Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2009-09-03
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/39240
TÜRKİYE İHRACATÇILAR MECLİSİ İLE İHRACATÇI BİRLİKLERİNİN KURULUŞ VE
GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı
Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun kapsamına giren konularda uygulanacak usul ve
esasları belirlemektir.
MADDE 2 – (Değişik:RG-19/6/2021-31516)
(1) Bu Yönetmelik, 18/6/2009 tarihli ve 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Me clisi ile İhracatçı
Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen,
a) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık: (Değişik ibare:RG -12/6/2020-31153) Ticaret
Bakanlığını,
b) Birlik: İhracatçı birliğini,
c) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Genel sekreterlik: TİM ve ihracatçı birlikleri genel
sekreterliklerini,
ç) Kanun: 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görev leri
Hakkında Kanunu,
d) (Mülga:RG-11/10/2011-28081)
e) (Mülga:RG-11/10/2011-28081)
f) TİM: Türkiye İhracatçılar Meclisini,
g) (Ek:RG-1/6/2023-32208) Faaliyet yılı: TİM ve ihracatçı birliklerinin olağan genel kurulunun
gerçekleştiği tarihten bir sonraki olağan genel kurul tarihine kadar geçen süreyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Birlikler
MADDE 4 – (1) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Birlikler, aynı sektörde faaliyet gösteren ve
son iki takvim yılı itibarıyla ortalama yıllık ihracatları; tarım ile ilgili sektörlerde 100 milyon ABD
dolarının, sanayi ve madencilik ile ilgili sektörlerde 200 milyon ABD dolarının altında olmamak
kaydıyla, ilgili sektörün son iki takvim yılındaki ortalama yıllık ihracatın ın yüzde yirmisinin üzerinde
olan en az yetmişbeş ihracatçının, ihracatlarını gümrük beyannameleri ile tevsik ederek veya resmi dış
ticaret kayıtları ile teyit edilerek TİM’e yapacakları başvuruya istinaden; TİM’in teklifi ve Bakanlık
onayı ile kurulur. Kurulacak birliğin gelirlerinin giderlerini karşılaması esastır.
(2) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Yukarıda belirtilen sektörlerin dışındaki alanlarda faaliyet
gösterecek birlikler, TİM’in teklifi üzerine Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre yapıla cak
başvurunun TİM tarafından değerlendirilmesini müteakip, Bakanlık onayı ile kurulur.
(3) Birlik kurmak üzere başvuran ihracatçıların gerekli performans kriterlerini yerine getirip
getirmedikleri, resmi dış ticaret kayıtları ile teyit edilir.
(4) Birlik, kuruluşuna dair tebliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte tüzel kişilik kazanır ve
yetkili organların oluşması ile birlikte faaliyete geçer. Birlik yetkili organlarının oluşumuna kadar
geçecek sürede yapılması gereken idari işlemler, birliğin işlerin i yürütecek genel sekreterlik belli ise
bu genel sekreterlik tarafından, belli değil ise TİM Genel Sekreterliği tarafından yürütülür.
(5) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Birlik;
a) Kuruluş amacının ortadan kalkması,
b) İki takvim yılında üst üste, üyelerinin toplam ihracatının, ilgili sektörün toplam ihracatının
yüzde ikisinin altında kalması,
c) Sektöründe tek olan birlikler hariç olmak üzere, genel kurula katılma hakkını haiz üye
sayısının birlik kurulması için gerekli üye sayısının altı na düşmesi ve bu durumun takip eden genel
kurulda tekrarlanması,
ç) İki yıl üst üste genel kurulunu gerçekleştirememesi,
d) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üçüncü yılın sonunda personel giderlerinin,
gelirlerinin yüzde kırkından fazla olması veya sonraki dönemlerde iki yıl üst üste personel giderlerinin,
gelirlerinin yüzde kırkından fazla olması,
hallerinden birinin meydana gelmesi durumunda, TİM’in teklifi ile Bakanlık tarafından sona
erdirilebilir.
