Tebliğler · Resmî Gazete: 2008-12-18
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/38778
İTHALATTA
HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(2008/36)
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Bilgi ve İşlemler
MADDE
1 – (1) Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve
Çin Tayvanı menşeli 5806.32.90.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) altında
kayıtlı “yalnız cırt bant” maddesine yönelik olarak 13/12/2002 tarih ve 24962
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2002/15 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlemesine İlişkin Tebliğ’le (2002/15 sayılı Tebliğ) dampinge karşı kesin önlem
yürürlüğe konulmuştur.
(2)
Mezkur önlemin yürürlük süresinin bitiminden önce, 17/1/2007 tarihli ve 26406
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2007/1 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ’le yerli üretim dalının önleme konu ürün ve ülkeler
kapsamında bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması talebinde
bulunabileceği ilan edilmiştir.
(3) Dost
Tekstil Makine Aksesuar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Dost Tekstil), GTM Genel
Makine Tekstil Aksesuar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (GTM Tekstil), Anteks Tekstil
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Anteks Tekstil) firmalarının mevcut önlemin sona
ermesi halinde damping ve zararın devam edeceği veya yeniden tekrarlanacağı
iddiasıyla gerçekleştirdikleri başvuru çerçevesinde, 4/12/2007 tarih ve 26720
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2007/20 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ’le (2007/20 sayılı Tebliğ) başlatılan nihai gözden
geçirme soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel
Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE
2 – (1) İşbu Tebliğ, 4412 sayılı
Kanun’la değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması
sonuçlarını içermektedir.
MADDE
3 – (1) Soruşturma açılışını müteakip
soruşturma konusu ürünün Müsteşarlık tarafından bilinen ÇHC ve Çin Tayvanı’nda
yerleşik üretici/ihracatçılarına, Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına ve
soruşturmaya konu ülkelerdeki Müsteşarlık tarafından bilinmeyen üretici/
ihracatçılara iletilebilmesini teminen Ankara’da bulunan Çin Halk Cumhuriyeti
Büyükelçiliği’ne ve Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu’na soru formları
gönderilmiştir.
(2) Bahse
konu soru formlarına herhangi bir yanıt alınamamış olup, soruşturmaya konu
ülkelerdeki üretici/ihracatçılar soruşturma süresince işbirliğinde
bulunmamışlardır.
MADDE
4 – (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi
çerçevesinde yerli üretici Dost Tekstil nezdinde yerinde doğrulama soruşturmaları
gerçekleştirilmiştir.
MADDE
5 – (1) Soruşturma açılışını takiben,
soruşturma konusu ülkelerin diplomatik ve resmî temsilciliklerine ve
Müsteşarlık tarafından bilinen soruşturmaya konu ülkelerdeki üretici-ihracatçı
firmalara üretici/ihracatçı soru formu, şikayetin gizli olmayan metni ile
soruşturma açılışına ilişkin 2007/20 sayılı Tebliğ’in bir örneği
gönderilmiştir.
(2)
Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri
talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.
(3)
Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler
incelenmiştir.
(4)
Soruşturmaya ilişkin tespit ve bilgileri içeren “Nihai Bildirim” ilgili
tarafların bilgisine sunulmuş ancak ilgili taraflardan herhangi bir görüş
alınmamıştır.
MADDE
6 – (1) Önlemin yürürlükten kalkması
durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olup olmadığının belirlenmesine yönelik çalışmada 2004-2007 yılları arasındaki
dönem esas alınmıştır.
(2) Öte
yandan, önlemin etkisinin ve önlem sonrası ithalat eğiliminin görülebilmesi ve
yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi amacıyla 2008
yılının ilk altı ayına ilişkin ithalat verileri de incelenmiştir.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
MADDE
7 – (1) Soruşturma konusu madde,
“cırt bant” adı verilen tekstil fermuarıdır. Söz konusu madde, naylon iplik ve polyester
gibi suni veya sentetik maddeler kullanılarak takım halinde imal edilmekte ve
kroş (erkek) ve astragan (dişi) olmak üzere iki parçadan meydana gelmektedir.
Erkek parçanın arka yüzü naylon ve polyester iplikten dokunabilmekte üst
kısmında ise monofilden üretilen malzeme bulunmakta ve çengel olarak
adlandırılmaktadır. Dişi parçanın da alt zemini naylon veya polyesterden
üretilebilirken, üst zemininde alt zemine göre daha mukavemetli olan naylon
iplik kullanılmakta ve bu kısım birbirine girmiş biçimde ve tüy şeklinde bir
yapıya sahip olmaktadır. Erkek ve dişi kısım birbirinin üzerine kapatıldığında
erkek kısımda bulunan çengeller dişi kısımda bulunan tüylere kenetlenmekte ve
iki parça ancak kuvvetle çekildiği takdirde birbirinden ayrılmaktadır.
(2) Cırt
bant, ayakkabılarda ayakkabı bağı yerine; spor giysilerde, muhtelif giyim
eşyalarında, çanta ve valizlerde düğme ve fermuar yerine; uçak ve otobüs koltuk
kılıflarında, otomobil sanayinde ve diğer alanlarda da tamamlayıcı aksesuar
olarak kullanılmaktadır.
