Tebliğler · Resmî Gazete: 2008-08-11
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/38566
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 23/5/2008 tarihli ve
26884 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin
2008/5 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı
Kararnamenin eki İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve İthalatta
Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen korunma önlemi
soruşturması sonucunda İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulunca
alınan kararın ilgili taraflara duyurulmasıdır.
MADDE 2- (1) Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından pamuk ipliği ithalatında yürütülerek tamamlanan soruşturma
sonucunda hazırlanan soruşturma sonuç raporu ekte yer almaktadır.
MADDE 3- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme
Kurulu, 52.06 ve 52.07 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan eşyanın
ithalatında yürütülen korunma önlemi soruşturmasının önlemsiz kapatılmasına;
52.05 gümrük tarife pozisyonunda yer alan eşyanın ithalatında 3 (üç) yıl
süreyle ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulanmasına; Dünya Ticaret
Örgütü (DTÖ) Korunma Önlemleri Anlaşması’nın (Anlaşma) 12.3 maddesi gereğince
soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir menfaati olan DTÖ
üyeleri ile istişarelerde bulunulmasına; ek mali yükümlülüklerin uygulamanın
birinci, ikinci ve üçüncü yılları için aşağıda yer alan tabloda gösterilen
tutarlarda tespit edilmesi ve Anlaşmanın 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan
ülkelere muafiyet tanınması hususlarında Bakanlar Kurulu’na öneride
bulunulmasına karar vermiştir.
G.T.P.
Ek Mali Yükümlülük Oranları (%)
1. Yıl(*)
2. Yıl(*)
3. Yıl(*)
52.05
(5205.12; 5205.22; 5205.32;
5205.42 hariç)
%20
En yüksek 1,00 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,35 ABD Doları/Net Kg
%19
En yüksek 0,95 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,33 ABD Doları/Net Kg
%18
En yüksek 0,90 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,31 ABD Doları/Net Kg
5205.12
5205.22
5205.32
5205.42
%15
En yüksek 1,00 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,35 ABD Doları/Net Kg
%14
En yüksek 0,95 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,33 ABD Doları/Net Kg
%13
En yüksek 0,90 ABD Doları/Net Kg
En düşük 0,31 ABD Doları/Net Kg
* Korunma önleminin uygulanacağı
her bir dönem, 15/7/2008 tarihli ve 26937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
2008/13857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki İthalatta Geçici Korunma Önlemi
Uygulanmasına İlişkin Kararın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlamak
üzere birbirini takip eden birer yıllık süreleri ifade eder.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
EK
PAMUK İPLİĞİ İTHALATINDA
KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN SONUÇ RAPORU
1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN
GENEL BİLGİLER
1.1.
Kapsam
Bu Rapor, İthalatta
Korunma Önlemleri Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde yürütülen korunma
önlemi soruşturması sonucunda yapılan tespitleri içermektedir.
1.2. Soruşturmanın başlatılması
Pamuk ipliği
ithalatına yönelik korunma önlemi soruşturması, yerli üreticileri temsilen
Kayseri Sanayi Odası, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Kahramanmaraş Ticaret ve
Sanayi Odası, Gaziantep Sanayi Odası, Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası, Isparta
Ticaret ve Sanayi Odası, Uşak Ticaret ve Sanayi Odası, Niğde Ticaret ve Sanayi
Odası ve Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası ile Isparta Mensucat San. ve Tic.
A.Ş. firmasının yapmış olduğu başvuruya istinaden, 23/5/2008 tarihli ve 26884
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2008/5
sayılı Tebliğ ile başlatılmıştır.
1.3. Yerinde inceleme
Soruşturma sürecinde Kahramanmaraş ve Gaziantep’te
yerleşik pamuk ipliği üreticisi ve İstanbul ve Denizli’de yerleşik pamuk ipliği
kullanıcısı firmaların üretim tesislerinde yerinde inceleme yapılmıştır.
1.4. İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
Soruşturma konusu eşyanın yerli üreticilerine,
ithalatçılarına, ihracatçılarına, yabancı ülke temsilciliklerine ve diğer
ilgili taraflara görüşlerini göndermeleri ve sözlü dinlenme taleplerini
iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır. İlgili taraf başvuru formları ve
bilgi formları Müsteşarlık internet sayfasında yayımlanarak duyurulmuştur. Soruşturmaya
ilgili taraf olarak iştirak etmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin başvuruları
kabul edilmiş ve söz konusu tarafların görüşlerinin dinlenebilmesini teminen,
14/7/2008 tarihinde tarafları dinleme toplantısı yapılmıştır. Gerek bu toplantı
öncesinde, gerekse toplantıdan sonra Müsteşarlığımıza yazılı olarak iletilen
bilgi formları ve ilgili taraf görüşleri ve soruşturma sürecinde yapılan ara
tespitler Müsteşarlık internet sayfasında yayımlanarak kamuoyuna duyurulmuştur.
