Tebliğler · Resmî Gazete: 2006-09-14
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/37656
Kurum
Dış
Ticaret Müsteşarlığı
Tebliğin
Adı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin
Tebliğ
Tebliğ No
2006/25
Resmî Gazete Tarihi
14/09/2006
Resmî Gazete Sayısı
26289
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2006/25)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 – (1) Granitaş Granit Sanayi
ve Pazarlama A.Ş. (Granitaş) ve Silkar Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Silkar) tarafından yapılan ve Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Doğa
Madencilik) tarafından da desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti
(ÇHC) menşeli "granit" için 24/2/2006 tarihli ve 26090 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5
sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı
İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2 – (1) Bu tebliğ, 4412 sayılı
Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını
içermektedir.
MADDE 3 – (1) Soruşturma açılmasını
müteakip, söz konusu ürünün bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit
edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve ayrıca
anılan ülkede yerleşik diğer ihracatçılara iletilebilmesini teminen soruşturma
konusu ülkenin Ankara Büyükelçiliği’ne soru formları gönderilmiştir.
(2) Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre
tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
(3) Başvuruda bulunan yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde
yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde
olmuş ve gerektiğinde talep edilen ek bilgileri temin etmişlerdir.
(4) ÇHC’de yerleşik firmalardan Best Cheer Xiamen Stone Works Co. Ltd. (Best
Cheer) firması süresi içinde soru formu ve soru formunu yanıtlamak için ek süre
talebinde bulunmuştur. Bu amaçla firmaya ek süre de verilmesine karşın, söz
konusu firmanın soru formuna verdiği yanıtların damping marjı hesaplamasına
esas teşkil eden temel bilgileri içermediği tespit edilmiş ve bu konu firmaya
bildirilerek açıklama talep edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar
makul bulunmamış olup, ikinci kez gönderilen bilgiler incelendiğinde halen
eksiklikler bulunduğu ve sunulan bilgilerin de kullanılabilir nitelikte
olmadığı, firmanın bu şekilde soruşturma sürecini uzatmaya çalıştığı
anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince firmaya yönelik
damping belirlemesi için eldeki mevcut verilerin kullanılmasına karar
verilmiştir. Best Cheer firması dışında ÇHC’de yerleşik diğer firmalardan
herhangi bir yanıt alınamamıştır.
(5) Best Cheer firması soruşturma sürecinde tam olarak işbirliğinde
bulunduklarını iddia etmiş, işbirliğinde bulunmak amacıyla soru formuna ve
sonradan yöneltilen ek sorulara süresi içinde yanıt verdiklerini ve verilen
bilgilerin damping marjı hesaplaması için yeterli olduğunu ileri sürmüştür.
Anılan firma ayrıca, verilen bilgilerin yeterli bulunmaması üzerine ek bilgi
istenebileceğini, ancak firmadan böyle bir talepte bulunulmadığı ifade
etmiştir.
(6) Best Cheer firması, kendilerine tanınan ek süreye rağmen doldurulması talep
edilen soru formuna eksik yanıt vermiş ve damping belirlemesine esas teşkil
eden verileri sunmamıştır. Bunun üzerine firmadan eksiklikler için açıklama
talep edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar makul bulunmamış ve
firmanın soruşturma sürecini uzattığı anlaşılmıştır. Firmanın açıklama yazısı
ekinde birtakım veriler sunulmuş olup, bu veriler kullanılabilir
bulunmadığından ve ikinci kez fırsat tanındığı halde kullanılabilir veriler
sunulmadığından, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 26
ncı maddesi hükümleri çerçevesinde firma işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve
dampinge ilişkin belirlemeler eldeki verilere göre yapılmıştır. Bu husus
firmaya bildirilmiştir.
(7) Soruşturma döneminde ÇHC’den soruşturma konusu granit plakaları ithal
ettiği belirlenen 79 ithalatçı firmaya "ithalatçı soru formu"
gönderilmiş olup, soru formuna 52 firmadan yanıt alınmış ve bu yanıtlarda yer
alan görüşler değerlendirilmiştir. Soru formu gönderilen firmalardan dördü ve
ayrıca soru formu gönderi listesinde yer almayan diğer bir ithalatçı,
soruşturma döneminde granit plaka ithalatları bulunmadığını beyan etmiştir.
MADDE 4 – (1) Yönetmeliğin 21 inci
maddesi çerçevesinde Bilecik’te yerleşik yerli üretici Granitaş Granit Sanayi
ve Pazarlama A.Ş.’nin üretim ve idari tesislerinde ve Silkar Madencilik Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’nin Bilecik’teki üretim tesisleri ile İstanbul’daki idari
merkezinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.
(2) Soruşturmaya konu ülkede yerleşik üretici/ihracatçılardan yerinde
doğrulamayı gerektirecek seviyede işbirliği olmadığından söz konusu firmalar
nezdinde yerinde doğrulama soruşturması yapılmamıştır.