(3) Yerli
üretim dalı tarafından üretilen cırt bant ile soruşturma konusu ülkeler menşeli
cırt bantların benzer ürün olduğu önlemin yürürlüğe konulduğu soruşturmada
(esas soruşturma) tespit edilmiş olup bu soruşturmada gerçekleştirilen
incelemeler temelinde cırt bantları işlevsel ve fiziksel özellikleri, kullanım
alanları, dağıtım kanalları, kullanıcı algılaması ve birbirini ikame
edebilirlik açısından yerli üretim cırt bantlar ile soruşturma konusu ithal
cırt bantların benzer ürün olma halini ortadan kaldıracak bir değişiklik
olduğuna dair herhangi bir görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte
bulunulmamıştır.
(4)
Bilindiği üzere, 30/12/2006 tarihli ve 26392 sayılı 1 inci Mükerrer Resmî
Gazete’de yayımlanan 2006/11437 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli İstatistik
Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde “Cırt Bant” maddesi
5806.32.90.00.11 GTİP’i altında gösterilmiştir.
(5) Bu
kapsamda, 2007 yılından bu yana yürürlükte olan 5806.32.90.00.11 Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonunun (GTİP), takım halinde ithal edilen cırt bant maddesine
yönelik olduğu görülmüştür. Öte yandan, cırt bandın bileşenlerinin ayrı ayrı
ithal edilmesi halinde ithalatın, 5806.32.90.00.19 GTİP’i altında
değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Bu itibarla, 2002/15 sayılı Tebliğ’in
8 inci maddesi çerçevesinde iki parçadan oluştuğu tespit edilen soruşturma
konusu ürünün ithalat sonrasında Türkiye piyasasında tekrar takım haline
getirilerek satışa sunulabileceği saptanmıştır.
(6)
Netice itibariyle ancak takım halinde kullanıldığı takdirde işlevi bulunan ve
bileşenleri münferit olarak işlevsiz olan “cırt bant” maddesinin kroş veya
astragan kısımlarının ayrı ayrı ithal edilmesinde dahi ithal edilen kısma
karşılık gelen diğer kısmın ithalatının her şekilde yapılması gerektiği dikkate
alındığında soruşturma konusu ürün tanımının ayrı ayrı ithal edilen kroş ve
astraganı da kapsadığı değerlendirilmiştir.
(7) Bu
çerçevede 5806.32.90.00.11 ve 5806.32.90.00.19 GTİP’lerinde ithal edilen
soruşturma konusu cırt bant maddesine ilişkin değerlendirme her iki GTİP’i de
kapsayacak biçimde gerçekleştirilmiştir.
(8)
Soruşturma konusu ürüne ilişkin olarak uygulamaya esas olan veriler, GTİP ve
karşılığı eşya tanımıdır. Soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife
Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak
değişiklikler işbu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE
8 – (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi
çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin
veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.
(2) Bu
çerçevede, soruşturmaya konu ülkelerdeki yerleşik kapasite, soruşturmaya konu
ülkeler için Türkiye pazarının önemi, ÇHC ve Tayvan’da yerleşik kapasitenin
Türkiye’ye yönlendirilip yönlendirilemeyeceği ve konuyu değerlendirmeye yönelik
sair hususlar dikkate alınmıştır.
a)
Soruşturmaya konu ülkelerdeki yerleşik kapasite
i) ÇHC
(1) ÇHC
dünyada tekstil mamulleri imalatında en başta gelen ülkeler arasında
bulunmaktadır. Bu çerçevede 2005 verilerine göre ÇHC’de yerleşik ticari
işletmelerin %13’ünün faaliyet sahasını tekstil oluşturmaktadır. İşletme sayısı
bakımından ise tekstil işkolunun 2005 yılı itibariyle ülkenin en büyük sektörünü
oluşturduğu görülmektedir.
(2)
ÇHC’nin giyim ürünleri üretimi incelendiğinde, 2002 yılında 32.200 milyon metre
olan üretimin %50 oranında artışla 2005 yılında 48.400 milyon metreye ulaştığı;
iplik üretiminin ise 2002-2005 döneminde %71 artarak 8,5 milyon tondan 14,5
milyon ton seviyesine yükseldiği tespit edilmiştir.
(3)
ÇHC’de tekstil ve giyim sektöründe gerçekleştirilen yatırımlar ülkenin bu iş
kolundaki kapasitesini artırma yönündeki eğilimini göstermektedir. ÇHC’de
yerleşik firmalar tarafından son on yıllık dönemde dünyada satılan örgü
makinelerinin %65’inin, dokuma makinelerinin %62’sinin ve iplik imalat
makinelerinin %46’sının satın alınmış olması gelecek dönemde muhtemel kapasite
artışlarının devamlılık arz edeceğine işaret etmektedir.
(4)
ÇHC’nin tekstil ve giyim sektöründeki üretim kapasitesinin ve üretime bağlı
olarak ihracatın yıllar içinde artış kaydettiği görülmüştür. Nitekim, 2002
yılında %16 nispetinde büyüyen ihracat, 2006 yılında %25 oranında artış
kaydetmiştir.
(5) ÇHC
tekstil ve giyim sektöründe sermaye mallarının net değerinin %68, istihdamın
%36 ve satışların %169 oranında arttığı tespit edilmiştir. Yatırımlardaki artışı
işaret eden bu durumun ÇHC tekstil ve giyim sektöründe kapasite artışlarını
beraberinde getirdiği görülmektedir.
