Tebliğler · Resmî Gazete: 2007-10-24
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/38193
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞ (2007/17)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 – (1) Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli
9105.21.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) "elektrikle
çalışanlar" başlığı altında yer alan "elektrikli duvar saatleri"
için 7/11/2001 tarih ve 24576 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2001/5 sayılı Tebliğ ile dampinge karşı
önlem yürürlüğe konulmuştur. Uygulanmakta olan önlemin yürürlükten kalkma
süresinin bitiminden önce 24/2/2006 tarih ve 26090 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 2006/4 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine ilişkin Tebliğ
ile bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması talebinde bulunulabileceği
ilan edilmiştir.
(2) Dampinge karşı önlemin sona ermesinin
damping ve zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açacağı
iddiasıyla Aypaş Elektronik San. Tic. ve Turizm İşletme. Ltd. Şti., Türmak
Makine San. ve Tic. A.Ş., Limaksan Starline Tanıtım Ürünleri Ltd. Şti. ve Hesaş
Hediyelik Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan ve Alp Hediyelik Eşya ve
Mobilya Aksesuarları San. ve Tic. A.Ş., Ufuk Tanıtım Reklamcılık ve Tem.
Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti., Lidersan Promosyon Tanıtım Ürünleri San. Tic.
Ltd. Şti., Akhan Plastik Kalıp ve Hediyelik Eşya San. Tic. Ltd. Şti., Alcan
Reklamcılık Halkla İlişkiler A.Ş., Tempo Elektronik Promosyon Saat Tic. Ltd. Şti.
ve Promosyon Ürünleri İmalatçıları ve Satıcıları Derneği (Promotürk) tarafından
desteklenen başvuru üzerine, 3/11/2006 tarih ve 26335 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/29 sayılı Tebliğ
ile başlatılan nihai gözden geçirme soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı
(Müsteşarlık) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanunla değişik 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve
99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve
30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde
yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması sonucunda alınan karara esas teşkil
eden bilgi ve bulguları içermektedir.
MADDE 3 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün
bilinen yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına ve ÇHC’de
yerleşik üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen Çin Halk
Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliğine soru formu gönderilmiştir.
(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları
için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmış olup, tarafların süre uzatımı
yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
(3) Yerli üretim dalı soruşturma
süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen
ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir. Soruşturma döneminde ithalat gerçekleştirdiği tespit edilen 71 ithalatçı
firmaya soru formu gönderilmiş, bu firmaların 32 sinden cevap
alınmıştır. Ayrıca çeşitli imalatçı firmaları temsil eden 8 ayrı ilde yerleşik
saatçi odalarından görüş alınmıştır. "Üretici-ihracatçı soru formu"na
ise hiçbir cevap alınmamıştır.
MADDE 4 – (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli
üretici Aypaş Elektronik San. Tic. ve Turizm İşletme. Ltd. Şti. ve Hesaş
Hediyelik Eşya Sanayi ve Tic. A.Ş. nezdinde yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmiştir.
MADDE 5 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu
ülkenin Büyükelçiliğine söz konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçılara
iletilmek üzere şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği
gönderilmiştir.
(2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan
bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri talep eden bütün ilgili tarafların
bilgisine sunulmuştur.
(3) Tarafların soruşturma boyunca ortaya
koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkur görüşlerden mevzuat
kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin ilgili bölümlerinde cevap
verilmiştir.
MADDE 6 – (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin
ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının
belirlenmesi için 1/1/2003–31/12/2006 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi
olarak alınmıştır.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC menşeli
9105.21.00.00.00 GTİP altında yer alan elektrikli duvar saatleridir.
(2) Yerli üretim dalı tarafından imal
edilen duvar saatleri ile soruşturma konusu ülke menşeli duvar saatlerinin
benzer ürün olduğu tespiti mevcut önleme esas soruşturmada (esas soruşturma)
yapılmıştır. Bu soruşturmada ise gerek yerli üretim dalı tarafından gerekse
soruşturma konusu ülkeden ithal edilen önleme konu duvar saatlerinin işlevsel
özellikleri, fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları,
kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün
olma durumunu ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair herhangi bir
görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte bulunulmamıştır.