(3) Nihai bildirimi takiben ihracatçı firma, soruşturma süresince tam
işbirliğinde bulunulduğunu ve ilgili firma nezdinde bir yerinde inceleme
soruşturması yürütülebileceğini belirtmiştir. Ancak, işbirliğinde bulunulmadığı
hususu değerlendirilerek, Yönetmeliğin 21 inci maddesi hükümleri çerçevesinde
Best Cheer firması nezdinde yerinde inceleme soruşturması yapılmamasına karar
verilmiş olup, esasen böyle bir soruşturmanın yürütülmesi de zorunluluk arz
etmemektedir.
(4) İthalatçılardan temin edilen bilgilerden nesnel olanları doğru kabul
edilmiş, ayrıca yerinde incelemeye gerek görülmemiştir.
MADDE 5 – (1) Soruşturma açılmasının
ardından, ÇHC’de yerleşik bilinen üretici/ihracatçılarına ve ayrıca anılan
ülkede yerleşik diğer üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen soruşturma
konusu ülkenin Ankara Büyükelçiliği’ne şikayetin gizli olmayan metni ve
soruşturma açılış Tebliği örneği gönderilmiştir.
(2) Soruşturmanın açılışını takiben, talepte bulunan ithalatçı firmalar için
dinleme toplantısı düzenlenmiş ve görüşlerini sunma imkanı tanınmıştır.
(3) Nihai bildirim sonrasında, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firma ve
ithalatçılar ile yerli üreticilere bildirime ilişkin görüşlerini yazılı olarak
sunma imkanı tanınmış; ayrıca talepte bulunan üretici/ihracatçı firma ile ÇHC
Xiamen Taş Sanayii Ticaret Odası, ithalatçılar ve yerli üretici firma
temsilcileri ile ayrı dinleme toplantıları düzenlenmiştir.
(4) Tüm taraflara soruşturma süresince soruşturmayla ilgili görüşlerini ve bu
görüşlere ilişkin belgeleri sunma imkanı verilmiş ve tarafların soruşturma
boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenerek, bu görüşlerden
mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek nesnel iddialara Tebliğin ilgili
bölümlerinde yer verilmiştir.
MADDE 6 – (1) Damping belirlemesi
için 1/1/2005–31/12/2005 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul
edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve değerlendirme için
1/1/2002–31/12/2005 arasındaki dönem esas alınmıştır.
MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu madde
6802.23 ve 6802.93 gümrük tarife pozisyonları (GTP) altında yer alan
"granit" tir.
(2) Granit, en sert doğal taşlardan birisi olup, doğa şartlarına dayanıklılığı
ve estetik bir yapıya sahip olması nedeniyle, günümüzde yapı sektöründe dış
cephe kaplamada, zemin kaplamada ve mutfak ve banyo tezgâhları gibi çeşitli
alanlarda kullanılmaktadır. Granit, plaka olarak veya ebatlanmış halde
pazarlanmaktadır.
(3) Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeden ithal
edilen ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup
olmadıkları incelenmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, yerli üretici
tarafından üretilen granitler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen
granitlerin; fiziksel özellikler, kullanım alanları, tüketici algılaması ve
birbirini ikame edebilme açısından aynı ya da benzer özellikler gösterdiği,
soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin yerli üretim dalının
ürünleriyle doğrudan rekabet içinde olduğu ve bu nedenle de benzer ürün olarak
kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
(4) İthalatçı soru formuna verilen yanıtlarda, yerli ürün ile ithal edilen ürün
arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat olduğu ifade edilmiştir. Fiyat
farklılığının tercih sebebi olarak gösterilmesi, ithal ürünle yerli ürün
arasında fiyat rekabeti yaşandığına işaret etmektedir. Öte yandan yerli
üreticilerin, iddiaların aksine yerli granit ocaklarına bağımlı olmayıp,
değişik ülkelerden farklı nitelik ve çeşitlerde blok granit ithal ederek üretim
faaliyetine devam ettikleri görülmüştür. Bu çerçevede, soruşturma konusu ürüne
ilişkin muhtelif unsurlar gözden geçirilmiş, yerli üretim dalının oldukça geniş
bir yelpazede granit plaka üretme yeteneğine sahip olduğu anlaşılmıştır.
(5) Bu bağlamda, ÇHC’den ithal edilen soruşturma konusu granitler ile yerli
üretim dalı tarafından üretilen granitler benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
(6) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5 sayılı Tebliğde,
başvuru aşamasında sunulan delillerden, şikayetçi firmalar ile şikayeti
destekleyen firmaların toplam Türkiye benzer mal üretiminin çok büyük bir
kısmını gerçekleştirdiğinin tespit edildiğine yer verilmiştir. Buna karşılık,
ithalatçı soru formuna verilen yanıtlarda, iddiayı destekleyici herhangi bir
nesnel veri ya da bulgu sunulmaksızın yerli üretim dalının yerli granit
bloklardan üretilen granit plakaların yurtiçi pazar payının oldukça düşük
olduğu iddiası yer almıştır. Soruşturma konusu ürün yukarıda da ifade edildiği
üzere, plaka olarak veya muhtelif boyutlarda ebatlandırılarak üretilen
granitleri kapsamaktadır. Bu çerçevede, anılan ürünün temel girdisi yerli veya
ithal granit bloklar da olabilmektedir. Ayrıca, yerinde inceleme sırasında,
blok taştan granit plaka kesimi işinin ciddi bir üretim süreci gerektirdiği ve
katma değer yarattığı görülmüştür. Soruşturma kapsamında yapılan tespite göre,
Türkiye’de granit bloktan granit plaka üretimi yapan dört firma bulunmaktadır.