1.5. Sonuçların değerlendirilmesi
Soruşturma sonucunda elde edilen bilgiler ve
değerlendirmeleri içeren soruşturma raporu İthalatta Korunma Önlemlerini
Değerlendirme Kurulu’nun 29/7/2008 tarihli toplantısında değerlendirilmiştir.
1.6. Soruşturma konusu eşya
Soruşturma konusu
eşya, 52.05, 52.06 ve 52.07 gümrük tarife pozisyonunda (G.T.P.) sınıflandırılan
pamuk ipliğidir.
Soruşturma konusu
eşyadan 52.05 başlığında sınıflandırılan dikiş ipliği hariç, ağırlık itibariyle
% 85 veya daha fazla pamuk içeren ve perakende olarak satılacak hale
getirilmemiş olan pamuk ipliklerinin yerli ve ithal olanları pamuklu dokuma ve
örgü kumaş sanayinde temel girdi olarak kullanılmaktadır. Kullanıcılar
tarafından yapılan satın alma tercihleri temel olarak pamuk ipliğinin
üretiminde girdi olarak kullanılacağı tekstil veya hazır giyim ürününün
gerektirdiği niteliklere ve fiyat kriterlerine göre yapılmaktadır.
52.06 başlığında
sınıflandırılan dikiş ipliği hariç, ağırlık itibariyle % 85 den az pamuk içeren
ve perakende satış için hazırlanmamış pamuk iplikleri, içerisinde pamuktan
farklı elyaflardan üretilmiş iplikleri de barındırmakta ve kullanıcılar
tarafından %85’ten fazla pamuk içeren ipliklerle aynı amaçla
kullanılmamaktadır. Yerli üreticilerce yaygın olarak 52.05 başlığında
sınıflandırılan iplik üretilmekte olup; kullanıcılar bu iplikleri arzu
ettikleri karışım oranlarında diğer ipliklerle karıştırmayı tercih etmektedir.
Bu nedenle, 52.06 başlığında sınıflandırılan iplik türünün doğrudan ticareti ve
talebi oldukça sınırlı olup ithalatı da buna paralel olarak düşük seviyelerde
seyretmektedir.
52.07 başlığında
sınıflandırılan dikiş ipliği hariç, perakende satılacak hale getirilmiş pamuk
iplikleri ise içerisinde hem %85’ten az pamuk içeren pamuk ipliklerini hem de
%85’ten fazla pamuk içeren pamuk ipliklerini barındırmaktadır. Bu ürünlerin
kullanıcıları, tekstil ve hazır giyim sektöründe üretim yapan firmalar olmayıp;
ticari takdim şekilleri ve dağıtım kanalları 52.05 ve 52.06 başlıklarında
sınıflandırılan eşyadan farklılık göstermektedir. Örme ve kumaş üretim
makinelerinde kullanılamayacak küçük miktarlarda ve nihai tüketiciye yönelik
olarak satışa sunulmaktadır. Hangi pamuk ipliklerinin perakende satışa hazır
sayılacağı ise Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi XI Bölümüne ait Genel Açıklama
Notlarının (I) (B) (3) kısmında belirtilmektedir.
Soruşturma konusu
pamuk ipliği yurt içinde ve dünyada ağırlıklı olarak open-end ve ring olarak
tanımlanan standartlaşmış iki üretim tekniğinden biri kullanılarak
üretilmektedir. Bu üretim türlerinde pamuk ortak olarak harman-hallaç,
taraklama ve cer işlemlerine tabi tutulur. Bu üç işlem sonrasında elde edilen
şeritler open-end ve ring eğirme sistemlerinden biriyle eğrilerek ticari olarak
open-end ve karde olarak anılan iplikler üretilmektedir. Ring sisteminde
eğrilen iplikler ayrıca penyeleme işleminden geçirilerek penyelenmiş iplik de
üretilmektedir. Bu işlemler sonucunda elde edilen tek kat iplikler kullanılarak
çok katlı bükülü (rötor) ve katlı bükülü (kable) iplikler elde edilebilmektedir.
