Tebliğler · Resmî Gazete: 2005-07-28
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/36866
Tebliğ
:
İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2005/16)
BİRİNCİ KISIM
Genel
Bilgi ve İşlemler
Madde 1- Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Vestel), Beko
Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Beko) ile Profilo Telra Elektronik Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (Profilo) adına Elektronik Cihazlar İmalatçıları Derneği (ECID)
tarafından yapılan ve İmper Elektronik A.Ş. firması tarafından desteklenen
başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “resim tüplü renkli
televizyon alıcıları” için 20/08/2004 tarih ve 25559 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/17 sayılı Tebliğ
ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
Madde 2- Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 Sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli
ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmelik (Yönetmelik) ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde
Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping
soruşturması sonucunda alınan kesin karara esas teşkil eden bilgi ve bulguları
içermektedir.
Madde 3- Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün
bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına,
ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve anılan ülkede yerleşik diğer
ihracatçılara erişilebilmesini teminen soruşturmaya taraf ülkenin Ankara
Büyükelçiliği’ne soru formları gönderilmiştir.
Tarafların soru formunu yanıtlamaları
için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı
yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
ÇHC’de yerleşik üretici-ihracatçı
firmalar TCL King Electrical Appliances (HuiZhou) Co. Ltd. firması (TCL) ve
Skyworth Multimedia International (Shenzhen) Co. Ltd. (Skyworth) temel bazı
eksikliklerle beraber soru formuna cevap vermiştir.
Başvuru sahibi yerli üreticiler soru
formuna usulüne uygun şekilde yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresi
boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen
ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
Soruşturma konusu maddenin ithalatını
anılan ülkeden yaptığı belirlenen 28 firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş
olup, soru formlarına cevap veren 12 firmanın görüşleri değerlendirilmiştir. Bu
görüşler çerçevesinde, ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün
arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.
Madde 4- Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde İstanbul ve
Manisa’da yerleşik yerli üretici firmalar nezdinde yerinde doğrulama
soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.
Madde 5- Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici/ihracatçı firmalara
şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.
Nihai bildirim yapılmasını müteakip
ÇHC’deki üretici/ihracatçılar ve ithalatçılar ile yerli üreticilere bildirime
ilişkin görüşlerini yazılı olarak sunma imkanı verilmiş; ayrıca 24/06/2005
tarihinde ÇHC hükümet temsilcileri ile bu ülkedeki üretici/ihracatçıların
temsilcilerinin yer aldığı bir dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir.
Tüm taraflara soruşturma boyunca,
soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma
imkanı verilmiş ve tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi,
belge ve görüşler incelenerek, mezkur görüşlerden mevzuat kapsamında
değerlendirilebilecek iddialara raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
Madde 6- Damping belirlemesi için 01/01/2003–31/12/2003
tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar
belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2000 - 31/12/2003
arasındaki dönem esas alınmıştır.
Madde 7- 8528.12.20.00.00, 8528.12.52.00.00, 8528.12.54.00.00, 8528.12.56.00.00,
8528.12.58.00.00, 8528.12.62.00.00, 8528.12.66.00.00 gümrük tarife istatistik
pozisyonlarında (GTİP) yer alan, ses, görüntü kaydetmeye veya tekrar vermeye
mahsus cihazla (VCR, VCD, DVD vb.) birleşik olsun veya olmasın, “resim tüplü
renkli televizyon alıcıları” soruşturma konusu ürünü teşkil etmiştir. Renkli
resim tüpü ile elemanları dizilmiş ana baskı devre ürünün temel iki parçasını
oluşturmakta olup, birlikte sunulsun veya sunulmasın demonte şekilde getirilen
ürün ile bitirilmemiş olmakla birlikte mümeyyiz vasfı haiz ürün bu tanım
kapsamına dahildir.
Televizyon yayınlarının izlenmesini
sağlayan, teletekstli veya teletekstsiz, mono veya stereo ses sistemine sahip
televizyon alıcıları genellikle evlerde, ofislerde ve bazı toplu mekanlarda kullanılmaktadır.
Projeksiyon TV ile Plazma Panelli ve TFT/LCD Panelli ürün tipleri soruşturma
kapsamı dışındadır.
Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde
soruşturma konusu ülkeden ithal edilen ürün ile yerli üreticiler tarafından
üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan madde uyarınca
benzer ürün, dampinge veya sübvansiyona konu mal ile aynı özellikleri taşıyan
bir mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer özellikleri taşıyan
başka bir mal şeklinde tanımlanmaktadır.
Bu bağlamda, yerli ve ithal ürünlerin
“benzer ürün” olup olmadığı hususu tespit edilirken, öncelikle aynı
özelliklerin olup olmadığı, daha sonra da kullanım alanları ve özellikleri
itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir.