Bu firmalardan şikayetçi olanlar ile şikayeti destekleyenlerin Türkiye toplam
üretimi içindeki payına ilişkin tespitte, bu firmaların hem yerli hem de ithal
bloktan ürettikleri granit plakaların Türkiye toplam üretimi içindeki payı esas
alınmıştır.
(7) Öte yandan bir ithalatçı firma, hafifletilmiş granit panel ithal ettiğini
belirterek, söz konusu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında
tutulmasını talep etmiştir. Ancak, anılan ürün, doğal granitten yapılması ve
binaların dış cephe kaplamasında kullanılması itibarıyla, benzer ürün olarak
kabul edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, söz konusu ürünün soruşturma konusu
ürün kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiş olup, bu durum nihai bildirimde
ilgili firmaya bildirilmiş ve herhangi bir itiraz gelmemiştir.
(8) İthalatçı firmalardan bazıları endüstriyel amaçlı granit levha ithal
ettiklerini ve bu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında tutulmasını
talep etmiştir. Ancak, ürünün granitten mamul olması itibarıyla temel
niteliklerinin soruşturma konusu ürün ile uyuştuğu ve bu sebeple de söz konusu
ürünün soruşturma kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiştir. Bu konu ilgili
firmalara nihai bildirim ile bildirilmiş olup herhangi bir itiraz alınmamıştır.
(9) İthalatçı firmalarca yerli üretim dalı tarafından çoğunluğu katrak
makinelerinde üretilen soruşturma konusu granit plakalar ile ÇHC’den ithal
edilen ve çoğunluğu este makinelerinde kesilmiş granit plakaların benzer ürün
olmadığı iddia edilmiştir. Fiziksel özellikler, kullanım alanları ve dağıtım
kanalları gibi kriterler göz önüne alındığında, katrak ve este makinelerinde
üretilen granitlerin benzer ürün oldukları belirlenmiştir.
(10) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup,
uygulamaya esas olan GTP ve karşılığı eşya tanımıdır.
İKİNCİ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
MADDE 8 – (1) ÇHC’de yerleşik
firmalardan Best Cheer firmasının damping marjı hesaplamasına temel teşkil
edecek Türkiye’ye satışlar, Türkiye’ye satılan tiplerin birim maliyetleri gibi
verileri süresi dışında ve yetersiz iletmesi, ayrıca iletilen verilerin de
kullanılabilir bulunmaması nedeniyle, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince
firmaya yönelik damping belirlemesi için eldeki mevcut verilerin kullanılmasına
karar verilmiştir.
(2) Nihai bildirim sonrası Best Cheer firması, 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelikte yer alan piyasa ekonomisi
kriterlerini karşıladığını, bu amaçla soru formunun ilgili bölümündeki tüm
soruları yanıtladığını belirtmiş ve konuya ilişkin herhangi bir tespitte
bulunulmadığını öne sürmüştür. Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükümleri
çerçevesinde, anılan üretici/ihracatçı firmanın işbirliğine gelmediği tespit
edildiğinden, yapılan incelemelerde eldeki veriler esas alınmış ve bu nedenle
firmanın piyasa ekonomisi statüsünde değerlendirilme talebinin incelenmesine
gerek olmadığına karar verilmiştir.
MADDE 9 – (1) ÇHC’den ithal edilen
blok granitin ağırlıklı ortalama fiyatının yerli ocaklardan çıkarılan blok
granit maliyetine kıyasla çok yüksek olduğu tespit edildiğinden, normal değer
hesabında, ÇHC’de yerleşik ihracatçı firmaların lehine olmak üzere, yerli
ocaklardan çıkarılan ve en çok rekabetin yaşandığı iki granit tipinin
maliyetleri kullanılmıştır. Bu çerçevede, yerli üretim dalının soruşturma
konusu ürüne ilişkin birim maliyetleri kullanılarak hesaplanan ağırlıklı
ortalama sınai maliyete ilgili ürüne ilişkin satış, genel, idari giderler ve
finansman giderleri ile makul bir kâr marjı eklenmesi sonucu elde edilen
fabrika çıkış aşamasındaki fiyat, oluşturulmuş normal değer hesaplamasında esas
alınmıştır.
(2) Nihai bildirim sonrası ithalatçı firmalar ve ihracatçı firma tarafından
yerli üreticilerin katrak plaka maliyetlerinin normal değer için esas
alınmasının, bu tür plakaların maliyetinin este plakalara göre daha yüksek olması
sebebiyle adil olmadığı, belirlemenin katrak ve este plakalar için ayrı ayrı
yapılmasının yerinde olacağı öne sürülmüştür. İlgili tarafların bu iddiaları
makul bulunarak dikkate alınmıştır. Bu kapsamda, yerli üreticilerin verileri
temelinde belirlenen katrak plaka ve este plaka maliyetleri esas alınarak ayrı
ayrı normal değer tespit edilmiştir.