(3) Bu durumda, ÇHC menşeli soruşturma
konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından imal edilen duvar saatlerinin
benzer ürün olduğu tespiti geçerliliğini korumaktadır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
MADDE 8 – (1) Yönetmeliğin 35 inci
maddesi hükmü gereğince, yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin
devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı
incelenmiştir.
a) Önleme tabi ülkenin dünya
pazarındaki durumu
Uluslararası Ticaret Merkezi (International
Trade Center- ITC) verilerine göre önleme konu ülkenin gözden geçirme
döneminde toplam ihracatı 2003 yılında 85,3 milyon adet iken 2006 yılında 97,3
milyon adete çıkarak %14’lük artış göstermiştir. Bununla birlikte ülkenin
değer bazındaki dünya ihracatı içerisindeki payı 2003 yılında %44 iken artış
eğilimini devam ettirerek 2005 yılında %49’a çıkmıştır. İhraç fiyatları ise
2003 yılında 1,54 ABD Doları/adet iken artarak 2006 yılında 1,79 ABD
Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
b) Önleme tabi ülkenin belirli ülke pazarlarındaki
durumu
Önleme tabi ülkenin en büyük ihraç
pazarlarını ABD ve AB oluşturmaktadır. ITC verilerine göre söz konusu ülkelerin
ÇHC’nin ihracatı içerisindeki payı 2003’de %38 iken 2006’da %43’e çıkmıştır. ÇHC’nin
ABD’ye yaptığı elektrikli duvar saati ihracatı 2003 yılında 17,9 milyon adet
iken, %19 artarak 2006 yılında 21,2 milyon adete çıkmıştır. ABD’nin toplam ÇHC
ihracatı içerisindeki payı ise 2003-2006 yılları arasında %4 artmıştır. İkinci
büyük pazar olan AB’ye bakıldığında ise ÇHC’nin söz konusu pazara yaptığı
elektrikli duvar saati ihracatı, 2003 yılında 15,5 milyon adet iken %40 artarak
2006 yılında 21,7 milyon adet olarak gerçekleşmiş, aynı yıllar arasında önleme
konu ülkenin toplam ihracatı içerisindeki payı %29 artmıştır.
Önleme tabi ülkenin ihraç pazarlarındaki
fiyatlarına bakıldığında, ABD pazarında oluşan ihraç fiyatı ortalamanın
üzerinde seyretmiş ve 2003 yılında 2,15 ABD Doları/adet iken sürekli artarak
2006 yılında 2,41 ABD Doları/adet seviyesine çıkmıştır. AB piyasasında oluşan fiyatlar
ise 2003 yılında 1,52 ABD Doları/adet ve 2005 yılında 1,65 ABD Doları/adet ile ÇHC’nin
ortalama ihraç fiyatlarının altında kalırken, 2006 yılında yükselerek 1,80 ABD
Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
c) Önleme tabi ülkenin Türkiye
pazarındaki durumu
ITC verilerine göre önleme konu ülke,
2003 yılında 308 bin adet ile toplam ihracatının %0,4’ünü Türkiye’ye
gerçekleştirirken, 2004 yılında 338 bin adet, 2005 yılında 324 bin adet, 2006
yılında ise 414 bin adet ihracat yaparak %0,4 seviyesini korumuştur. ÇHC’den
Türkiye’ye yapılan elektrikli duvar saati ihracatında ortalama fiyatlar 2003
yılında 1,74 ABD Doları/adet, 2004 yılında 1,65 ABD Doları/adet, 2005 yılında
1,69 ABD Doları/adet, 2006 yılında ise tekrar düşerek 1,65 ABD Doları/adet
olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu fiyatlar 2003 ve 2004 yıllarında ÇHC’nin tüm
dünyaya yaptığı ortalama ihraç fiyatına yaklaşmış, 2005 ve 2006 yıllarında ise
ortalama ihraç fiyatının altına düşmüştür.