Soruşturma kapsamında
yapılan incelemelerde yerli üreticilerin tamamının yerli ya da ithal pamuk
hammaddesini girdi olarak kullanarak ve harman-hallaç aşamasından itibaren tüm
üretim süreçlerini tesislerinde gerçekleştirerek pamuk ipliği üretimi
yaptıkları anlaşılmıştır. Bunun yanında, gerekli teknolojinin varlığı halinde
üretim tesisinde, diğer durumlarda ise ithal ya da yerli tek katlı ipliklerin
üretildikleri tesis dışındaki tesislerde büküm işlemine tabi tutulmasıyla çok
katlı iplik elde edilebildiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, korunma
önlemi ile korunması amaçlanan katma değerin pamuk ipliği üretimi süreci olduğu
ve katma değerin harman-hallaçlama, taraklama, cer ve eğirme işlemlerinin
gerçekleştirilmesi sırasında oluştuğu tespit edilmiştir.
1.7 Benzer veya doğrudan rakip mal
52.05, 52.06 ve 52.07 gümrük tarife pozisyonlarında
sınıflandırılan soruşturma konusu eşyanın yerli üreticiler tarafından
üretilenleri ile ithal edilenlerinin teknik ve fiziksel özellikler, çeşit,
satış kanalları ve kullanım alanları itibariyle aynı veya benzer özelliklere
sahip olduğu, bu itibarla benzer mal olduğu tespit edilmiştir. Ancak,
soruşturma konusu eşyanın toplam ithalatının %99’luk kısmının 52.05 başlığında
yapılması ve 52.06 ve 52.07 başlıklarında sınıflandırılan pamuk ipliklerinin
ithalatında korunma önlemi alınmasını gerektirecek koşulların oluşmaması
nedeniyle sonuç raporunun bundan sonraki kısımlarında yalnızca 52.05 başlığında
sınıflandırılan eşyaya ilişkin olarak yapılan tespitler yer alacaktır.
2. SORUŞTURMA KONUSU
EŞYANIN İTHALATI İLE İLGİLİ BİLGİLER
2.1.
İthalatın seyri
Bu bölümde 52.05
başlığında sınıflandırılan eşyanın 2003-2007 yılları arasında ve 2007-2008
Ocak-Mayıs döneminde Türkiye’ye gerçekleştirilen kati ithalatı, miktar ve değer
yönünden değerlendirilerek ithalat miktarı ile yerli üretim ve tüketim
miktarları karşılaştırılmıştır.
Yıllar
İthalat (52.05)
Miktar (Ton)
Miktar Değişim (%)
Değer ( Bin $)
2003
25.653
-
65.230
2004
26.766
4,3%
82.645
2005
43.786
63,6%
119.521
2006
64.340
46,9%
187.231
2007
141.342
119,7%
432.425
2007(1-5)
41.351
-
125.383
2008(1-5)
54.643
32,1%
173.686
Soruşturma konusu
dönem boyunca 52.05 pozisyonundaki ürünlerin ithalat miktarı sürekli olarak
artış göstermiştir. 2005 ve 2006 yıllarında %63,6 ve %46,9 düzeylerinde
gerçekleşen ithalat artış oranı özellikle 2007 yılında yüksek seviyelere
ulaşmış, bir önceki yıla göre yaklaşık % 120 oranında ani bir artış gösteren
ithalat 2007 yılında 141.342 ton olarak gerçekleşmiştir.
2008 yılı Ocak-Mayıs
döneminde ithalat artışı devam etmiş, bu dönemde ithalatta bir önceki yılın
aynı dönemine göre %32 oranında artış kaydedilmiştir.
2.2. İthalatın
piyasa payı
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
İthalatın Piyasa Payı (%)
2,6
2,8
4,5
5,6
12,5
Soruşturma konusu
dönem boyunca 52.05 başlığında sınıflandırılan eşyanın ithalatının, piyasa
payını sürekli olarak artırdığı görülmektedir. 2003 yılında % 2,6 olan piyasa
payı 2006’da %5,6’ya ulaşmış, 2007 yılında ise iki katından fazla bir artışla
%12,5’e yükselmiştir.