MADDE 10 – (1) ÇHC için ihraç fiyatı,
Best Cheer firmasının soruşturma döneminde Türkiye’ye yaptığı satışlardan siyah
granit (Shanxi Black) plakalar hariç tutularak tüm diğer işlemler esas alınıp
hesaplanmıştır. Siyah granit blok birim maliyetinin gerek normal değer
hesaplamasına esas oluşturan yerli granit tipleri gerekse anılan ihracatçı
firmanın diğer işlemlerine konu blok granit maliyetine kıyasla çok yüksek
olması ve bu nedenle adil karşılaştırma ilkesine aykırı olacağı göz önünde
bulundurularak, söz konusu ihracatçı firmanın Türkiye’ye siyah granit plaka
satışları ihraç fiyatı hesaplamasında hariç tutulmuştur.
MADDE 11 – (1) Üretici/ihracatçıların
lehine olmak üzere damping marjı hesaplanırken, FOB ihraç fiyatının fabrika
çıkış aşamasındaki fiyat olduğu kabul edilerek ayrıca bir ayarlama
yapılmamıştır. Bu şekilde, normal değer ile ihraç fiyatı fabrika çıkış
aşamasındaki fiyatlar esas alınarak aynı ticari aşamada karşılaştırılmıştır.
(2) Nihai bildirimi takiben ihracatçı ve ithalatçı firmalarca ÇHC’deki üretim
koşullarının Türkiye’den farklı olduğu ve damping marjı hesaplamasında
Türkiye’deki maliyetlerin esas alınmasının yanıltıcı olabileceği iddia
edilmiştir. Ayrıca, anılan ilgili taraflarca damping marjı hesaplamasında,
Türkiye’de üretilen büyük granit plaka fiyatının ÇHC’den ithal edilen küçük
plaka fiyatlarıyla karşılaştırıldığı belirtilerek, bu karşılaştırmanın
yanıltıcı sonuçlar verebileceği, büyük katrak plakalar ile küçük este plakalar
arasında önemli ölçüde maliyet farkı olduğu ve karşılaştırmada bunun dikkate
alınması gerektiği öne sürülmüştür.
(3) İhracatçı firma ile ithalatçı firmaların iddiaları makul bulunarak damping
marjı yeniden hesaplanmıştır. Bu çerçevede katrak plakalar için tespit edilen
normal değer ve katrak plaka ihraç fiyatının karşılaştırılmasından elde edilen
damping miktarı ile este plakalar için belirlenen normal değer ve este plaka
ihraç fiyatının karşılaştırılmasından elde edilen damping miktarının ağırlıklı
ortalamaları esas alınarak tek bir damping marjı hesaplanmıştır.
MADDE 12 – (1) ÇHC için damping
marjı, oran olarak CIF bedelin %102,65’i; tutar olarak da 0,27 ABD Doları/Kg
olarak tespit edilmiştir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
MADDE 13 – (1) 2002 yılında 29.694
ton olan maddenin genel ithalatı, 2003 yılında 43.337 ton, 2004 yılında 67.951
ton, 2005 yılında ise 112.712 ton olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 14 – (1) Maddenin soruşturmaya
konu ülkeden ithalatı 2002 yılında 6.976 tondan, 2003 yılında 27.336 tona, 2004
yılında ise 47.939 tona yükselmiştir. Söz konusu ithalat 2005 yılında 2002
yılına göre miktar bazında %1107 oranında artarak 84.213 ton olarak gerçekleşmiştir.
(2) Maddenin ÇHC’den ithalatının miktar olarak toplam ithalat içindeki payı
2002 yılında %23 iken, bu oran 2003 yılında %63’e, 2004 yılında %71’e, 2005
yılında ise %75’e yükselmiştir.
MADDE 15 – (1) 2002-2005 yılları
arasında maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, sırasıyla 22.718 ton; 16.001 ton;
20.011 ton ve 28.498 ton olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde üçüncü ülkelerin
genel ithalat içindeki payı %77’den %25’e düşmüştür.
MADDE 16 – (1) Maddenin yurt içi
tüketimi hesaplamasında yerli üreticilerden Granitaş, Silkar ve Doğa Madencilik
firmalarının yurt içi satışları ile genel ithalatın toplamı esas alınmıştır.
(2) Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün toplam tüketimi 2002 yılı ile SD
arasında %237 oranında artış kaydetmiştir.
(3) 2002-SD döneminde ÇHC’nin pazar payı endeksi 100’den 358’e yükselmiş, buna
karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının pazar payı ise 100’den 87’ye
gerilemiştir.
(4) Nihai bildirim sonrası artan ithalatın artan yurt içi tüketim ile tutarlı
olduğu, bu nedenle yerli üreticilerin pazar paylarının bu durumdan
etkilenmeyeceği iddia edilmiştir. Ayrıca, yurt içi talebin karşılanması için
ithalatın kaçınılmaz olduğu, ÇHC’den yapılan ithalatta yerli üreticilerin ve
müteahhitlerin de payının olduğu belirtilmiştir.