Bu kapsamda yapılan incelemelerde, yerli
üreticiler tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya konu ülkeler menşeli
ürünler arasında fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları
arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılık
gözlemlenmemiştir.
Soruşturma konusu ürün ile ilgili
açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya
tanımıdır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge
İlişkin Belirlemeler
Madde 8- ÇHC’de yerleşik soru formuna temel bazı eksikliklerle
beraber cevap veren üretici/ihracatçı TCL ve Skyworth firmalarının damping
belirlemelerine ilişkin esas ve gerekçeler aşağıda her iki firma için ayrı ayrı
değerlendirilmiştir:
1: Skyworth: Firmanın ana soru formuna
verdiği cevabın incelenmesinden kendisine verilen süre uzatımına ve cevapların
iletilmesi öncesinde firmayla konuya ilişkin yapılan yazışmaya karşın, damping
hesaplamalarına esas teşkil edecek temel bazı verilerin sağlanmadığı
anlaşılmış, öte yandan, firmanın mevcut cevaplarında başta ihraç fiyatına
ilişkin olmak üzere temel bazı çelişkilerin bulunduğu tespit olunmuştur. Bunun
üzerine firmaya konuya ilişkin açıklama yapma imkanı tanınmış ve ayrıca
firmanın vaki piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiğinin kabulü yönündeki
talebi çerçevesinde ilave bilgi-belge talebinde bulunulmuştur.
Firmadan soruşturma süresince çelişkili
hususların önemli bir kısmına ilişkin makul bir cevap alınamamış, konuya
ilişkin iletilen bilgi ve belgelerin istenilen nitelikte ve kullanıma elverişli
bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan piyasa ekonomisi talebine
ilişkin ilave bilgi-belge talebinin bir kısmının firma tarafından
karşılanmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, firmanın piyasa ekonomisinde faaliyet
gösterdiği yönündeki iddiasının incelenmesi mümkün görülmemekle birlikte,
aşağıda belirtilen mevcut veriler çerçevesindeki tespitlerden her halükarda
firmanın piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği anlaşılmıştır:
a) SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış
Ticaret Kanununun 9’uncu maddesi çerçevesinde firmanın üretim ve satışlarına
ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını
yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu tespit olunmuştur.
b) İlgili mevzuattaki açık hükümler
çerçevesinde üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını
engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu
değerlendirme, işgücü arz ve talebinin piyasa koşullarında serbestçe karşı
karşıya gelmesi ve işgücü ücretlerinin bu suretle piyasa koşullarında oluşması
açısından önem taşımaktadır.
c) Firma belgelerinden toplam üretimin
ihracata ve iç piyasaya verilebileceği miktar üzerinde sınırlama bulunduğu
anlaşılmıştır.
d) SD içerisinde soruşturma konusu ürünün
iç piyasada fiyatlandırılması üzerinde devlet kontrolünü öngören düzenleme
bulunduğu tespit olunmuştur.
1. TCL: Firmaya ana soru formuna verdiği
cevaplarda tespit edilen bazı çelişkilere ilişkin açıklama yapma imkanı
verilmiş ve ilave bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Firmanın konuya
ilişkin cevabında makul olmadığı değerlendirilen gerekçelerle hayati önemi haiz
bazı belgeleri sağlamadığı tespit edilmiştir.
Öte yandan, firmanın piyasa ekonomisinde
faaliyet gösterdiğinin kabulü şeklindeki vaki talebi açısından ise temin olunan
ilgili mevzuat ve firma belgeleri çerçevesinde Skyworth firması için geçerli
olduğu tespit edilen yukarıdaki a, b ve d fıkralarının TCL için de geçerlilik
taşıdığı anlaşılmıştır. Ayrıca firmanın üretiminde kullandığı girdiler üzerinde
ürünün ihraç ya da iç pazarda arz edilmesi açısından kısıtlama bulunduğu belirlenmiştir.
TCL firmasınca, üretimin ihraç edileceği ve iç piyasaya pazarlanabileceği
miktarı üzerindeki düzenlemenin 2001 yılında ilgili mevzuattan çıkarıldığı, bu
durumun şirket sözleşmesinde de otomatik değişikliğe yol açtığı iddia
olunmuştur. Söz konusu değişikliğin kamu otoritesi onayına tabî şirket
sözleşmelerinde otomatikman hüküm ifade edeceği konusunda kanıtlayıcı belge
sunulmadığı gibi, esasen şirket sözleşmesindeki açık hükümden bahse konu firma
için geçerli olduğu anlaşılan kısıtlamanın kapsamının da farklı olduğu
anlaşılmıştır.