(6) Diğer
taraftan Uluslararası Ticaret Merkezi verileri incelendiğinde ÇHC’nin 5806.32
Gümrük Tarife Pozisyonu (GTP) altında bulunan ürün grubundaki ihracatını
2002-2006 döneminde %164 oranında artırdığı ve 2002 yılında 14 bin ton olan tüm
ülkelere yönelik ihracatın 2006 yılında 37 bin tona yükseldiği görülmektedir.
ii) Çin
Tayvanı
(1) Çin
Tayvanı tekstil sektörü gelişen bir yapı sergilemektedir. Bu çerçevede 2005
yılıyla kıyaslandığında 2006’da tekstil üretiminin %10,6 oranında artış
kaydettiği gözlemlenmiştir.
(2) Diğer
taraftan, 2004 yılında 588 milyon ABD Doları ihracat gerçekleştirmiş olan Çin
Tayvanı tekstil ve hazır giyim yan ürünler sanayisi 2006 yılında hazır giyim
ürünleri de dahil olmak üzere 1,160 milyon ABD Doları seviyesinde ihracat
gerçekleştirmiştir.
(3) ITC
verilerine göre ise şikayet konusu cırt bant maddesinin de içinde bulunduğu
5806.32.90.00 GTP’inde bulunan dar dokuma ürünlerinde Çin Tayvanı’nın dünya
ihracatı 2003 yılında 5.365 ton iken bu rakam 2005 yılında %20 artışla 6.426
ton düzeyine ulaşmıştır. Öte yandan Çin Tayvanı Dış Ticaret Bürosu Ticaret
İstatistiklerine göre 5806.32.90.00 gümrük tarife pozisyonunda yer alan
ürünlerde Çin Tayvanı’nın Türkiye’ye gerçekleştirmiş olduğu ihracatın 2006-2007
döneminde miktar temelinde %56, değer bakımından ise %16 artış kaydettiği
tespit edilmiştir. 2008 yılının ilk beş ayı incelendiğinde ise bu dönemde
gerçekleşen ithalatın 2007 yılının aynı dönemine kıyasla miktar temelinde %148
değer temelinde ise %46 daha yüksek olduğu saptanmıştır.
b)
Soruşturma konusu ülkelere yönelik diğer ülkelerce uygulanan ticaret politikası
önlemleri
(1) ÇHC
ve Çin Tayvanı menşeli cırt bantlara yönelik olarak Hindistan tarafından 2005
yılında sırasıyla 7,61 ABD Doları/Kg ve 8,02 ABD Doları/Kg oranlarında dampinge
karşı önlem yürürlüğe konulmuştur. Bu kapsamda ilgili soruşturma raporu
incelendiğinde saptanan damping marjlarının Çin ve Tayvan için sırasıyla %355
ve %298 seviyelerinde olduğu görülmektedir.
c)
Türkiye pazarının önemi
(1)
Şikayet konusu ülkeler bakımından Türkiye pazarının önemi değerlendirilirken
cırt bandın diğer alanlara kıyasla ağırlıklı olarak konfeksiyonda kullanılması
nedeniyle Türkiye’de hazır giyim ve tekstil sektörü incelenmiştir.
(2) Türk
hazır giyim sektörü dünyanın dördüncü büyük hazır giyim ihracatçısı
konumundadır. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değeri olan hazır giyim ve
tekstil sektörünün imalat sanayi ihracatı içindeki payı 2006 yılı itibariyle
%22,9’dur.
(3)
Dünyanın sayılı tekstil ve hazır giyim sanayilerinden birine sahip olan
Türkiye, soruşturma konusu cırt bandın da içinde bulunduğu yan sanayi
girdilerinin bir kısmını ithalat yoluyla karşılamaktadır. Bu çerçevede 2004
yılında 403 milyon ABD Doları civarında gerçekleşen tekstil ve hazır giyim yan
sanayi ürünleri ithalatı 2006 yılında %31 artışla 526 milyon ABD Doları
seviyesine yükselmiştir.
(4) 1980
yılından bu yana hızla gelişmekte olan tekstil ve hazır giyim sektöründeki
gelişim, soruşturma konusu ürünün de aralarında bulunduğu tekstil ve hazır
giyim yan sanayi ürünlerindeki talep artışının temel nedeni olarak ortaya
çıkmaktadır. Bu çerçevede, 2007 yılında 4.442 milyon ABD Doları pazar büyüklüğü
olduğu belirtilen hazır giyim sektörünün 2009 yılında %18 artışla 5.253 milyon
ABD Doları, 2011 yılında ise %43 artışla 6.359 milyon ABD dolarına karşılık
gelen pazar değerine ulaşması tahmin edilmektedir.
d) Talebi
etkileyen unsurlar
(1)
Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan firmalar tarafından soru
formlarına verilen yanıtlarda talebi etkileyen unsurların fiyat ve termin
avantajı olduğu ifade edilmiştir.
(2) Diğer
taraftan son dönemde dünya ekonomisinde meydana gelen gelişmeler çerçevesinde
talepte daralmanın yaşanabileceği mütalaa edilmektedir.
e)
İşbirliğinin olmaması ve esas soruşturmada tespit edilen damping marjı
(1)
Soruşturmanın başlangıç safhasında Müsteşarlık tarafından bilinen
üretici/ihracatçı firmalara gönderilen soru formlarına yanıt alınamamış olması
ve bahse konu ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçı firmaların Türkiye pazarına
yönelik ilgilerinin devam ettiğinin görülmesi, önlemin yürürlükten kalkması
halinde dampingin devam edeceğine veya tekrarlanabileceğine dair önemli
göstergelerdir.