(5) Zarar inceleme dönemi olan 2002-2005 yılları arasında soruşturma konusu
ürünün yurtiçi tüketimi %237 artmış, ÇHC’den ithalatı ise %1107 oranında
artmıştır. Bu rakamlardan anlaşılacağı üzere, ÇHC menşeli ithalattaki artış
tüketimdeki artışın çok üzerinde gerçekleşmiştir. Öte yandan, birçok üründe olduğu
gibi soruşturma konusu üründe de yurtiçi talebin muhtelif tip ve renklerde
olmak üzere değişik kaynaklardan yapılan ithalatla karşılanması ihtiyacı
bulunduğu anlaşılmıştır.
(6) Yerli üreticilerin soruşturma konusu ülkeden ürün gamını tamamlamak
amacıyla bir miktar ithalat yaptıkları görülmüş, bu durumun yerli üretici
vasıflarını değiştirmediği anlaşılmış, söz konusu firmaların asıl iştigal
sahasının granit plaka üretimi olduğu ve yatırımlarının da bu üretime yönelik
gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
MADDE 17 – (1) ÇHC menşeli ithalatın
gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına ağırlıklı ortalama giriş
fiyatları, yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama satış fiyatları ile
karşılaştırılmış ve dampingli ithalatın ortalama fiyatının yerli üretim dalının
ortalama fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu
hesaplamaya göre, soruşturma döneminde ÇHC menşeli granitler için fiyat
kırılması CIF bedelin %36,39’u oranında hesaplanmıştır.
(2) Öte yandan, yerli üretim dalının satış fiyatlarının maliyetlerin altında
kaldığı, bu sebeple yıpranmamış fiyata göre kırılmayı ifade eden fiyat
bastırması hesaplanması talep edilmiş ve bu talep uygun görülmüştür. Bu
çerçevede, fiyat bastırması, yerli üreticilerin katrak ve este plaka
üretiminden doğan ticari maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasına makul bir kâr
marjı eklenmesi yoluyla elde edilen satış fiyatının, dampingli ithalatın
Türkiye piyasasına giriş fiyatı ile karşılaştırılması yoluyla hesaplanmıştır.
Bu şekilde hesaplanan fiyat bastırmasının %83,33 oranında olduğu görülmüştür.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
MADDE 18 – (1) Dampingli ithalatın
yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretimin önemli
bir bölümünü gerçekleştiren Granitaş ve Silkar firmaları tarafından sağlanan ve
mümkün olduğu ölçüde soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler temel alınmıştır.
Soruşturmayı destekleyen yerli üretici Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret
A.Ş.’den tam ve eksiksiz veri temin edilememesi nedeniyle zarar incelemesinde
bu firmanın verileri kullanılamamıştır.
(2) Şikayette bulunan ve şikayeti destekleyen yerli üretim dalı dikkate
alındığında, işbirliği yapmayan bilinen yerli üreticiler dışında herhangi başka
bir üretici soruşturma sırasında bildirilmemiş ya da ortaya çıkmamıştır.
(3) Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalının benzer ürün üreten firmaların
tamamını içermesi gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Ayrıca, bir yerli üreticinin
mermer ve mozaik üretiminde de bulunduğunu, ancak mermer ve mozaik ile granitin
farklı yapıda taşlar olduğunu ve dolayısıyla benzer ürün olarak kabul
edilemeyeceğini dile getirmiştir. Ancak, yerli üretim dalı, Yönetmeliğin 18
inci maddesi çerçevesinde ve granit plakalardan oluşan benzer ürün üretimi
esasında belirlenmiştir.
(4) Öte yandan, ithalatçı firmalar yerli üreticilerin ithalat yapmaları
sebebiyle ithalatçı firma olarak sınıflandırılmaları gerektiğini iddia
etmişlerdir. Ancak, yerli üretici firmalar nezdinde yapılan yerinde incelemede,
soruşturma konusu ürün olan graniti blok veya plaka halde ithal etmiş
olmalarının firmaların yerli üretici sıfatını değiştirmediği, firmaların asıl
işlevlerinin üretim olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle de söz konusu firmaların
yerli üretim dalını temsil yeteneklerinin olduğuna karar verilmiştir.
(5) İthalatçı firmalar tarafından, yerli üretici firmaların ürettikleri granit
plakaların çoğunun ithal bloklardan ithal makineler kullanılarak üretildiği ve
bu nedenle de söz konusu firmaların yerli üretici sayılamayacağı iddia
edilmiştir. Ayrıca, söz konusu firmaların üretim değil dağıtım faaliyetinde
bulundukları öne sürülmüştür. Ancak, yapılan yatırımın büyüklüğü ve yaratılan
katma değer göz önüne alındığında geçerli bir iddia olarak
değerlendirilmemiştir.
(6) Diğer taraftan, 2002-2005 yılları arasındaki dönemde yerli üretim dalının
verilerindeki eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla, Türk Lirası
bazındaki verilerin yıllık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
kullanılarak enflasyondan arındırılmış gerçel değerler kullanılmıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan üretim miktar endeksi
2003’te 233’e yükselmiş, 2004 ve 2005’te ise sırasıyla 177 ve 170 olarak gerçekleşmiştir.
