Tebliğler · Resmî Gazete: 2009-08-05
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/39164
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(2009/30)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 – (1)
Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve Tayland menşeli 4011.40 ve 4013.90.00.00.11
gümrük tarife pozisyonlarında yer alan “motosiklet iç ve dış lastikleri” için
30/4/2003 tarih ve 25094 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2003/7 sayılı Tebliğ ile ÇHC için CIF bedelin
%100-%37’si ve Tayland için %100-%68’i oranında dampinge karşı önlem yürürlüğe
konulmuştur.
(2) Uygulanmakta olan önlemin yürürlükten kalkma
süresinin bitiminden en geç üç ay önce bir nihai gözden geçirme soruşturması
açılması talebinde bulunulabileceği, 5/5/2007 tarih ve 26513 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 2007/7 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
ilişkin Tebliğ ile ilan edilmiştir.
(3) Dampinge karşı önlemin sona ermesinin damping ve
zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açacağı iddiasıyla Anlaş
Anadolu Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan başvuru üzerine,
26/4/2008 tarih ve 26858 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2008/15 sayılı Tebliğ ile başlatılan nihai gözden
geçirme soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel
Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanunla değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve 99/13482 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve
23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen nihai gözden
geçirme soruşturması sonuçlarını içermektedir.
MADDE 3 –
(1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün Müsteşarlıkça tespit
edilen ithalatçılarına, ÇHC ve Tayland’da yerleşik bilinen
üretici/ihracatçılara ve ayrıca anılan ülkelerde yerleşik diğer
üretici/ihracatçılara iletilebilmesini sağlamak amacıyla ÇHC ve Tayland’ın
Ankara Büyükelçiliklerine soru formları gönderilmiştir.
(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta
süresi dâhil 37 gün süre tanınmış olup, tarafların süre uzatımı yönündeki makul
talepleri karşılanmıştır.
(3) Yerli üretim dalı soruşturma süresince
Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi
ve belgeleri temin etmiştir. Soruşturma döneminde ithalat gerçekleştiren 13
firmadan cevap alınmıştır. “Üretici-ihracatçı soru formu”na ise hiçbir cevap
alınmamıştır.
(4) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm
bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında
değerlendirilebilecek olanlara bu tebliğin ilgili bölümlerinde cevap
verilmiştir.
MADDE 4 –
(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin
Büyükelçiliklerine söz konusu ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçılara
iletilmek üzere şikâyetin gizli olmayan nüshası ve soruşturma açılış Tebliği
gönderilmiştir.
(2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve
belgelerin gizli olmayan özetleri talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine
hazır tutulmuştur.
(3) Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca,
soruşturmanın ilgili taraflarına soruşturma sonucundaki belirlemelere esas
teşkil edecek bilgi ve tespitleri içeren nihai bildirim gönderilmiş ve karşıt
görüş ve değerlendirmelerini iletmeleri için makul bir süre tanınmıştır.
MADDE 5 –
(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya
yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas
teşkil etmek üzere 1/1/2004–31/12/2007 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi
olarak alınmıştır.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
MADDE 6 –
(1) Başvuru konusu madde, 4011.40 ve 4013.90.00.00.11 gümrük tarife
pozisyonlarında (GTP) yer alan “motosiklet iç ve dış lastikleri”dir.
(2) Motosiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal
kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi
(extrusion), topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi
hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak;
motosiklet iç lastiği ise, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal
karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya, kesme, sübap
çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişim, şişirme, aksesuar
takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.
(3) Yerli üretim dalı tarafından üretilen motosiklet
iç ve dış lastikleri ile soruşturma konusu ülkeler menşeli motosiklet iç ve dış
lastiklerinin benzer ürün olduğu tespiti mevcut önlemin yürürlüğe girmesini
sağlayan soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu soruşturmada ise gerek
yerli üretim dalı tarafından üretilen gerekse soruşturma konusu ülkelerden
Türkiye’ye ihraç edilen motosiklet iç ve dış lastiklerinin işlevsel
özellikleri, fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları,
kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün
olma durumunu ortadan kaldıracak bir değişiklik olduğuna dair herhangi bir
görüş alınmamış ve bu yönde bir tespitte bulunulmamıştır.
(4) Bu çerçevede, önlem konusu ülkeler menşeli
soruşturma konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen motosiklet iç
ve dış lastiklerinin benzer ürün olduğu tespiti geçerliliğini korumaktadır.
(5) Bazı ithalatçılar yerli üretim dalının ilgili
ürünün tüm bazı tiplerini üretmediğini ifade etmişlerdir. Yerli üretim dalının
söz konusu ürünün tüm tiplerini üretmesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.
(6) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde
soruşturma konusu maddenin yukarıda belirtilen GTP’ler dışında bir
sınıflandırma altında ithal edildiğine ilişkin herhangi bir bulgu
edinilmemiştir. Öte yandan, soruşturma konusu madde haricinde bir maddenin
mezkûr GTP’ler altında ithal edildiğine ilişkin bir itirazda da
bulunulmamıştır. Bu nedenle soruşturma çerçevesindeki değerlendirmeler bahsi
geçen GTP’ler altında gerçekleştirilen ithalatın tamamını kapsamaktadır.