(2) Esas
soruşturmada tespit edilen damping marjlarının düzeyi, önlemin yürürlükten
kalkması halinde soruşturma konusu ülkelerin muhtemel davranışlarını yansıtacak
önemli bir gösterge olması nedeniyle dikkate alınmıştır.
(3) Buna
göre, esas soruşturmada damping marjları ÇHC için %115 ve Tayvan için %34
olarak tespit edilmiştir.
MADDE
9 – (1) Bu bölümde işbu
Tebliğ’in sekizinci maddesinde incelenen konu başlıkları değerlendirilerek
aşağıda özetlenen sonuçlara ulaşılmıştır.
(2) ÇHC’nin
soruşturma konusu ürünün de içinde bulunduğu ürün grubundaki ihracat artışının
üretim artışıyla bağlantılı olduğu; Çin Tayvanı bakımından ise tekstil üretim
kapasitesindeki artışın görünen etkisinin ihracattaki artış olarak tezahür
ettiği görülmektedir.
(3) Öte
yandan ÇHC ve Çin Tayvanı’nın cırt bant maddesindeki damping uygulamalarını
sadece Türkiye pazarında değil başka ülke pazarlarında da sürdürdüğü
görülmektedir. Önceki bölümde incelendiği üzere Hindistan tarafından tespit
edilen damping marjı oranları bu çerçevede önemli bir gösterge niteliği
taşımaktadır. Bu çerçevede, soruşturmaya konu ülkelerin 2002 yılında esas
soruşturmada tespit edilen damping marjları ile Hindistan hükümeti tarafından
2005 yılında saptanan damping marjları kıyaslandığında soruşturma konusu ülkede
yerleşik firmaların damping uygulamasını artırarak sürdürdükleri görülmektedir.
(4) Diğer
taraftan, Türk hazır giyim ve tekstil endüstrisinin ihtiyaç duyduğu yan
ürünlere yönelik talebin soruşturma konusu cırt bant maddesine yönelik talebi
de etkilediği ve etkilemeye devam edeceği mütalaa edilmektedir. Bu
değerlendirme temelinde Türkiye pazarının şikayet konusu ülkeler için önemini
koruyacağı ve şikayet konusu ülkelerdeki yerleşik kapasitenin esaslı kısmının
Türkiye’ye yönlendirilebileceği düşünülmektedir.
(5) Son
dönemde dünya ekonomisinde meydana gelen gelişmeler neticesinde, finans
sektöründe oluşan olumsuzlukların talebe etki edebileceği ve talebi
daraltabileceği ve böyle bir ortamın, soruşturma konusu ülkelerde kaim
üretici/ihracatçıların damping eğilimlerini daha da güçlendirebileceği
düşünülmektedir.
(6)
Dikkate alınması gereken bir diğer gösterge ise esas soruşturmada tespit edilen
damping marjlarının seviyesi ve nihai gözden geçirme soruşturması esnasında
hiçbir üretici/ihracatçının işbirliğinde bulunmamış olmasıdır.
(7)
Netice itibariyle ÇHC’de ve Çin Tayvanı’nda tekstil ve hazır giyim yan
sanayisinde kapasite artışlarının söz konusu olduğu; Türkiye’nin tekstil ve
hazır giyim sektöründe dünyanın önde gelen ülkeleri arasında olduğu;
Türkiye’nin konfeksiyon ve tekstil ara ürünlerinde önemli bir ithalatçı olması
nedeniyle şikayet konusu ülkeler için pazarın önemini koruduğu; şikayet konusu
ülkelerin sadece Türkiye’ye değil üçüncü ülkelere de yüksek marjlarla damping
gerçekleştirdikleri; talepte oluşabilecek olası daralmanın soruşturma konusu
ülkelerdeki üretici/ ihracatçı firmaların fiyatlarını belirli bir seviyenin
altında tutma eğilimini güçlendirebileceği; soruşturma sırasında ÇHC’de ve Çin
Tayvanı’nda yerleşik firmaların işbirliğinde bulunmamış bulunmadıkları ve bu
üretici/ihracatçı firmaların dampinge karşı önlemin mevcut olmadığı bir
ortamdaki davranışlarını tespit açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyan
esas soruşturmadaki damping marjlarının yüksek olduğu dikkate alındığında meri
önlemin ortadan kaldırılması halinde dampingli ithalatın devam edeceği veya
tekrarlanabileceğine kanaat getirilmiştir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Zararın Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
BİRİNCİ BÖLÜM
Önlem Konusu İthalatın Gelişimi
MADDE
10 – (1) Soruşturma konusu ürünün tüm
ülkelerden gerçekleşen ithalatına ilişkin rakamlar incelendiğinde 2004 yılında
884.734 kg olan toplam ithalat miktarının 2007 yılında 1.326.012 kg seviyesinde
gerçekleştiği görülmüştür. Tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatın toplam
değerinin ise 2004 yılında 8.006.063 ABD Doları, 2007 yılında ise 12.237.575
ABD Doları seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Kati ithalatın toplam
ithalat içerisindeki payının ise 2004-2007 yılları arasında sırasıyla %92, %95,
%98 ve %99 oranlarında gerçekleştiği saptanmıştır.
(2)
2004-2007 döneminde soruşturma konusu GTİP’lerden gerçekleşen toplam ithalatın
miktar temelinde %50, değer temelinde ise %52 oranında artış kaydettiği tespit
edilmiştir.