Söz konusu ürünün üretim artışında, özellikle 2004 yılından itibaren ülkede
yaşanan inşaat sektöründeki canlılığın olumlu katkılarının olduğu
anlaşılmıştır.
b) İç piyasa satışları
Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar
endeksi, 2003’te 141, 2004’te 155 ve SD’de 157 olarak gerçekleşmiştir.
c) İhracat
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi
2003’te 91, 2004’te 97 ve SD’de 77 olarak gerçekleşmiştir.
ç) Pazar payı
Granitaş, Silkar ve Doğa Madencilik firmalarının, ilgili üründe yurtiçi pazar
payı endeksi 2002 yılında 100 iken, 2003’te 111’e yükselmiş, 2004’te 105 olarak
gerçekleşmiş, SD’de ise 87’ye gerilemiştir.
d) Stoklar
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 alınan stok düzeyi endeksi,
2003 yılında 317’ye çıkmış, 2004-SD döneminde ise sırasıyla 283 ve 237
düzeyinde gerçekleşmiştir. İncelenen dönem içerisinde stoklarda önemli ölçüde
artış olduğu görülmüştür.
e) Kapasite ve kapasite kullanım oranı
Yerli üretim dalının, ilgili ürün için 2002’de 100 olan kapasite endeksi 2003
ve 2004’te değişmemiştir. 2005’te ise önceki yıllarda inşaat sektöründe görülen
canlılığın sonucunda alınan kararlar neticesindeki kapasite artırımıyla 143’e
yükselmiştir. Kapasite kullanım oranı 2002’de 100 olarak alındığında, 2003’te
233, 2004’te 177 ve SD’de 119 olarak gerçekleşmiştir.
f) İstihdam
Yerli üretim dalının ilgili üründe çalışan işçi sayısı endeksi 2002’de 100 iken
2003’te 88, 2004’te ve SD’de ise 93 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yerli
üretim dalında çalışan idari personel sayısı endeksi 2002 yılında 100’den,
2003’te 119’a, 2004’te 132’ye ve SD’de 154’e yükselmiştir.
g) Ücretler
Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin aylık brüt
ücret endeksi 2002 yılında 100’den 2003’te 112’ye, 2004’te 124’e ve SD’de 138’e
yükselmiştir.
ğ) Verimlilik
Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik
endeksinin 2002’de 100’den 2003’te 265’e yükseldiği, 2004’te 190 ve SD’de 183
olduğu görülmüştür.
h) Yurtiçi fiyatlar
Yerli üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış
fiyatı endeksi 2002 yılında 100 iken 2003’te 65’e, 2004’te 60’a ve 2005’te de
56’ya gerilemiştir.
ı) Maliyetler
Yerli üretim dalının satışları ve maliyetlerinin belirlenmesinde soruşturmaya
konu ürüne ilişkin veriler esas alınmış olup, diğer ticari satışları ve
bunlardan doğan maliyetler hariç tutulmuştur.
Artan verimliliğe paralel olarak yerli üretimin, ilgili üründe, ağırlıklı
ortalama birim ticari maliyet endeksinin 2002 yılında 100 iken, 2003’te 64’e,
2004’te 60’a ve SD’de 58’e düştüğü görülmüştür.
i) Kârlılık
Yerli üretim dalının 2002’de 100 birim olan ağırlıklı ortalama birim kârlılığı
2003’te 37’ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 73 ve 101 olarak
gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam satış
kârlılığı ise 2002 yılında 100’den 2003’te 56’ya, 2004’te 90’a ve SD’de ise
70’e gerilemiştir.
j) Nakit akışı
Yerli üretim dalının 2002 yılında 100 olan nakit akışı endeksi 2003’te 54’e
düşmüş, 2004’te 119’a yükselmiş, ancak SD’de 81’e gerilemiştir.
k) Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı
Yerli üretim dalının, 2002 yılında 100 olan özkaynak kârlılığı (kâr/özkaynak)
endeksi 2003’te 47’ye, 2004’te 39’a ve SD’de 26’ya kadar düşmüştür. Yatırım
hasılatı (kâr/aktif toplamı) endeksine bakıldığında ise bu verinin 2002 yılına
kıyasla 2003 yılında 46’ya, 2004’te 50’ye ve SD’de ise 34’e gerilediği
görülmüştür.
l) Büyüme
Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2002 yılında 100 iken
2003’te 97’ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 128 ve 140’a yükselmiştir.
m) Sermaye artışı
Yerli üretim dalının 2002 yılında 100 olan özsermaye endeksi 2003’te 95,
2004’te 163, SD’de ise 181 olmuştur. Özsermaye Granitaş ve Silkar firmalarının
tamamına ilişkindir.
n) Yatırımlardaki artış
Yerli üretimin ilgili üründeki tevsi yatırımları endeks olarak 2002 yılında 100
iken 2003’te 145, 2004’te 94, SD’de ise 138 olarak gerçekleşmiştir. Yerli
üretim dalındaki tevsi yatırımlar verimliliği ve dolayısıyla rekabet gücünü
artırmak amacıyla yapılmıştır. Nitekim, yerli üretim dalının sınai
maliyetlerindeki düşüş ve verimliliğindeki artış bu şekilde
gerçekleştirilmiştir. Yerli üretim dalı, zarar inceleme döneminde yenileme
yatırımına gitmemiştir.
o) Damping marjının büyüklüğü
Damping marjının önemli oranda olduğu tespit edilmiştir.
