Tebliğler · Resmî Gazete: 2006-07-26
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/37584
Kurum
Dış
Ticaret Müsteşarlığı
Tebliğin
Adı
İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ
Tebliğ No
2006/20
Resmî Gazete Tarihi
26/07/2006
Resmî Gazete Sayısı
26240
İTHALATTA HAKSIZ
REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2006/20)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve
İşlemler
MADDE 1- (1) Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Vestel Beyaz Eşya) tarafından yapılan ve Arçelik – LG Klima San. ve Tic. A.Ş.
firması tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC)
menşeli “duvar tipi split klimalar” için 28/07/2005 tarih ve 25889 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/17
sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı
İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577
Sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve
99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar),
30/10/1999 tarih ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ve 02/05/2002 tarihli ve
24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir.
MADDE 3- (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün
bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına,
ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve anılan ülkede yerleşik diğer
ihracatçılara erişilebilmesini teminen soruşturmaya taraf ülkenin Ankara
Büyükelçiliğine soru formları gönderilmiştir.
(2) Tarafların soru formunu
yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. İlgili
tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
(3) ÇHC’de yerleşik üretici-ihracatçı
firmalardan dokuzu(1) soru formuna cevap vermiştir.
(4) Başvuru sahibi yerli üretici kendisine
yöneltilen soru formuna usulüne uygun şekilde yanıt vermiştir. Ayrıca,
soruşturma süresi boyunca işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen
ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
(5) Anılan ülkeden soruşturma konusu
madde ithalatı yaptığı belirlenen 36 firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş
olup, soru formlarına cevap veren 24 firmanın görüşleri değerlendirilmiştir.
MADDE 4- (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde
Manisa’da yerleşik yerli üretici firma nezdinde yerinde doğrulama soruşturması
gerçekleştirilmiştir.
MADDE 5- (1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara
şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği örneği gönderilmiştir.
(2) Nihai bildirim yapılmasını müteakip
ÇHC’deki üretici/ihracatçılar ve ithalatçılar ile yerli üreticiye bildirime
ilişkin görüşlerini yazılı olarak sunma imkanı verilmiş; ayrıca 04-07/07/2006
tarihleri arasında talep sahibi üretici/ihracatçılar ile ithalatçıların
temsilcilerinin katıldığı dinleme toplantıları tertip edilmiştir.
(3) Tüm taraflara soruşturma boyunca,
soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle alâkalı belgeleri sunma
imkanı verilmiş ve tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi,
belge ve görüşler incelenerek, mezkur görüşlerden mevzuat kapsamında
değerlendirilebilecek nesnel iddialara Tebliğin ilgili bölümlerinde yer
verilmiştir.
MADDE 6- (1) Damping belirlemesi için 01/01/2004–31/12/2004
tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar
belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2002 - 31/12/2004
arasındaki dönem esas alınmıştır.
MADDE 7- (1) 8415.10.90.00.00 gümrük tarife istatistik
pozisyonunda (GTİP) yer alan “duvar tipi split klimalar” soruşturma konusu
ürünü teşkil etmiştir. Şikayet kapsamına “multi” olarak adlandırılan ürün tipi
de dahildir. Bahse konu GTİP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup,
bağlayıcı değildir.
(2) Duvar tipi split klima, bir iç ve
bir dış üniteden oluşmakta, multi olarak adlandırılan ürün tipinde ise bir dış
üniteye bağlı birden çok iç ünite bulunmaktadır. Split tip klima, iç ortamı
kompresör, soğutucu akışkan ve ısı eşanjörleri yardımıyla isteğe bağlı olarak
soğutabilmekte veya ısıtabilmektedir. Split klima genelde ev veya iş yerlerinde
kullanılmaktadır. Kullanılacak klimanın kapasitesi, mekanın hacmi, izolasyon
koşulları ve dış şartlarla ilişkilidir.
(3) Yönetmeliğin 4 üncü maddesi
çerçevesinde soruşturma konusu ülkeden ithal edilen ürün ile yerli üreticiler
tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan
madde uyarınca benzer ürün, dampinge konu mal ile aynı özellikleri taşıyan bir
mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer özellikleri taşıyan başka
bir mal şeklinde tanımlanmaktadır.
(4) Bu bağlamda, yerli ve ithal
ürünlerin “benzer ürün” olup olmadığı hususu tespit edilirken, öncelikle aynı
özelliklerin olup olmadığı, daha sonra da kullanım alanları ve özellikleri
itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir.