2.3. İthalatın yerli üretime oranı
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
İthalatın Yerli Üretime
Oranı (%)
2,2
2,3
3,6
4,8
10,8
52.05 başlığında
sınıflandırılan eşyanın ithalatının yerli üretime oranı inceleme döneminde
artış eğilimi içinde olmuş; 2003 yılında %2,2 olan bu oran 2006 yılında %4,8’e
çıkmıştır. 2007 yılında ise bu oran ithalattaki önemli artışın etkisiyle büyük
bir sıçrama yaparak %10,8’e ulaşmıştır.
3. ÖNGÖRÜLMEYEN GELİŞME
Pamuk ipliği
sanayinde arz, talep ve fiyat dengesinin temel belirleyicileri pamuk, enerji ve
tekstil/hazır giyim sektörlerindeki gelişmelerdir.
Pamuk ipliği
piyasasındaki denge fiyatının önemli belirleyicilerinden olan pamuk fiyatları,
dünya pamuk fiyatlarına ilişkin olarak 1966 bu yana yayımlanan Cotlook A
Index’e göre 2005 yılından itibaren artış göstermektedir. Bu gelişmenin beklenen
sonucu maliyetlerin artması yönündedir. Enerji yoğun bir sanayi dalı olan pamuk
ipliği üretiminde enerji fiyatları iplik fiyatlarını doğrudan ve önemli ölçüde
etkilemektedir. 2005 yılından bu tarafa enerji hammaddelerinde ortaya çıkan
fiyat artışlarının beklenen doğal sonucu pamuk ipliği maliyetlerinin
artmasıdır.
1995 yılında Uruguay
Round sonucunda yapılan Tekstil ve Hazır Giyim Anlaşması, 2005 yılı itibariyle
tekstil ve hazır giyim ürünlerine uygulanmakta olan miktar kısıtlamalarının
kaldırılmasını düzenlemiştir. 2001 yılında Çin’in Dünya Ticaret Örgütüne üye
olması ve bu serbestleşme kapsamına girmesiyle başta Çin ve Hindistan olmak
üzere işçilik avantajı olan Uzak Doğu kaynaklı tekstil ve hazır giyim
ticaretinin büyük ölçüde artacağı beklentisi oluşmuştur. Tekstil ve hazır giyim
sektöründeki beklentinin etkisi özellikle Uzak Doğu’da pamuk ipliği talebinin
artması yönünde olmuştur. Ancak bu beklentinin etkisiyle yatırımlarda
gerçekleşen artış, talepteki artıştan fazla olmuş dolayısıyla talebin fiyatlar
üzerindeki beklenen etkisi gerçekleşmemiştir.
Yatırımlarda
gerçekleşen bu artışların yanı sıra Uzakdoğu ülkelerindeki pamuk üretiminde
gerçekleşen artışlar da pamuk ipliği üretiminin artmasına ve fiyatların
baskılanmasına neden olmaktadır. Diğer taraftan, en büyük pamuk ipliği
kullanıcılarından olan Çin’in özellikle 2007 yılının son çeyreğinden itibaren
pamuk ipliği talebinde azalma görülmüştür, Cotton USA Pamuk Bülteninde bu
azalmanın 2008/2009 döneminde de yaklaşık %5-7 oranında olacağı tahmin edilmektedir.
Sektördeki bu gelişmeler, son iki yılda özellikle Uzak Doğu’da gerçekleşen
aşırı genişlemenin de sonucu olarak pamuk ipliği stoklarının artış göstermesi
ve ülkelerin farklı pazarlar araması sonucunu doğurmuştur.
2005 yılından bu
tarafa pamuk ipliği üretimini ilgilendiren parametrelerdeki dünya genelindeki
bu gelişmelerin yanında Türkiye özelinde ortaya çıkan gelişmeler de pamuk
ipliği maliyetlerini arttırıcı yönde olmuştur. 2003 ila 2007 yılları arasında
enflasyon oranlarında hızlı düşüş görülmesine rağmen aynı dönemde fiyat
endekslerindeki toplam artış % 50’nin üzerinde olmuştur. Dolayısıyla, başta
işçilik olmak üzere yerli tedarik edilen girdilerdeki fiyat artışları
maliyetler ve dolayısıyla pamuk ipliği fiyatları üzerinde baskı yaratmıştır.
Pamuk ipliği denge
fiyatlarını etkileyen iç ve dış faktörlerdeki bu gelişmeler sonucunda artan
maliyetler Türkiye’ye ithal edilen pamuk ipliği fiyatlarına yansımamıştır.