MADDE
11 – (1) Mezkur ürünün soruşturmaya
tabi ülkelerden gerçekleşen ithalatı incelendiğinde ise 2004 yılında 362.016 kg
olan ithalat miktarının 2007 yılında 853.058 kg düzeyinde gerçekleştiği tespit
görülmüştür. Bu çerçevede, 2004 yılında 2.316.860 ABD Doları olan soruşturma
konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın değerinin 2007 yılında 4.311.112 ABD
Doları seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Soruşturma konusu ülkelerden
gerçekleşen ithalatın neredeyse tamamının kati ithalat olduğu saptanmıştır.
MADDE
12 – (1) Tüm ülkelerden vaki
ithalatın ortalama birim fiyatının 2004 yılında 9,05 ABD Doları/Kg; 2005
yılında 8,48 ABD Doları/Kg; 2006’da 8,43 ABD Doları/Kg ve 2007 yılında 9,23 ABD
Doları/Kg düzeyinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Soruşturma konusu ülkeler
bakımından ise, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün birim fiyatı 2004-2007
yılları arasında sırasıyla 5,66 ABD Doları/Kg; 5,73 ABD Doları/Kg; 4,42 ABD
Doları/Kg; 4,62 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.
(2) Çin
Tayvanı menşeli soruşturma konusu ürün bakımından ise aynı dönemde birim
fiyatın sırasıyla 8,20 ABD Doları/Kg; 9,33 ABD Doları/Kg; 8,48 ABD Doları/Kg; 10,16
ABD Doları/Kg seviyesinde gerçekleştiği saptanmıştır.
MADDE
13 – (1) Soruşturma konusu ürünün
Türkiye toplam tüketimi hesaplanırken 2005-2007 yılına ait şikayetçi yerli üreticiler
ile diğer yerli üreticilerden temin edilen yurtiçi satış miktarları ilgili yıla
ait toplam ithalatla toplanmıştır. Bu çerçevede 2005 yılında 100 olan tüketim
endeksinin 2006 yılında 123, 2007 yılında ise 142 olduğu görülmüştür.
(2) Pazar
paylarının gelişimine yönelik çalışmada ise 2005-2007 döneminde soruşturma
konusu ülkelerin, pazar paylarını yükselterek sırasıyla Türkiye pazarından
%43,2; %51,9 ve % 56,6 oranlarında pay aldıkları görülmüştür.
(3)
Üçüncü ülkelerin Türkiye pazarından aldıkları payın kademeli bir biçimde
düşüşüyle beraber yerli üretim dalının ve yerli üretim dalı dışındaki diğer
üreticilerin pazar paylarını artırma yönündeki eğilimlerine karşın, soruşturma
konusu ülkelerin pazardaki etkinliklerini sürdürdükleri tespit edilmiştir.
MADDE
14 – (1) Soruşturmaya konu ülkelerden
gerçekleşen ithalatın Türkiye piyasasında oluşan fiyatlarının yerli üretim
dalını oluşturan firmaların yurtiçi satış fiyatları üzerinde yarattığı etkiyi
tespit edebilmek amacıyla fiyat kırılmasına bakılmıştır. Bu çerçevede 2007
yılına ilişkin olarak ithalatçı faturaları temelinde gerçekleştirilen çalışma
neticesinde soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın birim
fiyatlarına gümrük vergisi ve gümrük masrafları eklenerek soruşturma konusu
ürünün Türkiye iç piyasasında oluşan ağırlıklı fiyatı saptanmıştır. Dampinge
karşı önlemin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde
olacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla anılan miktara
dampinge karşı önlem eklenmemiştir. Bu şekilde elde edilen soruşturma konusu
ürünün Türkiye piyasasındaki ağırlıklı ortalama fiyatı yerli üretim dalının
ağırlıklı ortalama satış fiyatıyla mukayese edilmiş ve fiyat kırılması
hesaplanmıştır. Eş düzeyde mukayese yapılabilmesini teminen satışı ve kullanımı
en yaygın tip olarak belirlenen 20 mm eninde ve 1 metre boyunda takım halindeki
cırt bandın fiyatları karşılaştırılmıştır.
(2)
Yapılan karşılaştırma neticesinde 2007 yılı bakımından ÇHC menşeli ithalatın
%162; Çin Tayvanı menşeli ithalatın ise %99 oranında yerli üreticilerin
fiyatlarını kırdığı tespit edilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
MADDE
15 – (1) Önlem konusu ithalatın yerli
üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretim dalı içerisinde
maliyet yapısı daha yerleşik nitelik taşıyan ve 2005–2007 döneminde her üç
yılda da üretim gerçekleştirmiş olan firmanın verileri incelenmiştir.
(2)
Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki
veriler için yıllık ortalama TEFE kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel
değerler esas alınmıştır.
a) Üretim
(1) 2005
yılı endeksi 100 kabul edildiğinde 2006 ve 2007 yılları arasında soruşturma
konusu maddenin üretim endeksinin sırasıyla 244 ve 267 olduğu görülmüştür.
b) İç
satışlar, ihracat ve fiyatlar
(1) Yurt
içi satışlarda miktar temelinde 2005 yılında 100 olan endeksin 2006 ve 2007
yıllarında sırasıyla 255 ve 387 düzeyinde gerçekleştiği; diğer taraftan
yurtdışı satışların 2006 yılında 100 olan miktar endeksinin 2007 yılında 121
olduğu görülmüştür.
(2) 2005
yılında 100 olan yurtiçi toplam satış hasılası endeksinin 2006’da 379, 2007’de
ise 515 olduğu tespit edilmiştir.