(5) İlgili taraflardan alınan görüşler
ve yerli üretici nezdinde gerçekleştirilen yerinde inceleme çalışmalarında,
yerli üreticinin “inverter” olarak adlandırılan ürün tipi ile 24.000 BTU
üzerinde kapasiteli tiplerde halihazırda üretimi bulunmadığı anlaşılmış,
bununla birlikte, “inverter” ürün tipinin üretim programına dahil edildiği,
24.000 BTU üzerindeki ürünlerde ise yeterli talep halinde üretimin
gerçekleştirilebileceği tespit olunmuştur. Öte yandan, “benzer ürün” tanımı
çerçevesinde yerli üretim dalının her ürün tipini üretme zorunluluğu
bulunmamakta olup, bahse konu ürün tiplerinin yerli üreticinin mevcut ürün
yelpazesi ile her halükarda “benzer ürün” niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
(6) Nihai olarak, soruşturma boyunca
yapılan incelemeler ve nihai bildirim sonrası konuya ilişkin iletilen
iddiaların benzer ürün tanımı çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde yerli
üreticiler tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya konu ülkeler menşeli
ürünler arasında, fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları
bakımından “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılık
gözlemlenmemiştir.
(7) Diğer taraftan, yine yerli üretici
tarafından üretimi bulunmayan “Değişken soğutucu debili split klima
sistemleri”nin dış ünitesinin, nihai bildirim sonrasında alınan görüşler
çerçevesinde soruşturma kapsamı dışında tutulmasının uygun olacağı mülahaza
edilmiştir.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin
Belirlemeler
MADDE 8- (1) Yönetmeliğin 27 nci maddesi çerçevesinde,
ihracatçı, ithalatçı, ürün çeşidi ve işlem sayısının fazlalığı nedeniyle
dampinge ilişkin belirlemelerde örneklemeye gidilmiştir. Buna göre, Türkiye’ye
ihracatta toplam %59,7’lik payla ilk üç sırada yer alan Ningbo Aux Imp. &
Exp. Co. Ltd. (%26,9), Foshan Shunde Galanz Electrical Appliance Ltd. (%16,4)
ile GD Midea Air-Conditioning Equipment Co., Ltd. (%16,3) firmalarının örneklemeye
dahil edilmesi ve bu firmalar için bireysel olarak hesaplanan damping
marjlarının ağırlıklı ortalamasının diğer ihracatçı-üreticilere(2) teşmil
edilmesi öngörülmüştür. Bu husus, ihracatçı firmalara bildirilmiş ve konu
hakkında mezkur firmaların görüşlerine başvurulmuştur.
(2) Örnekleme kararı sonrası işbirliğine
devam etmeyeceğini yazılı olarak beyan eden Foshan Shunde Galanz Electrical
Appliance Ltd. firmasının, bu nedenle örnekleme dışında tutulması gerekmiş ve
bu firma için damping marjı eldeki mevcut veriler esasında belirlenmiştir. Bu
süreçte, örneklemede yer alan Midea firmasıyla ilişkili konumda bulunduğu
tespit edilen Hualing firması, söz konusu firma yerine örneklemeye dahil
edilmiştir.
(3) TCLAC firmasının, örneklemeye dahil
edilmekle birlikte işbirliğinde bulunmayan firmaların mevcudiyeti halinde, bu
firma(lar) yerine kendisinin örneklemeye dahil edilmesi yönünde talebi vaki
olmuştur. Ancak bu talep, gerek Midea ile ilişkili olduğunun tespiti üzerine
Hualing firmasının Galanz yerine örneklemeye dahil edilmesi, gerek firmanın
ihracattaki düşük payı nedeniyle kabul görmemiştir.
(4) Öte yandan, Haier firmasının kendisi
için ayrı marj hesaplanması talebi de, soruşturma zamanlaması ve yoğun iş
programı nedeniyle değerlendirmeye alınamamıştır.
(5) Örneklemeye dahil edilen
üretici/ihracatçı Ningbo, Midea ve Hualing firmalarının cevapları tüm
detaylarıyla ve kapsamlı olarak incelenmiş ve kendilerine ihtiyaç duyulan ek
bilgiler ile açıklama gerektiren hususlara dair ilave soru formları
iletilmiştir. Bu aşamada, bahse konu ilave soru formuna Hualing firması
cevabının incelenmesinden, talep olunan bilgi ve belgelerin neredeyse
hiçbirinin karşılanmadığı, olası damping marjı hesabında temel nitelikteki
verilere dair iletilen suallerin de yanıtsız bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu
çerçevede, Hualing firması da örneklemeden çıkarılmış ve firmaya Yönetmeliğin
26 ncı maddesi hükmü uygulanmıştır.
(6) Nihai olarak, soruşturmada gelinen
aşama itibarıyla Hualing firması yerine başka bir firmanın örneklemeye dahil
edilmesine, soruşturma süresi ve yoğun iş programı da dikkate alınarak imkan
bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede soruşturma, Ningbo Aux ve Midea
firmaları için bireysel marj hesaplanması suretiyle sürdürülerek tamamlanmıştır.
Mezkur firmalar için hesaplanan damping marjının ağırlıklı ortalaması
işbirliğine gelmekle birlikte örneklemeye dahil edilmeyen diğer firmalara
teşmil edilmiştir. İşbirliğine gelmeyen taraflar için ise ağırlıklı ortalama
bazda en yüksek orana sahip olan ürün tipinin damping marjı esas alınmıştır.
