlemenin ilgilinin işyerinde yapılması esastır.
Yeminli
MADDE 12
- İlgililer, bu Yönetmeliğe göre
sözleşme yaptıkları yeminli mali müşavirleri;
a) Tasdik
konularıyla ilgili tüm defter, kayıt ve belgeleri gizli olsalar dahi incelemek,
b) Tasdik
işlemini ilgilendiren tüm bilgileri yöneticilerinden, iç denetçilerden ve diğer
ilgililerden istemek,
c)
Şirketlerin Yönetim Kurulu ve Genel Kurul toplantılarına katılmak ve bu
toplantılarda istenildiği takdirde tasdik faaliyetini ve sonuçlarını
ilgilendiren konulurda açıklamalarda bulunmak,
ile yetkili kılmış
sayılırlar.
Kamu idare
ve müesseseleri, yeminli mali müşavirlerin tasdik konusu ile sınırlı olmak
üzere isteyeceği bilgileri vermekle yükümlüdürler.
Bilgiler
yazı ile istenir; yazıda tasdik konusu ile ilgili husus ve sözleşme içeriği
belirtilir.
Yeminli
mali müşavirler, vergi incelemelerinde tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşmalarda
vergi yargısında; mükellefle veya vergi sorumlusu ile beraber hazır
bulunabilirler ve açıklamalar yapabilirler.
MADDE 13
- Planlama, tasdikin mahiyeti,
kapsamı ve zamanlaması dikkate alınarak, çalışmanın doğru bir biçimde
yönlendirilmesi, sistemli bir şekilde yürütülmesi ve nihai amaca ulaştırılması
için yapılır.
Tasdik
çalışması ile ilgili olarak yapılacak planlamada;
a)
İşletmenin organizasyonu, iç kontrol sistemi, çalışma tarzı, üretim süreci ve
iş akışı ile işletmenin içinde bulunduğu sektör vb. hususlarda gerekli
araştırmaların yapılması,
b) Mali
tablolar, önceki döneme ait çalışma kağıtları ve
tasdik raporları, vergi inceleme raporları ve diğer işletme ile ilgili
raporların gözden geçirilmesi,
c)
İşletmenin muhasebe politikasının incelenmesi; yayınlanan muhasebe standart ve
ilkelerine uygunluğunun araştırılması,
d) Tasdik
çalışması sırasında bilgi alınabilecek ve veri hazırlayacak işletme
personelinin belirlenmesi ve bunlar arasında koordinasyonun sağlanması,
e) Yazılı
tasdik çalışma planının hazırlanması,
gerekir.
Kanıt
MADDE 14 - Yeminli mali müşavirler tasdik çalışmasının yürütülmesi
sırasında tasdik konusu ve kapsamı ile ilgili yeterli miktarda güvenilir
kanıtları toplamak zorundadırlar. Kanıt miktarlarının yeterli olup olmadığının
belirlenmesinde, kanıtın nitelik ve nicelik açısından önemi; hatalı veya hileli
olma riski, güvenirliği gibi hususlar gözönünde
bulundurulur.
Kanıt
toplamada amaç; tasdik konu ve kapsamı ile sınırlı olmak kaydıyla;
a) Tüm
varlık, kaynak, gelir ve giderlerin gerçek olup olmadığı ve bunlara ilişkin
bütün işlemlerin doğru kaydedilip, kaydedilmediği,
b) Mali
tablolara yansıtılması gereken bütün işlem ve hesapların bu tablolarda gerçek
şekliyle yer alıp almadığı,
c)
Varlıklara ilişkin hakların ve borçlara ilişkin yükümlülüklerin işletmeye ait
olup olmadığı,
yönünden fiili durum ve
belgelerin esas alınarak araştırılmasıdır.
Denetim
MADDE 15
- Yeminli mali müşavirler tasdik
çalışmalarının yürütülmesinde kanıtları aşağıdaki ve benzeri tekniklerle
toplarlar.
a) Sayım ve
envanter incelemesi: İşletme kayıtlarında gösterilen
mevcut ve borçların ilgili mevzuat hükümlerinde öngörülen belgelerle
doğrulanması, fiili ve kaydi envanterlerin yapılması
işlemidir
b) Belge
incelemesi: İşletme muhasebe kayıtlarının belgelere dayandırıldığının
doğrulanması; ibraz edilen belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ve
ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun araştırılmasıdır.
c) Bilgi
toplama: İşletme muhasebe kayıtları ve belgeler konusunda gerekli açıklığın
olmadığı hallerde ilgililerden bilgi alınması; alınan bilgilerin tutanakla
tespit edilmesidir.
d)
Doğrulama: İşletme kayıtlarında yer alan hususların ilgili üçüncü şahıslar nezdindeki defter ve belgeler üzerinde araştırılarak tespit
yapılmak suretiyle doğrulanmasıdır.