Pamuk ipliklerinin ithal fiyatlarının ağırlıklı ortalaması ABD Doları bazında
2007 yılında, 2004 yılındaki seviyesinin altında kalmıştır. Artan maliyetlere
karşı ithal fiyatlarının artmaması, bundan da öte reel olarak düşüş göstermesi
yerli iplik üreticilerinin beklenmedik bir ithalat baskı altında kalmasına
neden olmuştur.
4. YERLİ ÜRETİCİLER ÜZERİNDE CİDDİ ZARAR TESPİTİ
İLE İLGİLİ BİLGİLER
Pamuk ipliği
ithalatında korunma önlemi alınmasına ilişkin başvuruda yer alan yerli üretime
ilişkin veriler ilgili meslek kuruluşları tarafından sağlanmıştır. Soruşturma
sürecinde 52.05 başlığında sınıflandırılan pamuk ipliklerine ilişkin olarak
yerli üretimi temsil edebilecek nitelikleri haiz bir örneklem kümesi
oluşturulmuştur. Bu örneklem kümesi soruşturma kapsamında bilgi sağlayan 90
yerli üretici firmadan oluşturulmuş olup, bu firmalar pamuk ipliği üretiminin
gerçekleştirildiği belli başlı üretim merkezlerinde yerleşik bulunmaktadır.
Aşağıda yer alan
tablolarda 52.05 başlığında sınıflandırılan pamuk ipliklerine ilişkin olarak
örneklem kümesine ait bilgiler yer almaktadır. Bunun yanında, tüm göstergelere
ilişkin olarak başvurunun gizli olmayan özetinde yer alan sektörün genel
rakamlarına da değinilmekte ve tüketim miktarına ilişkin veriler ithalat
verileri ile karşılaştırmayı da mümkün kılmak amacıyla başvurunun gizli olmayan
özetinde yer aldığı gibi yalnızca sektör geneline ilişkin olarak verilmektedir.
4.1. Tüketim
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Tüketim (Ton)
973.000
959.000
979.000
1.142.000
1.134.000
Endeks (2003=100)
100
99
101
117
117
Meslek kuruluşlarının
sağladığı veriler, iç piyasada pamuk ipliği tüketiminin 2003-2005 yılları
arasında birbirine yakın miktarlarda gerçekleştiğini göstermektedir. Tüketim
endeksi 2006 yılında 16 puanlık önemli bir artış göstermiş, 2007 yılında da
aynı seviyesini korumuştur.
4.2. Üretim
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Üretim (Ton)
475.200
486.758
511.435
523.062
447.393
Endeks (2003=100)
100
102
108
110
94
2003-2006 döneminde
yaklaşık 10 puanlık artış gösteren örneklem kümesinin üretim endeksi 2007
yılında 16 puanlık bir düşüş göstermiştir. Bu düşüşün önemli bir sebebi bazı
firmaların üretimlerini durdurmaları olmuştur. Sektör geneline ilişkin üretim
göstergeleri incelendiğinde de 2006 yılında gerçekleşen bir miktar üretim
artışının ardından 2007 yılında üretim miktarının düştüğü görülmektedir.
4.3. Kapasite ve kapasite kullanım oranı
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Kapasite (Ton)
635.425
648.955
654.767
703.187
638.704
Endeks (2003=100)
100
102
103
111
101
2003-2005 döneminde
küçük miktarlarda artarak istikrarlı bir seyir izleyen örneklem kümesinin
kapasite endeksi, 2006 yılında da 8 puanlık bir artış sergilemiştir. Ancak 2007
yılında yaşanan firma kapanmaları nedeniyle bu yılda 2003 seviyesinin de altına
düşmüştür. Sektöre geneline ilişkin kapasite verileri ise 2007 yılında cüzi
miktarda bir artış göstermiştir.
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
KKO (%)
75
75
78
74
70
2006 yılına kadar
küçük artışlar gösteren örneklem kümesinin kapasite kullanım oranı 2006 ve 2007
yıllarında 4’er puanlık düşüş göstermiştir. 2007 yılında üretimine devam eden
firmalar kurulu kapasitelerini kullanmakta zorluk çekmeye başlamışlardır.