(7) Yönetmelik ek madde 1 kapsamında
Ningbo Aux ve Midea firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiklerinin
kabulü yönünde talepleri vaki olmuş olup, konuya ilişkin firmalar tarafından
sağlanan bilgi-belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde, aşağıda
belirtilen tespitler nedeniyle mezkur taleplerin kabulüne imkan bulunmadığı
sonucuna varılmıştır.
1.
Ningbo Aux:
a)
SD içerisinde ÇHC’de yürürlükte
bulunan Dış Ticaret Kanunu çerçevesinde firmanın üretim ve satışlarına ilişkin
kararlarını etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün
yelpazesinde sınırlama bulunduğu tespit olunmuştur.
b)
İlgili mevzuattaki açık hükümler
çerçevesinde üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek
şekilde düzenlemeler bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu değerlendirme işgücü
arz ve talebinin piyasa koşullarında serbestçe karşı karşıya gelmesi ve işgücü
ücretlerinin bu suretle piyasa koşullarında oluşması açısından önem
taşımaktadır.
c)
Firmanın piyasa ekonomisi olmayan
sistemden kaynaklanan, muhtelif devlet desteği mekanizmalarından yararlanmakta
olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu tespit doğrudan firma mali tabloları ile
mali tablo dipnotlarına dayanmaktadır.
2.
Midea:
Ningbo Aux firması için geçerli
olduğu tespit edilen yukarıdaki hususların Midea için de geçerlilik taşıdığı
görülmüş, bu itibarla, firmanın piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet
gösterdiği talebinin kabulü mümkün görülmemiştir.
Öte yandan, soruşturma döneminde
yurtiçi satışa ilişkin üretimin büyük bölümünü gerçekleştirmesi itibariyle
piyasa ekonomisi araştırmasında büyük önemi haiz grup firmasının soruşturma
döneminde geçerli olan şirket sözleşmesi, “titizlikle arandığı halde
bulunamadığı” gerekçesiyle, talep edildiği halde firma tarafından
sağlanmamıştır.
(8) Yukarıda maruz tespitler, firmalar
tarafından gizlilik kaydıyla iletilen dış ticaret izin belgeleri, mali
tabloları, mali tabloların dipnotları ile SD’de yürürlükte bulunan Dış Ticaret
Kanunu ve yerleşim yerine ilişkin mevzuatta yer alan açık hüküm ve verilere
dayanmaktadır. Nihai bildirim sonrasında ilgili taraflarca konuya ilişkin
iletilen görüşlerin incelenmesinden, yukarıda belirtilen tespitlerin
geçerliliğini değiştirebilecek, nesnel, konuyla ilgili değerlendirmeler
içermediği anlaşılmıştır.
(9) Nihai bildirim sonrası, Türkiye’de
yerleşik ilgili bir tarafın kendisi için bireysel marj hesaplanması talebi vaki
olmuş, mezkur talep mevzuattaki açık hükümler çerçevesinde uygun görülmemiştir.
MADDE 9- (1) Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler
çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu ihracatçılarca ispat
edilemediğinden normal değerin tespitinde Türkiye emsal ülke olarak alınmıştır.
Bu çerçevede normal değer, konuya ilişkin detaylı veri sağlayan Vestel
firmasında benzer mal için fabrika çıkış aşamasında fiilen ödenmiş fiyat esas
alınarak belirlenmiştir.
(2) Yapılan incelemede, yerli üretici
Vestel Beyaz Eşya’nın tüm yurtiçi satışını Vestel Grubuna dahil Vestel
Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama A.Ş. (Vestel Pazarlama) aracılığıyla
gerçekleştirdiği ve firmalar arası fiyatlandırmanın aralarındaki ilişkiden
etkilendiği tespit edilmiş; bu itibarla, Vestel Grubu adına bağımsız alıcılara satış
gerçekleştiren Vestel Pazarlama firmasının soruşturma dönemindeki satışları
normal değer belirlemesinde baz alınmıştır.
MADDE 10- (1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye’ye ihraç
fiyatının belirlenmesinde, üretici/ihracatçı firmaların ihracatında fiilen
gerçekleşmiş fiyat esas alınmıştır.
MADDE 11- (1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen
normal değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması)
karşılaştırılmıştır.
(2) Normal değerin ve ihraç fiyatının
fabrika çıkış aşamasına getirilmesi amacıyla, söz konusu firmalar tarafından
sağlanan banka masrafları, taşıma giderleri, komisyon masrafı gibi makul
görülen sair giderler ile iki fiyat arasında fark yarattığı anlaşılan reklam,
montaj hizmeti gibi diğer unsurlar açısından, beyan olunan fiyatlar üzerinde
ayarlama yapılmıştır.
