Tebliğler · Resmî Gazete: 2006-07-11
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/37558
Kurum
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Tebliğin
Adı
İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ
Tebliğ No
2006/8
Resmî Gazete Tarihi
11/07/2006
Resmî Gazete Sayısı
26225
İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2006/8)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 5/1/2006 tarihli ve 26044
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin
2006/1 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı
Kararnamenin eki İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve İthalatta
Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen korunma önlemi
soruşturması sonucunda alınan kararı içermektedir.
MADDE 2- (1) Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan
bilgi ve bulguları içeren sonuç raporu Ek I’de verilmektedir.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme
Kurulu, 8509.10.10.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu “elektrikli
süpürgeler”in ithalatında 3 (üç) yıl süreyle korunma önlemi uygulanmasına ve
önlemin 1. yılında 40 ABD Doları/adet eşik birim kıymetten, ithal edilen
ürünün diğer yurtdışı giderler hariç CIF birim kıymetinin (malın 1 adedi için
fiilen ödenen veya ödenecek bedel ile navlun ve sigorta bedelleri toplamı)
çıkarılması suretiyle hesaplanacak müspet farka tekabül eden tutar kadar ek
mali yükümlülük şeklinde uygulanması, söz konusu eşik kıymetin 2.yıl için 38
ABD Doları/adet ve 3. yıl için 36 ABD Doları/adet olarak belirlenmesi ve
Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9.1 maddesi gereğince
gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınması hususlarında Bakanlar Kurulu’na
öneride bulunulmasına karar vermiştir.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
EK I
ELEKTRİKLİ SÜPÜRGE İTHALATINDA KORUNMA ÖNLEMİ
SORUŞTURMASINA
İLİŞKİN SONUÇ RAPORU
1.
GENEL BİLGİ
1.1 Kapsam
Bu rapor, İthalatta
Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen korunma önlemi soruşturması
sonucunda elde edilen bilgi ve bulguları içermektedir.
1.2. Bilgi toplanması
ve değerlendirilmesi
Soruşturma konusu maddenin
yerli üreticileri, ithalatçıları, tüketicileri, kullanıcıları ile bunların
bağlı olduğu kuruluşlar veya bunların yetkili temsilcileri ile ilgili
ülke/ülkeler yetkili temsilcileri ve ilgili ülkelerde yerleşik
ihracatçılar/üreticilere kendilerini ilgili taraf olarak tanıtabilmeleri ve
soruşturmaya ilişkin bilgi, belge ve görüşlerini göndermeleri ve sözlü
dinlenme taleplerini iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır.
Kendisini ilgili taraf
olarak tanıtanlardan yerli üreticiler, ithalatçılar ve ilgili ülkelerde
yerleşik ihracatçılar/üreticiler için hazırlanan soru formları internet
ortamında duyurulmuştur.
1.3
İlgili tarafların
bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Yönetmeliğin 4 üncü
maddesi çerçevesinde, ilgili tarafların görüşlerini karşılıklı olarak dile
getirebilmesini teminen soruşturma konusu maddenin yerli üreticileri,
ithalatçıları, ilgili ülkelerin yetkili temsilcileri ve ilgili ülkelerde
yerleşik ihracatçılar ile bunların bağlı olduğu kuruluşların katılımıyla
9/3/2006 tarihinde bir tarafları dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
1.4 Yerinde inceleme
Korunma önlemi
başvurusunda bulunan ve soruşturma kapsamında bilgi sunan firmalar nezdinde 12-14/4/2006
tarihleri arasında yerinde inceleme yapılmıştır.
2.
BENZER VE DOĞRUDAN RAKİP
ÜRÜN DEĞERLENDİRMESİ
2.1 Soruşturma konusu madde
Soruşturma konusu madde,
Gümrük Giriş Tarife Cetveli’nin 8509.10.10.00.00 pozisyonunda yer alan
“gerilimi 110 volt veya daha fazla olanlar” ismiyle tanımlı elektrikli
süpürgelerdir. Başvuruda, soruşturma konusu maddenin, ev içi kullanıma
mahsus, 220-240 Voltta çalışan, 1200-2000 Watt motor gücüne sahip, su
filtreli, kazanlı kuru, kazanlı ıslak/kuru ve halı yıkama süpürgeleri ile
yatay süpürgeler olduğu belirtilmiştir. Soruşturma konusu maddenin
tüketicileri tarafından temelde fiyatına odaklanılarak algılandığı ifade
edilmiştir.