(6) Sona erdirilen birliğin tasfiyeden art an mal varlığı ile diğer hak ve kıymetlerinin nereye
devredileceği sona erdirme kararında belirtilir. Sona ermeye ilişkin tebliğ Resmî Gazete’de yayımlanır.
MADDE 5 – (Değişik:RG-4/3/2010-27511)
(1) Birliklerin faaliyet gösterecekleri iştig al sahaları ve yetki bölgeleri, TİM tarafından
hazırlanarak, (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığın onayına sunulur.
(2) (Ek:RG-14/4/2011-27905) Birliklerin faaliyet gösterdikleri mevcut iştigal sahaları ve yetki
bölgelerinde, bölgesel ve/veya sek törel bazda gerekli değişiklikler (Değişik ibare:RG -11/10/2011-
28081) Bakanlıkça yapılabilir.
MADDE 6 – (1) İhracat yapacak gerçek veya tüzel kişilerin, ihraç edecekleri malın ait olduğu
sektörde faaliyet gösteren ve ticaret sicilinde kayıtlı merke z veya şube adreslerinin birinin bulunduğu
en yakın birliğe üye olmaları ve Kanunda belirtilen ödemeleri yapmaları zorunludur. Birliklerden
birine üye olan ihracatçı diğer birliklerin iştigal alanına giren maddeleri de üyelik şartı aranmaksızın
ihraç edebi lir. Ancak, sadece üyesi olduğu birliğin hizmetlerinden yararlanır ve genel kuruluna
katılabilir.
(2) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Birliğe üye olan gerçek ve tüzel kişi ihracatçılar diledikleri
zaman yazılı olarak müracaat etmek suretiyle birlik üyeliğinden ayrılabilirler. Ayrıca, 9 uncu maddenin
birinci fıkrası uyarınca birliğe olan borcu terkin edilenlerin üyelikleri, terkine ilişkin kararın alındığı
tarih itibarıyla sona ermiş sayılır. Üyelikten kendi müracaatı ile ayrılanların, ayrıldıkları tarihe kadar
olan yükümlülükleri ortadan kalkmış sayılmaz. Üyeliği kendi müracaatı ile sona erenlerin yeniden üye
olmak istemesi halinde, varsa diğer genel sekreterliklere bağlı birliklerdekiler de dahil olmak üzere
eski borçları ilgili birlik adına tahsil olunur.
(3) Üyeler;
a) Kanun ve yönetmeliklerde üyelikle ilgili olarak belirtilen görevleri yerine getirmekle,
b) Birliklerin amaçlarına aykırı harekette bulunmamakla,
c) Birlik yetkili organları tarafından istenecek bilgi ve belgeleri zamanında, tam ve doğru olara k
vermekle,
ç) Birlik kararlarına uymakla,
d) Birlik veri tabanında yer alan adres, telefon, faks, elektronik posta adresi ve internet adresi
başta olmak üzere iletişim bilgilerinin güncelliğini sağlamakla,
e) (Değişik:RG-30/12/2015-29578) Birliğe kayıt sırasında giriş aidatı ve ihracat gerçekleştirilen
veya birlik hizmetlerinden yararlanılan her yıl için yıllık aidat ödemekle,
yükümlüdür.
(4) (Mülga fıkra:RG-30/12/2015-29578)
MADDE 7 – (1) Birliğin organları şunlardır:
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Denetim Kurulu,
ç) Genel Sekreterlik.