(3) Nihai bildirim sonrası ilgili
taraflarca, normal değer hesabında Vestel Pazarlama firmasının satışlarının ve
satış fiyatları üzerinde yapılan ayarlamaların normal değer hesabında ne
şekilde ele alındığının açık olmadığı iddia olunmuştur. Söz konusu veriler
bahse konu firmanın muhasebe kayıtlarından temin edilmiş olup, normal değer
hesabında ne şekilde ele alındığı, ticari bilgilerin gizliliği ilkesi
çerçevesinde ilgili taraflara nihai bildirim ile bildirilmiştir. Bahse konu
veriler firma nezdinde gerçekleştirilen incelemede zarar verileri ile birlikte
yerinde doğrulanmıştır.
MADDE 12- (1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde
damping marjı, normal değer ve ihraç fiyatının ağırlıklı ortalamalarının
karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.
(2) Örneklemeye dahil edilen firmalar
için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan damping marjları aşağıda
belirtilmektedir:
Ningbo Aux Imp. & Exp. Co. Ltd.
%43,19
GD Midea Air-Conditioning Equipment Co.,
Ltd. %38,64
(3) Örneklemeye dahil edilmeyen firmalar
için Yönetmeliğin 27 nci maddesi çerçevesinde örneklemeye dahil edilen firma
belirlemelerinin ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanmış olan damping marjı ile
soruşturma konusu ülkedeki diğer üretici-ihracatçılar için tesis olunan marj
ise şu şekildedir:
Guandong Chigo Air-Conditioning Co.,
Ltd. %41,61
Gree Electric Appliances Inc. of
Zhuhai %41,61
Guandong Kelon Air Conditioner Co.,
Ltd. %41,61
Haier Group %41,61
TCL Air-Conditioner (Zhongsan) Co.
Ltd. %41,61
Diğerleri %92,63
(4) Nihai bildirim sonrası ilgili
taraflarca fiyat taahhüdünde bulunulmuş, söz konusu talep İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulunca kabul edilmemiştir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin
Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
MADDE 13- (1) Maddenin genel ithalatı, 2002 yılındaki 95.632
adetlik düzeyinden 2003 yılında 288.986 adete yükselmiş, SD’de ise 494.182 adet
olarak gerçekleşmiştir. Genel ithalatın 2002 yılı ile SD arasında miktar (adet)
bazında %417 oranında arttığı görülmüştür.
(2) Nihai bildirim sonrasında ithalat
rakamlarının “re-export” ithalatı da kapsadığı ve bu miktarın düşülmesi
gerektiği iddia olunmuştur. SD’de ithalatın beyanname bazlı veriler üzerinden
rejim bazlı incelemesinde “re-export” amaçlı ithalat yapıldığını gösteren
herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.
MADDE 14- (1) Maddenin ÇHC’den ithalatı, 2002 yılında 77.161
adet iken 2003 yılında 232.837 adet düzeyine yükselmiş, 2004 yılında ise
425.634 adet olarak gerçekleşmiştir. Soruşturma konusu ülkeden ithalatın 2002
yılı ile SD arasında miktar bazında %452 oranında artış kaydettiği görülmektedir.
Maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı
2002 ve 2003 yıllarında %81 iken, SD’de %86’ya yükselmiştir.
MADDE 15- (1) Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2002 yılı
ile SD arasında sırasıyla 18.471, 56.149 ve 68.548 adet düzeyinde
gerçekleşmiştir. Bu veriler maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam
ithalat içindeki payının 2002 yılında %19 iken, SD’de %14’e gerilediğine işaret
etmektedir.
(2) 2002 yılı ile SD arasında üçüncü
ülkelerden ithalat artışı %271 düzeyinde gerçekleşmiştir.
MADDE 16- (1) Soruşturma konusu
ürünün toplam tüketimi 2002 yılı ile SD arasında %421 oranında artış
kaydetmiştir. Pazar büyüklüğü, toplam ithalat ile Türkiye’de yerleşik
üreticilerin yurtiçi satışları toplamı olarak hesaplanmaktadır.
(2) 2002-SD döneminde ÇHC’nin pazar
payı endeksi 100’den 131’e yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim
dalının pazar payı ise 100’den 78’e gerilemiştir.
(3) Nihai bildirim sonrası 2002-2004
yılları arasında genel ithalatın toplam pazardan daha düşük oranda artış
gösterdiği, dolayısıyla yerli firmaların pazar payının gerçekte toplam pazardan
daha büyük oranda arttığı iddia olunmuştur. İddianın aksine anılan dönemde ÇHC
menşeli dampingli ithalat dışında piyasaya ürün arz eden tüm piyasa aktörleri
pazar payı kaybına uğramıştır. Bu durum, ÇHC kökenli ithalatın pazar payını
yalnız yerli üretim dalı aleyhine değil, aynı zamanda üçüncü ülkeler aleyhine
de artırdığını göstermektedir. Öte yandan, piyasa payındaki azalmanın diğer
yerli üretimden kaynaklandığı yönündeki iddianın da, zarar inceleme dönemi
yukarıda açıklanan hususlar paralelinde bir bütün halinde değerlendirildiğinde
hükümsüz olduğu açıktır.