ç) Talebi etkileyen fiyat unsuru
Yerli üretim dalında yapılan incelemeler
sonucunda yerli duvar saati imalatçılarının yeterli deneyim ve üretim
teknolojisine sahip olduğu ve çeşitli tipte duvar saati imal edebildikleri
tespit edilmiştir. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların internet
sitelerinden edinilen bilgilere göre söz konusu firmaların stratejilerinde
düşük fiyatın önemli bir unsur olduğu anlaşılmıştır. Buna paralel olarak söz
konusu sektörde faaliyet gösteren ithalatçılardan alınan bilgilere göre talebi
etkileyen en önemli unsurun fiyat olduğu ve pazar payını artırmak isteyen
ihracatçılar için fiyata dayalı rekabetin temel yöntem olduğu belirlenmiştir.
Bir çok ithalatçı firma yerli üretim
dalının basit özellikte olan duvar saati ürettiğini, ancak dijital, ısı ve
basınç ölçen cihazları ihtiva eden, takvim içeren, ışıklı, melodili veya
sarkaçlı olan ve fonksiyonlu duvar saati olarak tanımlanan saat tiplerini
üretemediğini, bu nedenle yürürlükte olan verginin sadece basit saatlere
yönelik olması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemede yerli üretim
dalının bahse konu fonksiyonlu duvar saati tiplerini imal edebildiği tespit
edilmiştir.
d) Esas soruşturmada tespit edilen
damping marjı
Esas soruşturma esnasında tespit edilen
damping marjı, ihracatçı firmaların önlemin yürürlükten kalkması halindeki muhtemel
fiyat politikalarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından
soruşturmada dikkate alınmıştır. ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılardan
herhangi bir işbirliği sağlanmadığından söz konusu firmaların gelecekteki fiyat
davranışlarını daha iyi yansıtabilecek başka bir gösterge bulunmamaktadır.
Esas soruşturma sırasında söz konusu üretici/ihracatçı firmalar için damping
marjı CIF bedelin %180’i olarak tespit edilmiştir.
e) Genel değerlendirme
Soruşturma konusu ürüne ilişkin
uluslararası pazarda büyük paya sahip olan ÇHC’nin bu payını daha da artırdığı
ve gözden geçirme döneminde değer bazında dünya pazarının yarısına sahip olacak
kapasiteye ulaştığı görülmüştür. ÇHC’nin Avrupa bölgesine yaptığı ihracatı ve
bunun toplam ihracatı içerisindeki payı gözden geçirme dönemi boyunca diğer
büyük ihraç pazarı olan ABD’ye kıyasla daha büyük ölçüde artmış, bununla
birlikte önleme konu ülkenin ABD pazarından farklı olarak AB ülkelerine
gerçekleşen ihraç fiyatı ortalama ihraç fiyatına yakın seyretmiş hatta belirli
dönemlerde ortalama fiyatın altına inmiştir. ÇHC’de yerleşik
üretici/ihracatçıların Türkiye pazarına yönelik fiyat politikaları, Türkiye’nin
AB pazarına yakınlığı ve AB ile sürdürmekte olduğu Gümrük Birliği nedeni ile
üçüncü ülkelere karşı uygulamakta olduğu ortak gümrük tarifesi sonucu benzer
stratejiyi Türkiye’ye de uygulamasının muhtemel olduğunu ve önleme konu ülkenin
Avrupa pazarına olduğu gibi Türkiye pazarına da rahatlıkla nüfuz edebileceğini
göstermektedir. Ayrıca, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların rekabette düşük
fiyatı ön plana alan bir strateji sürdürdükleri ve ithalatçıların ÇHC menşeli