(7) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar
genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTP ve karşılığı eşya tanımıdır.
Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer
alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu
Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali
MADDE 7 –
(1) Yerli üretim dalının, önlemin ortadan kalkması halinde dampingin devam
edeceği ya da yeniden meydana geleceğine ilişkin iddiası çerçevesinde önleme
konu ülkelerin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, diğer
ülkelerce uygulanan ticaret politikası önlemleri, Türkiye’ye ihraç fiyatının
mevcut haliyle dampingin devamına işaret edip etmediği gibi unsurlar
incelenmiş; bu incelemenin sonuçları ışığında önlemin kalkması halinde
dampingin devamı ya da tekrarının muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.
MADDE 8 –
(1) Önleme konu ülkelerdeki yerleşik kapasite ve ihracat kabiliyeti
incelenmiştir.
a) ÇHC
1) Motosiklet iç lastikleri:
i) Uluslararası Ticaret Merkezi (UTM) verileri
üzerinden yapılan incelemede ÇHC’nin 2002 yılında 6.044.000 Kg olan motosiklet iç lastiği ihracatının her yıl artış göstererek 2006 yılında 11.301.000 Kg düzeyine yükseldiği, değer olarak ise 18.658.000 ABD Doları olan motosiklet iç lastiği
ihracatının 2006 yılında 49.763.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği
görülmektedir.
ii) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistikleri
2004 yılından itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında
değerlendirme bu yıldan itibaren yapılabilmiştir. ÇHC’den gerçekleştirilen
motosiklet iç lastiği ithalatı 2004 yılında 4.208 Kg iken 2005 yılında 5.671 Kg’a ve 2006 yılında 6.142 Kg’a, 2007 yılında da 13.952 Kg’a
yükselmiştir. ÇHC menşeli motosiklet iç lastiği ithalatının 2004 yılında, değer
endeksi 100 iken 2007 yılında 621 düzeyinde gerçekleşmiştir.
iii) UTM istatistiklerinde 2007 yılı verileri esas
alındığında ÇHC’nin motosiklet iç lastiği ihracatı, Türkiye’ye gerçekleştirdiği
ihracatın değer olarak 637 katı, miktar olarak ise 809 katıdır. Yine
istatistiklerden görüldüğü üzere, 2007 yılında 209.015.000 ABD Doları olan
dünya motosiklet iç lastiği ticaretinin %24’ü ÇHC tarafından
gerçekleştirilmektedir. Bu oranın 2002 yılında %17 olduğu görülmektedir. ÇHC
motosiklet iç lastiklerinde dünya ticareti içinde liderliğini her geçen yıl
güçlendirmektedir.
2) Motosiklet dış lastikleri:
i) UTM verileri üzerinde yapılan incelemelerde ÇHC’nin
2002 yılında 4.507.000 Kg olan motosiklet dış lastiği ihracatının her yıl artış
göstererek 2007 yılında 15.455.000 Kg’a ulaştığı, değer olarak ise 2002 yılında
19.366.000 ABD Doları olan motosiklet dış lastiği ihracatının 2007 yılında
59.922.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.
ii) TÜİK istatistikleri incelendiğinde ÇHC’den
gerçekleştirilen motosiklet dış lastiği ithalatı 2004 yılında 37.784 Kg iken, 2005 yılında 153.068 Kg, 2006 yılında 148.070 Kg ve 2007 yılında 302.259 Kg düzeyinde gerçekleşmiştir. ÇHC’den gerçekleştirilen motosiklet dış lastiği ithalatının
2004 yılında, değer endeksi 100 iken 2007 yılında 727 düzeyine yükselmiştir.
iii) Görüldüğü üzere, 2007 yılı verileri esas
alındığında ÇHC’nin motosiklet dış lastiği ihracatı, Türkiye’ye
gerçekleştirdiği ihracatın değer olarak 70-85 katı civarındadır, miktar olarak
ise 45-60 katı dolayındadır. Yine istatistiklerden görüldüğü üzere, 2007
yılında 997.090.000 ABD Doları olan dünya motosiklet dış lastiği ticaretinin
%6’sı ÇHC tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu oran 2002 yılında %4 düzeyinde
gerçekleşmiştir. ÇHC motosiklet dış lastiklerinde dünya ticareti içinde 8.
sırada yer almaktadır.
3) Diğer değerlendirmeler
i) Kauçuk lastiğin üretiminde kullanılan en önemli
hammaddedir. Uluslararası Kauçuk Çalışma Grubunun yayımladığı istatistiklere
bakıldığında ÇHC dünya kauçuk tüketiminde 2002 yılından itibaren ilk sırayı
almış durumdadır. ÇHC tarafından tüketilen doğal kauçuk 2002 yılında 1,31
milyon ton olup bu dünya doğal kauçuk tüketiminin %17,8’ine tekabül etmektedir.