(4) Yine nihai bildirim sonrası, ithalatçıların
stok hareketlerinin piyasa büyüklüğü hesabında dikkate alınması gerektiği iddia
olunmuştur. Piyasa büyüklüğü, ihracatçı ve yerli üreticilerin ülkemiz
piyasasına satış miktarları esasında belirlenmiş olup, bu çerçevede iddianın
geçerlilik taşımadığı sabittir.
MADDE 17- (1) ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve diğer
gümrükleme masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim
dalının fabrika çıkış aşamasındaki satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve
dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde
altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan hesaplamalarda, 2004
yılında fiyat kırılması Ningbo Aux firması için %23,3, Midea firması için ise
%19,4 oranında bulunmuştur.
(2) Öte yandan, yerli üretim dalının
fiyatlarını dampingli ithalatın etkisiyle büyük ölçüde aşağı çekmiş olduğu, bu
itibarla yıpranmamış fiyata göre kırılmayı ifade eden fiyat bastırılmasının ise
daha yüksek oranlarda olduğu anlaşılmıştır. Fiyat bastırılması, zarar inceleme
dönemi başlangıcındaki yerli üretim dalı kâr marjı ile SD’deki kâr marjı
arasındaki farkın yerli üretim dalı fiyatları üzerine ilavesiyle hesaplanan
yıpranmamış fiyatın, dampingli ithalatın ülkemiz piyasasına giriş fiyatı ile
mukayesesi suretiyle hesaplanmıştır. Bu şekilde hesaplanan fiyat
bastırılmalarının, yukarıda belirtilen firmalar için sırasıyla %28,6 ve %24,5
nispetinde olduğu görülmüştür.
(3) Nihai bildirim sonrasında, fiyat
kırılması hesabına esas teşkil eden Vestel Pazarlama fiyatlarından %10
nispetinde makul kârın ayrıca düşülmesi gerektiği iddia olunmuştur. Fiyat
kırılması, ihracatçı ve yerli üreticinin ilk bağımsız alıcıya satış
fiyatlarının, ülkemiz piyasasına girişte aynı aşamada mukayesesi şeklinde
hesaplanmakta olup, bu itibarla nesnel temellere dayandırılmayan talep makul
görülmemiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının
Durumu
MADDE 18- (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki
etkisinin belirlenmesinde, şikayet sahibi Vestel firması yanında şikayeti
destekleyen diğer yerli üretici Arçelik-LG Klima San. ve Tic. A.Ş. firmasının
da zarar incelemesine dahil edilmesi öngörülmüş, bu amaçla soruşturma
açılmasını müteakip firmaya detaylı soru formu iletilmiş ancak firma, yabancı
sermayeli yapısından kaynaklandığını belirttiği gerekçelerle istenilen verileri
sağlamamıştır.
(2) Öte yandan, yerli üretici Akfel
Pazarlama İth. İhr. A.Ş. firması ise Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde,
SD’de ürettiği miktarı da büyük ölçüde aşacak şekilde, önemli miktarda ürün
ithalatı yaptığı tespit olunduğundan yerli üretim dalı tanımı dışında
tutulmuştur.
(3) Bu çerçevede, Yönetmeliğin 18 inci
maddesi hükmü gereğince, benzer malın Türkiye üretiminin önemli bir bölümünü
gerçekleştiren Vestel firmasının yerli üretim dalını oluşturduğu kabul
edilmiştir.
(4) Vestel Beyaz Eşya firmasının tüm
yurtiçi satışını Vestel Grubuna dahil Vestel Pazarlama firması aracılığıyla
gerçekleştirdiği ve firmalar arası fiyatlandırmanın aradaki ilişkiden
etkilendiği anlaşıldığından, zarar incelemesinde soruşturma konusu ürün üretim
ve satışına ilişkin iki firmanın konsolide verileri esas alınmıştır.
(5) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki
veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak
enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002
yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2003 yılında 312, SD’de 482 olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu verilerden yerli üretim dalının üretimini hızla
genişleyen iç ve dış pazar taleplerine uyumlu olarak artırdığı anlaşılmaktadır.
b) İç Piyasa Satışları
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
2002 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2003 yılı ile SD’de
sırasıyla 181 ve 328 olmuştur. Aynı dönemde satış hasılatı ise gerçel olarak
2002’de 100 kabul edildiğinde 2003’de 130, 2004’de 178 düzeyinde
gerçekleşmiştir.
c) İhracat
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
2002 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2003’de 519 ve SD’de 709 olarak
gerçekleşmiştir.
d) Pazar Payı
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
yurtiçi pazar payı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de 84’e, SD’de ise 78
düzeyine gerilemiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002
yılında 100 olarak alınan stok düzeyi endeksi, 2003’de 109’a yükselmiş, SD’de
ise 292 düzeyinde gerçekleşmiştir.