Nihai bildirimin iletilmesini müteakip,
konuya ilişkin olarak ÇHC resmi temsilcileri ve üretici/ihracatçı firma
temsilcileri ile nihai bildirimde yer alan karar gerekçeleri ve buna ilişkin
ÇHC tarafının görüşlerinin alındığı bir dinleme toplantısı
gerçekleştirilmiştir. Mezkur toplantıda nihai bildirimdeki tespitlere esas
teşkil eden hususlar ve bunların kayıt altına alınan dayanakları detaylı ve
kapsamlı bir şekilde gündeme gelmiştir.
Firmalar tarafından iletilen ve SD’de yürürlükte
bulunan Dış Ticaret Kanunu, yerleşim yerine ilişkin mevzuat, şirket
sözleşmeleri ve yine SD’de yürürlükte bulunan renkli TV Tüpü ve Renkli TV’de
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkındaki Düzenlemede yer alan açık hükümler
çerçevesinde gerçekleştirilen söz konusu tespitler, nihai bildirim sonrası
ileri sürülen görüşlerin aksine üretim, satışlar ve girdiler gibi temel
faaliyetlerde önemli düzeyde müdahalenin mevcut olduğunu ve bu suretle
firmaların piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediğini ortaya
koymaktadır.
Öte yandan, nihai bildirime görüş
bildirme süresinin sonu olan tarihte firmalar tarafından, genel
değerlendirmeler dışında yalnız zarar incelemesine ilişkin görüş
bildirilmişken, nihai bildirimde yer alan piyasa ekonomisi değerlendirmelerine
ilişkin görüşler ancak nihai görüş bildirme süresinin dolması sonrasında
dinleme toplantısı sırasında iletilmiştir. Konunun toplantı sırasında gündeme
gelmesi dışında, toplantı sonrasında TCL firması tarafından konuya ilişkin
ilave savunma belgesi sunulmuştur. Buna karşın, söz konusu belgelerin
incelenmesinden, yukarıda belirtilen tespitlerin geçerliliğini
değiştirebilecek, nesnel, konuyla ilgili değerlendirmeler içermediği
anlaşılmıştır.
Madde 9- Yukarıda açıklandığı üzere, Yönetmelik ek madde 1 deki
ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu
ihracatçılarca ispat edilememiştir. Bu bağlamda, normal değerin tespitinde,
açılış Tebliğinde belirtildiği üzere, Malezya’nın emsal ülke olarak seçilmesi
planlanmış ve emsal ülke seçimine ilgili taraflardan herhangi bir itiraz
alınmamıştır. Bununla birlikte, bahse konu ülke üreticilerince işbirliğinde
bulunulmaması nedeniyle normal değer tespitine esas teşkil edecek mezkur ülke
verileri temin olunamamıştır.
Bu çerçevede normal değer, Türkiye’de
benzer mal için fabrika çıkış aşamasında fiilen ödenmiş fiyat esas alınarak
belirlenmiştir. Mezkur yöntem, Türkiye’nin genel ekonomik düzeyi ve üretim
hacmi nedeniyle elverişli konumda bulunması ve adil karşılaştırmaya esas teşkil
edebilecek nitelikte başka veri temin olunamaması nedeniyle tercih edilmiştir.
Skyworth firmasınca iddia olunduğunun
aksine, normal değer olarak alınan veriler üzerinde, hesaplamalar sırasında
%5’lik temsil testi gerçekleştirilmiş ve değerlerin yüksek oranlarla temsil
niteliğini haiz olduğu görülmüştür. Öte yandan, Skyworth firması normal değer
üzerinde gerekli ayarlamaların yapılmadığı iddiasında bulunmuştur. Nihai
bildirimde adı geçen firmaya bildirildiği üzere, normal değer olarak fabrika
çıkış aşamasında oluşan fiyatlar alınmış, ayrıca ürünlerin eşleştirilmesinde
temel TV özellikleri esas alınmış, birebir eşleştirme yapılamayan durumlarda
ihracatçı lehine düşük maliyetli özelliğe sahip yerli ürün fiyatları
karşılaştırmada kullanılmıştır. Söz konusu satışlar emsal ülke firması olarak
alınan grubun üretici şirketinden pazarlama şirketine toptan satışları olup tüm
garanti ve satış sonrası hizmetlere ilişkin maliyetler bahse konu pazarlama
şirketince üstlenilmektedir. Üretici şirketin pazarlama şirketine satışlarında
indirim ya da geri ödeme bulunmamaktadır. Öte yandan, nihai bildirim sonrasında
firma tarafından ileri sürülen satış şartlarına ilişkin ayarlama yapılması
gereği iddiası, gerekçelendirilmemesi ve nasıl ve ne miktarda ayarlama
yapılması gerektiği hususunda hiçbir bilgi içermemesi nedeniyle dikkate
alınmamıştır.