Yine sentetik kauçukta ÇHC 1,75 milyon tonluk tüketimiyle dünya sentetik kauçuk
tüketiminin %16,4’ünü gerçekleştirmektedir. 90’lı yılların sonunda toplam kauçuk
tüketimi 2 milyon ton iken bu oran 2002 yılında % 50 artış göstererek 3,06
milyon ton düzeyine çıkmıştır. ÇHC ayrıca 2002 yılında doğal kauçuk üretiminde
en büyük beşinci, sentetik kauçuk üretiminde ise en büyük üçüncü üreticidir.
Yine 2000 yılında 1,3 milyon ton olan kauçuktan mamul mal üretimini 2 yıl gibi
kısa bir sürede 1,6 milyon tona çıkarmıştır. Bu da ÇHC’nin kauçuk sektöründe
göstermiş olduğu gelişimin bir göstergesidir. Yine Uluslararası Kauçuk Çalışma
Grubunun istatistiklerine dayanarak hazırlanan bir raporda, ÇHC’nin 2002
yılında 1,3 milyon ton olan doğal kauçuk tüketiminin 2004 yılında 1,63 milyon
ton olarak gerçekleştiği ifade edilmektedir.
ii) ÇHC genel olarak lastik piyasasının en büyük
üretici ve ihracatçısı konumundadır. Reuters’in bir haberine göre, ÇHC 2007
yılındaki üretiminin yarısı olan 157 milyon adet lastiği ihraç etmiştir. Yine
Xinhua News Agency’nin bir haberine göre, ÇHC’nin 2007 yılında 330 milyon adede
ulaşan lastik üretimi ÇHC lastik pazarının 2010 yılında ulaşması düşünülen 300
milyon adetlik lastik talebini dahi aşmış durumdadır. Bunun sonucunda hala
yatırım aşamasında olduğu ifade edilen projeler de hesaba katıldığında ÇHC’nin
hâlihazırdaki üretiminin tümü iç piyasasında tüketilmediğinden lastik üretimini
ihracata yönlendirmekte olduğu anlaşılmaktadır. Yine ÇHC lastik üretiminin 2008
yılında %12 ila %15 arasında artış göstereceği beklenmektedir. Çin Kauçuk
Endüstrisi Birliğinin istatistiklerinin kullanıldığı bir belgede, ÇHC lastik
üretiminin 2006 yılının ilk 9 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine oranla
%16,35 artış olduğu, ciro olarak da yine % 24,02 artış gerçekleştirdiği
belirtilmektedir.
iii) Malezya Dış Ticaret Kalkınma Kuruluşu’nun
(Malaysia External Trade Development Corporation, MATRADE) Pekin Ofisi
tarafından hazırlanan bir raporda ÇHC’nin motosiklet lastiği kapasitesinin 2005
yılında 95 milyon adet olduğu ifade edilmektedir. Bu kapasite miktarı yerli
üretim dalının 2007 yılındaki motosiklet dış lastiği kapasitesinin ve Türkiye
pazarının 100 katından fazladır. İlgili raporda ÇHC’de yerleşik 200 adet
motosiklet ve bisiklet lastiği üreticisinin bulunduğu ve bu firmalarda 100.000
işçinin çalıştığı ifade edilmektedir. Yerli üretim dalının mevcut işgücü
düşünülürse ÇHC’deki sektörün çalışan sayısının yerli üretim dalının 500
katından fazla olduğu görülmektedir. Bu da ÇHC’de söz konusu üründeki
kapasitenin boyutlarını ortaya koymaktadır. Yine söz konusu raporda ÇHC’nin
bisiklet ve motosiklet lastiklerindeki kapasitesinin dünya kapasitesinin
%70’ini oluşturduğu belirtilmektedir.
4) ÇHC’nin dünyaya ihraç fiyatları
i) TÜİK istatistiklerine bakıldığında ÇHC menşeli
motosiklet iç lastiği ithalatının birim fiyatı 2004 yılında 2,99 ABD Doları/Kg
iken bu fiyat 2005 yılında 3,55 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 4,69 ABD Doları/Kg
ve 2007 yılında ise 5,60 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. UTM verilerine
bakıldığında ise söz konusu birim fiyat 2004 yılında 3,73 ABD Doları/Kg iken,
2007 yılında 4,40 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde ÇHC’den
Türkiye’ye motosiklet iç lastiği ithalatı çok düşük miktarlarda
gerçekleşmiştir.
ii) TÜİK istatistiklerinde ÇHC menşeli motosiklet dış
lastiği ithalatının birim fiyatı 2004 yılında 2,73 ABD Doları/Kg iken bu fiyat
2005 yılında 2,49 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 3,67 ABD Doları/Kg ve 2007
yılında ise 2,48 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. UTM verilerine
bakıldığında ise söz konusu birim fiyat 2004 yılında 4,78 ABD Doları/Kg iken,
2007 yılında 3,88 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. İstatistiklerden de
görüleceği üzere ÇHC’nin tüm dünyaya ihracatının birim fiyatı Türkiye’ye
ihracatının birim fiyatından yüksektir.