4.4. Yurt içi satışlar
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
YİS (Ton)
387.987
384.593
379.061
432.801
346.126
Endeks (2003=100)
100
99
98
112
89
2004 ve 2005
yıllarında küçük miktarlarda düşüş gösteren yurt içi satışlar endeksi, 2006
yılında 14 puanlık bir artış göstermiştir. Ancak, örneklem kümesinin 2007 yılı
verileri incelendiğinde yurt içi satışlarda 23 puanlık önemli bir gerileme
olduğu görülmektedir. Artan ithalat nedeniyle tüketim ve kapasitede yaşananlara
paralel gelişmeler yurt içi satışlarda da yaşanmıştır. Sektörün geneline
ilişkin veriler incelendiğinde yurt içi satışlardaki gelişmelerin de aynı yönde
olduğu görülmektedir.
4.5. Stoklar
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Stoklar (Ton)
23.171
59.330
108.807
112.972
124.267
Endeks (2003=100)
100
256
470
488
536
Örneklem firmalara
ait veriler incelendiğinde stokların inceleme konusu dönemde artış gösterdiği
görülmektedir. 2007 yılında stok endeksinde gerçekleşen artışın 48 puan olduğu
görülmektedir. Sektöre ilişkin genel veriler de stokların 2007 yılında
arttığını göstermektedir.
4.6. Şirket içi dikey kullanım
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Dikey kullanım (Ton)
29.603
29.790
43.071
35.792
52.209
Endeks (2003=100)
100
101
145
121
176
Pamuk ipliği üreten
firmaların bir kısmı entegre firmalar olup, üretmiş oldukları iplikleri yine
kendi tesislerinde kullanmaktadırlar. Şirket içi kullanım, örneklem firmalarda
2005 yılında önemli bir artış göstermiş, 2006 yılında 24 puan oranında düşmüş,
2007’de ise 55 puan artmıştır. 2007 yılında yurt içi satışlarında gerileme
yaşayan firmaların zararına satış yapmaktansa dikey kullanımlarını arttırarak
pamuk ipliğini mamul ürünlerinin üretiminde değerlendirdikleri anlaşılmaktadır.
Ayrıca, yapılan incelemeler neticesinde sektördeki dikey kullanım oranının
toplam üretimin yaklaşık %10’u seviyesinde olduğu tespit edilmiştir.
4.7 Verimlilik
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Verimlilik (Ton/Kişi)
22
23
24
27
28
Endeks (2003=100)
100
103
110
121
127
Örneklem kümesinde
verimlilik inceleme konusu dönemde sürekli artış göstermiştir. Verimlilikteki
bu artışın önemli bir sebebi firmaların istihdamlarını azaltmalarıdır. Sektöre
ilişkin verimlilik de inceleme konusu dönemde aynı şekilde sürekli artış
göstermiştir.
4.8. İstihdam
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
İstihdam (Kişi)
21.512
21.402
20.960
19.567
15.998
Endeks (2003=100)
100
99
97
91
74
Örneklem kümesine
ilişkin istihdam inceleme konusu dönem süresince azalmış olup, istihdamda 2006
yılında 6 puanlık, 2007 yılında ise 17 puanlık önemli düşüşler görülmüştür.
Sektöre ilişkin genel istihdam verileri de aynı trendi yansıtmaktadır. Bu
durumun, firma kapanmalarından ve tesislerinin belirli bölümlerini devre dışı
bırakan diğer üreticilerin gerçekleştirdikleri önemli işten çıkarmalardan
kaynaklanmaktadır. İstatistiklere yansımamakla birlikte birçok işyerinin
tazminatlarını ödeyemedikleri için işçilerini ücretsiz izine çıkardıkları tespit
edilmiştir.
4.9. Karlılık
Yıllar
2003
2004
2005
2006
2007
Karlılık (%)
16
- 4
-10
- 12
1
Örneklem firmaların
verileri 2004 yılından itibaren zarar göstermeye başlamış, 2005 ve 2006
yıllarında zarar oranı artmış, 2007 yılında ise kar ortaya çıkmıştır. 2007
yılında %1 oranında kar görünmesini asıl sebebi özellikle 2006 yılında zarar
eden firmaların büyük bir kısmının 2007 yılında kapanmış olmasıdır. Sektörün
tamamına ilişkin veriler bir zarar göstermemekle birlikte karlılık oranındaki
değişimler örnekleme ait verilerle yaklaşık aynı eğilimi yansıtmaktadır.
5. NEDENSELLİK
İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
5.1. Fiyat farkı
52.05 pozisyonunda
yer alan ürünlerin 2007 yılında yerli üreticiler tarafından üretilenleri ile
ithal edilenlerinin ortalama birim fiyatlarının karşılaştırılması neticesinde,
tek kat ipliklerde ürün grupları itibariyle fiyat farkı miktarı hesaplanmıştır.