ürünü tercih etmelerinin temel nedeninin öncelikli olarak düşük fiyat olduğu
belirlenmiştir. Bununla birlikte yürürlükte bulunan önleme rağmen ÇHC’nin artan
ihracatının Türkiye’ye de yansıdığı, ihracat miktarında artış yaşandığı ve
ihraç fiyatlarının ÇHC’nin ortalama fiyatlarının altında seyrettiği tespit
edilmiştir. Bu bilgiler ışığında yürürlükte bulunan önlemin kalkması durumunda ÇHC’den
yapılan ithalatta dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin
muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
MADDE 9 – (1) Önlemin yürürlükte
olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve önlemin yürürlükten
kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler incelenmiştir. Bu
çerçevede, ithalat miktar ve fiyatlarının muhtemel gelişimi, fiyat baskısı ile
yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir. İthalat verileri
incelenirken, önlemin etkisini ve önlem sonrası duruma ilişkin eğilimleri
görebilmek amacıyla gözden geçirme dönemini (2003–2006) de içine alan 2002-2006
dönemi ele alınmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Önlem Konusu İthalatın Gelişimi
MADDE 10 – (1) Önlem konusu ürünün toplam ithalatı ve ÇHC’den
yapılan ithalatın incelenmesinde TÜİK ve ITC verileri kullanılmıştır. Buna göre
2002 yılında toplam ithalat 112,4 bin adet iken, ÇHC’den yapılan ithalat 86,3
bin adet olarak gerçekleşerek toplam ithalatın %77’sini oluşturmuştur. 2003
yılında toplam ithalat 404,6 bin adete çıkarken, ÇHC’den yapılan ithalat 308
bin adet ile toplam ithalatın %76’sını oluşturmuştur. 2004 yılında toplam
ithalat artmaya devam ederek 709,7 bin adet olarak gerçekleşmiş, ÇHC’den
yapılan ithalat %48’lik pay ile 338 bin adet olmuştur. 2005 yılında toplam
ithalat 810,8 bin adet olarak gerçekleşirken, ÇHC’nin payı düşmeye devam ederek
%40 olmuş, miktar olarak ise kısmen azalarak 324 bin adet olmuştur. 2006
yılında ise toplam ithalat azalarak 794,2 bin adet seviyesinde oluşurken ÇHC’nin
toplam ithalat içerisindeki payı 413,5 bin adet ile %52 olarak gerçekleşmiştir.
2003-2006 yılları arasında toplam ithalatta ve ÇHC’den yapılan ithalatta artış
yaşansa da ÇHC’nin payı gittikçe azalmıştır.
(2) Diğer ülkelerin toplam ithalat
içerisindeki payı 2002 yılında %23 iken 2005 yılına kadar düzenli bir artış
göstererek sırasıyla %24, %52 ve %60 olarak gerçekleşmiştir. 2006 yılında ise ÇHC’nin
payının artmasıyla diğer ülkelerin payı %48’e gerilemiştir.
MADDE 11 – (1) 2002 yılında yapılan genel ithalatın ortalama
fiyatı 4,35 ABD Doları/adet iken 2003 yılında 2,40 ABD Doları/adete, 2004
yılında 1,95 ABD Doları/adete, 2005’te ise 1,92 ABD Doları/adete gerilemiş,
2006 yılında önemli ölçüde artarak 3,00 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatları ise CIF bazında 2002 yılında 3,58 ABD
Doları/adet olarak gerçekleşirken 2003 yılında önemli ölçüde düşerek 1,99 ABD
Doları/adete inmiş, 2004-2006 yılları arasında ise sırasıyla 1,88 ABD
Doları/adet, 1,93 ABD Doları/adet ve 1,88 ABD Doları/adet olarak
gerçekleşmiştir.