b) Tayland
1) Motosiklet iç lastikleri
i) UTM verileri üzerinde yapılan incelemelerde
Tayland’ın 2002 yılında 2.527.000 Kg olan motosiklet iç lastiği ihracatının 2007
yılında 6.285.000 Kg’a ulaştığı, değer olarak ise 2002 yılında 7.801.000 ABD
Doları olan motosiklet dış lastiği ihracatının 2006 yılında 27.677.000 ABD
Doları düzeyine yükseldiği görülmektedir.
ii) TÜİK istatistikleri incelendiğinde Tayland’dan
gerçekleştirilen motosiklet iç lastiği ithalatı 2004 yılında sıfırken, 2005
yılında 1.295 Kg, 2006 yılında 315 Kg olmuş ve yine 2007 yılında ithalat
gerçekleşmemiştir. Değer bazında ise endeks olarak 2005 ve 2006 yıllarında
sırasıyla, 100 ve 24 düzeyinde gerçekleşmiştir. Görüldüğü üzere Tayland’a
konulan önlem bu ülkeden gerçekleştirilen ithalatı çok düşük seviyelere
çekmiştir.
iii) UTM istatistiklerine bakıldığında, birimin Kg
veya adet olarak karma verilmesi nedeniyle miktar olarak bir değerlendirme
yapılamamakla birlikte 2006 yılında 162.534.000 ABD Doları olan dünya
motosiklet iç lastiği ticaretinin %13’ünün Tayland tarafından
gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %7 düzeyinde
gerçekleşmiştir.
2) Motosiklet dış lastikleri
i) UTM verilerine göre Tayland’ın 2002 yılında 7.100.000 Kg olan motosiklet dış lastiği ihracatının 2007 yılında 26.225.000 Kg’a ulaştığı, değer
olarak ise 2002 yılında 30.508.000 ABD Doları olan motosiklet dış lastiği
ihracatının 2007 yılında 101.683.000 ABD Doları düzeyine yükseldiği
görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistikleri 2004 yılından
itibaren Kg bazında istatistik verdiği için miktar bazında değerlendirme bu
yıldan itibaren yapılabilmiştir. Tayland’dan gerçekleştirilen motosiklet dış
lastiği ithalatı 2004 yılında 20.584 Kg (değer bazında endeks 100), 2005
yılında 31.154 Kg (değer bazında endeks 178), 2006 yılında 26.224 Kg (değer bazında endeks 139) ve 2007 yılında 30.633 Kg (değer bazında endeks 194) seviyesinde gerçekleşmiştir.
ii) UTM istatistiklerine bakıldığında tüm dünya
istatistiklerindeki birimin kg veya adet olarak karma verilmesi nedeniyle
miktar olarak bir değerlendirme yapılamamakla birlikte, 2007 yılında
997.090.000 ABD Doları olan dünya motosiklet dış lastiği ticaretinin %10’unun
Tayland tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu oran 2002 yılında %6
düzeyinde gerçekleşmiştir.
iii) Tayland motosiklet dış lastiğinin tüm dünyadaki
ihracatçıları arasında 4. sırada, motosiklet iç lastiklerinde ise ÇHC’den sonra
ikinci sıradadır.
MADDE 9 –
(1) ÇHC için yürürlükteki önlemin sona ermesi halinde dampingin devam etmesi
veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesi
amacıyla gösterge niteliği taşıyan ve 2007 yılı verilerine dayanan damping
marjı hesabı yapılmıştır. Buna göre Türkiye’de benzer malın en çok ticarete
konu olan tiplerine ilişkin yerli üretim dalı birim maliyetine genel, idari,
satış giderleri ve finansman giderleri ile makul bir kârın eklenmesiyle
oluşturulan değer, normal değer olarak alınmıştır. Yerli üretim dalının satış,
genel, idari giderleri ile finansman giderlerinde aşağı doğru ayarlama
yapılmıştır. Söz konusu değer fabrika çıkış aşamasında kabul edilmiştir. İhraç
fiyatı olarak, şikâyet konusu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın TÜİK
istatistiklerinden elde edilen birim ihraç fiyatları esas alınmıştır. Bu fiyat,
sigorta ve navlun ayarlaması (%6,6) yapılarak FOB aşamasına getirilmiş ve bu
aşama ihracatçı lehine fabrika çıkış aşamasında kabul edilmiştir. Bu verilere
dayanarak hesaplanan damping marjlarının önemli düzeylerde olduğu
görülmektedir.
(2) Tayland için yürürlükteki önlemin sona ermesi
halinde dampingin devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup
olmadığının değerlendirilmesi amacıyla gösterge niteliği taşıyacak bir damping
marjı hesabı, gerek işbirliğinin olmaması gerekse Tayland’dan 2007 yılında
sağlıklı hesaplamaya imkan sağlayacak miktarda motosiklet iç lastiği ithalatı
gerçekleştirilmediğinden yapılmamıştır. Bu nedenle esas soruşturmadaki damping
marjları en önemli gösterge niteliğini korumaktadır. Esas soruşturmada
motosiklet iç lastikleri için %100 ve dış lastikleri için %68 düzeyindeki
damping marjları tespit edilmiştir.