TCL ve Skyworth firmalarının, soruşturma
merciine gizlilik kaydıyla iletilen ve normal değer olarak kullanılan verilerin
kendilerine açılması gerektiği yönünde talebi olmuştur. Konuya ilişkin olarak
verileri sağlayan yerli üretici ile tekrar irtibata geçilerek vaki talep
hakkındaki görüşüne başvurulmuştur. Mezkur yerli üreticinin verilerin
açılmaması yönündeki gerekçeli ilave talebi makul bulunarak, verilerin talep
olunduğu gibi gizli tutulmasına karar verilmiştir.
Madde 10- Skyworth ve TCL firmalarının beyan ettiği ihraç fiyatı
ile ithal faturasında yer alan fiyatlar arasında uyuşmazlık tespit edilmiş ve
söz konusu durumun ihracatçı firmalar tarafından iletilen ihraç değerlerinin
güvenirliliği üzerinde şüphe yarattığı ilgili firmalara bildirilerek, konuya
ilişkin açıklama yapma imkanı tanınmış ve değerlerin güvenirliliğini ispata
dönük ilave bilgi-belge talebinde bulunulmuş, aksi takdirde beyan olunan ihraç
değerleri red olunarak eldeki verilere göre işlem yapılabileceği
bildirilmiştir. TCL firması cevabında, nihai bildirim sonrasındaki iddiasının
aksine, talep olunan ödemeye ilişkin banka tahsil makbuzlarından hiçbirini ve
gümrük çıkış beyannamelerinden de önemli bir kısmını, “söz konusu belgelerin
Hong Kong’da özel bir odada bulunduğu ve bulunmasının ciddi zaman gerektiren
bir iş olduğu, bununla birlikte firma çalışanlarının belgeleri bulmak için
yoğun bir şekilde çalışmakta olduğu” gibi gerekçelerle soruşturma boyunca
sağlamamıştır. Öte yandan, aynı şekilde Skyworth firması da herhangi bir
gerekçe göstermeksizin söz konusu belgeleri önemli oranda eksik ve kullanıma
elverişsiz şekilde iletmiş, üretici grup firmasının Hong Kong’lu grup şirketine
kestiği faturaları “saklanmadığı” gerekçesiyle sağlamamış, ihraç işleminde
aracılık yapan kimi firmalarla olası ilişkilerinin tespitine mani olacak
şekilde, ilave soru formu ile kendisine yöneltilen bu kapsamdaki soruyu da
yanıtsız bırakmıştır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle, ihraç
fiyatı olarak ürünün Türkiye’ye ithalatında kullanılan ithalatçılarca beyan
olunan tüm faturalarda yer alan değerlerin alınması yoluna gidilmiştir.
İhracatçı/üretici ÇHC firmalarınca, nihai
bildirim sonrasında daha yüksek sayıda ürün tipi ihraç olunmasına karşın,
hesaplamalarda daha az sayıda ürün tipinin yer aldığının görüldüğü, ürün tipi
miktarlarının da daha düşük düzeyde bulunduğu, ürün kodlarının ise hiçbirinin
firma tarafından sağlanan ürün kodları ile uyuşmadığının anlaşıldığı ifade
olunmuştur. Yukarıda belirtildiği üzere, bahse konu firmalar tarafından ihraç
olunduğu tespit olunan ve ithalatçılar tarafından beyan edilen tüm işlemler
ihracatçı faturalarıyla eşleştirilerek hesaplamada dikkate alınmış, bu suretle
mümkün olan tüm veriler derlenerek ihraç fiyatının tespitinde eldeki en iyi
verilerin kullanılması yoluna gidilmiştir. Bu itibarla, ÇHC Makine ve
Elektronik Ürünleri Odasının ithalatçı faturalarının esas alınması ile diğer
ihracatçıların verilerinin TCL ve Skyworth damping marjı hesabında kullanılmış
olabileceği iddiası da geçerli bulunmamaktadır.
İhraç fiyatının fabrika çıkış aşamasına
getirilmesinde, banka masrafları, gümrük ve liman yükleme-boşaltma giderleri,
komisyon masrafı gibi sair giderler için üretici/ihracatçı firmalar tarafından
elverişli veri sağlanmayan durumlarda eldeki veriler kullanılarak ayarlama
yapılmıştır.
Madde 11- Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen
normal değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması)
karşılaştırılmıştır.
Madde 12- Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde
damping marjı, normal değer ve ihraç fiyatının ağırlıklı ortalamalarının
karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.