MADDE 19 – (1) ÇHC’den yapılan
dampingli ithalatın artışı ve bu ithalatın fiyatlarındaki düşüşün yarattığı
fiyat baskısının, özellikle soruşturma döneminde yerli üretim dalı üzerindeki
ekonomik etkisi incelendiğinde; yerli üretim dalının pazar payı, stokları ile
nakit akışı, özkaynak kârlılığı ve yatırım hasılatı gibi mali göstergelerini
olumsuz etkilediği tespit edilmiştir.
(2) Yerli üreticilerin sınai ve ticari maliyetlerini düşürerek verimliliklerini
artırmalarına rağmen, dampingli ithalatın fiyat baskısı nedeniyle satış
fiyatlarının birim maliyetlerin altında kaldığı belirlenmiştir. Öte yandan,
pazar genişlemesini öngörerek yatırıma yönelen yerli üreticilerin yine
dampingli ithalatın fiyat baskısı nedeniyle 2002-2005 döneminde yaklaşık üç kat
büyüyen pazardan pay alamadıkları tespit edilmiştir. Fiyat kırılmasının yüksek
oranda olduğu dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile
fiyat rekabetine girmesinin çok güç olduğu ve soruşturma konusu ülkeden
kaynaklanan haksız rekabete konu ithalata karşı iç piyasada pazar kaybına
uğramakta olduğu görülmüştür.
(3) Öte yandan, Türk granit sektörünün büyüdüğü, istihdam ve ücretlerin arttığı
ve dolayısıyla yerli sanayiinin zarar görmediği, nihai bildirimde bir zarar
marjına yer verilmediği belirtilmiştir. Ayrıca ilgili taraflardan biri
tarafından yerli üretim dalının bir kısım ekonomik göstergelerinde iyileşme
olduğu iddia edilmiştir. Ancak, yerli üretim dalı üzerindeki zararın
incelenmesinde bir veya birkaç faktörün olumlu olması yerli üretim dalında
zarar olmadığını ortaya koymamaktadır. Bu çerçevede, Türkiye granit plaka
piyasasında görülen büyüme ve yerli üretim dalının hacmi giderek büyüyen bu
piyasadan aldığı payın sürekli düşmesi ve yerli üretim dalındaki fiyat
bastırması ile stoklardaki artış gibi faktörler değerlendirildiğinde, yerli
üretim dalının durumunun nispi olarak kötüleştiği ve yerli üretim dalında
zararın mevcut olduğu anlaşılmıştır.
(4) Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretim dalının pazar payında yaşanan
düşüşün zararın varlığına delil olamayacağı iddia edilmiştir. Ancak, zarar
inceleme döneminde yerli üretim dalının ve diğer ülkelerden yapılan ithalatın pazar
payları düşerken damping fiyatlı ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün pazar
payının önemli ölçüde artış gösterdiği görülmüştür. Esasen, Yönetmeliğin zarar
tespitine ilişkin 17 nci maddesi hükümleri gereğince, yerli üretim dalının
durumu ile ilgili tüm etkenler ve göstergelerin biri veya birkaçı mutlaka
belirleyici bir yargıya temel teşkil etmeyebilmektedir. Bu çerçevede, yerli
üretim dalının pazar payındaki düşüş diğer ekonomik göstergelerle birlikte
değerlendirildiğinde zararın varlığını ortaya koymaktadır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe
İlişkin Belirlemeler
MADDE 20 – (1) Zarar inceleme
döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’den ithalatının, 2002 yılına göre SD’de
mutlak ve nisbi olarak önemli oranda arttığı ve ÇHC’den yapılan ithalatın
fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı
görülmüştür. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde
olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim
dalının fiyatlarını yüksek oranlarda kırması/bastırması ve dampingli
ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin
eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim
dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
(2) İlgili taraflardan birisi tarafından, nihai bildirimde dampingli ithalat
ile zarar arasındaki nedensellik bağına ilişkin hiçbir değerlendirme
yapılmadığı iddia edilmiştir. Soruşturma süresince damping ile zarar ayrı ayrı
ve detaylı bir şekilde incelenerek damping ile zararın eş zamanlı olarak ortaya
çıktığı ve zararın dampingli ithalattan kaynaklandığı sonucuna varılmış olup,
bu durum nihai bildirimde ilgili taraflara bildirilmiştir.