MADDE 10 –
(1) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, şikayet konusu ürün için esas
soruşturmada belirlenen marjlar ile gösterge niteliğindeki damping marjlarının
önemli düzeylerde olduğu, önleme tabi ülkelerin söz konusu üründe dünyanın
sayılı ihracatçıları arasında yer aldığı, 2002-2006 döneminde dünya
ticaretinden aldıkları payların daha da arttığı; bahse konu ülkelerde sektörün
ihracata bağımlı olduğu ve Türkiye’ye yönlendirebilecekleri ciddi
kapasitelerinin bulunduğu, önlemin kalkması halinde fiyata duyarlı söz konusu
ürünü büyük miktarlarda ve kolaylıkla Türkiye pazarına yönlendirilebileceğine
ilişkin işaretlerin bulunduğu değerlendirildiğinden yürürlükteki önlemin
kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu
düşünülmektedir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Zararın Devam Etmesi veya Yeniden Meydana Gelmesi
İhtimali
MADDE 11 –
(1) Önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve
önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler
incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalatın miktarı ve muhtemel gelişimi,
fiyatlarının gelişimi, fiyat baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri incelenmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Önlem Konusu İthalatın Gelişimi
MADDE 12 –
(1) Motosiklet iç lastiği genel ithalatı miktar olarak 2004 yılında 167.123 Kg iken 2007 yılında 345.756 Kg olarak (%107 artış) gerçekleşmiştir. Değer olarak genel
ithalat endeks olarak 2004 yılında 100 iken 2007 yılında 294 seviyesinde (%194
artış) gerçekleşmiştir. Şikâyet konusu ürünün 2004 yılındaki genel ithalat
birim fiyatı endeks olarak 100 iken, 2007 yılında 142 düzeyine yükselmiştir.
(2) Motosiklet dış lastiği genel ithalatı miktar
olarak 2004 yılında 496.420 Kg iken 2007 yılında 1.197.580 Kg olarak (%141 artış) gerçekleşmiştir. Değer olarak genel ithalat endeks olarak 2004
yılında 100 iken 2007 yılında 304 seviyesinde (%204 artış) gerçekleşmiştir.
Şikâyet konusu ürünün endeks olarak 2004 yılındaki genel ithalat birim fiyatı
100 iken, 2007 yılında 126 düzeyine yükselmiştir.
MADDE 13 –
(1) Motosiklet iç lastiğinin ÇHC’den ithalatı düşük düzeylerde gerçekleşmiş ve
2004-2007 döneminde ithalat içindeki payı %2,5’ten %4’e çıkmıştır.
(2) Motosiklet dış lastiğinde ÇHC’den
gerçekleştirilen ithalatın miktar bazında 2004 yılında 37.784 Kg iken 2007 yılında 302.259 Kg düzeyine yükseldiği (%700 artış) görülmektedir. ÇHC menşeli
ithalatın 2004 yılında 100 olan değer endeksi 2007 yılında 727 düzeyine (%627
artış) yükselmiştir. Aynı dönemde 100 olan birim fiyat endeksi, 91 seviyesine
gerilemiştir.
(3) Diğer taraftan, ÇHC’den gerçekleştirilen
motosiklet dış lastiği ithalatının genel ithalat içindeki payı incelendiğinde
2004 yılında miktar bazında % 7,61 olan payının, 2007 yılında %25,24 olarak
gerçekleştiği görülmektedir.
(4) Tayland’dan gerçekleştirilen motosiklet iç ve dış
lastikleri ithalatı gözden geçirmeye konu önlem sonrasında önemli oranlarda
düşüş göstermiştir.
MADDE 14 –
(1) Türkiye’de toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında şikâyetçi firmanın
yurt içi satış miktarı ile genel ithalat miktarı toplanarak ilgili yılda benzer
mala ilişkin tüketim elde edilmiştir.
(2) Motosiklet iç lastiği Türkiye benzer mal tüketimi
2004 yılı 100 alındığında, 2005 yılında 151, 2006 yılında 163 ve 2007 yılında
158 olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılında 100 kabul edilen yerli üretimin pazar
payı, 2005 yılında 90, 2006 yılında 85 ve 2007 yılında 75 seviyesinde
gerçekleşmiştir.
(3) Motosiklet dış lastiği Türkiye benzer mal
tüketimi 2004 yılı 100 alındığında, 2005 yılında 125, 2006 yılında 129 ve 2007
yılında yine 168 olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılında 100 kabul edilen yerli
üretimin pazar payı, 2005 yılında 74, 2006 yılında 83 ve 2007 yılında 70
seviyesinde gerçekleşmiştir.
MADDE 15 –
(1) ÇHC ve Tayland menşeli motosiklet iç lastiğinin pazar payı 2004-2006
döneminde endeks olarak 100’den 210’a çıkmıştır. ÇHC menşeli motosiklet dış
lastiğinin pazar payı 2004 yılında endeks olarak 100 iken 2007 yılında 477
düzeyine yükselmiştir. Tayland menşeli motosiklet dış lastiğinin ise pazar payı
aynı dönemde endeks olarak 100’den 89’a gerilemiştir.