Bu çerçevede, damping marjı TCL firması için
%57, Skyworth firması için ise %89 oranında hesaplanmıştır.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Zarara
İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Madde 13- Maddenin genel ithalatı, 2000 yılındaki 500.470
adetlik düzeyinden 2001 yılında 168.744 adete gerilemiş, 2002 yılında 317.244
adete yükselirken, 2003’te ise 418.716 adet düzeyinde gerçekleşmiştir. Genel
ithalatın 2000 yılı ile SD arasında miktar bazında (adet) %16 oranında düştüğü,
anılan dönemdeki değer azalışının ise %43 oranında olduğu görülmektedir.
Madde 14- Maddenin ÇHC’den ithalatı, 2000 yılında 54.206 adet
iken 2001 yılında 21.087 adet düzeyine gerilemiş, 2002 yılı ve SD’de büyük oranda
artarak sırasıyla 116.240 ve 294.447 adet olarak gerçekleşmiştir. Soruşturma
konusu ülkeden ithalatın 2000 yılı ile SD arasında miktar bazında %443, değer
bazında ise %494 oranında artış kaydettiği görülmektedir. Maddenin
ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2000 yılında %11 iken, 2001
yılında %12,5’e, 2002 yılında %37’ye ve SD’de %70’e yükselmiştir.
Madde 15- Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2000 yılı ile SD
arasında sırasıyla 446.264, 147.657, 200.824 ve 124.269 adet düzeyinde
gerçekleşmiştir. Bu veriler maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam
ithalat içindeki payının 2000 yılında %89 iken, 2001 yılında %88’e, 2002
yılında %63’e ve SD’de %30’a gerilediğine işaret etmektedir.
2000 yılı ile SD arasında üçüncü
ülkelerden ithalat, miktar bazında %72 oranında, değer bazında ise %58 oranında
azalmıştır.
Madde 16- Soruşturma konusu ürünün toplam tüketimi endeks olarak
2000 yılında 100 iken 2001 yılında yaşanan ekonomik krizin etkisiyle 51’e
gerilemiş, 2002 yılında 63’e yükselmiş, SD’de ise 113 düzeyinde
gerçekleşmiştir.
2000-SD döneminde ÇHC’nin pazar payı reel
endeksi 2000 yılında 100’den 2001’de 76’ya gerilemiş, 2002’de 340, SD’de ise
482’ye yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının pazar payı
ise sırasıyla 100, 122, 99 ve 90 düzeyinde gerçekleşmiştir.
Madde 17- ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve diğer
gümrükleme masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim
dalının fabrika çıkış aşamasındaki satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve
dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde
altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan hesaplamalarda, SD’de
fiyat kırılması TCL firması için %37, Skyworth firması için %77 oranında
bulunmuştur.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli
Üretim Dalının Durumu
Madde 18- Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki
etkisinin belirlenmesinde, şikayet sahibi Vestel, Beko ve Profilo firmalarının
soruşturma konusu ürünlere ilişkin verileri esas alınmıştır.
Renkli TV’lere ilişkin üretici olduğu iddia
edilen firmalardan beşi Yönetmelik’in 18 inci maddesi çerçevesinde, SD’de
önemli miktarda soruşturma konusu ürün ithalatı yaptığı tespit olunduğundan
yerli üretim dalı tanımı dışında tutulmuş, kendilerine soru formu iletilen
diğer 11 yerli firmadan ise zarar incelemesinde kullanıma elverişli herhangi
bir cevap alınamamıştır.
Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki
veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak
enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.
Yerli üretim dalının satışlarında ihracat
büyük yer tutmakta olup, bu itibarla temel ekonomik göstergelerin
incelenmesinde (maliyetler dahil) veriler ayrıştırılabildiği ölçüde iç
piyasadaki faaliyete ilişkin verilerin esas alınması yoluna gidilmiştir.
Dampingli ithalatın yerli üretici fiyatları üzerindeki etkisi ve yerli üretim
dalının benzer ürüne ilişkin göstergelerinde yol açtığı etkiler, doğası gereği
iç pazarda yaşanan rekabet çerçevesinde ortaya çıkmakta olup, üçüncü
pazarlardaki satış ve kârlılığın incelemeye dahil edilmesi, üretimini çok büyük
oranda ihraç eden bir üretim dalı için dampingli ithalatın yarattığı etkinin
doğru olarak tespitini imkansız hale getirecektir. Bu itibarla, ilgili
tarafların ihraç satışlarının ve kârlılığının da satış ve kârlılık
incelenmesine dahil edilmesi yönündeki talebi makul bulunmamıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2000
yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2001 yılında 92, 2002’de 142 ve SD’de
174 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artışın tamamına yakının yerli üretim
dalı ihracatından kaynaklandığı görülmektedir.