Bu itibarla, soruşturma
konusu maddenin teknik ve fiziksel özellikler, çeşit, satış kanalları ve
kullanım alanları itibariyle yurt içinde üretilenler için benzer ve doğrudan
rakip ürün olduğu iddia edilmiştir.
2.2 İlgili tarafların görüşleri
Soruşturma kapsamında
kendilerini ilgili taraf olarak tanıtanlardan bazıları, yerli üreticilerin
temel olarak kova tipi süpürgeler ile ıslak/kuru ve halı yıkama makineleri
ürettiklerini, ithal ürünlerin ise ağırlıklı olarak yatay süpürgeler ile
torbasız süpürgeler olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca, ithal ürünlerin
dağıtım kanallarının da farklı olduğuna, söz konusu ürünlerin yetkili
satıcılar vasıtasıyla tüketicilere ulaştığına işaret edilmiştir. Bunun
yanında, ithal ürünlerin yerli ürünlerden teknoloji ve teknik özellikler
(ürün ömrü, enerji tüketimi, toz çekiş ve emiş gücü, ses seviyesi vs.)
bakımından farklılaştığı belirtilmiştir. Son olarak, ithal ürünlerin
kullanıcılar tarafından daha kaliteli ve fiyat seviyesi yüksek ürünler olarak
algılandığı vurgulanmıştır.
2.3 Benzer ve doğrudan rakip ürün
Benzer ve doğrudan rakip
mal tespitine ilişkin olarak başvuru sahiplerinin ve ilgili tarafların görüş
ve önerileri değerlendirilmiştir.
Elektrikli süpürgeyi
oluşturan parçaların bir kısmı tek tek veya gruplar halinde taşeron firmalara
ürettirilmektedir. Firmalar kasa, torbayı destekleyen bağlantılar, taşıma
sapı, tekerlekler gibi plastik parçaların üretimini genellikle enjeksiyon
kalıplama tekniğiyle kendileri yapmaktadır. Bazı modellerde ise ayrıca
taşınabilir plastik toz haznesi bulunmakta olup bu parçanın üretimi de
enjeksiyon kalıplama ile yapılmaktadır.
Elektrikli süpürgelerin
temel olarak yatık-dik, kuru-ıslak/kuru-halı yıkama ve toz torbalı-toz
torbasız ürünler olarak sınıflandırıldığı belirlenmiştir. Bunun yanında,
motor gücü, emiş gücü, toz tutma kapasitesi, filtre sistemi gibi özelliklerin
ürünün kalite ve fiyat seviyesini oluşturan temel faktörler olduğu tespit
edilmiştir.
Şikayete konu gümrük
tarife istatistik pozisyonunda yer alan elektrikli süpürgeler işlev
bağlamında temel olarak aynı amaçla kullanılsalar da şikayetin daha ziyade
göreceli olarak kalite açısından alt dilimde yer alan elektrikli süpürgelere
yönelik olduğu anlaşılmış olup benzer veya doğrudan rakip mal
değerlendirmesinde bu ürünlerin fiyat kriteri ile ayrıştırılabileceği anlaşılmıştır.
3.
İTHALATIN
DEĞERLENDİRİLMESİ
3.1 İthalatın seyri
İthalat (Adet)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
572.932
307.354
317.527
533.903
853.981
1.422.748
Türkiye’nin toplam
elektrikli süpürge ithalatı 2000 yılında 572.932 adet olarak gerçekleşirken,
ithalatın 2001 yılında 307.354 adede gerilediği görülmektedir. İthalatın 2002
yılıyla birlikte sürekli bir artış eğilimi gösterdiği ve sırasıyla yıllık
bazda % 3, % 68, % 60 ve % 67 oranlarında yükselerek 2005 yılında 1.422.748
adede ulaştığı tespit edilmiştir. 2006 yılının ilk dört ayında, 2005 yılının
aynı dönemine göre % 68 oranında artış gösteren ithalat için mutlak artış
tespiti yapılabilmektedir.
3.2 İthalatta birim fiyatlar
Birim Fiyat ($ /Adet)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
65
56
41
39
43
46
Toplam ithalatta birim
fiyatlar incelendiğinde, 2000 yılında 65 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşen
ağırlıklı ortalama CIF ithal birim fiyatının izleyen yıllarda düşerek 2003
yılında 39 ABD Doları/Adet’e kadar gerilediği, bu yıldan sonra ise artış
göstererek 2005 yılında 46 ABD Doları/Adet, 2006 yılı Ocak-Nisan döneminde
ise 50 ABD Doları/Adet olduğu gözlenmektedir.