MADDE 16 – (1)
Önleme konu ülkelerin genel ihracat stratejisinin temel olarak düşük fiyata
dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Dünyanın sayılı kauçuk üreticileri arasında yer
alan bu ülkelerden gerçekleştirilen ithalat, talebin fiyat esnekliğini
kullanarak önlemin kalkması halinde yurtiçi pazarda yerli üretim dalı üzerinde
fiyat baskısı yaratabilecektir. Türkiye pazarında da söz konusu ürünün fiyat
esnekliğinin katı olmasına neden olacak özel bir durum bulunmamakla birlikte,
ithalatçılardan alınan cevaplar da bu durumu doğrular niteliktedir.
(2) Mevcut dampinge karşı vergi dikkate alınmadan Kg
bazındaki birim fiyatlar üzerinden hesaplanan fiyat baskısı ÇHC için motosiklet
iç lastiklerinde ve motosiklet dış lastiklerinde önemli düzeylerde gerçekleşmiştir.
Tayland için sağlıklı fiyat baskısı hesaplamasına imkan sağlayacak düzeyde
ithalat bulunmamaktadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
MADDE 17 –
(1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin
belirlenmesinde, sektördeki tek yerli üreticiden sağlanan veriler esas alınmış
olup mümkün olduğu ölçüde ürüne ilişkin veriler kullanılmıştır.
(2) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerindeki
değişimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki
veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak
enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.
a) Üretim
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2006 yılında 102, 2007 yılında ise 88
olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 115 ve 126
olarak gerçekleşmiştir.
b) Satışlar
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2006 yılında 96, 2007 yılında
ise 87 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 106
ve 129 olarak gerçekleşmiştir.
2) Aynı dönemde motosiklet iç lastiği satış hâsılatı
reel olarak incelendiğinde 2005 yılında 100 olan endeks, 2006 yılında 91, 2007
yılında ise 92 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla
100, 98 ve 115 olarak gerçekleşmiştir.
c) Yurtiçi fiyatlar
1) Yerli üreticinin motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan yurtiçi birim satış fiyatı endeksi 2006 yılında 95, 2007
yılında ise 106 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla
100, 93 ve 89 olarak gerçekleşmiştir.
ç) İhracat
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2006 yılında 64, 2007 yılında ise 180
olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 166 ve 686
olarak gerçekleşmiştir.
2) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiği ihracat
hâsılatı 2005 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2006 yılında 86, 2007
yılında ise 193 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla
100, 136 ve 378 olarak gerçekleşmiştir.
d) Pazar payı
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2004
yılında 100 olan yurtiçi pazar payı endeksi 2005 yılında 90, 2006 yılında 85 ve
2007 yılında ise 75 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise
sırasıyla 100, 74, 83 ve 70 olarak gerçekleşmiştir.
e) Stoklar
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan stok endeksi, 2006 yılında 156, 2007 yılında ise 82 olarak
gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 158 ve 132 olarak
gerçekleşmiştir.
f) Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
1) Yerli üretim dalının ilgili üründe 2005-2007 döneminde
kapasitesi değişmemiştir. Motosiklet iç lastiğinde 2005 yılında 100 olan KKO
endeksi, 2006 yılında 101, 2007 yılında ise 86 olarak gerçekleşmiştir.
Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla 100, 104 ve 94 olarak gerçekleşmiştir.
g) İstihdam
1) Yerli üretim dalının ilgili üründe çalışan işçi
sayısında 2005-2007 döneminde değişiklik görülmemiştir.
ğ) Ücretler
1) Yerli üretim dalının ilgili üründe 2005 yılında
100 olan aylık brüt giydirilmiş işçi ücreti endeksi, 2006 yılında 99, 2007
yılında ise 105 olarak gerçekleşmiştir.
h) Verimlilik
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiği
üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2005 yılında 100 iken, 2006
yılında 101, 2007 yılında ise 86 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış
lastiğinde ise sırasıyla 100, 104 ve 94 olarak gerçekleşmiştir.
ı) Maliyet
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında 100 olan çalışan birim ticari maliyet endeksi, 2006 yılında 112, 2007
yılında ise 99 olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış lastiğinde ise sırasıyla
100, 102 ve 90 olarak gerçekleşmiştir.
i) Kârlılık
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiğinde 2005
yılında (-100) olan yurtiçi satışlar birim kârlılık endeksi, 2006 yılında
(-175), 2007 yılında ise (-71) olarak gerçekleşmiştir. Motosiklet dış
lastiğinde ise sırasıyla (-100), (-240) ve (-106) olarak gerçekleşmiştir.
j) Nakit akışı
1) Yerli üretim dalının motosiklet iç lastiği
satışları ile yarattığı nakit akışı endeksi 2005 yılında (-100) iken, 2006
yılında (-103), 2007 yılında ise (-42) seviyesinde gerçekleşmiştir. Motosiklet
dış lastiğinde ise sırasıyla (-100), (-235) ve (-170) olarak gerçekleşmiştir.
k) Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hâsılatı
1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, özkaynak kârlılığı 2005 yılında %0,09 iken, 2006 yılında %0,48 ve 2007
yılında (-%7,64) oranında gerçekleşmiştir.
2) Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı) oranı 2005
yılında %0,03 iken, 2006 yılında %0,20 ve 2007 yılında (-%3,72) oranında
gerçekleşmiştir.
l) Büyüme
1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, aktif büyüklüğü reel olarak 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 83 ve
2007 yılında 66 olarak gerçekleşmiştir.
m) Sermaye artışı
1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, 2005 yılında 100 olan öz sermaye endeksi 2006 yılında 91 ve 2007
yılında 85 olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 18 –
(1) Motosiklet iç lastiklerinde üretim ve yurtiçi satışlarda düşüş eğilimi
görülmekte, sınaî maliyetin üzerinde ancak ticari maliyetin altındaki yurtiçi
satış fiyatları nedeniyle firmanın hala zarar etmekte olduğu anlaşılmaktadır.
Yerli üretim dalının stoklarında belirli bir artış olmuş, kapasite kullanım
oranı ise gözle görünür oranda düşmüştür. Motosiklet iç lastiğinde yerli üretim
dalının pazar payı önemli oranda gerilemiştir. Motosiklet iç lastiği ekonomik
göstergelerinde görülen bu bozulmada halen damping soruşturması yürütülen
Endonezya ve Malezya menşeli ithalatın etkili olduğu düşünülmektedir. Söz konusu
önlemin kalkması halinde ekonomik krizin de etkisiyle daralan talep nedeniyle
soruşturmaya konu ülkelerden gerçekleştirilecek dampingli ithalatın yerli
üretim dalını rahatlıkla piyasa dışına itebilecek kapasitede olduğu
değerlendirilmektedir.
(2) Motosiklet dış lastiklerinde yurtiçi satışlarda
artış olmasına rağmen bu artışın ancak birim satış fiyatlarında düşüş ile
gerçekleştirilebildiği anlaşılmaktadır. Sınai maliyetinin üzerinde ancak ticari
maliyetinin altındaki yurtiçi satış fiyatları nedeniyle firmanın hala zarar
etmekte olduğu anlaşılmaktadır. Firmanın kapasite kullanım oranında artış
gerçekleşmediği, stoklar miktarında artış olduğu görülmektedir. Ancak üretim
adet olarak düşmekle birlikte Kg olarak artış göstermektedir. Motosiklet dış
lastiğinde yerli üretim dalının pazar payı önemli oranda düşmüştür. Motosiklet
dış lastikleri ekonomik göstergelerinin önlem sonrası dönemde olumlu seyir
içine girmemiş olmasında halen dampingli fiyatlarla ithal edilen ÇHC menşeli
ithalat ile damping soruşturması yürütülen Endonezya ve Malezya menşeli
motosiklet dış lastiği ithalatının etkili olduğu düşünülmektedir. ÇHC ve
Tayland’a karşı yürürlükte olan söz konusu önlemin kalkması halinde ekonomik
krizin sonucu daralan talep nedeniyle soruşturmaya konu ülkelerden gerçekleştirilecek
dampingli ithalatın yerli üretim dalını rahatlıkla piyasa dışına itebilecek
kapasitede olduğu değerlendirilmektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Zararın Devam Etmesi veya Yeniden Meydana Gelmesi
MADDE 19 –
(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi hükümleri gereğince, önlemin sona ermesi
halinde zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı
değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, taraflarca ortaya konulan ve yapılan
araştırmalar sonucunda elde edilen veriler çerçevesinde; soruşturmaya konu
ithalatın muhtemel seviyesi ve fiyatları ile bunun yerli üretim dalının
fiyatları üzerinde etkisi, önlem konusu ülkelerdeki sektörün durumu ve
Türkiye’ye yönlendirilebilecek fazla kapasitesinin bulunup bulunmadığı ile
önlemin yürürlükten kalkması durumunda soruşturmaya konu ithalatın yerli üretim
dalı üzerindeki muhtemel etkileri incelenmiştir.
MADDE 20 –
(1) ÇHC için hesaplanan damping marjı ve fiyat baskısı oranının önemli düzeylerde
olduğu görülmektedir. Ancak Tayland’dan gerçekleştirilen ithalat sağlıklı
hesaplamaya imkân sağlamayacak düzeydedir. Bununla birlikte, Tayland’ın önemli
bir motosiklet lastiği üreticisi ve ihracatçısı olduğu dikkate alındığında
mevcut yüksek oranlı dampinge karşı önlemin kalkması halinde söz konusu ülkeden
düşük fiyatlı ithalatın artmasının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
İthalatçılardan alınan bilgiler neticesinde genel olarak şikayet konusu üründe
talebi etkileyen unsurların başında fiyatın gösterilmesi, zarar inceleme
döneminde fiyat açısından halen rekabetçi konumda bulunan bu ülkelerden
ithalatta, önlemin kalkması halinde mevcut artış eğiliminin hız kazanacağına
işaret etmektedir.