b) İç piyasa satışları
Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2000
yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2001-SD arasında sırasıyla 63,
63 ve 102 olmuştur. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak 2000’de 100
kabul edildiğinde 2001’de 63, 2002’de 56, 2003’de 85 düzeyinde gerçekleşmiştir.
c) İhracat
Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2000
yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2001’de 99, 2002’de 159 ve SD’de 188
olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak 2000’de
100 kabul edildiğinde 2001’de 133, 2002’de 176, 2003’de 167 düzeyinde
gerçekleşmiştir.
d) Pazar payı
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
yurtiçi pazar payı endeksi 2000 yılında 100 iken, 2001’de 122’ye yükselmiş,
2002’de 99 ve SD’de 90 düzeyine gerilemiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2000
yılında 100 alınan stok düzeyi endeksi, 2001’de 54’e gerilemiş, 2002 ve SD’de
ise sırasıyla 154 ve 149 düzeyinde gerçekleşmiştir.
f) Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
2000’de 100 olarak alınan kapasite endeksi 2001, 2002 ve SD’de sırasıyla 121,
145 ve 169 olmuştur. Kapasite kullanım oranı da 2000’de %83 iken 2001’de %62,
2002’de %81 ve SD’de %85 düzeyinde gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
Yerli üretim dalının, ilgili üründe
çalışan işçi sayısı endeks olarak 2000’de 100 iken, 2001’de 89’a gerilemiş,
2002 ve SD’de ise 123 ve 136 olmuştur. İdari personel sayısı ise yine 2000’de
100 kabul edildiğinde 2001’de 82, 2002’de 85, SD’de ise 93 olarak
gerçekleşmiştir.
h) Ücretler
Yerli üretim dalının, ilgili ürün
üretiminde çalışan işçilerinin toplam ücret endeksi 2000-SD
arasında sırasıyla 100, 86, 77 ve 77 düzeyinde gerçekleşmiştir.
i) Verimlilik
Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksinin 2000-SD
arasında düzenli olarak artış kaydettiği görülmektedir. 2000 yılında 100 olan
verimlilik endeksi 2001’de 102, 2002’de 115 ve SD’de 128 olmuştur.
j) Yurtiçi fiyatlar
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2000 ve 2001 yıllarında
100 iken, 2002’de 89’a, SD’de ise 83’e gerilemiştir.
k) Maliyetler
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2000 yılında 100 alındığında
2001’de 114’e yükselmiş, 2002’de 99’a ve SD’de 83’e gerilemiştir.
l) Kârlılık
Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin
toplam kârlılığı 2000’de 100 olarak kabul edildiğinde, 2001 ve 2002’de 10 ve 16
düzeyinde gerçekleşmiş, SD’de ise 84 olmuştur. Birim kârlılık endeksi ise 2000
yılında 100 iken 2001’de 16, 2002’de 25 ve SD’de 83 olarak gerçekleşmiştir.
m) Nakit akışı
Yerli üretim dalının nakit
akışı endeksi 2000 yılında 100 iken, 2001’de 44, 2002’de 57 ve SD’de 107
olmuştur.
n) Özkaynakların kârlılığı ve
yatırım hasılatı
Yerli üretim dalının, 2000
yılı itibariyle 100 kabul edilen özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak) endeksi 2001
ve 2002’de 14 ve 19, SD’de ise 79 olarak gerçekleşmiştir. Yatırım hasılatı
(Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise 2000 yılında 100 iken 2001 ve
2002’de 9 ve 13, SD’de ise 71 düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür.
o) Büyüme
Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2000 yılında 100 iken
2001’de 106’ya, 2002’de 121’e yükselmiş, SD’de ise 118 olmuştur.
p) Sermaye artışı
Yerli üretim dalının 2000
yılında 100 olan öz sermaye endeksi, 2001’de 70 2002’de 80 ve SD’de 107
düzeyinde gerçekleşmiştir.
r) Yatırımlardaki artış
Yerli üretim dalının ilgili üründeki
tevsi yatırımları ile yenileme yatırımları endeks olarak 2000 yılında 100 iken
2001’de sırasıyla 60 ve 98; 2002’de 99 ve 151; SD’de ise 116 ve 145 olarak
gerçekleşmiştir.
s) Damping marjının büyüklüğü
Damping marjının önemli oranlarda olduğu
tespit olunmuştur.
