Tebliğler · Resmî Gazete: 2006-07-11
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/37559
Kurum
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Tebliğin
Adı
İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ
Tebliğ No
2006/9
Resmî Gazete Tarihi
11/07/2006
Resmî Gazete Sayısı
26225
İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2006/9)
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 05/01/2006 tarihli ve
26044 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, İthalatta Korunma
Önlemlerine İlişkin 2006/2 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli
ve 2004/7305 sayılı Kararnamenin eki İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında
Karar ve İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen
korunma önlemi soruşturması sonucunda alınan kararı içermektedir.
MADDE 2- (1) Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan
bilgi ve bulguları içeren sonuç raporu Ek I’de verilmektedir.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme
Kurulu, 8516.40.10.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu “buharlı
ütüler”in ithalatında 3 (üç) yıl süreyle korunma önlemi uygulanmasına,
önlemin 1. yıl için 5 ABD Doları/adet, 2. yıl için 4,5 ABD Doları/adet ve 3.
yıl için 4 ABD Doları/adet tutarında ek mali yükümlülük olarak belirlenmesi
ve Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9.1 maddesi gereğince
gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınması hususlarında Bakanlar Kurulu’na
öneride bulunulmasına karar vermiştir.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
EK I
BUHARLI ÜTÜ İTHALATINDA KORUNMA ÖNLEMİ
SORUŞTURMASINA
İLİŞKİN SONUÇ RAPORU
1. GENEL BİLGİ
1.1 Kapsam
Bu rapor, İthalatta
Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen korunma önlemi soruşturması
sonucunda elde edilen bilgi ve bulguları içermektedir.
1.2 Bilgi toplanması ve değerlendirilmesi
Soruşturma konusu maddenin
yerli üreticileri, ithalatçıları, tüketicileri, kullanıcıları ile bunların
bağlı olduğu kuruluşlar veya bunların yetkili temsilcileri ile ilgili
ülke/ülkeler yetkili temsilcileri ve ilgili ülkede yerleşik ihracatçılar/üreticilere
kendilerini ilgili taraf olarak tanıtabilmeleri ve soruşturmaya ilişkin
bilgi, belge ve görüşlerini göndermeleri ve sözlü dinlenme taleplerini
iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır.
Kendisini ilgili taraf
olarak tanıtanlardan yerli üreticiler, ithalatçılar ve ilgili ülkelerde
yerleşik ihracatçılar/üreticiler için hazırlanan soru formları internet
ortamında duyurulmuştur.
1.3 İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Yönetmeliğin 4 üncü
maddesi çerçevesinde, ilgili tarafların görüşlerini karşılıklı olarak dile
getirebilmesini teminen soruşturma konusu maddenin yerli üreticileri,
ithalatçıları, ilgili ülkelerin yetkili temsilcileri ve ilgili ülkelerde
yerleşik ihracatçılar ile bunların bağlı olduğu kuruluşların katılımıyla
9/3/2006 tarihinde bir tarafları dinleme toplantısı düzenlenmiştir.
1.4 Yerinde inceleme
Korunma önlemi
başvurusunda bulunan ve soruşturma kapsamında bilgi sunan firmalar nezdinde
12-14/4/2006 tarihleri arasında yerinde inceleme yapılmıştır.
2. BENZER VE DOĞRUDAN RAKİP ÜRÜN DEĞERLENDİRMESİ
2.1 Soruşturma konusu madde
Soruşturma konusu madde,
Gümrük Giriş Tarife Cetveli’nin 8516.40.10.00.00 pozisyonunda yer alan
“buharlı ütüler”dir. Başvuruda, soruşturma konusu maddenin, ev içi kullanıma
mahsus, 220-240 Voltta çalışan, 1200-2200 Watt güce sahip, buharlı, spreyli,
kazanlı/kazansız ütüler olduğu belirtilmiştir. Soruşturma konusu maddenin
tüketicileri tarafından temelde fiyatına odaklanılarak algılandığı ifade
edilmiştir.
Bu itibarla, soruşturma
konusu maddenin teknik ve fiziksel özellikler, çeşit, satış kanalları ve
kullanım alanları itibariyle yurt içinde üretilenler için benzer ve doğrudan
rakip ürün olduğu iddia edilmiştir.