(3)
2005’de 100 olan yurtiçi satış birim fiyatları endeksinin ise 2006 yılında 149,
2007 yılında ise 133 olduğu saptanmıştır.
c)
Maliyetler
(1)
2005–2007 döneminde yerli üretim dalının birim maliyetleri göz önüne
alındığında 2005 yılında 100 olan birim sınai maliyet endeksinin 2006 ve 2007
yıllarında sırasıyla 63 ve 78 olarak gerçekleştiği; birim ticari maliyet
endeksinin ise aynı dönemde sırasıyla 68 ve 80 olduğu tespit edilmiştir.
d) Ürün
karı
(1) 2005
yılında yerli üretim dalının maliyetin altında satışlar gerçekleştirmesi
nedeniyle endeks eksi değer ile başlatılmıştır. Bu çerçevede 2005 yılında -100
olan ürün toplam karı endeksi 2006’da 13, 2007’de -142; birim ürün karı
endeksinin ise 2006’da 4, 2007’de ise -33 seviyelerinde oluştuğu görülmüştür.
e)
Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KK0 %)
(1) Yerli
üretim dalı bakımından 2005 yılında 100 olan kapasite endeksinin 2006 ve 2007
yıllarında sabit kaldığı görülmüştür.
(2)
Kapasite kullanım oranları ise 2005 yılında %19 iken 2006’da %47, 2007’de ise
%52 seviyesinde gerçekleşmiştir.
f)
Stoklar
(1) 2005
yılında 100 olan endeksin 2006’da 230, 2007’de ise 86 düzeyinde olduğu
görülmüştür.
g)
İstihdam ve verimlilik
(1) 2005
yılında 100 olan doğrudan işçi endeksinin 2006’da 82, 2007’de ise 71
seviyesinde gerçekleştiği tespit edilmiş; 2005’te 100 olan verimlilik
endeksinin, 2006’da 296, 2007’de ise 378 olduğu saptanmıştır.
h) Nakit
akışı
(1) 2005
yılında maliyet altında yapılan satışlar nedeniyle -100 olan nakit akışı
endeksinin, 2006’da 56, 2007 yılında ise -97 düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür.
i)
Amortisman toplamı
(1) Yerli
üretim dalı amortisman toplamı bakımından 2005 yılında 100 olan endeksin 2006
yılında 103, 2007 yılında ise 82 olduğu tespit edilmiştir.
j) Ürün
amortismanı
(1) Soruşturmaya
konu ürün temelindeki amortismanın 2005 yılında 100 olan endeksinin 2006
yılında 344, 2007 yılında ise 181 seviyesinde oluştuğu saptanmıştır.
k) Aktif
toplamı
(1) Yerli
üretim dalını oluşturan firmaların tüm ürünlerdeki üretim faaliyetlerine
yönelik toplam aktifler için 2005’de 100 olan endeks 2006’da 149, 2007’de ise
158 seviyelerinde oluşmuştur.
l)
Özsermaye
(1)
2005–2007 yılları arasında özsermaye endeksinin sırasıyla 100, 91 ve 83 olduğu
görülmüştür.
m)
Yatırımlar
(1) 2005
yılında 100 olan yenileme yatırımlarının 2006 yılında 13 seviyesine gerilediği
görülmüştür.
n) Net
satış toplamı
(1) Yerli
üretim dalının soruşturma konusu ürün de dahil olmak üzere ürettiği tüm
maddelere yönelik olarak sunulan net satış toplamı endeksinin 2005 yılında 100
olan değerinin 2006 ve 2007 yıllarında sırasıyla 122 ve 245 olduğu görülmüştür.
o) Dönem
net karı
(1) Yerli
üretim dalının üretimini gerçekleştirdiği tüm ürünlere yönelik sunulan dönem
net karı endeksinin 2005 yılında 100 olan değerinin 2006’da 439, 2007 yılında
ise 1.140 olduğu saptanmıştır.
MADDE
16 – (1) Yerli üretim dalının
ekonomik göstergeleri incelendiğinde üretim ve iç satışlarda miktar temelinde
artışların yaşandığı ve bu durumun başta kapasite kullanım oranları, net satış
toplamı ve dönem net karlılığı olmak üzere bazı göstergeleri olumlu etkilediği
görülmektedir. Öte yandan, üretim ve satışlardaki artışın 2006–2007 döneminde
2005–2006 dönemine nazaran çok daha yatay seyrettiği de dikkati çekmektedir.
(2)
Üretim ve satışlarda bahse konu artış eğiliminin ortaya çıkışında meri önlemin
yürürlüğe girişini takiben oluşan ticari ortamın da etken olarak
değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Diğer taraftan iç piyasada
soruşturma konusu malı üreten bazı firmaların piyasadan çekilmeleri veya
üretimlerini azaltmaları neticesinde oluşan arz açığını dikkate alan yerli
üretim dalını oluşturan şikayetçi firmaların 2004 ve sonrasında piyasaya
girdikleri görülmektedir.
(3)
Üretim ve iç piyasa satışlarında gözlemlenen görece olumlu duruma rağmen,
soruşturmaya konu ülkeler menşeli ithalatın neden olduğu fiyat kırılması
nedeniyle yerli üretim dalının karlılığının olumsuz yönde etkilendiği tespit
edilmiştir. Nitekim yurtiçi satışların birim fiyatları dikkate alındığında 2006
yılında artan birim fiyatların fiyat kırılmasının da etkisiyle 2007’de
gerilediği görülmektedir.