(2) Diğer ülkelerden yapılan elektrikli
duvar saati ithalatında fiyatlar 2002 yılında 6,93 ABD Doları/adet, 2003
yılında 3,70 ABD Doları/adet, 2004 yılında 2,01 ABD Doları/adet ve 2005
yılında 1,92 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiş, 2006 yılında ise önemli ölçüde
artarak 4,22 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 12 – (1) Dampingli ithalat sebebiyle yerli üretim dalının
fiyatlarını olması gereken seviyede belirleyememesi göz önünde bulundurularak önlemin
yürürlükten kalkması durumunda oluşabilecek muhtemel fiyat baskısı
incelenmiştir. ÇHC’de yerleşik firmalardan işbirliği sağlanmadığından söz
konusu ülkeden ithalata ilişkin elde edilen faturalarda yer alan en düşük ihraç
fiyatlı işlem için gümrük vergisi ve ithal masrafları da hesaplanarak önlem
konusu ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuş ve yerli üretim dalının
olması gereken satış fiyatını veren maliyet artı makul kâr yöntemi ile bulunan
fiyatla karşılaştırılmıştır. Buna göre, dampinge karşı önlem hesaba
katılmadığında ÇHC’den yapılan ithalata ilişkin eldeki fiyatların, yerli üretim
dalının fiyatlarını önemli düzeyde baskı altında tutabileceği belirlenmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
MADDE 13 – (1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı
üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, işbirliğinde bulunan Aypaş Elektronik
San. Tic. ve Turizm İşletme. Ltd. Şti., Hesaş Hediyelik Eşya Sanayi ve Tic.
A.Ş. ve Türmak Makine San. ve Tic. A.Ş. firmalarının verileri esas alınmış olup mümkün olduğu ölçüde önleme konu ürüne ilişkin
veriler kullanılmıştır.
(2) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerindeki değişimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Yeni Türk
Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerlere ulaşılmıştır.
a) Üretim
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003
yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2004 yılında 115, 2005 yılında 137,
2006 yılında 145 olarak gerçekleşmiştir.
b) Satışlar
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003
yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2004 yılında 134, 2005 yılında
161, 2006 yılında 167 olarak gerçekleşmiştir.
Aynı dönemde 2003 yılında 100 olan satış
hâsılat endeksi 2004 yılında 112, 2005 yılında 115, 2006 yılında 115 olarak
gerçekleşmiştir.
c) Yurtiçi Fiyatlar
Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı
ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2003 yılında 100 olarak
alındığında, 2004 yılında 84, 2005 yılında 71, 2006 yılında 69 olarak
gerçekleşmiştir.
ç) İhracat
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2003
yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2004 yılında 154, 2005 yılında 115,
2006 yılında 221 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat hâsılatı
2003 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2004 yılında 141, 2005 yılında 110,
2006 yılında 166 olarak gerçekleşmiştir.
d) Pazar Payı
Yerli üretim dalının ilgili üründe
yurtiçi pazar payı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 98,
2005 yılında 99, 2006 yılında 93 olarak gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının ilgili üründeki stok
verileri 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 121, 2005 yılında
158, 2006 yılında 179 olarak gerçekleşmiştir.
f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı
(KKO)
Yerli üretim dalının üretim kapasitesi
2003 ve 2004 yılında 100 seviyesinde, 2005 ve 2006 yılında 113 seviyesinde
gerçekleşmiştir. Kapasite kullanım oranı ise 2003 yılında 100 olarak
alındığında, 2004 yılında 115, 2005 yılında 121, 2006 yılında 128 olarak
gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
Yerli üretim dalının ilgili üründe
çalışan toplam işçi sayısı endeksi 2003 yılında 100 kabul edildiğinde, 2004
yılında 98, 2005 yılında 104, 2006 yılında 114 olarak gerçekleşmiştir.
h) Ücretler
Yerli üretim dalının ilgili ürünün
üretiminde çalışan işçilerinin aylık giydirilmiş brüt ücret endeksi 2003
yılında 100 iken, 2004 yılında 85, 2005 yılında 85, 2006 yılında 76 olarak
gerçekleşmiştir.