2.2 İlgili tarafların görüşleri
Soruşturma kapsamında
kendilerini ilgili taraf olarak tanıtanlardan bazıları, ithal ürünlerin
dağıtım kanallarının yerli ürünlerden farklı olduğuna, söz konusu ürünlerin
yetkili satıcılar vasıtasıyla tüketicilere ulaştığına işaret etmişlerdir.
Bunun yanında, ithal ürünlerin yerli ürünlerden teknoloji ve teknik
özellikler (ürün ömrü, enerji tüketimi, güç seviyesi vs.) bakımından
farklılaştığı belirtilmiştir. Son olarak, ithal ürünlerin kullanıcılar
tarafından daha kaliteli ve fiyat seviyesi yüksek ürünler olarak algılandığı
vurgulanmıştır.
2.3 Benzer ve doğrudan rakip ürün
Benzer ve doğrudan rakip
mal tespitine ilişkin olarak başvuru sahiplerinin ve ilgili tarafların görüş
ve önerileri değerlendirilmiştir.
Ütü imalatında kullanılan
temel hammaddeler plastik ve metaldir (alüminyum ve çelik). Metaller; taban,
termostat ve diğer dahili mekanizmaların üretiminde kullanılır. Ayrıca bazı
üreticiler taban malzemesi olarak seramik de kullanabilmektedir. Plastik ise,
ütünün dış kısmının, sapının ve su deposunun üretiminde kullanılan
hammaddedir. Termostat yayı, kablo, fiş aksamı gibi parçalar ise genellikle
dışarıdan tedarik edilmektedir.
Yapılan incelemeler
neticesinde, şikayete konu ürünler ile yerli ürünlerin temel olarak aynı
üretim teknolojisine sahip ürünler olduğu, işlevsellik olarak esaslı bir
değişiklik göstermediği ve tüketicilerin de söz konusu ürünleri işlev ve
fiyat bağlamında değerlendirdiği göz önünde bulundurularak ithal ürünler ile
yerli ürünlerin benzer ürünler olarak değerlendirilebileceği sonucuna
varılmıştır.
3. İTHALATIN DEĞERLENDİRİLMESİ
3.1 İthalatın seyri
İthalat (Adet)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
821.792
561.185
807.637
1.510.002
2.340.651
2.945.853
Türkiye’nin toplam buharlı
ütü ithalatı 2000 yılında 871.792 adet olarak gerçekleşirken, ithalatın 2001
yılında 561.185 adede gerilediği görülmektedir. İthalatın 2002 yılıyla
birlikte sürekli bir artış eğilimi gösterdiği ve sırasıyla yıllık bazda % 44,
% 87, % 55 ve % 26 oranlarında yükselerek 2005 yılında 2.945.853 adede
ulaştığı tespit edilmiştir. 2006 yılının ilk dört ayında, 2005 yılının aynı
dönemine göre % 16 oranında artış gösteren ithalat için mutlak artış tespiti
yapılabilmektedir.
3.2 İthalatta birim fiyatlar
Birim Fiyat ($/Adet)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
16
16
14
15
16
18
Toplam ithalatta birim
fiyatlar incelendiğinde, 2000 yılında 16 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşen
ağırlıklı ortalama CIF ithal birim fiyatının izleyen yıllarda düşerek 2002
yılında 14 ABD Doları/Adet’e gerilediği, bu yıldan sonra ise artış göstererek
2005 yılında 18 ABD Doları/adet, 2006 yılı Ocak-Nisan döneminde ise 21 ABD
Doları/adet olduğu gözlenmektedir.
3.3 İthalatın piyasa payı
Piyasa Payı
(%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
124
198
239
255
Toplam ithalatın yurt içi
piyasadan aldığı pay endeksi (2001=100), 2002 yılından itibaren yıllık bazda
sırasıyla % 24, % 59, % 21 ve % 7 oranlarında artarak 2005 yılında 255’e ulaşmıştır.
Diğer bir ifadeyle, soruşturma konusu dönem içerisinde ithalatın piyasa payı
% 155 oranında artmıştır.