3.3 İthalatın piyasa payı
Piyasa Payı
(%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
96
119
127
160
Toplam ithalatın yurt içi
piyasadan aldığı pay endeksi (2001=100), 2002 yılında 96’ya gerilerken endeks
izleyen yıllarda yıllık bazda % 24, % 7 ve % 26 oranlarında artarak 2005
yılında 160’a ulaşmıştır. Diğer bir ifadeyle, soruşturma konusu dönem
içerisinde ithalatın piyasa payı % 60 oranında artmıştır.
3.4 İthalatın yerli üretime oranı
İthalat/Üretim
(%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
96
151
191
334
Toplam ithalatın yerli
üretime oranı soruşturma konusu dönem boyunca -2002 yılı hariç- düzenli bir
artış eğilimi göstermiş ve 2001 yılında 100 olan endeks 2005 yılında 334’e
yükselmiştir. Bu itibarla, ithalatta soruşturma konusu dönem için mutlak
artışın yanında nispi artış yaşandığı da tespit edilmektedir.
4.
ÖNGÖRÜLMEYEN GELİŞME
4.1 Döviz kuru
Yeni Türk Lirası’nın (YTL)
ondokuz ülke parasına göre hesaplanmış reel efektif kur endeksi (1995=100)
aşağıda sunulmaktadır.
Reel Kur (1995=100)
2001
2002
2003
2004
2005
116,3
125,4
140,6
143,2
171,3
Kaynak
: TCMB
Fiyat endeksi olarak
tüketici fiyatlarının kullanıldığı endeksteki artışlar YTL’deki değerlenmeyi göstermektedir.
Buna göre, YTL, 2001 yılından itibaren yıllık olarak sırasıyla % 8, % 12, % 2
ve % 20 oranlarında reel değer kazancı yaşamıştır. Diğer bir ifadeyle, YTL,
2005 yılında 2001 yılına göre % 47 oranında reel olarak daha değerli bir
seviyeye gelmiştir. Bu itibarla, ulusal para biriminde yaşanan değerlenme,
ithalat artışına yol açan en önemli öngörülmeyen gelişme olarak karşımıza
çıkmaktadır.
4.2 Ekonomik büyüme
Türkiye ekonomisinde,
beklenen ve gerçekleşen Gayri Safi Milli Hasıla büyüme rakamları aşağıda
sunulmaktadır.
GSMH
Büyümesi
2001
2002
2003
2004
2005
Tahmini
4,5
4,0
5,0
5,0
5,0
Gerçekleşme
-9,5
7,9
5,9
9,9
7,6
Fark
-14,0
3,9
0,9
4,9
2,6
Kaynak : DPT
2001 yılında yaşanan
ekonomik kriz sonucunda % 9,5 oranında küçülen Türkiye ekonomisinin izleyen
yıllarda sürekli olarak beklenen büyüme rakamlarının üzerinde büyüdüğü
görülmektedir. Gerçekleşen büyüme rakamlarının beklenen büyüme rakamlarından
yüksek çıkması, ekonomide beklenenin üzerinde gelir artışı ve nihai tüketim
talebi yaşandığının ve dolayısıyla ithalat talebinin de beklenenin üzerinde
gerçekleştiğinin dolaylı bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu
çerçevede, ekonominin beklenenin ötesinde büyümesi, ithalat artışına yol açan
bir başka öngörülmeyen gelişme olarak görülmektedir.
5.
CİDDİ ZARARIN
DEĞERLENDİRİLMESİ
Yerli üreticilerin
ekonomik göstergelerine ilişkin olarak yapılan incelemede, korunma önlemi
başvurusu kapsamında ve soruşturma sırasında bilgi sunan yerli üretici
firmalara ait veriler kullanılmıştır.
Ayrıca, ilgili taraflardan
alınan görüşlerde soruşturma kapsamında bilgi sunan yerli üreticilerin yerli
üretimin önemli bir kısmını temsil etmediği iddia edilmiştir. Bilgi sunan
yerli üreticiler, Türkiye İstatistik Kurumu’nun
“http://www.die.gov.tr/yillik/13_Imalat.pdf” internet adresinde yer alan
“Türkiye İstatistik Yıllığı-2004”ün “İmalat Sanayii” bölümüne göre, toplam
yerli üretimin önemli bir kısmını temsil etmektedir.
5.1 Tüketim
Tüketim (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
107
146
218
289
Soruşturma konusu maddenin
tüketim seviyesi (toplam yurtiçi piyasa) yerli üreticiler tarafından yapılan
yurtiçi satış miktarı ile genel ithalat miktarı toplanarak hesaplanmıştır.