f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
Yerli üretim dalının, ilgili üründe
2002’de 100 olarak alınan kapasite endeksi 2003 ve SD’de 159 olmuştur. Kapasite
kullanım oranı 2002’de 100 olarak alındığında 2003’de 196 ve SD’de 303
düzeyinde gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
Yerli üretim dalının, ilgili üründe
çalışan işçi sayısı endeks olarak 2002’de 100 iken, 2003’de 291’e, SD’de ise
321’e yükselmiştir. İdari personel sayısı ise yine 2002’de 100 kabul
edildiğinde 2003’de 600, SD’de ise 650 olarak gerçekleşmiştir.
h) Ücretler
Yerli üretim dalının, ilgili ürün
üretiminde çalışan işçilerinin toplam ücret endeksi 2002-SD arasında
sırasıyla 100, 86 ve 103 düzeyinde gerçekleşmiştir.
i) Verimlilik
Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksinin 2002-SD
arasında düzenli olarak artış kaydettiği görülmektedir. 2002 yılında 100 olan
verimlilik endeksi 2003’de 107 ve SD’de 150 olmuştur.
j) Yurtiçi Fiyatlar
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de
72’ye, SD’de ise 54’e gerilemiştir.
k) Maliyetler
Yerli üretim dalının, ilgili üründe,
ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2002 yılında 100 alındığında
2003’de 79’a gerilemiş, SD’de 57 düzeyinde gerçekleşmiştir.
l) Kârlılık
Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam kârlılığı 2002’de 100
olarak kabul edildiğinde, reel olarak 2003’de 54 düzeyinde gerçekleşmiş, SD’de
ise 134 olmuştur. Birim kârlılık endeksi ise 2002 yılında 100 iken 2003’de 30’a
gerilemiş, SD’de 41 olarak gerçekleşmiştir.
m) Nakit Akışı
Yerli üretim dalının nakit
akışı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’de 70 ve SD’de 154 olmuştur.
n) Özkaynakların Kârlılığı
ve Yatırım Hasılatı
Yerli üretim dalının, 2002
yılı itibariyle -100 kabul edilen özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak) endeksi
2003’de 23, SD’de ise 35 olarak gerçekleşmiştir. (Özkaynak kârlılığı, soruşturma konusu
ürün için ayrıştırılamadığından Vestel Beyaz Eşya firmasının tamamına
ilişkindir.) Yatırım hasılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise
2002 yılında 100 iken 2003’de 28, SD’de ise 32 düzeyinde gerçekleştiği
görülmüştür.
o) Büyüme
Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2002 yılında 100 iken
2003’de 197’ye, SD’de ise 423’e yükselmiştir.
p) Sermaye Artışı
Yerli üretim dalının 2002
yılında 100 olan öz sermaye endeksi, 2003’de 488 ve SD’de 1120 düzeyinde
gerçekleşmiştir. Öz sermaye Vestel Beyaz Eşya firmasının tamamına ilişkindir.
r) Yatırımlardaki Artış
Yerli üretim dalının ilgili üründeki
yatırımları endeks olarak 2002 yılında 100 iken 2003’de 74, SD’de ise 242
olarak gerçekleşmiştir.
s) Damping marjının büyüklüğü
Damping marjının önemli oranlarda olduğu
tespit olunmuştur.
MADDE 19- (1) Yerli üretim dalının, 2002-SD arasında
yukarıda bahse konu ekonomik göstergelerinin incelenmesi sonucunda;
a)
Soruşturma konusu ülkenin piyasa
payında önemli oranda artış gerçekleşirken pazar payı kaybına uğradığı,
b)
Maliyetlerindeki önemli düşüşe
nazaran yurt içi satış fiyatlarının daha yüksek oranda gerilemesi neticesinde,
2002-SD arasında birim yurtiçi satış kârlılığında büyük oranda düşüş yaşandığı
ve bu düşüşün verimliliğindeki ciddi artışa rağmen ortaya çıktığı,
c)
Kârlılığındaki gelişmeye paralel
olarak yatırım hasılatında büyük ölçüde düşüş gerçekleştiği,
tespit edilmiştir.
(2) Vestel Beyaz Eşya ve Vestel
Pazarlama firmalarının soruşturma konusu ürün için ayrıştırılan ve yerinde
doğrulanan verilerine dayanan yukarıda maruz tespitlerden, Vestel Beyaz Eşya
firmasının tüm ürün yelpazesine ilişkin mali tablolarındaki olumlu
göstergelerin, bağımsız alıcılara satış verileri çerçevesinde ele alındığında
soruşturma konusu ürün operasyonunda geçerlilik taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu
açıdan, Vestel Beyaz Eşya firmasının mali tablolarından hareketle zarara
ilişkin ileri sürülen iddialar hüküm ifade etmekten uzaktır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe
İlişkin Belirlemeler
MADDE 20- (1) Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu
ürünün ÇHC’den ithalatının, 2002 yılına göre SD’de mutlak ve nisbi olarak
önemli oranda arttığı, ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatlarının yerli üretim
dalının fiyatlarının büyük ölçüde altında kaldığı görülmektedir. Aynı dönemde
yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir.
Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek
oranlarda kırması (bastırması) ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli
üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması
nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar
arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
MADDE 21- (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca,
soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu
ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara
yol açabilecek nihai bildirim sonrasında ilgili taraflarca ileri sürülen diğer
unsurlar incelenmiş olup, buna ilişkin değerlendirmeler aşağıda maruzdur:
(2) Yerli üretim dalının piyasa
payındaki azalmanın dampingli ithalattan değil, ülke üretim kapasitesinin hızla
artan talebi karşılamada yetersiz kalmasından kaynaklandığı iddiası:
Piyasa payındaki azalmanın mezkur
nedenden kaynaklanması için şüphesiz bir kapasite darboğazı yaşanması
gerekmektedir ki, zarar inceleme dönemi boyunca yerli üretim dalı kapasitesinde
bir darboğaz bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, piyasa payındaki azalmanın
doğrudan dampingli ithalattan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, üçüncü
ülkelerden ithalat artışının ÇHC’den ithalat artışından daha düşük düzeyde
gerçekleşmesi, ÇHC’nin pazar payını yalnız yerli üretim dalı değil, aynı
zamanda üçüncü ülkeler aleyhine de artırdığını göstermektedir.
(3) Zarar inceleme döneminde yurtiçi
satış fiyatının 100’den 54’e, birim üretim maliyetinin ise 100’den 57’ye
gerilediği, bu itibarla kârlılıkta olumsuzluk yaratan, maliyetlere nazaran daha
yüksek orandaki fiyat düşüşünün ancak %3 nispetinde olduğu, bunun ise yüksek
oranlı yatırımlar neticesinde 100’den 423’e çıkan amortismanlardan
kaynaklandığı, amortismanların dışarıda bırakılması durumunda yerli üretim dalı
kârlılığının azalmadığı, tersine arttığının görüleceği, bu itibarla birim
kârlılıktaki azalmanın dampingli ithalata atfedilemeyeceği iddiası:
Nihai bildirim sonrasında firma
temsilcileriyle yapılan dinleme toplantısında da izah edildiği üzere, öncelikle
maliyetlere nazaran fiyat düşüşünün ancak %3 nispetinde olduğu şeklindeki
hesabın matematiksel olarak doğru olmadığı açıktır. Öte yandan,
amortismanlardaki belirtilen artış mutlak değerler olarak ifade edilmekte olup,
birim üretime düşen amortisman değerleri incelenmeden amortismanların birim
maliyetler üzerinde yıllar itibariyle artırıcı etki yarattığı sonucunu çıkarmak
da mümkün değildir. Nitekim 100’den 423’e çıkan amortismanlara nazaran, aynı
dönemde üretim miktarının 100’den 482’ye çıkması nedeniyle birim ürüne düşen
amortisman değerinin 2002-2004 arasında düşüş kaydettiği, bu nedenle amortisman
giderlerindeki trendin, iddianın aksine kârlılıktaki düşüşü açıklayan bir unsur
niteliğinde olmadığı görülmüştür.
(4) TL’nin zarar inceleme döneminde
değer kazanmasının yarattığı etkinin incelenmesi ve zarar üzerindeki etkisinin
ayrıştırılması gerektiği iddiası:
Zarar incelemesi yerli üretim dalının
yurtiçi soruşturma konusu ürün operasyonu baz alınarak yapılmış olup, bu
şekilde yerli üretim dalının ihraç fiyatlarında yerli para biriminin değer
kazanmasının yaratacağı düşüşler halihazırda zaten ayrıştırılmış bulunmaktadır.
Öte yandan, yerli üretim dalının yurtiçi operasyonu için yapılan bir incelemede
sağlıklı sonuçlara varılabilmesi için incelemenin (gerçel) TL değerler
üzerinden yapılması kaçınılmazdır. Gerçel TL değerler yerine ABD doları
değerler üzerinden yapılacak bir değerlendirme, milli para biriminin değer
kaybettiği bir ortamda gerçekte var olmayan dampingli ithalattan kaynaklanan
zararın nasıl varmış gibi görülmesine neden olabilecekse, milli para biriminin
değer kazandığı bir ortamda yapılacak değerlendirme de dampingli ithalatın
etkisinin doğru olarak tespitini şüphesiz aynı şekilde güçleştirebilecektir.
Diğer taraftan, belirtilen dönemde
TL’nin değer kazanması, önemli oranda ithal girdi kullanan yerli üretim dalının
maliyetlerinde olumsuz etki bir tarafa büyük ölçüde olumlu etki yaratmıştır.