3.4 İthalatın yerli üretime oranı
İthalat/Üretim
(%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
152
441
863
1.750
Toplam ithalatın yerli
üretime oranı soruşturma konusu dönem boyunca düzenli bir artış eğilimi
göstermiş ve 2001 yılında 100 olan endeks 2005 yılında 1.750’ye yükselmiştir.
Bu itibarla, ithalatta soruşturma konusu dönem için mutlak artışın yanında
nispi artış yaşandığı da tespit edilmektedir.
4. ÖNGÖRÜLMEYEN GELİŞME
4.1 Döviz kuru
Yeni Türk Lirası’nın (YTL)
ondokuz ülke parasına göre hesaplanmış reel efektif kur endeksi (1995=100)
aşağıda sunulmaktadır.
Reel Kur (1995=100)
2001
2002
2003
2004
2005
116,3
125,4
140,6
143,2
171,3
Kaynak
: TCMB
Fiyat endeksi olarak
tüketici fiyatlarının kullanıldığı endeksteki artışlar YTL’deki değerlenmeyi
göstermektedir. Buna göre, YTL, 2001 yılından itibaren yıllık olarak
sırasıyla % 8, % 12, % 2 ve % 20 oranlarında reel değer kazancı yaşamıştır.
Diğer bir ifadeyle, YTL, 2005 yılında 2001 yılına göre % 47 oranında reel
olarak daha değerli bir seviyeye gelmiştir. Bu itibarla, ulusal para biriminde
yaşanan değerlenme, ithalat artışına yol açan en önemli öngörülmeyen gelişme
olarak karşımıza çıkmaktadır.
4.2 Ekonomik büyüme
Türkiye ekonomisinde,
beklenen ve gerçekleşen Gayri Safi Milli Hasıla büyüme rakamları aşağıda
sunulmaktadır.
GSMH
Büyümesi
2001
2002
2003
2004
2005
Tahmini
4,5
4,0
5,0
5,0
5,0
Gerçekleşme
-9,5
7,9
5,9
9,9
7,6
Fark
-14,0
3,9
0,9
4,9
2,6
Kaynak : DPT
2001 yılında yaşanan
ekonomik kriz sonucunda % 9,5 oranında küçülen Türkiye ekonomisinin izleyen
yıllarda sürekli olarak beklenen büyüme rakamlarının üzerinde büyüdüğü
görülmektedir. Gerçekleşen büyüme rakamlarının beklenen büyüme rakamlarından
yüksek çıkması, ekonomide beklenenin üzerinde gelir artışı ve nihai tüketim
talebi yaşandığının ve dolayısıyla ithalat talebinin de beklenenin üzerinde
gerçekleştiğinin dolaylı bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu
çerçevede, ekonominin beklenenin ötesinde büyümesi, ithalat artışına yol açan
bir başka öngörülmeyen gelişme olarak görülmektedir.
5. CİDDİ ZARARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Yerli üreticilerin
ekonomik göstergelerine ilişkin olarak yapılan incelemede, korunma önlemi
başvurusu kapsamında ve soruşturma sırasında bilgi sunan yerli üretici
firmalara ait veriler kullanılmıştır.Söz konusu firmalar Türkiye’nin buharlı
ütü üretiminin önemli bir kısmını temsil etmektedir.
5.1 Tüketim
Tüketim (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
116
136
175
206
Soruşturma konusu maddenin
tüketim seviyesi (toplam yurtiçi piyasa) yerli üreticiler tarafından yapılan
yurtiçi satış miktarı ile genel ithalat miktarı toplanarak hesaplanmıştır.
Buharlı ütü tüketim
endeksinin (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık bazda sırasıyla % 16, %
17, %28 ve % 18 artarak 2005 yılında 206 olduğu görülmektedir.
5.2 Üretim
Üretim
(Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
95
61
48
30
Yerli üreticilerin toplam
buharlı ütü üretim endeksi (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık bazda
sırasıyla % 5, % 36, % 21 ve % 38 oranlarında azalarak 2005 yılında
soruşturma konusu dönemin en düşük seviyesine gerilemiştir.
