Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2008-10-27
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/38702
Resmi Gazete Tarihi: 27.10.2008 Resmi Gazete Sayısı: 27037
SONRADAN KONTROL VE RİSKLİ İŞLEMLERİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, riskli işlemlerin, gümrüğe yapılan beyanların ve gümrük
işlemlerinin doğruluğu ile işlemlerin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının ilgili kişilere ait yerlerde
sonradan kontrolüne ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 1 inci maddede belirtilen amaç doğrultusunda, beyan sahibine
veya ilgili diğer kişilere ait yerlerde yapılacak sonradan kontrole ilişkin usul ve esasları kapsar.
MADDE 3 – (Değişik:RG-7/12/2018-30618)
(1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10 uncu ve 73 üncü
maddeleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 447 ve 458 inci mad deleri hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (Değişik:RG-28/3/2016-29667)
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Beyan sahibi: Kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişiyi,
b) Genel Müdürlük: Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
c) Kişi: Gerçek veya tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte
yürürlükteki mevzuat uyarınca hukukî tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığını,
ç) Müfettiş: Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Müfettişi ve Müfettiş Yardımcısını,
d) Plan dışı sonradan kontrol: Riskli kişi veya işlemlerin sonradan kontrol planı dışında yapılan
kontrolünü,
e) (Değişik:RG-7/12/2018-30618) Risk Değerlendirme ve Koordinasyon Komisyonu: Genel
Müdürlüğün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının başkanlığında, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Gümrükler
Genel Müdürü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü ve Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdüründen
oluşan komisyonu,
f) Riskli kişi veya işlem: Risk kriterlerine göre gümrük işlemleri açısından yüksek risk ifade eden
kişi veya işlemleri,
g) Sonradan kontrol: Beyan edilen bilgilerin doğruluğu ve işlemlerin usulüne uygun olarak yapılıp
yapılmadığı da dâhil eşyanın gümr ük işlemlerine ve/veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve
verilerin ya da riskli kişi veya işlemlerin ilgili kişilere ait yerlerde kontrolünü,
ğ) Sonradan kontrol planı: Sonradan kontrol programının belirlenmesinde kullanılan verilere
ilişkin planı,
h) Sonradan kontrol programı: Yıllık kontrol planı çerçevesinde hazırlanan yıllık veya sınırlı
sonradan kontrol programını,
ı) Sonradan Kontrol Raporu: 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberl ik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen
ve işlem gören raporu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sonradan Kontrole İlişkin Genel Usul ve Esaslar
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki sonradan kontrol (Değişik ibare:RG -7/12/2018-
30618) Ticaret Bakanlığı müfettişleritarafından yapılır.
(2) Gümrük idarelerinde belge kontrolü veya ertelenmiş kontrol kapsamında işlem gören
gümrük beyannamelerinin kontrol işlemleri gümrük muayene memurları tarafından Gümrük
Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılır.
(3) (Ek:RG-28/3/2016-29667) Bu Yönetmelik kapsamı sekretarya görevi, Genel Müdürlük
tarafından yerine getirilir.
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak sonradan kontrol, eşyanın gümrük
işlemlerine veya sonraki ticari işlemlere ilişkin ticari belge ve verilerin kontrolünün yapılmasını teminen
gümrük işlemleriyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilgili bulunan kişiler ile söz konusu işlemlere ilişkin
bilgi, belge ve verileri ticari amaçla elinde bulunduran diğer kişileri kapsar.
(2) Sonradan kontrolün birinci fıkrada belirtilen kişilere ait yerlerde yapılması esastır. Ancak,
bunun mümkün olmaması hâlinde sonra dan kontrole tabi kişinin yerleşik olduğu yerde varsa gümrük
idaresi yoksa başka bir resmî dairede yapılabilir. Birden çok yerde şubesi olan şirketlere ilişkin sonradan
kontrol şirket merkezinde yapılabilir.
MADDE 7 – (1) Sonradan kontrol, kişilerin gümrük vergileri karşısındaki durumu ile gümrük
mevzuatı ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğini belirlemek
için yapılır.
(2) (Değişik:RG-28/3/2016-29667) Sonradan kontrol, belirli bir konu (sektör, rejim, tarife, vergi
türü vb.) veya dönem ile sınırlı olabilir.
MADDE 8 – (1) (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) Genel Müdürlük , risk analizi kriterlerine
dayanarak sonradan kontrole tabi tutulacak riskli kişi veya işlemleri tespit eder.