MADDE 21 –
(1) Dampingin varlığı veya yeniden meydana gelme ihtimali bölümünde de
belirtildiği üzere ÇHC ve Tayland’da şikâyet konusu ürüne ilişkin büyük
miktarda kapasite bulunduğu, bu ülkelerin dünyanın önde gelen ihracatçıları
oldukları görülmektedir. İki ülke 2002 yılında %12 olan dünya motosiklet iç ve
dış lastiği ihraç pazarındaki payını 2007 yılında %19,8’e yükseltmişlerdir.
MADDE 22 –
(1) Motosiklet iç lastiğinin ÇHC’den ithalatı düşük düzeylerde gerçekleşmiş ve
2004-2007 döneminde ithalat içindeki payı %2,5’ten %4’e çıkmıştır. Diğer
taraftan, ÇHC’den gerçekleştirilen motosiklet dış lastiği ithalatının genel
ithalat içindeki payı incelendiğinde 2004 yılında miktar bazında %7,61 olan
payının, 2007 yılında %25,24 olarak gerçekleştiği görülmektedir. Tayland’dan
gerçekleştirilen motosiklet iç ve dış lastikleri ithalatı gözden geçirmeye konu
önlem sonrasında önemli oranlarda düşüş göstermiştir.
(2) Önlemin alınmasıyla birlikte söz konusu
ülkelerden ithalat Tayland’dan ithalatı önemli oranlarda düşürürken ÇHC menşeli
ithalatı da belirli bir seviyede tutmuştur. Ancak ÇHC mevcut damping önlemine
rağmen rekabetçi fiyatlarıyla motosiklet dış lastiği ithalatındaki payını
artırmaktadır. ÇHC ve Tayland dünya motosiklet iç ve dış lastiği ihracatının
beşte birini gerçekleştirmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde damping önleminin
kalkması halinde piyasaya dampingli fiyatlarla girme imkanı elde edecek söz
konusu ülkeler mevcut kapasitelerini de kullanarak yerli üretim dalında zarara
neden olacak biçimde ihracatlarını hızla artırabileceklerdir.
(3) Şikâyet konusu ülkelerin üretim hacmi ve ihracat
kabiliyeti Türkiye’nin toplam pazar büyüklüğü ve üretim kapasitesiyle
karşılaştırıldığında dampingli ithalatın devamı ya da yeniden meydana gelmesi
halinde, fiyat farkının tercihte önemli bir faktör olduğu da dikkate
alındığında, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde bozulmaların daha da
artacağı muhtemel görünmektedir.
MADDE 23 –
(1) Halen Tayvan ve Vietnam menşeli motosiklet iç ve dış lastiklerine karşı
dampinge karşı önlem mevcuttur. Diğer ülkelerden ithalata bakıldığında ise
sadece Endonezya ve Malezya menşeli ithalat varlık göstermektedir. Ancak
Endonezya ve Malezya menşeli motosiklet iç ve dış lastiklerine karşı damping
soruşturması yürütülmektedir. Mevcut soruşturma kapsamında ÇHC ve Tayland
menşeli ithalata karşı alınan damping önlemi Endonezya ve Malezya menşeli
ithalat nedeniyle etki gösterememiştir.
MADDE 24 – (1)
Soruşturma konusu ülkelerin Türkiye’ye yönlendirebilecek önemli üretim ve
ihracat kapasitesinin bulunması, yine belirtilen ülkelerdeki
üretici-ihracatçıların Türkiye pazarını iyi bilmeleri ve söz konusu ürünün
kullanıcılarına kolay ve hızlı biçimde erişebilecek durumda olmaları,
işbirliğinin bulunmaması nedeniyle en önemli damping göstergesi durumundaki
esas soruşturmada hesaplanan marjların önemli düzeyde bulunması, hesaplanan
gösterge niteliğindeki damping marjlarının ciddi oranda dampingin varlığına
işaret etmesi, önlemin ortadan kalkması durumunda önleme konu ülkelerden
gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerinde ciddi bir
fiyat baskısı oluşturacak düzeyde olması ve oluşacak bu fiyat baskısının,
fiyatın iç piyasada rekabetin temel unsurlarından olması nedeniyle, yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerini bozacak biçimde fiyat indirmesine ya da
üretimini kısmasına yol açmasının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir. Bu
nedenle mevcut önlemin ortadan kalkmasının dampingli ithalatın devamı veya
yeniden meydana gelmesi sonucunda yerli üretim dalında zararın devamına veya
yeniden meydana gelmesine yol açması muhtemel görülmektedir.
BEŞİNCİ KISIM
Sonuç
MADDE 25 –
(1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin
ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu
tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2003/7
sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda
belirtilen şekilde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
GTP
Eşyanın Tanımı
Menşe Ülkeler
Dampinge Karşı Vergi (CIF %)
4011.40
Motosikletlerde kullanılan
kauçuktan yeni dış lastikler
Çin Halk Cum.
37
Tayland
68
4013.90.00.00.11
Motosikletlerde kullanılan
kauçuktan iç lastikler
Çin Halk Cum.
100
Tayland
100
MADDE 26 –
(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numaraları,
tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında
gösterilen tutarlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
MADDE 27 –
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 28 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.