5.3 Yurt içi satışlar
Y. İçi Satışlar
(Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
100
62
40
28
Yerli üreticilerin toplam
yurt içi satış endeksi (2001=100) 2002 yılında değişmezken 2003 yılından
itibaren yıllık bazda sırasıyla % 38, % 35 ve % 29 oranlarında azalarak 2005
yılında soruşturma konusu dönemin en düşük seviyesine gerilemiştir.
5.4 Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
2001
2002
2003
2004
2005
Kapasite
(Adet-Endeks)
100
135
133
141
143
KKO
(%-Endeks)
100
70
46
34
21
Yerli üreticilerin toplam
buharlı ütü üretim kapasitesi endeksi (2001=100) 2002 yılında % 35 oranında
arttırılmış, izleyen yıllarda ise küçük değişimler göstererek 2005 yılında
143 olmuştur.
Kapasite kullanım oranı
endeksi (2001=100) ise, 2002 yılından itibaren yıllar itibariyle sürekli
olarak gerilemiş ve 2005 yılında 21 olarak gerçekleşmiştir.
5.5 Stoklar
Stoklar
(Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
212
139
138
97
Yerli üreticilerin toplam
dönem sonu stok endeksi (2001=100) 2002 yılında % 112 oranında artış
göstermiş, izleyen yıllarda ise yıllık bazda sırasıyla % 35, % 1 ve % 29
oranlarında düşerek 2005 yılında 97 olarak gerçekleşmiştir.
5.6 İstihdam
İstihdam
(Kişi-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
103
89
72
60
Buharlı ütü üretiminde
toplam istihdam (idari personel ile direkt ve endirekt işçi toplamı) endeksi
(2001=100) 2002 yılında % 3 oranında artarken izleyen yıllarda yıllık bazda
sırasıyla % 14, % 19 ve % 17 oranlarında düşerek 2005 yılında soruşturma
konusu dönemin en düşük seviyesine gerilemiştir.
5.7 Verimlilik
Verimlilik (Adet/İşçi)
2001
2002
2003
2004
2005
6.096
5.537
4.018
4.541
2.970
Toplam buharlı ütü üretim
adedinin üretimde çalışan direkt işçi sayısına bölünmesiyle elde edilen
işgücü verimliliğinin 2001 yılında 6.096 adet/işçi olurken izleyen yıllarda %
9 ve % 27 oranlarında düşüşle 2003 yılında 4.018 adet/işçi olduğu, 2004
yılında % 13 arttığı, 2005 yılında ise % 35 oranında düşüşle 2.970 adet/işçi
olduğu görülmektedir. İşgücü verimliliğindeki düşüş, direkt işçi sayısının
2001 yılından 2005 yılına % 38 oranında düşmesine rağmen, üretimde görülen
çok keskin düşüşe bağlı olarak gerçekleşmiştir.
5.8 Karlılık
Karlılık (%)
2001
2002
2003
2004
2005
1,5
0,2
0,1
-0,6
-2,6
Vergi öncesi karın toplam
satışlara bölünmesiyle hesaplanan karlılığın 2001 yılında % 1,5 olurken
izleyen 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla % 0,2 ve % 0,1 olarak
gerçekleştiği, takip eden yıllarda ise negatif olduğu gözlenmektedir.
5.9 Piyasa payı
Piyasa Payı (%-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
87
46
23
14
Yerli ürünlerin yurt içi
piyasadan aldığı pay endeksi (2001=100) 2002 yılından itibaren yıllık bazda
sırasıyla % 13, % 47, % 50 ve % 40 oranlarında düşerek 2005 yılında soruşturma
konusu dönemin en düşük seviyesine gerilemiştir.
5.10 Fiyat kırılması
İthalat (Adet)
2001
2002
2003
2004
2005
Kıymet <Y.S.F.
123.391
260.554
634.192
1.138.255
620.712
Toplam ithalatın soruşturma
konusu dönem içerisinde fiyat kırılmasına yol açmadığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, yıllar itibariyle yerli üreticilerin ağırlıklı ortalama yurt
içi satış fiyatlarından (Y.S.F.) düşük kıymeti haiz ürünlerin ithalatının
seyri aşağıda gösterilmektedir.