(2) Sonradan kontrol planlı ve sistematiktir. Bir takvim yılı içinde sonradan kontrole tabi
tutulacak kişiler bir kontrol planı çerçevesinde önceden belirlenir.
(3) Gerekli görülmesi hâlinde, yıllık planla belirlenen kontrollerin dışında da sonradan kontrol
yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sonradan Kontrol İşlemleri
MADDE 9 – (1) (Değişik ib are:RG-28/3/2016-29667) Genel Müdürlük , yıllık kontrol planı
çerçevesinde hazırladığı sonradan kontrol programını Risk Değerlendirme ve Koordinasyon
Komisyonunun görüşüne sunar. Program, Komisyonun olumlu görüşü ve (Değişik ibare:RG -
28/3/2016-29667) Bakan onayı ile yürürlüğe girer. Yıllık kontrol planı dışında gerek duyulması hâlinde
hazırlanan sonradan kontrol programlarında da aynı usul izlenir. Bu programlarda; sonradan kontrolün
hukukî dayanağı, kontrole tabi tutulacak kişi ve kişiler ya da işlemler ile sonradan kontrolün dönemi,
kapsamı ve başlama tarihi belirtilir.
MADDE 10 – (1) Sonradan kontrolü yapacak (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) müfettiş,
sonradan kontrole başlama tarihinden en az (Değişik ibar e:RG-28/3/2016-29667) on gün önce,
sonradan kontrole başlanacağını ilgilisine bildirir.
(2) Sonradan kontrole tabi kişilerce, tebligat tarihinden itibaren bir hafta içinde yazılı olarak
geçerli ve kabul edilebilir bir neden ileri sürülmesi hâl inde, sonradan kontrolün başlama tarihi istisnai
olarak ertelenebilir.
(3) Sonradan kontrolün amacını tehlikeye düşürecek olması durumunda önceden tebligatta
bulunulmaz. Bu durumda, sonradan kontrol mahalline gidildiğinde, sonradan kontrolü
yapacak (Değişik ibare:RG-28/3/2016-29667) müfettişler tarafından sonradan kontrole tabi tutulacak
kişilere bilgi verilir.
(4) (Değişik:RG-28/3/2016-29667) Sonradan kontrolü yapan müfettişin önerisi, Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığı ve Genel Müdürlüğün uygun görüşü ve Bakan Onayı ile sonradan kontrole ilişkin
programda ekleme yapılabilir veya kapsamı genişletilebilir.
MADDE 11 – (Değişik:RG-28/3/2016-29667)
(1) Sonradan kontrolü yapacak müfettiş, kontrol mahalline gittiğinde kimliğini gösterir ve
kendisini tanıtır.
(2) Sonradan kontrolün başlangıç tarihi ve saati tutanakla tespit edilir.
MADDE 12 – (1) Sonradan kontrol yapan (Değişik ibare:RG -28/3/2016-
29667) müfettişler gümrük vergileri ile gümrük mevzuatı ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen
yükümlülüklere ilişkin kişinin lehine ve aleyhine olan tüm hususları inceler.
(2) Sonradan kontr olün amacı ve süreci olumsuz yönde etkilenmemek şartıyla, sonradan
kontrole tabi kişiye sonradan kontrol sırasında tespit edilen konular ve hukukî sonuçları hakkında bilgi
verilir.
MADDE 13 – (1) Yapılan kontrol sırasında soruşturmayı gerektirir bir fiilin tespit edilmesi
hâlinde, (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığı Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde hareket edilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca eşya, bilgi, belge ve veriler için el koyma dâhil gerekli tedbirler
alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükümlülükler, Nihai Değerlendirme ve Raporlama
MADDE 14 – (1) Kişiler, sonradan kontrol için esas oluşturacak gerekli her türlü bilgi, veri, kayıt,
defter, belge ve diğer evrakı vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlüdür. Kişiler, sonradan
kontrolü yapan (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) müfettişegerekli belgeler ile bilgi işlem sistemi
vasıtasıyla tanzim edilmiş bilgi, belge ve veriler e doğrudan veya dolaylı erişimde yardımcı olmak
zorundadır.