MADDE 8 – (1) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Genel kurul; yeni kurulan birlikler hariç son iki
takvim yılı itibarıyla birliğin üyesi bulunan, üyelik yükümlülüklerini yerine getirerek son iki takvim yılı
içinde üyesi bulunduğu birliğin iştigal sahasına giren maddelerden, üyesi olduğu birlik üzerinden
20.000 ABD Dolarının (20.000 ABD Doları dahil) üzerinde olmak kaydıyla ilgili sektörün son iki takvim
yılındaki ihracatının top lamının milyonda biri oranında fiili ihracat ve/veya Dış Ticaret Sermaye
Şirketleri ve/veya Sektörel Dış Ticaret Şirketleri aracılığıyla ihraç kaydıyla satış ve/veya birlik onayına
tabi tutulmak şartı ile özel fatura kapsamında ihracat sayılan satış yapan ve bu durumları birlik
kayıtları ile doğrulanan veya gümrük beyannameleri ile tevsik edilen üyeler ile yeni kurulan birlikler
hariç son iki takvim yılı itibarıyla birliğin üyesi bulunan, üyelik yükümlülüklerini yerine getirerek son iki
takvim yılı içinde ü yesi olduğu birlik üzerinden iştigal sahası kapsamında 20.000 ABD Dolarının
(20.000 ABD Doları dahil) üzerinde hizmet ihracatı yapan ve hizmet ihracatı gerçekleştirdiklerini
belgelendiren üyelerden teşekkül eder. Üye sayısı 50’nin altında olan birliklerde bu fıkrada belirtilen
20.000 ABD Doları (20.000 ABD Doları dahil) şartı aranmaz. Hizmet ihracatının belgelendirilmesine
ilişkin usul ve esaslar TİM’in görüşü ve Bakanlığın onayı ile belirlenir.
(2) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(3) İştigal sahasında sektör ayrımı ve tanımı yapılmayan birliklerde
milyonda bir oranı aranmaz; son iki takvim yılı itibarıyla ihracat toplamı için alt limit 20.000 ABD
Doları olarak uygulanır.
(3) Genel kurula gerçek ve tüzel kişiler adına vekaleten iştirak edilemez.
(4) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Birlik genel kurullarında tüzel kişiler, temsile yetkili
temsilcileri vasıtasıyla temsil edilir. Tüzel kişilerin gerçek kişi temsilcilerinin temsilci görevlendirme
yazısını ve gerçek kişi üyelerin birlik genel kur uluna iştirak edebilmek için katılım bildirim yazısını
Genel Sekreterliğe tevdi etmeleri gerekmektedir. Tüzel kişilerin gerçek kişi temsilcilerinin temsil ettiği
tüzel kişileri temsile yetkili olup olmadıkları ve gerçek kişi üyelerin ticaret siciline kayıt lı olup
olmadıkları Genel Sekreterlik tarafından ticaret sicilinden kontrol edilir.
(5) (Ek:RG-4/3/2010-27511) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Üyeler, genel kurula katılabilmek
için, cari yıl itibariyle birliğe olan borçlarını, seçimli genel kurullarda ilk to plantı tarihinden en az
onyedi gün, seçimsiz genel kurullarda en az üç gün önce ödemek zorundadır.
(6)(1) Kuruluş genel kurulu, birliğin kuruluşuna ilişkin tebliğin Resmî Gazete’de yayımlanmasını
müteakip iki ay içerisinde yapılmak üzere, ilgili birliğin i şlerini yürütecek genel sekreterlik belli ise bu
genel sekreterlik, belli değil ise TİM Genel Sekreterliği tarafından yapılacak çağrı üzerine toplanır.
Ancak, birliğin kuruluşuna ilişkin tebliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte, diğer birliklerin seçimli
genel kurullarının yapılacağı tarihe altı aydan az süre kalması durumunda genel kurul, diğer birliklerle
aynı dönemde yapılır.
(7) (1) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Olağan genel kurul, her yılın Nisan ayı
içerisinde toplanır. Ayrıca genel ku rul, yönetim kurulunun çağrısı veya genel kurula katılma hakkını
haiz birlik üyelerinden en az üçte birinin yazılı isteği üzerine altmış gün içerisinde toplantının
yapılmasını teminen yönetim kurulu tarafından olağanüstü olarak toplantıya çağrılır.