Elektrikli süpürge tüketim
endeksinin (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık bazda sırasıyla % 7, %36,
% 50 ve % 32 artarak 2005 yılında 289 olduğu görülmektedir.
5.2 Üretim
Üretim (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
107
115
146
139
Yerli üreticilerin toplam
elektrikli süpürge üretim endeksi (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık
bazda sırasıyla %7, %7 ve %27 oranlarında artış göstererek 2004 yılında
146’ya ulaşmıştır. Üretim endeksi, 2005 yılında ise 2004 yılına göre %5
oranında düşüş göstermiştir.
5.3. Yurt içi satışlar
Y. İçi Satışlar (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
110
124
171
149
Yerli üreticilerin toplam
yurt içi satış endeksi (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık bazda
sırasıyla %10, %12 ve %38 oranlarında artış göstererek 2004 yılında 171’e
ulaşmıştır. Yurt içi satış endeksi, 2005 yılında ise 2004 yılına göre %12
oranında düşüş göstermiştir.
5.4
Kapasite ve kapasite
kullanım oranı (KKO)
2001
2002
2003
2004
2005
Kapasite
(Adet-Endeks)
100
134
145
145
145
KKO (%-Endeks)
100
80
79
100
95
Yerli üreticilerin toplam
elektrikli süpürge üretim kapasitesi endeksi (2001=100) 2002 ve 2003
yıllarında yıllık bazda sırasıyla % 34 ve % 8 oranlarında arttırılarak 2003
yılında 145 seviyesine ulaşmış, izleyen iki yılda da bu düzeyde kalmıştır.
Kapasite kullanım oranı
endeksi (2001=100) ise, 2002 yılında, üretimde görülen artışa rağmen,
kapasite arttırımı nedeniyle 80’e gerilemiş, 2003 yılında da 79 olarak
gerçekleşmiştir. 2004 yılında üretimde görülen artışla birlikte 100’e
yükselen kapasite kullanım oranı endeksi 2005 yılında ufak bir düşüşle 95’e
gerilemiştir.
5.5
Stoklar
Stoklar
(Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
44
66
94
117
Yerli üreticilerin toplam
dönem sonu stok endeksi (2001=100) 2002 yılında % 56 oranında düşüş
göstermiş, izleyen yıllarda ise yıllık bazda % 50, % 44 ve % 24 oranlarında
yükselerek 2005 yılında soruşturma konusu dönemin en yüksek seviyesine
ulaşmıştır.
5.6 İstihdam
İstihdam
(Kişi-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
110
115
90
75
Elektrikli süpürge
üretiminde toplam istihdam (idari personel ile direkt ve endirekt işçi
toplamı) endeksi (2001=100) 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla % 10 ve % 5
artmıştır. Toplam istihdam, 2004 ve 2005 yıllarında ise sırasıyla % 21 ve %
17 oranlarında düşüş göstererek 2005 yılında soruşturma konusu dönemin en
düşük seviyesine gerilemiştir.
5.7 Verimlilik
Verimlilik
(Adet/İşçi)
2001
2002
2003
2004
2005
1.380
1.111
1.173
1.563
1.771
Toplam süpürge üretim
adedinin üretimde çalışan direkt işçi sayısına bölünmesiyle elde edilen
işgücü verimliliğinin 2001 yılında 1.380 adet/işçi olurken 2002 yılında % 19
oranında düşüşle 1.111 adet/işçi’ye gerilediği görülmektedir. Verimliliğin
izleyen yıllarda ise sırasıyla % 5, % 33 ve % 13 oranlarında artarak 2005
yılında soruşturma konusu dönemin en yüksek seviyesi olan 1.771 adet/işçi’ye
ulaştığı gözlenmektedir.
5.8 Karlılık
Karlılık (%)
2001
2002
2003
2004
2005
-32,9
-13,8
-10,0
6,3
-0,8
Vergi öncesi karın toplam
satışlara bölünmesiyle hesaplanan karlılığın 2001 ila 2003 yılları itibariyle
negatif olduğu görülmektedir. 2004 yılında % 6,3 olan karlılığın 2005 yılında
% -0,8’e gerilediği gözlenmektedir.
5.9 Piyasa payı
Piyasa Payı
(%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
103
85
78
52
Yerli ürünlerin yurt içi
piyasadan aldığı pay endeksi (2001=100) 2002 yılında % 3 oranında artarken
izleyen yıllarda yıllık bazda sırasıyla % 18, % 8 ve % 34 oranlarında düşerek
2005 yılında soruşturma konusu dönemin en düşük seviyesine gerilemiştir.