MADDE 21 – (1) Yönetmeliğin 17 nci
maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülke menşeli dampingli
ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı
üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek ve nihai bildirim
sonrasında ilgili taraflarca ileri sürülen diğer unsurlar incelenmiştir. İlk
olarak, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın 2002-2005 yılları arasındaki
dönemde nispi olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli
ölçüde düştüğü görülmüştür. Bu durum, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın
gerek miktar ve birim fiyatlar gerekse piyasa payındaki eğilim itibarıyla bu
aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta olmadığını göstermektedir.
(2) Nihai bildirim sonrasında bazı ilgili taraflarca yerli üreticilerin iddia
ettikleri zararın, şikayete konu olmayan ülkelerden yapılan ithalattan, tüketimdeki
daralmadan, ihracattaki düşüşten, iç pazarda yerli üreticiler arasında
rekabetin artmasından, iç talebi aşan oranda üretim kapasitesi, alternatif
ürünlerin geliştirilmesi, yeni yatırımlardan doğan yüksek amortisman giderleri,
yüksek finansman giderleri ve işletme sermayesinin azlığı gibi diğer
faktörlerden oluşmuş olabileceği iddia edilmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli
dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerinde olumsuz etki yaratmadığı
savunulmuştur.
(3) Soruşturma sürecinde zarara yol
açmış olabileceği düşünülen diğer faktörler de incelenmiştir. Bu çerçevede,
zarar inceleme döneminde şikayete konu olmayan ülkelerden yapılan ithalatın
pazar payında düşüş olduğu, tüketimde iddia edilenin aksine önemli oranda artış
olduğu tespit edilmiştir. Artan tüketime karşın yerli üreticilerin pazar
payında görülen düşüş ve eş anlı olarak soruşturma konusu ülkenin pazar payında
görülen artış, zararın diğer faktörlerden kaynaklanmış olabileceği iddiasını
geçersiz kılmaktadır.
MADDE 22 – (1) İhracatçı firma
tarafından şikayetçi yerli üretici firmalardan Granitaş’ın ÇHC-Xiamen’de
Granitas China adıyla bir üretici/tacir firma kurmuş olduğu, bu firma
aracılığıyla Türkiye’ye ihracat yaptığı ve bu hususun söz konusu firmanın
durumu konusunda çelişki yarattığı iddia edilmiştir. Anılan yerli üretici firma
tarafından sunulan belgeler ve yapılan beyan çerçevesinde, ÇHC’de yerleşik
Granitas China firmasının ÇHC’de herhangi bir üretim faaliyetinde bulunmadığı,
ÇHC ile diğer ülkeler arasında ticaret yapmak maksadıyla kurulduğu
anlaşılmıştır. Ayrıca, soruşturma konusu ürünün bazı tiplerinin ürün gamının
tamamlanması amacıyla ithali mevzuat çerçevesinde yerli üretici vasfını ortadan
kaldırmamaktadır.
(2) İthalatçı firmalardan biri tarafından, ÇHC’den granit plaka ithalatının
artmasından yalnız ithalatçıların değil, aynı zamanda hava meydanları, yol ve
kaldırım döşemeleri ve hastane yapımında kullanılmak üzere ithalat yapan kamu
kurum ve kuruluşları ile belediyelerin de payı olduğu belirtilmiştir. Ancak,
bahse konu edilen ve yol ile kaldırım döşemelerinde kullanılan granit, 6801
gümrük tarife pozisyonunda yer almakta olup anılan ürün soruşturma kapsamı
dışında bulunmaktadır.
(3) Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretici üç firmadan çok daha fazla istihdam
yarattıkları ve dolayısıyla sektörün olası bir önlemden olumsuz etkileneceği
belirtilerek, bu hususların da değerlendirmede dikkate alınması talep edilmiştir.
Bu husus değerlendirilirken, yerli sanayinin ülke ekonomisine gerek istihdam
yaratarak gerekse yatırımlarıyla orta ve uzun vadede katma değer sunduğu göz
önüne alınmıştır.
(4) İthalatçı firmalar tarafından olası bir vergi konulması durumunda rekabet
koşullarının ortadan kalkacağı ve soruşturma konusu ürün fiyatlarının yerli
üretici firmaların kontrolüne bırakılacağı iddia edilmiştir. Dampinge karşı
vergi uygulanmasının ithalata engel teşkil etmeyeceği, soruşturmanın yalnızca
bir ülkeden ithalata karşı yürütüldüğü ve diğer ülkelerden ithalatın devam
edeceği düşünülerek bu iddia yerinde bulunmamıştır.
(5) Nihai bildirim sonrasında ihracatçı firma tarafından fiyat taahhüdünde
bulunulmuştur. Ancak, ihracatçı firma tarafından teklif edilen fiyat taahhüdü
İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca reddedilmiştir.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
MADDE 23 – (1) Soruşturma sonucunda
dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının
mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme
Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi
belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen tutarda
dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.
GTP
Madde
İsmi
Menşe
Ülke
Dampinge Karşı Vergi
(ABD Doları/Ton)
6802.23
Granit
Çin
Halk Cumhuriyeti
90
6802.93
MADDE 24 – (1) Gümrük idareleri,
Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi
belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarda dampinge karşı
vergiyi tahsil ederler.
MADDE 25 – (1) Bu Tebliğ yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 26 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.