MADDE 9 – (1) Genel kurulun görevleri şunlardır;(4)
a) Yönetim kurulu başkanı ile yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerini ve bu üyelerin
yedeklerini seçmek,
b) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) TİM genel kurulunda bir sonraki seçimli genel k urul
toplantısına kadar birliği temsil edecek, birliğin son iki takvim yılındaki ihracat performansına göre bu
Yönetmeliğin 31 inci maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tespit edilecek sayıdaki
delegeyi ve yedeklerini seçmek,
c) (Mülga:RG-4/3/2010-27511)
ç) Yönetim kurulunca veya genel kurula iştirak eden üyelerin en az üçte biri tarafından usulüne
göre genel kurul gündemine ilave edilmesi önerilen hususlar hakkında görüşmelerde bulunarak karar
vermek,
d) Birliğin çalışma programını karara ba ğlamak, faaliyet raporunu, hesaplarını, bütçesini
müzakere ederek kabul veya reddetmek,
e) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Yönetim Kurulunun ve Denetim Kurulunun ibrasına karar
vermek,
f) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(4) İflas eden, ölen, ticareti terk eden veya son beş takvim yılında
ihracat yapmayan üyelerin yasal takipte olanlar dâhil borçlarının ve bu borçların gecikme zamlarının
terkin edilmesine karar vermek,
g) Toplantı gündeminde yer alan diğer hususları görüşmek ve karara bağlamak,
ğ) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.
MADDE 10 – (1) Olağan genel kurul, yönetim kurulunun çağrısı üzerine, gündemli olarak her yıl
Nisan ayı içinde toplanır. Bu çağrı Nisan ayının ilk gününe kadar yönetim kurulunca yapılmadığı
takdirde Genel Sekreter tarafından yapılır.
(2) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Kuruluş, olağan veya olağanüstü genel kurul
toplantılarına çağrı; (Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) ilan.gov.tr internet sitesinde ilan verilmek,
internet sitesinde duyurulmak ve üyelere elektronik posta gönderilmek suretiyle yapılır. Ayrıca gerekli
görülmesi halinde üyelere mektup veya faks ile bildirim yapılabilir. Çağrının toplantı tarihinden en az
yirmi beş gün önce gündemle birlikte yapılması gerekir. Olağanüstü genel kur ul toplantısına çağrının
bu süre içerisinde yönetim kurulunca yapılmaması halinde çağrı bu sürenin dolmasını müteakip yedi
gün içinde Genel Sekreterlik tarafından yapılır.
(3) Kanunun 5 inci maddesine uygun olarak yapılacak genel kurula çağrı metninde, gündem,
toplantının yeri, günü ve saati ile gerekli nisap sağlanamadığı takdirde ikinci toplantının yeri, günü ve
saati ile hangi şartları haiz üyelerin toplantıya katılabilecekleri belirtilir. Çağrı metni aynı anda TİM’e
ve (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığa iletilir.
(4) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi çerçevesinde bildirilen adrese
yapılan çağrı geçerli sayılır.
(5) Genel kurul toplantıları, genel sekreterlik hizmet binalarında, hizmet binalarının yetersiz
olması durumunda genel sekreterliğin bulunduğu il merkezinde yönetim kurulunca uygun görülecek
bir yerde yapılabilir.
MADDE 11 – (1) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Kuruluş, olağan ve olağanüstü genel kurullarının
gündeminde bu fıkrada sayılan gündem maddelerinden, genel kurulun toplanma amacını taşıyan ilgili
maddeler ile yönetim kurulu tarafından gündeme alınması kararlaştırılan diğer ilave maddeler yer
alır.
a) Açılış, saygı duruşu ve istiklal marşı,
b) Başkanlık divanının seçilmesi,
c) Yönetim kurulu çalışma raporunun okunması ve görüşülmesi,
ç) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Giriş aidatı, yıllık aidat, nispi ödeme ve ek nispi ödeme miktar
ve oranlarının tespit edilmesi,
d) Bilanço, gelir-gider hesaplarının görüşülmesi,
e) Denetim kurulu raporunun okunması ve görüşülmesi,
f) Yönetim kurulunun ve denetim kurulunun ibrası,
g) Müteakip yıl bütçe ve iş programlarının görüşülmesi ve oylanması,
ğ) Seçimli genel kurullarda yönetim kurulu başkanı ile yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek
üyeleri ile birliği TİM genel kurulunda temsil edecek olan ve genel kurulca seçilmesi gereken
delegelerin ve yedeklerinin seçimi,
h) Dilekler.