Madde 19- Yerli üretim dalının, 2000-SD arasında yukarıda bahse
konu ekonomik göstergelerinin incelenmesi sonucunda;
a) Piyasa talebindeki %13’lük genişlemeye
karşın yurtiçi satışlardaki artışın ancak %2 düzeyinde kaldığı, yurtiçi
satışlardaki düşük oranlı da olsa bahse konu artışa karşın, yüksek oranlı fiyat
kırılması içeren dampingli ithalatın yarattığı fiyat baskısı nedeniyle satış
hasılatının önemli ölçüde gerilediği,
b) Soruşturma konusu ülkenin piyasa
payındaki yüksek artışa karşın, yerli üretim dalının pazar payı kaybına
uğradığı,
c) Maliyetlerindeki düşüşe rağmen yurtiçi
satış fiyatlarının önemli ölçüde gerilemesi neticesinde 2000-SD arasında yerli
üretim dalının toplam ve birim yurtiçi satış kârlılığında ciddi oranda düşüş
yaşandığı,
tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede, üretim miktarı,
kapasite, kapasite kullanım oranı, yenileme, tevsi yatırımları, istihdam gibi
göstergelerde yaşanan gelişmelerin iç pazardan bağımsız ihracat ağırlıklı
çalışan sektörün ihraç pazarlarındaki gelişmelerden kaynaklandığı
anlaşılmıştır.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Dampingli İthalat ile
Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler
Madde 20- Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün
ÇHC’den ithalatının, 2000 yılına göre SD’de mutlak ve nisbi olarak büyük oranda
arttığı, ÇHC’den yapılan ithalatta fiyatların, ortalama ithal fiyatlarının ve
yerli üretim dalının fiyatlarının altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı
dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde yukarıda değinilen
olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim
dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli
üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması
nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar
arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
Madde 21- İlgili taraflarca nihai bildirim sonrası aşağıdaki
unsurların da zarar üzerinde etkisi olduğu iddia olunmuş, bahse konu unsurların
zarar üzerindeki olası etkisi Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca detaylı
olarak incelenmiştir:
a) 2001 yılında ortaya çıkan ekonomik
kriz
İlgili tarafların iddiası doğrultusunda,
2001 yılında ortaya çıkan ekonomik kriz mercek altına alınmış, olası
etkilerinin SD’ye kadar uzanarak zarar üzerinde etkisi olup olmadığı incelenmiştir.
Buna göre, 2001 yılında yaşanan ekonomik
krizin soruşturma konusu ürün tüketimi üzerinde olumsuz etkisini göstererek
tüketimin yaklaşık %50 oranında azalmasına yol açtığı, 2002 yılında
toparlanmaya başlayan iç pazarda talebin, 2002 yılına göre SD’de ise ülke
ekonomisinde görülen genel iyileşmeye paralel ancak ekonomideki büyümenin çok
üzerinde, %78 oranında artış kaydettiği tespit olunmuştur. Öte yandan, SD’de
tüketimdeki bu artışa ve dampingli ithalatın baskısıyla fiyatlarını önemli
ölçüde aşağı çekmiş olmasına karşın yerli üretim dalının üçüncü ülkelerle
birlikte pazar kaybına uğramış olması, zarar ile soruşturma konusu ülkeden
yapılan dampingli ithalat arasında doğrudan bir illiyet bağına işaret etmekte,
ilgili taraflarca iddia edildiğinin aksine makro ekonomik göstergelerde kriz
yılı 2001 ile SD arasında yaşanan olumlu gelişmelere karşın ve söz konusu
olumlu gelişmelerin tersine ortaya çıkan zarar üzerinde dampingli ithalatın
doğrudan etken unsur olduğunu ortaya koymaktadır.
Yerli üretim dalının kriz yılı olan
2001’de büyük ölçüde artış gösteren finansal maliyetlerinin, 2001-SD arasında
çok büyük çapta gerileme kaydetmiş olması bu sonucu destekleyici bir unsur
olarak ortaya çıkmaktadır.
b) Pazar payı, fiyatlar ve rekabet
İlgili taraflarca nihai bildirim sonrası
genel ithalatın azaldığı, dolayısıyla yerli üretim dalının piyasa payındaki
azalmanın ÇHC’den artan ithalattan değil, diğer yerli üreticilerden
kaynaklandığı, yerli üretim dalı fiyatlarındaki düşüşün de ÇHC menşeli
dampingli ithalattan değil, yerli üreticilerin kendi aralarındaki rekabet,
makro ekonomik gelişmeler, tüketici tercihlerinde ve teknolojide meydana gelen
değişimler gibi diğer nedenlerle ortaya çıktığı iddia olunmuştur.