İthal ürünlerin
gümrüklenmiş ortalama birim fiyatının hesaplanmasında 2007 yılında
gerçekleştirilen ithalat işlemlerine ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
verileri ile ithalatçılar tarafından Müsteşarlığa sunulan ithal faturaları
bilgileri kullanılmış ve ithal ürünlerin gruplar itibariyle ağırlıklı ortalama
CIF birim fiyatları elde edilmiştir. Elde edilen bu CIF birim fiyatların
üzerine ortalama gümrük vergisi ve diğer gümrükleme masraflarına karşılık
olarak %5 oranında ekleme yapılarak ithal ürünün gümrüklenmiş ortalama birim fiyatı,
ABD Doları/Net Kg cinsinden bulunmuştur.
Yerli ürün ortalama
birim fiyatlarının hesaplanmasında yerli üreticileri temsil niteliği taşıyan 47
firmanın, 52 farklı iplik türüne ilişkin YTL/Brüt Kg cinsinden 2007 yılı
ortalama yurtiçi satış fiyat bilgisi kullanılmıştır. Her bir grup için YTL/Brüt
Kg cinsinden elde edilen yerli ürün birim fiyatları yaklaşık % 3 olan Net-Brüt
farkı dikkate alınarak YTL/Net Kg’a dönüştürülmüş, bu fiyatlar da 1,20 olarak
alınan ABD Doları-YTL döviz kuru kullanılarak ABD Doları /Net Kg cinsinden
ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklandığı
şekilde hesaplanan ithal ürün ortalama birim fiyatı ile yerli ürün ortalama
birim fiyatı arasındaki fark, fiyat farkı miktarını ifade etmektedir. Ürün
grupları itibariyle hesaplanan 2007 yılı fiyat farkı miktarları aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir.
Kalınlık Ve Özelliklerine Göre Ürün Grupları
(52.05)
G. T. P.
İthal Birim Fiyatı
(ABD Doları/Net Kg)
Yerli Birim Fiyatı
(ABD Doları/Net Kg)
Fiyat Farkı
(ABD Doları/Net Kg)
Tek Katlı İplikler
Penyelenmemiş
9 Ne'den küçük
5205.11
1,71
2,53
0,82
9 ila 25 Ne arası
5205.12
2,30
3,00
0,70
26 ila 30 Ne arası
5205.13
2,63
3,22
0,59
31 ila 47 Ne arası
5205.14
2,86
3,78
0,92
47 Ne'den büyük
5205.15
2,94
5,58
2,64
Penyelenmiş
9 Ne'den küçük
5205.21
2,82
3,36
0,54
9 ila 25 Ne arası
5205.22
2,93
3,42
0,49
26 ila 30 Ne arası
5205.23
3,11
3,60
0,49
31 ila 47 Ne arası
5205.24
3,36
4,27
0,91
47 Ne'den büyük
5205.26-27-28
5,21
7,29
2,08
Çok Katlı İplikler
Penyelenmemiş
9 Ne'den küçük
5205.31
2,01
2,99
0,98
9 ila 25 Ne arası
5205.32
2,65
3,51
0,86
26 ila 30 Ne arası
5205.33
3,03
3,78
0,75
31 ila 47 Ne arası
5205.34
3,31
4,39
1,08
47 Ne'den büyük
5205.35
3,44
6,24
2,80
Penyelenmiş
9 Ne'den küçük
5205.41
3,22
3,92
0,70
9 ila 25 Ne arası
5205.42
3,38
4,03
0,65
26 ila 30 Ne arası
5205.43
3,61
4,26
0,65
31 ila 47 Ne arası
5205.44
3,91
4,98
1,07
47 Ne'den büyük
5205.46-47-48
5,81
8,05
2,24
5.2. Diğer faktörler
Tüketici tercihlerindeki değişiklik ve
talep daralması: Raporun
4.1. Bölümündeki tablodan anlaşılabileceği gibi yurt içi pamuk ipliği tüketimi
2007 yılına kadar sürekli artış göstermiş, 2007 yılında ise bir önceki sene
gerçekleşen pamuk ipliği tüketimi yaklaşık olarak seviyesini korumuştur. Bu
durum, pamuk ipliği tüketicilerinin tercihlerinde bir değişiklik olmadığını
ayrıca yerli üretim göstergelerinde bozulmaya sebep olabilecek bir talep
daralması gerçekleşmediğini göstermektedir.