e)
Karşılaştırma ve puantaj : Aralarında uygunluk
bulunması gereken tutarların karşılaştırılması; toptan aktarmaların kontrolü,
kayıt ve belge üzerindeki her türlü aritmetik işlemlerin doğruluğunun
araştırılmasıdır.
f) Analitik
inceleme : İşletme hesap ve işlemlerinde ortaya
çıkması gereken normal sonuçlarda, varsa sapmaların tespit edilmesi amacıyla,
cari yıl hesaplarının aylık veya yıllık olarak randıman, verimlilik, üretim,
tüketim,
kapasite kullanımı vb. bakımlardan; önceki yıl hesap ve işlemleriyle kapasite
raporlarındaki sonuçlarla, bütçe verileriyle veya sektör ortalamasıyla,
teknolojik unsurlar dikkate alınarak oran ve trend
analizi gibi istatistik yöntemler uygulanarak sonuçların olması gerekenlerle
karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir.
Sözü edilen
bu teknikler, sürekli denetimlerde, hesapların niteliği, hacmi ve bu
tekniklerin özellikleri gözönünde bulundurularak
yeminli mali müşavirin belirleyeceği aralıklarla, tasdik sözleşmesi tarihinden
tasdik raporu tarihine kadar uygulanır. Diğer denetimlerde ise denetimin her
safhasında uygulanabilir.
MADDE 16 -
Hata ve hilelerin önlenmesi veya ortaya çıkarılması konusundaki temel
sorumluluk işletme yönetimi ve yeminli mali müşavire aittir. Yeminli mali
müşavir, tasdik konusu ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu ve
gerçek durumu yansıtması yönünden önemli etkileri olabilecek hata ve hileleri
düzeltecek veya ortaya çıkaracak şekilde planlamak ve yürütmekle yükümlüdür.
Yeminli
mali müşavir, tasdik konusu ve belgelerin doğruluğu ve gerçeği yansıtmasına
olan olumsuz etkileri giderebilecek hata ve hileleri, düzeltme önerisiyle
birlikte işletme yönetimine bildirir. İşletme yönetiminin bunları düzeltmesi
halinde tasdik konusu belgeler tasdik edilir. Hataların düzeltilmesi istendiği
halde, düzeltilmez ise veya hileli bir durumun tespiti halinde durum, bir
raporla ilgili mercilere bildirilir.
MADDE 17
- Yeminli mali müşavirlerin denetleme
faaliyetleri ile ilgili olarak düzenli ve yeterli bir kayıt düzenine sahip
olmaları gerekir.
Kayıt
düzeni; Çalışma kağıtları ve bunların dosyalanması ile
sağlanır. Çalışma kağıtları, izlenen denetleme yöntem
ve tekniklerini, uygulanan denetleme testlerini, toplanan bilgileri ve
incelemelerle ilgili olarak ulaşılan sonuçları gösteren hazırlanması zorunlu
belgelerdir. Çalışma kağıtlarında en az aşağıdaki
hususlar yer alır.
a) Her
çalışma kağıdında bir başlık bulunur. Bu başlık
denetlenen müşteriyi, denetlemenin yapıldığı dönemi, çalışma kağıdının
konusunu, hazırlayan yeminli mali müşavirin ad ve paraflarını ve hazırlama
tarihini içerir.
b) İyi bir
dosyalamanın yapılması açısından kağıtlar uygun bir
düzende kodlanır.
c)
Tamamlanmış çalışma kağıtlarında; yapılan denetleme
yöntem ve teknikleri ile ilgili hususlar, puantaj işaretleri ve sembollerin
anlamları açıkça gösterilir ve yeterli açıklamalara yer verilir.
d) Çalışma kağıtları, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere, defter
kayıtlarının ve buna göre düzenlenmiş mali tabloların genel kabul görmüş
muhasebe ilkelerine ne
ölçüde uygun hazırlanmış olduğu hususlarında güven yaratacak şekilde açıklık
taşır.
e) Her
çalışma kağıdında hazırlanma amacına uygun yeterli
bilgi belirtilir.
Çalışma kağıtlarının mülkiyeti yeminli mali müşavire aittir.
Bunların, dosya içinde, düzenlenmelerini izleyen yıldan itibaren 10 yıl
süreyle; bu süre içinde hukuki ihtilafa konu olan dosyaların ihtilafın
sonuçlanmasına
kadar, saklanması ve
yetkili mercilere istenildiğinde ibraz edilmesi zorunludur.
Tasdik
MADDE 18
- Mali tablo ve beyannamelere veya tasdik
konusuna ilişkin tasdik sonuçları, yeminli mali müşavirce bir rapora bağlanır.
Yeminli
mali müşavirlerce 3 örnek olarak düzenlenecek tasdik raporlarının 2 örneği
ilgili firma, kurum ve kuruluşların yetkililerine teslim edilir. Rapor ile mali
tablo ve beyannameler arasındaki mutabakatın sağlanması yeminli mali müşavirin
sorumluluğundadır. Düzenlenen raporların birer örneği, tasdik konusu belgelerle
birlikte tasdiki isteyen mercie doğrudan yeminli mali müşavirce verilir.