Maliyetlere nazaran fiyatlarda söz konusu etkiye rağmen ortaya çıkan daha
yüksek oranlı yıpranmanın, yüksek oranlı fiyat kırılması içeren ve piyasa
payını hızla artıran dampingli ithalattan kaynaklandığı sabittir. Yine yerli
üretim dalının önemli oranda döviz üzerinden finansman sağlıyor olması, TL’nin
değer kazanmasının firmanın mali yapısında gerçekleştirdiği bir başka olumlu
unsur olarak ortaya çıkmaktadır.
(5) Hacmi büyük bir hızla gelişen bir
piyasada birim kârlılığın düşmesinin normal bir gelişme olduğu, ayrıca birim
kârlılık üzerine odaklanmanın yanıltıcı olacağı:
Yukarıda belirtildiği üzere,
kârlılıkta ciddi oranda düşüş yaratan, maliyetlere nazaran fiyatlardaki daha
yüksek oranlı yıpranmanın, yüksek oranlı fiyat kırılması (bastırılması) içeren
ve piyasa payını hızla artıran dampingli ithalattan kaynaklandığı açıktır. Bu
koşullarda iddianın geçerliliği bulunmamaktadır.
(6) Kalite, pazarlama kanalları, tüketici
algılaması ve tercihleri açısından yerli üretim ile dampingli ithalatın
doğrudan rakip olmadığı, yerli üretici markasını taşıyan ürünü almak isteyen
bir tüketicinin, dampingli ithalatı tercih etmeyeceği iddiası:
İddianın aksine yerli üretim dalı tek
bir pazarlama kanalıyla değil farklı dağıtım ağları yoluyla faaliyet
göstermekte olup, bizatihi iddia sahibi ilgili tarafça da farklı pazar
segmentlerine dönük nitelik ve özelliklerde ürün arzının gerçekleştirildiği belirlenmiştir.
Öte yandan, marka ve kalite imajı açısından beyaz eşya sektöründe global
markalı, bilinen ürünlerin de ÇHC’de üretilerek ülkemize ithal edilmekte olduğu
bilinmektedir. Soruşturma sırasında bizzat iddia sahibi ilgili taraf da dahil
olmak üzere, reklam, tanıtım ve satış sonrası hizmetlerde kullanılması amacıyla
ÇHC’li üretici/ihracatçılarca ithalatçılara önemli miktarda finansal kaynaklar
sağlandığı ayrı bir tespit olarak ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda iddianın
hükümsüz olduğu değerlendirilmiştir.
(7) Olası önlemin rekabeti büyük ölçüde
engelleyeceği, yerli üreticilerin duopol oluşturarak tekel rantı elde
edecekleri:
Soruşturma konusu ürün ithalatı
kısıtlamaya tabi tutulmamakta olup, uygulanan gümrük vergileri de bir çok ülke
için %0, diğer ülkeler için ise yalnız %2,7 gibi düşük bir oran düzeyindedir.
Diğer taraftan yurtiçinde birden çok (halihazırda üç) üretici bulunmakta olup,
üretici sayısında önümüzdeki dönemde artış yaşanması beklenmektedir.
(8) Sonuç olarak, yukarıda belirtilen
iddia ve değerlendirmeler çerçevesinde, bahse konu hususların, dampingli
ithalat ile yerli üretim dalı üzerindeki zarar arasında mevcut olan illiyet
bağını ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır.
BEŞİNCİ KISIM
MADDE 22- (1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli
üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu
tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı
ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın
Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı vergi
yürürlüğe konulmuştur.
GTP
Madde İsmi
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Vergi
(CIF %)
8415.10.90
Yalnız
duvar tipi split klimalar
Çin Halk Cumhuriyeti
%25
8415.81
Yalnız
duvar tipi split klimaların dış ünitesi (Değişken soğutucu debili split klima
sistemleri dış ünitesi hariç)
8415.82
Yalnız
duvar tipi split klimaların iç ünitesi
Madde 23- (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife
pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında,
karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
Madde 24- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Madde 25- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
__________________________
(1)
Ningbo Aux Imp. & Exp. Co. Ltd., Foshan Shunde Galanz Electrical Appliance
Ltd., GD Midea Air-Conditioning Equipment Co., Ltd., Guandong Chigo
Air-Conditioning Co., Ltd., Guangzhou Hualing Air Conditioning & Equipment
Co.Ltd., Gree Electric Appliances Inc. of Zhuhai, Guandong Kelon Air
Conditioner Co., Ltd., Haier Group , TCL Air-Conditioner (Zhongsan) Co. Ltd.
(TCLAC)
(2) Diğer ihracatçı-üreticiler ve
ihracatta payları: Guandong Chigo Air-Conditioning Co., Ltd. (%14,6), Guangzhou
Hualing Air Conditioning & Equipment Co.Ltd. (%11,5), Gree Electric
Appliances Inc. of Zhuhai (%8,8), Guandong Kelon Air Conditioner Co., Ltd.
(%3,7), Haier Group (%1,6), TCL Air-Conditioner (Zhongsan) Co. Ltd. (TCLAC)
(%0,2)