(2) Kişilerin veya belirlediği kişilerin bilgi veremeyecek durumda olmaları veya verilen bilgilerin
açıklayıcı veya yeterli olmaması hâlinde sonradan kontrolü yapan (Değişik ibare:RG -28/3/2016-
29667) müfettişler gümrük işlemleriyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilgili bütün kişilerden de bilgi
talep edebilir. İlgili kişiler işlemlerle ilgili bütün bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüdür.
(3) Kişiler, sonradan kontrolün yapı labilmesi için uygun bir çalışma ortamı ve gerekli yardımcı
maddeleri bedelsiz olarak sağlamakla yükümlüdür.
(4) Sonradan kontrol, kontrole tabi kişilerin mesai saatleri içinde gerçekleştirilir. Kontrole tabi
kişiler tarafından kabul edilmesi hâlinde mesai saatleri dışında da sonradan kontrol yapılabilir.
(5) Sonradan kontrolü yapan (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) müfettişler kontrole tabi
kişilere ait işyerlerinin her yerine girme ve inceleme yapma yetkisine sahiptir. Kişilere ait yerlerde
yapılacak bu tür kontrol sırasında kontrole tabi kişi veya kişiler veya vekilleri bulunur.
MADDE 15 – (1) (Değişik ibare:RG -28/3/2016-29667) Müfettiş sonradan kontrol sonucuyla
ilgili olarak sonradan kontrole tabi kişilerle nihai bir görüşme yapar. Kontrol sonucunda gümrük
vergileri tutarı ile gümrük mevzuatı ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen yükümlülükler açısından bir
değişikliğin olmaması veya kontrole tabi kişinin talepte bulunmaması durumunda bu görüşme
yapılmayabilir. Bu görüşmede, özellikle ihtilaf konusu hususlar, hukukî değerlendirme ve tespit edilen
hususların gümrük vergileri ve sonuçları açısından etkileri ifade edilir.
(2) Nihai görüşmenin sonucu bir tutanağa bağlanır. Bu tutanakta düzenlenme yeri, tarihi,
görüşme konusu, görüşmede bulunanların isim, unvan ve imzaları yer alır. Bu tutanağın bir sureti ilgiliye
verilir.
MADDE 16 – (Değişik:RG-28/3/2016-29667)
(1) Sonradan kontrol sonucunda varsa, vergilendirme için önemli olan tespitler, muhtemel vergi
tutarı değişiklikleri ve yol gösterici nitelikteki tespitler yazılı olarak sonradan kontrole tabi tutulan kişiye
bildirilir. Ancak, bu konularda önemli bir tespit söz konusu olmazsa bu yazılı bildirim yapılmayabilir.
Kişiler, on gün içerisinde görüşler ini müfettişe bildirirler. Yazılı olarak talep edilmesi halinde on güne
kadar ek süre verilebilir.
(2) Sonradan kontrol sırasında, zamanaşımı yönünden Hazine menfaatini koruyucu acele bir
tedbir alınmasının gerekmesi halinde, birinci fıkrada belirtilen sür e hükümlerine tabi olmaksızın
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği hükümlerine istinaden cevaplı
rapor düzenlenir.
(3) Sonradan kontrol sonucunda müfettiş tarafından, sonradan kontrolde yapılan genel
tespitleri, ilave değerlendirmeleri ve vergi tahakkukları dâhil idarece yapılması gereken tüm iş ve
işlemleri içeren sonradan kontrol raporu tanzim edilir. Rapora, yükümlü ye bildirim yazısı, başlangıç
tutanağı, sonradan kontrol kapsamında incelenen işlemler, varsa ilgili kurum ve kuruluşlarla yapılan
yazışmalar, nihai görüşme tutanağı ile görüş isteme yazısı ve cevabi yazı eklenir. İkinci fıkra kapsamında
yapılan bir işlem bulunması halinde, sonradan kontrol raporunda buna da yer verilir.
MADDE 17 – (Mülga:RG-28/3/2016-29667)
MADDE 18 – (Değişik:RG-28/3/2016-29667)
(1) Sonradan kontrol raporları ile ilgili olarak, Genel Müdürlük tarafından risk değerlendirmesi
yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 19 – (Değişik:RG-28/3/2016-29667)
(1) Bu Yönetmelikte hüküm bu lunmayan hususlarda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve
Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 21 – (1) Bu Yönet melik hükümlerini (Değişik ibare:RG -7/12/2018-30618) Ticaret
Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
27/10/2008 27037
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 28/3/2016 29667
2 7/12/2018 30618
3