5.10 Fiyat kırılması
Toplam ithalatın
soruşturma konusu dönem içerisinde fiyat kırılmasına yol açmadığı tespit
edilmiştir. Diğer taraftan, yıllar itibariyle yerli üreticilerin ağırlıklı
ortalama yurt içi satış fiyatlarından (Y.S.F.) ve 2005 yılı ağırlıklı
ortalama yurt içi satış fiyatı olan 40 ABD Doları/Adet’ten düşük kıymeti haiz
ürünlerin ithalatının seyri aşağıda gösterilmektedir.
İthalat (Adet)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
Kıymet <Y.S.F.
-
57.999
84.483
268.041
466.194
669.209
Kıymet<40 Usd
59.992
91.980
147.950
292.921
469.322
669.209
Buna göre, yerli ürünlerin
ortalama yurt içi satış fiyatının altında kıymetli ürünlerin ithalatı 2001
yılında 57.999 adet olurken izleyen yıllarda % 46, % 217, % 74 ve % 43
oranlarında yükselerek 2005 yılında 669.209 adet olarak gerçekleşmiştir.
Ayrıca, ortalama yurt içi satış fiyatının altında kıymetli ürünlerin
ithalatının 2005 yılında toplam ithalatın % 47’sini oluşturduğu tespit edilmiştir.
6
NEDENSELLİK İLİŞKİSİNİN
DEĞERLENDİRİLMESİ
6.4 Yurt dışı satışlar
Y. Dışı
Satışlar (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
119
109
117
132
Yerli üreticilerin toplam
elektrikli süpürge yurt dışı satışlar endeksinin (2001=100) yıllık bazdır. Bu
itibarla, yerli üreticilerin ihracat performansının ekonomik göstergeler
üzerindeki bozulma üzerinde bir etkisinin olmadığı düşünülmektedir.
6.5 Yurt içi piyasa
Türkiye’nin toplam
elektrikli süpürge tüketimi endeksi 5.1 başlığında verilmektedir. Buna göre,
yurt içi piyasanın 2002 yılından itibaren yıllık bazda % 7, % 36, % 50 ve %
32 oranlarında genişlediği görülmektedir. Bu itibarla, yerli üreticilerin
ekonomik göstergeleri üzerindeki bozulmanın yurt içi piyasadaki daralmadan
kaynaklanmadığı görülmektedir.
6.6 Yurt içi rekabet
Soruşturma kapsamında
bilgi sunan toplam yerli üretici sayısı 2001 yılı için 4 olurken izleyen
yıllar için 5 yerli üreticiye ait veriler kullanılmıştır. Soruşturma
süresince yerli üreticiler arasında rekabetin arttığına dair herhangi bir
bilgi de sunulmadığından hareketle, yurt içi rekabetin ekonomik göstergelerde
ortaya çıkan bozulma üzerinde bir etkisinin olmadığı düşünülmektedir.
6.7 Verimlilik
5.7 başlığında yerli
üreticilerin verimlilik rakamları yıllar itibariyle verilmekte olup
emek-yoğun bir sektör olan süpürge üretiminde soruşturma konusu dönem
içerisinde bir verimlilik problemi yaşanmadığı görülmektedir.
7
SONUÇ
Şikayet konusu ürünün
ithalatının soruşturma konusu dönem boyunca sürekli bir artış eğilimi
gösterdiği görülmektedir. 2005 yılında 1.422.748 adet olarak gerçekleşen
ithalat, bu yılda ithalat artışının 2004 yılına göre % 67, 2000 yılına göre
ise % 148 olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, yerli üreticilerin yurt içi
satış fiyatının altında kıymeti haiz ürünlerin ithalatı 2001 yılında toplam
ithalatın % 18,9’una tekabül ederken bu oran 2005 yılında % 47’ye
yükselmiştir. Soruşturma konusu dönem içerisinde döviz kurunda yaşanan
gelişmeler ve ekonominin beklenenin üzerinde bir büyüme performansı
göstermesi, göreceli olarak düşük fiyatlı ürünlerin ithalatında artışa yol
açan öngörülmeyen gelişmeler olarak değerlendirilmektedir.
İthalat artışının % 67
olduğu 2005 yılında, yerli üreticilerin üretim, yurt içi satışlar, kapasite
kullanım oranı, istihdam, karlılık gibi ekonomik göstergelerinde bozulmalar
olduğu tespit edilmiştir. Diğer faktörlerin söz konusu bozulma üzerinde
etkisi olmadığından hareketle, ithalatın seyrinin ve gerçekleşme koşullarının
yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidine yol açtığı
tespit edilmiştir.