ı) Verimlilik
Yerli üretim dalının ilgili ürünün
üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004
yılında 118, 2005 yılında 132, 2006 yılında 127 olarak gerçekleşmiştir.
i) Maliyetler
Yerli üretim dalının ilgili üründe
ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2003 yılında 100 olarak
alındığında, 2004 yılında 80, 2005 yılında 75, 2006 yılında 71 olarak
gerçekleşmiştir.
j) Kârlılık
Yerli üretim dalının ilgili üründe ticari
maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan ürün birim kârlılık endeksi 2003 yılında
100 olarak kabul edildiğinde, 2004 yılında 351, 2005 (-) 51, 2006 yılında 0
olarak gerçekleşmiştir.
k) Nakit Akışı
Yerli üretim dalının ilgili ürünün
satışları ile yarattığı nakit akışı endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004
yılında 278, 2005 yılında 50, 2006 yılında 46 olarak gerçekleşmiştir.
l) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım
Hâsılatı
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri
ile ilgili olarak, özkaynak kârlılığı endeksi 2003 yılında 100 olarak
alındığında 2004 yılında 68, 2005 yılında 41, 2006 yılında 80 olarak
gerçekleşmiştir.
Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı)
oranı endeksi 2003 yılında 100 olarak alındığında 2004 yılında 63, 2005 yılında
44, 2006 yılında 88 olarak gerçekleşmiştir.
m) Büyüme
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri
ile ilgili olarak, aktif toplamı endeksi 2003 yılında 100 iken, 2004 yılında
133, 2005 yılında 164, 2006 yılında 182 olarak gerçekleşmiştir.
n) Sermaye Artışı
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri
ile ilgili olarak, 2003 yılında 100 olan öz sermaye endeksi 2004 yılında 123,
2005 yılında 175, 2006 yılında 199 olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 14 – (1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin
2003-2006 yıllarını kapsayan gözden geçirme döneminde temel olarak önlemin
etkisiyle olumluluk gösterdiği belirlenmiştir. Kapasite ve kapasite kullanım
oranlarında yaşanan artışla birlikte üretimde miktar ve değer olarak artış
sağlanmıştır. Aynı şekilde yurtiçi ve yurtdışı satış miktarında ve değerlerinde
de artış gözlemlenmiştir. Satışlarda oluşan birim fiyatlar ile maliyetler
karşılaştırıldığında yurtiçi birim satış fiyatları söz konusu yıllar içinde %31
oranında düşerken sınai maliyetlerin %35, ticari maliyetlerin ise %29 oranında
düştüğü gözlemlenmiştir. Aynı şekilde istihdam edilen işçi sayısının %14
oranında artması ve işçi başına düşen verimliliğin %27 oranında artması önlemin
yerli üretim dalının rekabet gücünü artırmasına olanak sağladığını
göstermektedir.
(2) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinde yaşanan olumlu gelişmelerin yanı sıra ürün kârı ve ürün nakit
akışı 2004 yılında önemli ölçüde artmış, ancak takip eden yıllarda büyük ölçüde
düşmüştür. İncelemeye esas alınan firmaların faaliyet alanı büyük ölçüde duvar
saati üretimine yönelik olduğundan yerli üretim dalının tüm faaliyetleri de
değerlendirilmiştir. Buna göre, 2004 yılında artan yatırımların takip eden
yıllarda aynı şekilde sürdürülemediği tespit edilmiş, dönem net kârının ise ilk
yıllarda olumsuzluk göstermesine rağmen 2006 yılında kısmen olumluluk
gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, yerli üretim dalı göstergelerinde
sürdürülebilir bir düzelme gerçekleşmediğini ve firmaların kırılgan yapılarını
koruduğunu göstermektedir.