Tasdik
MADDE 19
- Yeminli mali müşavirlerce
düzenlenecek tasdik raporları, bu Yönetmeliğin 7 nci
maddesi ile tasdik kapsamına alınan konular itibariyle çeşitlendirilir.
Yeminli
mali müşavirlerce düzenlenen bütün tasdik raporlarına meslek sicil numarası ile
birlikte biri genel, diğeri özel iki sayı verilir. Genel sayı, yeminli mali
müşavirin mesleki faaliyete başlamasından itibaren kendi imza ve mühürü ile düzenlendiği raporda (1) den başlatılmak
suretiyle mesleki faaliyetten ayrılana kadar kesintisiz devam ettirilir.
Mesleki faaliyetten ayrılıp, sonra bağlı oldukları odalara tekrar faaliyete
başlayacaklarını bildirip faaliyete başlayanlar, genel sayıya, mesleki
faaliyetten ayrıldıkları tarihteki son sayıdan itibaren devam ederler. Özel
sayı ise, her takvim yılı başında yeniden başlar ve yıl
sonuna kadar devam eder. Tasdik raporlarına sayı verilmesinde, önce
meslek sicil numarası, sonra genel sayı ve daha sonra özel sayı kullanılır.
Rapor
sayısının başına yeminli mali müşavir deyimini ifade eden "YMM"
rumuzu konulur.
Yeminli
mali müşavirlerce düzenlenen raporların her sayfası paraf edilir, mühürlenir,
son sayfası ise imzalanır ve mühürlenir.
Tasdik konu
ve kapsamı itibariyle düzenlenecek raporlarda yer alacak asgari konular ve
rapor disposizyonları tasdike tabi tutulan konu ile
ilgili olarak Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerde belirlenir.
Raporlar,
tespit edilmiş dispozisyona uygun olarak, kolay
anlaşılır, kısa cümleler halinde açık bir uslüp ile
kaleme alınır. Raporlardaki açıklamalar tereddüde mahal vermeyecek nitelikte
olur.
Sürekli
denetlemeyi gerektiren tasdik raporlarında, mali tablo ve raporlar üzerinde
doğrudan veya dolaylı etkisi olan veya olması muhtemel her türlü mevzuat
aykırılıkları ve mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun
hazırlanıp hazırlanmadığı belirtilir.
Yeminli
mali müşavir, bir bütün olarak ele alınan mali tabloların gerçeğe uygunluğu ve
doğruluğu hakkında edindiği kanaatini; tespit olunan beyanların ilgili mevzuat
hükümleri ve mali tablolar ile uyumlu olup olmadığı yolundaki görüşünü ortaya
koymakla yükümlüdür.
Yeminli
MADDE 20
- Bu Yönetmelik kapsamına giren
tasdik işlemlerinden imza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan dolayısıyla
tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı
olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Tasdik konusu ile ilgili
olarak Bakanlıkça tebliğlerle belirlenen hususların; tasdik kapsamı içinde
mutlaka araştırılması ve incelenmesi zorunludur.
Yeminli
mali müşavirler inceledikleri ve sonucunda tasdik raporu düzenledikleri konu ve
belgelerin gerçeği yansıtmaması ve doğru olmaması halinde, ziyaa
uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan Vergi Usul Kanunu ve 3568 sayılı
Kanun hükümleri uyarınca mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludurlar. Bu sorumluluğun yerine getirilmesinde Borçlar Kanununun
"Tam Teselsül" hükümleri uygulanır.
Tasdik
raporunun düzenlenmesi ve incelemenin yapılması sırasında, başka bir ildeki bir
inceleme ve bilgi toplama işinin, o ilde bulunan bir yeminli mali müşavire
yaptırılmış olması halinde, bu kısmi incelemeden doğan sorumluluk incelemeyi
yapan yeminli mali müşavire aittir.
Yeminli
mali müşavirler tasdikten doğan sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için
doğabilecek zararların tazmini amacıyla sorumluluk sigortası yaptırabilirler.
Tasdik
amacıyla yapılacak inceleme ve denetlemelerde doğacak zararların hukuki
sorumluluğu yeminli mali müşavire aittir.
Diğer
MADDE 21
- Kanun uyarınca düzenlenen
yönetmeliklerin yeminli mali müşavirlerin çalışma usul esaslarına ilişkin
hükümleri bu Yönetmelik için de geçerlidir.
Geçici
Madde 1 - (EK: RG 31/5/1995-22299) Bu Yönetmeliğin
7/A-a ve 7/B-a maddelerinde belirtilen belgelerden 1995 vergilendirme dönemine
ait olanların tasdikine ilişkin sözleşmeler 31 Mayıs 1995 tarihi sonuna kadar
düzenlenir.
MADDE 22
-Bu Yönetmelik yayımı tarihinden
yürürlüğe girer.
MADDE 23
- Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye ve
Gümrük Bakanı yürütür.