Buna göre, yerli ürünlerin
ortalama yurt içi satış fiyatının altında kıymeti haiz ürünlerin ithalatı
2001 yılında 123.391 adet olurken izleyen yıllarda % 111, % 143 ve % 79 oranlarında
yükselerek 2004 yılında 1.138.255 adet olarak gerçeklemiş, 2005 yılında ise %
45 oranlı düşüşle 620.712 adet olmuştur.
6. NEDENSELLİK İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
6.1 Yurt dışı satışlar
Y. Dışı
Satışlar (Adet-Endeks)
2001
2002
2003
2004
2005
100
78
59
65
32
Yerli üreticilerin toplam
buharlı ütü yurt dışı satışlar endeksinin (2001=100) 2002 yılından itibaren
yıllık bazda sırasıyla % 22 ve % 24 oranlarında düştüğü, 2004 yılında % 10
oranında artışla toparlandığı, 2005 yılında ise % 52 oranında düştüğü
görülmektedir. Yerli üreticilerin toplam cirolarının yıllar itibariyle
önemli bir kısmı yurt içi satışlar kaynaklı olduğundan hareketle, ihracat
performansındaki düşüşün yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde ortaya
çıkan bozulma üzerindeki etkisinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu
düşünülmektedir.
6.2 Yurt içi piyasa
Türkiye’nin toplam buharlı
ütü tüketimi endeksi 5.1 başlığında verilmektedir. Buna göre, yurt içi
piyasanın 2002 yılından itibaren yıllık bazda % 16, % 17, % 28 ve % 18
oranlarında genişlediği görülmektedir. Bu itibarla, yerli üreticilerin
ekonomik göstergeleri üzerindeki bozulmanın yurt içi piyasadaki daralmadan
kaynaklanmadığı görülmektedir.
6.3 Yurt içi rekabet
Soruşturma kapsamında
bilgi sunan toplam yerli üretici sayısı 2001-2005 dönemi için 4 olmuştur.
Soruşturma süresince yerli üreticiler arasında rekabetin arttığına dair
herhangi bir bilgi de sunulmadığından hareketle, yurt içi rekabetin ekonomik
göstergeler üzerindeki bozulma üzerinde bir etkisinin olmadığı
düşünülmektedir.
6.4 Verimlilik
5.7 başlığında yerli
üreticilerin verimlilik rakamları yıllar itibariyle verilmekte olup
emek-yoğun bir sektör olan buharlı ütü üretiminde verimliliğin soruşturma
konusu dönem içerisinde ekonomik göstergelerde ortaya çıkan bozulma
üzerindeki etkisinin, istihdamda daralma yaşandığı ve üretim kapasitesinde
ciddi oranda bir artışa gidilmediği göz önünde bulundurulduğunda, ihmal
edilebilir düzeyde olduğu düşünülmektedir.
7. SONUÇ
Soruşturma konusu maddenin
ithalatının soruşturma konusu dönem boyunca sürekli bir artış eğilimi
gösterdiği görülmektedir. 2005 yılında 2.945.853
adet olarak gerçekleşen ithalat, bu yılda ithalat artışının 2004 yılına göre
% 26, 2000 yılına göre ise % 258 olduğunu göstermektedir. Bunun yanında,
yerli üreticilerin yurt içi satış fiyatının altında kıymeti haiz ürünlerin
ithalatı 2001 yılında 123.391 adet olurken 2005 yılında 620.712 adede
yükselmiştir. Soruşturma konusu dönem içerisinde döviz kurunda yaşanan
gelişmeler ve ekonominin beklenenin üzerinde bir büyüme performansı
göstermesi, göreceli olarak düşük fiyatlı ürünlerin ithalatında artışa yol
açan öngörülmeyen gelişmeler olarak değerlendirilmektedir.
İthalat artışının % 26
olduğu 2005 yılında, yerli üreticilerin üretim, yurt içi satışlar, kapasite
kullanım oranı, istihdam, karlılık gibi ekonomik göstergelerinde bozulmalar
olduğu tespit edilmiştir. Diğer faktörlerin söz konusu bozulma üzerinde
etkisi olmadığından hareketle, ithalatın seyrinin ve gerçekleşme koşullarının
yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidine yol açtığı
tespit edilmiştir.