(3) Bazı ithalatçı firmalar yerli üretim
dalının kendisini geliştirmesi için dış rekabete ihtiyacı olduğunu ancak bu
şekilde fiyat yönünden avantajlı ve çeşitlilik arz eden ürünleri piyasaya
çıkarabileceğini iddia etmişlerdir. Ancak, yürürlükte bulunan vergi, ÇHC’den
yapılan ithalatı engellemeye yönelik değil, dampingli ithalattan kaynaklanan
haksız rekabetin ve zararın ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Ayrıca, diğer
ülkelerden ithalatın önünde herhangi bir engel bulunmaması ve gümrük vergisi
oranının oldukça düşük olması nedeniyle iç piyasada rekabet ortamı mevcuttur.
(4) Yine bazı ithalatçılar tarafından
saatin temel parçası olan saat mekanizmasının yerli üretim dalı tarafından ÇHC’den
ithal edildiği iddia edilmiştir. Yapılan inceleme sırasında yerli üretim
dalının saat mekanizması üretme kapasitesinin olduğu tespit edilmiş, ancak
fiyat avantajı nedeniyle söz konusu parçayı ithal ettiği belirlenmiştir.
Soruşturmaya taraf olan yerli üretim dalının bazı girdilerini soruşturmaya konu
ülkeden ithal etmesinin önünde bir engel bulunmamakta olup, saat mekanizmasının
duvar saati üretim maliyetinin yalnız %10’unu oluşturduğu tespit edilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Zararın Devam Etmesi veya Yeniden Meydana Gelmesi
MADDE 15 – (1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükümleri gereğince,
önlemin yürürlükten kalkması halinde yerli üretim dalında soruşturma konusu
ülke menşeli dampingli ithalattan kaynaklanan zararın devam etmesinin veya
yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.
a) Önleme konu ülkede sektörün durumu
ÇHC’de yerleşik duvar saati
üreticileri/ihracatçıları hakkında yapılan araştırmada söz konusu ülkede dış
piyasalara yönelen 50’ye yakın belli başlı elektrikli duvar saati imalatçısı
bulunduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yerli üretim dalından alınan
bilgilere göre daha küçük çaplı duvar saati imalatçılarının sayısı çok daha
fazladır. Belirli ihracatçı firmaların internet sitelerinden ulaşılan bilgilere
göre duvar saati, masa saati ve kol saati için bazı firmaların üretim
kapasitesinin yıllık 48 milyon adete kadar ulaştığı tespit edilmiş olup, düşük
fiyata dayalı rekabet stratejisi izledikleri belirlenmiştir. Ayrıca, ITC
verilerine göre önleme tabi ülkenin dünya duvar saati ihracatının yarısına
hakim olması söz konusu ülkenin üretim ve ihracat kapasitesinin önemli ölçüde
yüksek olduğu bilgisini desteklemektedir. Öte yandan, önleme konu ülkenin iç
piyasasında tüketim mallarına yönelik talebin durgun seyretmesi de duvar saati
üreticisi firmaların yurtdışı pazarlara yönelmelerini etkilemektedir.
b) Önlem konusu ithalatın ve
fiyatlarının değerlendirilmesi
İncelemenin yapıldığı 2002-2006 yıllarını
kapsayan dönemde önleme konu ülkeden yapılan ithalat, 2001’de yaşanan ekonomik
kriz sonrası canlanan iç piyasa talebinin etkisiyle önemli oranda artmış olsa
da toplam ithalat içerisindeki payı %32 azalmıştır. Birim fiyatlar ise
2002-2006 döneminde %47 oranında düşme göstermiş ve gözden geçirme döneminin
son iki yılında ÇHC’nin dünyaya yaptığı ihracatın ortalama fiyatlarının altında
kalmıştır. Öte yandan, önlemin yokluğunda ÇHC menşeli ithalatın fiyatlarının yerli
üretim dalının iç piyasa fiyatlarını baskı altında tutacak düzeyde olduğu
tespit edilmiştir.