(4) Diğer
taraftan, yerli üretim dalının dönem net karının, soruşturmaya konu üründeki
karlılıktan çok farklı bir yönelim ortaya koymasında yerli üretim dalını
oluşturan firmaların cırt bant dışındaki, fermuar, fermuar kürsörü, çanta
aksesuarı gibi malları üretmelerinin veya ticari mal alım-satımını yapmalarının
etkili olduğu görülmüştür.
(5) Yerli
üretim dalının yatırım harcamaları incelendiğinde 2005 ve 2006 yıllarında
sadece yenileme yatırımları yapıldığı; 2007 yılında ise tevsi ve yenileme
yatırımı gerçekleştiremediği görülmektedir. Bu durumun toplam amortismana etki
ettiği ve 2006 yılında artış, 2007 yılında ise gerileme yaşanmasına neden
olduğu mütalaa edilmektedir.
(6) Son
tahlilde üretim ve satışlardaki görece olumlu gelişime rağmen, yerli üretim
dalının soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın fiyatları karşısında iç satış
fiyatlarını düşürmek zorunda kaldığı bu çerçevede yerli üretim dalının ÇHC ve
Çin Tayvanı menşeli soruşturma konusu ürünlerin Türkiye piyasasında oluşan
fiyatlarından kolaylıkla etkilendiği; 2006–2007 yıllarında üretim ve
satışlardaki artışın 2005–2006 döneminin gerisinde kaldığı dikkate alındığında
meri önlemin yürürlükten kalkması halinde yerli üretim dalının kolaylıkla
olumsuza dönebilecek ekonomik göstergeler ortaya koyduğu görülmektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MADDE
17 – (1) Yönetmelik’in 35’inci
maddesi hükümleri gereğince, bu bölümde önlemin sona ermesi halinde zararın
devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı
değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, taraflarca ortaya konulan ve yapılan
araştırmalar sonucunda elde edilen veriler çerçevesinde; soruşturmaya konu
ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları ile bunun yerli üretim dalının
fiyatları üzerindeki beklenen etkisi, önlem konusu ülkelerdeki sektörün durumu
ve Türkiye’ye yönlendirebilecekleri kapasitelerinin bulunup bulunmadığı ve
önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim
dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmektedir.
a)
Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları
(1)
Soruşturmaya konu ithalatın muhtemel seviyesine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme
yapılabilmesini teminen ithalat istatistikleri 2006, 2007 yılı ile 2008
yıllarının ilk altı ayına yönelik olarak değerlendirilmiştir.
(2) Bu
çerçevede 2007 yılının ilk altı ayındaki ithalat ile 2008 yılının ilk altı
ayındaki ithalat karşılaştırıldığında tüm ülkelerden gerçekleşen ithalatın
miktar temelinde % 23 oranında artış kaydettiği görülmüştür. Soruşturmaya konu
ÇHC’den gerçekleşen ithalat anılan dönemde miktar bazında % 24 artış
kaydederken Çin Tayvanı menşeli ithalatın artış oranı % 19 düzeyinde
gerçekleşmiştir. Öte yandan, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün birim fiyatı
% 33 oranında artış kaydederken Çin Tayvanı menşeli cırt bandın birim fiyatı
ortalama % 14 oranında düşmüştür.
(3)
Miktar temelinde ithalattaki gözle görülür artışa rağmen soruşturma konusu
ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının ithalat miktarına kıyasla çok daha
yavaş bir artış sergilemesi veyahut Çin Tayvanı’ndan gerçekleşen ithalatta
görüldüğü üzere fiyatların gerilemesi meri önlemin yürürlükten kalkması halinde
soruşturma konusu ülkelerden gerçekleşecek ithalatın miktar temelinde artan;
birim fiyat temelinde ise yatay veya gerileyen bir seyir izleyeceğine gösterge
niteliği taşımaktadır.
b) Önleme
tabi ülkelerdeki sektörün durumu, mevcut kapasitenin Türkiye’ye
yönlendirilebilme olasılığı
(1) İşbu
Tebliğin önceki bölümlerinde de ortaya konulduğu üzere, soruşturmaya tabi ÇHC
ve Çin Tayvanı’nda soruşturma konusu ürünleri de kapsayan dar dokuma
ürünlerdeki üretim kapasitesindeki artışın anılan ülkelerin ihracat rakamlarına
yansıdığı tespit edilmiştir. Nitekim, Uluslararası Ticaret Merkezi verileri
çerçevesinde ÇHC menşeli dar dokuma ürünleri ihracatının 2002–2006 yılları
arasında %164 oranında, Çin Tayvanı menşeli dar dokuma ürünlerinin ihracatının
ise 2003–2005 döneminde %20 nispetinde artış kaydettiği görülmektedir.