Konuya ilişkin yapılan incelemede, diğer
üretici satışlarının 2000-SD arasında artış kaydederek pazar payını artırdığı,
zarar inceleme döneminde piyasaya yeni girmeye başlayan yeni teknoloji TV
tiplerinin tüplü televizyon fiyat gelişimi üzerindeki etkisinin gerek
fiyatlandırması gerek anılan dönemde piyasadaki düşük payı nedeniyle iddia
edildiğinin aksine ancak düşük düzeyde bulunduğu, bununla birlikte söz konusu
unsurların aynı dönemde %500’e yakın oranda piyasa payını artırdığı tespit
olunan dampingli ithalatın, bilhassa yerli üretim dalı fiyatlarını yüksek oranlarda
kırdığı dikkate alınarak, yerli üretim dalının piyasa payı ve aynı gerekçeyle
fiyatları üzerinde olumsuz etkisi bulunduğu gerçeğini ortadan kaldırmadığı
değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan, yine ilgili taraflarca,
kalite, pazarlama kanalları, tüketici algılaması ve tercihleri açısından yerli
üretim ile dampingli ithalatın doğrudan rakip olmadığı, yerli üretici markasını
taşıyan ürünü almak isteyen bir tüketicinin, fiyatı düşük de olsa hiçbir
şekilde dampingli ithalatı tercih etmeyeceği iddia olunmuştur. Yerli ürün ile
dampingli ithalat arasındaki fiyatın bir rekabet unsuru olmadığı anlamına gelen
ve nesnel temellere dayandırılmamış olan iddianın, gerek dampingli ithalatın,
yerli üretim dalının piyasa payının yanında, önemli ölçüde markalı ürünleri içerdiği
bilinen diğer ülkelerden ithalat aleyhine de pazar payını büyük oranda artırmış
olması, gerek ürünün ilk alıcısı konumundaki ithalatçılardan alınan cevaplarda,
yerli ürün ile dampingli ithalat arasında rekabetin çok büyük oranda fiyat
üzerinde odaklandığının vurgulanması nedenleriyle geçerlilik taşımadığı
değerlendirilmiştir. Öte yandan yapılan incelemede, herhalükarda yerli üretim
dalının tek bir pazarlama kanalıyla değil farklı dağıtım ağları yoluyla
faaliyet göstermekte olduğu ve ayrıca pazarlama kanalları arasında rekabet
bulunmayacağı yönündeki iddianın da yukarıda belirtilen gerekçelerin de
etkisiyle geçersiz olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen iddia
ve değerlendirmeler çerçevesinde, bahse konu hususların, dampingli ithalat ile
yerli üretim dalı üzerindeki zarar arasında mevcut olan illiyet bağını ortadan
kaldırmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, şikayet sahibi üreticiler
dışındaki yerli üretimin %80’inden fazlasının tek bir firma tarafından gerçekleştirildiği,
2004 yılı içinde tasfiye olduğu belirlenen firmaya ilişkin temin olunabilen
bilgilerden üretiminin, soruşturma kapsamına dahil olan SKD montajı şeklinde
olduğu ve üretimde kullandığı demonte parçaların farklı partiler halinde
soruşturma konusu ülkeden temin olunduğu anlaşılmaktadır. Gerek soruşturma
sırasında elde edilen bilgilerden gerek soruşturmanın açılması sonrasında
ithalatın gelişiminin incelenmesinden, ÇHC menşeli parçaların ayrı partiler
halinde ithal olunarak basit işçilikle yurtiçinde monte edilmekte olduğu ve bu
uygulamanın soruşturma açılması ile birlikte artış kaydettiği anlaşılmaktadır.
BEŞİNCİ
KISIM
Sonuç
Madde 22- Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında
zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit
edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve
Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye
ithalatında karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı vergi yürürlüğe
konulmuştur.
GTİP
Madde İsmi
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Vergi
(CIF %)
8528.12.20.00.00
Yalnız
resim tüplü olanlar
Çin Halk Cumhuriyeti
%50
8528.12.52.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 42 cm.yi geçmeyenler
8528.12.54.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 42 cm.yi geçen fakat 52 cm.yi
geçmeyenler
8528.12.56.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 52 cm.yi geçen fakat 72 cm.yi
geçmeyenler
8528.12.58.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 72 cm.yi geçenler
8528.12.62.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 75 cm.yi geçmeyenler
8528.12.66.00.00
Ekran köşegen uzunluğu 75 cm.yi geçenler
8529.90.72.00.00
Yalnız, üzerinde dizili elemanlar itibariyle bu
pozisyonlarda sınıflandırılan, resim tüplü renkli televizyon üretiminde kullanılan
ana baskı devre
8529.90.81.00.00
Madde 23- Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife
istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında,
karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
Madde 24- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 25- Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın
bağlı olduğu Bakan yürütür.