c) Türkiye pazarının değerlendirilmesi
İthalat ve yerli sanayinin iç piyasa
satışlarının toplamından oluştuğu varsayılan Türkiye’nin toplam duvar saati
tüketimi 2003 yılında 1,6 milyon adet iken, 2004 ve 2005 yıllarında sırasıyla
2,7 milyon adete ve 3,1 milyon adete çıkmış, 2006 yılında ise tekrar 2,6 milyon
adete gerilemiştir. Türkiye’nin büyüyen bir iç pazara sahip olması ÇHC’de
yerleşik ihracatçı firmalar için önemli bir ihraç pazarı olduğunu
göstermektedir. Öte yandan önlem öncesi Türkiye’nin toplam duvar saati
ithalatının neredeyse tamamının ÇHC tarafından karşılanmış olması söz konusu
ülkede yerleşik üretici/ihracatçı firmaların Türkiye pazarını yakından
tanıdıklarını ve dağıtım kanallarına kolaylıkla erişebileceklerini
göstermektedir.
BEŞİNCİ KISIM
Nedensellik Bağı ve Diğer Unsurlar
MADDE 16 – (1) Önleme konu ülkenin önemli büyüklükte ihracat
kapasitesine sahip olduğu ve Türkiye’ye yaptığı ihracatta düşük fiyata dayalı
bir rekabet stratejisi izlediği; kapasitesinin Türkiye üretim ve talebiyle
kıyaslanamayacak büyüklükte olduğu; söz konusu ülkede yerleşik
üretici/ihracatçıların Türkiye pazarını iyi tanıması nedeniyle dağıtım
kanallarına kolay nüfuz edebileceği ve önlemin ortadan kalkması halinde ÇHC’de
yerleşik üretici/ihracatçıların Türkiye piyasasının tamamını elde edebilecek
kapasiteye sahip olduğu; ayrıca ithalat fiyatlarının önlemin yokluğunda yerli
üretim dalı fiyatlarını ciddi oranda baskı altında tutacak düzeyde olduğu
tespit edilmiştir. Öte yandan, yerli üretim dalının göstergelerinde önlemin
etkisiyle düzelme görülmesine karşın sürdürülebilir bir iyileşme
gerçekleşmediği tespit edildiğinden, söz konusu ülkeye karşı uygulanmakta olan
önlemin kalkması durumunda ihracatın dampingli fiyatlarla Türkiye’ye yönelmesi
ve var olan fiyat baskısının daha da artarak yerli üretim dalında zararın
devamına veya yeniden meydana gelmesine neden olmasının muhtemel olduğu
anlaşılmıştır.
MADDE 17 – (1) 2002–2006 yılları arasındaki dönemde söz konusu
ürünün toplam ithalatında artış yaşanmakla birlikte önlemin yürürlüğe
girmesiyle önleme konu ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalat içerisindeki
payı 2005 yılına kadar azalırken üçünü ülkelerden yapılan ithalatın payı
artmış; 2006 yılında ise önleme konu ülkeden yapılan ithalatın payı tekrar
artmaya başlarken, üçüncü ülkelerden ithalatın payı azalmıştır. Bu durum, ÇHC’ye
karşı uygulanmakta olan önlemin yürürlükten kalkması durumunda söz konusu
ülkeden yapılan ithalatta dampingin ve bu ithalatlar nedeniyle yerli üretim
dalında zararın devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu
tespitini desteklemektedir.
ALTINCI KISIM
Sonuç
MADDE 18 – (1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin
ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesi veya yeniden
meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2001/5 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan
dampinge karşı önlemin, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun
kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın
Türkiye’ye ithalinde karşısında gösterilen şekilde uygulanmaya devam edilmesine
karar verilmiştir.
GTP
Madde
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Vergi
9105.21
Elektrikle çalışan duvar saatleri
Çin Halk Cumhuriyeti
2,10 ABD Doları/Adet
MADDE 19 – (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon
numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen maddenin ithalatında karşılarında
gösterilen oranda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.