Ticareti kısıtlayıcı uygulamalar: Yerli üreticiler tarafından
üretilmiş pamuk ipliği ihracatına ilişkin olarak diğer ülkeler tarafından
uygulanmakta olan herhangi bir ticaret politikası önlemi bulunmamaktadır. Bu
kapsamda, ticareti kısıtlayıcı uygulamalarla yerli üreticilerin ekonomik
göstergelerindeki bozulma arasında bir ilişki bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İhracatta azalma: Yerli üreticiler tarafından 52.05
gümrük tarife pozisyonundan yapılan pamuk ipliği ihracatı inceleme döneminde
dalgalı bir seyir izlemiş 2003 yılında 100 olan ihracat endeksi 2004-2007
döneminde sırasıyla 114, 108, 138 ve 117 olarak gerçekleşmiştir. Yerli
üreticilerin ihracat performansının istikrarlı olduğu ve inceleme dönemi içinde
ihracatta görülen dalgalanmanın yerli üreticilerin ekonomik göstergelerindeki
bozulmanın nedeni olmadığı düşünülmektedir.
Üretim teknolojisindeki değişiklikler: Türkiye pamuk ipliği sektörü
teknolojik açıdan dünyada ilk sıralarda yer almaktadır. Türkiye’deki iplik
makineleri gerek AB’ye gerek dünyaya göre oldukça yeni olup, Uluslararası
Tekstil Üreticileri Federasyonu verilerine göre 10 yaşından daha eski olmayan
makinelerin toplam kapasite içindeki payı Türkiye’de dünya ortalamasının 2,5
katıdır. Yapılan yerinde incelemelerde de Türkiye’de oldukça ileri bir üretim
teknolojisinin kullanıldığı, yerli üreticilerin modern bir makine parkına sahip
oldukları gözlenmiştir.
Yerli üreticiler arasındaki rekabet: Türkiye’de uzun yıllardır çok
sayıda üretici tarafından 1 milyon tonun üzerinde pamuk ipliği üretimi
gerçekleştirilmekte olup, yerli üreticiler arasındaki rekabet şartlarında
önemli bir değişiklik olmamıştır.
Üretim kapasitesinin yetersizliği: Başvuru sahiplerinin tüketim ve
kapasite verileri incelendiğinde, yerli üreticilerin üretim kapasitesinde yerli
üretim üzerinde ciddi zarara neden olabilecek bir yetersizlik olmadığı
görülmektedir. Ayrıca, yerli üreticilerin kapasite kullanım oranları da ciddi
zararın kapasite yetersizliğinden kaynaklanmadığının bir göstergesidir.
Kapasite artışı: Yerli üreticilerin kapasitesi
inceleme döneminde bir miktar artış göstermiş olmakla beraber, bu dönemde aşırı
bir kapasite artışı yoktur. Bu kapasite artışının bir kısmı yenileme
yatırımlarından bir kısmı da yeni makine alımlarından kaynaklanmıştır. Kapasite
artırımlarının yapılmasında 2007 yılına kadar iyi giden piyasa şartları ile
yerli üreticinin ihracatını artıracağı yönündeki beklentisi etkili olmuştur.
Soruşturma çerçevesinde yapılan
incelemelerde, tüketici tercihlerindeki değişiklik, talep daralması, ticareti
kısıtlayıcı uygulamalar, ihracatta azalma, üretim teknolojisindeki
değişiklikler, yerli üreticiler arasındaki rekabet, üretim kapasitesinin
yetersizliği, kapasite artışı hususları incelenmiş olup, yerli üreticiler
üzerinde ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidine neden olan ithalat artışı dışında
başka bir faktör tespit edilmemiştir.
6. SONUÇ
Sonuç olarak, 52.05 G.T.P.’sinde sınıflandırılan pamuk ipliğinin ithalatının özellikle son dönemde ani ve önemli oranda arttığı; bu artışın yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde bozulmalara neden olduğu, diğer faktörlerin söz
konusu bozulma üzerinde etkisi olmadığı, ithalat artışı ve gerçekleşme
koşulları ile yerli üreticilerin ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi ile karşı
karşıya kalması arasında nedensellik ilişkisi olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca,
52.06 ve 52.07 G.T.P.’lerinde sınıflandırılan pamuk ipliklerinin ithalatında yerli üretim üzerinde ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi oluşturacak ve korunma önlemi alınmasını gerektirecek koşulların oluşmadığı tespit edilmiştir.