(2) Söz
konusu ülkelerin ihracatlarında kaydedilen artışın mevcut önleme rağmen
Türkiye’ye olan ihracata da yansıdığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, önceki
bölümlerde vurgulandığı üzere bilhassa ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün
ithalatının 2008 yılının ilk altı ayı itibariyle miktar olarak bir önceki yılın
aynı dönemine nazaran % 24 oranında, Tayvan menşeli ihracatın ise % 19 oranında
artış kaydetmiş olması mezkur ülkelerde yerleşik kapasitenin kolaylıkla
Türkiye’ye yönlendirilebileceğine bir gösterge teşkil etmektedir.
c)
Değerlendirme
(1)
Önceki bölümlerde incelendiği üzere 2007 yılında soruşturma konusu cırt bant
maddesine yönelik ayrı bir GTİP ihdas edilmesi sonrasında soruşturma konusu
maddenin farklı GTİP’lerden ithal edilebilme ihtimali meri önlemin etkinliğine
zarar veren bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Nitekim bu husus 2007–2008
döneminde şikayet konusu ülkelerden gerçekleşen ithalatın kompozisyonuna da
yansımaktadır. Bu çerçevede soruşturma konusu ürün tanımının 5806.32.10.00.00
ve 5806.32.90.00.19 GTİP’lerini de içine alması gerektiği sonucuna varılmıştır.
(2)
Gözden Geçirme Döneminde yerli üretim dalının durumu dikkate alındığında ise
Türkiye piyasasının önde gelen iki firmasından bir tanesinin üretimden
çekildiği; soruşturmada şikayetçi yerli üretici durumunda olan bir diğer
firmanın ise makine ve ekipmanlarını satarak üretimi bıraktığı görülmüştür.
(3) Yerli
üretim dalı ekonomik göstergelerinin incelenmesi neticesinde yerli üretim
dalını üretim ve iç satış rakamlarının göreceli bir gelişimi işaret etmesine
karşın soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim
dalı üzerinde fiyat kırılmasına neden olduğu görülmüştür. Bu çerçevede meri
önlemin ortadan kalkması halinde işbu Tebliğ’in 18’inci maddesinin (a) bendinde
soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın miktar ve fiyat yönelimleri de
dikkate alındığında fiyat kırılmasının artarak ekonomik göstergelerini olumsuza
dönüştürebileceği mütalaa edilmektedir.
(4) Nitekim
işbu Tebliğ’in önceki bölümlerinde incelendiği üzere soruşturmaya konu
ülkelerden dampingin devam edeceğine veya tekrarlanabileceğine ilişkin
göstergelerin mevcudiyeti çerçevesinde halihazırda üretim ve satışları olumlu
seyreden yerli üretim dalını oluşturan firmaların fiyat kırılması nedeniyle bu
olumlu seyri devam ettiremeyecekleri düşünülmektedir.
(5)
Yerinde doğrulama soruşturmaları esnasında “yarı-mamul” olarak tabir edilen
dokuma işlemi gerçekleştirilmiş mamulden üretilen cırt bantlarda dokuma sonrası
işlemi gerçekleştiren firmanın katma değerine yönelik olarak yerli üretim
dalından bilgi alınmıştır. Bu çerçevede yerli üretim dalı tarafından dokuma
sonrası katma değerin belirli bir eşiğin üzerinde olduğu ifade edilmiş ve bu
husus yerinde doğrulama sırasında kayda geçirilmiştir. Diğer taraftan,
soruşturma konusu ürünün farklı biçimlerde farklı GTİP’ler altında Türk Gümrük
Bölgesi’ne sokulmasının önlemin etkinliğini zafiyete uğrattığı da
görülmektedir.
(6)
Mevcut tespitler ve veriler çerçevesinde meri önlemin ortadan kalkması halinde
yerli üretim dalının, meri önlemin de etkisiyle içinde bulunduğu görece olumlu
gelişimini, soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün fiyatların yarattığı baskı
karşısında uzun süre sürdüremeyeceği; ürün karlılığının bozulması neticesinde
tüm ekonomik göstergelerde olumsuzluklar yaşanabileceği dikkate alındığında
meri önlemin yürürlükten kalkması halinde zararın devam edeceği veya yeniden
tekrarlanabileceğine kanaat getirilmiştir.
BEŞİNCİ KISIM
Diğer Unsurlar
MADDE
18 – (1) Soruşturmaya tabi ülkeler
dışında diğer ülkelerden gerçekleşen ithalatın miktarları ve birim fiyatları da
incelenmiştir. Öte yandan söz konusu soruşturmanın hukuki ve idari kapsamı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat’ın 35’inci maddesi
çerçevesinde ÇHC ve Çin Tayvanı menşeli cırt bant maddesine yönelik olduğundan
inceleme bu aşamada söz konusu kapsamla sınırlı tutulmuştur.
ALTINCI KISIM
Sonuç
MADDE
19 – (1) Meri önlemin yürürlükten
kalkması halinde dampingin ve zararın devam edebileceğine veya
tekrarlanabileceğine kanaat getirildiğinden tanımı ve menşe ülkesi belirtilen
eşyaya yönelik önlemin tabloda belirtilen biçimiyle uygulanmasına İthalatta
Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı çerçevesinde
karar verilmiştir.
(Yeniden
düzenleme tablo:RG-17/9/2009-27352)
GTİP
Madde
Menşe
Ülke
Dampinge
Karşı Önlem
5806.32.90.00.11
Cırt
Bant
Çin
Halk Cumhuriyeti
3,86
ABD Doları/Kg
Çin
Tayvanı
1,83
ABD Doları/Kg
5806.32.90.00.19
Yalnız
cırt bantın bileşenleri (kroş ve astragan)
Çin
Halk Cumhuriyeti
3,86
ABD Doları/Kg
Çin
Tayvanı
1,83
ABD Doları/Kg
MADDE
20 – (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde
gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen
eşyanın ithalatında karşısında gösterilen miktarda dampinge karşı önlemi tahsil
ederler.
MADDE
21 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE
22 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış
Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.