(2) (Mülga:RG-4/3/2010-27511)
(3) Gündemde bulunmayan konular toplantıda görüşülemez, dilekler maddesinde bağlayıcı
kararlar alınamaz.
(4) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Gündeme madde ilavesi, yönetim kurulunca veya genel
kurula iştirak eden üyelerin en az üçte biri tarafından divan başkanlığına yazılı olarak verilecek teklif
üzerine genel kurulda görüşülerek karara bağlanır.
MADDE 12 – (1) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Genel sekreterlik, genel kurul toplantısına
katılacak üyelerin;
a) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Cari yıl itibarıyla birliğe borcu bulunup bulunmadığını,
b) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Gerçek kişi üyelerin katılım bildirim yazılarının ve
tüzel kişiler adına genel kurula katılacak temsil (Mülga ibare:RG -19/6/2021-31516) yetkisini haiz
temsilcilere ilişkin temsilci görevlendirme yazılarının, seçimli genel kurullarda ilk toplantı tarihinden
en az on yedi gün, seçimsiz genel kurullarda en az üç işgünü önce genel sekreterliğe iletilip
iletilmediğini,
c) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) 8 inci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarında
belirtilen şartları yerine getirip getirmediğini,
araştırarak, genel kurula katılma hakkına sahip üyelerin tespiti ile hazirun cetvelinin
hazırlanması işlemlerini buna göre yürütmekle yükümlüdür.
(2) Seçimsiz genel kurullarda genel sekreterlik, vecibelerini yerine getirmiş üyeleri ve aidat
borçlarını gösteren listeyi ilk toplantı tarihinden oniki gün önce birlik merkezinde ilan ederek üç gün
üyelerin incelemesine sunar. İlan süresi içerisinde listeye yapılacak itirazlar genel sekreterlikçe
incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Genel k urula katılma hakkını haiz
üyeleri gösterir liste ilk toplantı tarihinden yedi gün önce birlik merkezinde ilan edilir. Tüzel kişiler
adına genel kurula katılacaklar için temsilci görevlendirme yazıları, en az üç iş günü önce genel
sekreterliğe teslim edilir. Seçimli genel kurullarda Kanunun 17 nci maddesi ile bu Yönetmeliğin 45 inci
maddesi çerçevesinde işlem yapılır.
(3) Kesinleşmiş listelerin ilanından itibaren listeye yapılacak itirazlar kabul edilmez. (Mülga
cümle:RG-4/3/2010-27511) (…)
(4) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Kuruluş genel kurulu, birliğin kurulması için müracaatta
bulunan ihracatçılar ile kuruluş genel kurul tarihinden en az yirmi gün önce yeni kurulan birliğe üye
olan veya başka bir birlikten üyeliğini nakleden ihracatçıların en az yarıdan bi r fazlasının katılımı ile
yapılır. Kuruluş genel kurul kararları oy çokluğu ile alınır.
MADDE 13 – (1) Örneği TİM tarafından hazırlanacak olan hazirun cetveli, toplantı saatinden
uygun bir süre önce imzaya açılır. Genel kurula katılma hakkı nı haiz üye ve temsilciler (Değişik
ibare:RG-5/11/2022-32004) 3/12/2019 tarihli ve 30967 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde sayılan
kimlik belgelerinden birisini ibraz ederek hazirun cetvelini imzalar ve toplantıya giriş ile seçimli genel
kurullarda oy kullanma kartlarını alarak toplantı salonuna girerler.
MADDE 14 – (1) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Seçimli genel kurul toplantılarında, ilan edilen
toplantı saati geldikten ve gerekli nisap sağlandıktan sonra toplantı açılabilir. Seçimli genel kurullarda
hazirun cetveli ilan edilen oy verme süresinin bitimine kadar açık tutulur.
(2) Seçimsiz genel kurul toplantıla rında, ilan edilen toplantı saati geldikten ve gerekli nisap
sağlandıktan sonra hazirun cetveli kapatılarak toplantıya başlanır.
MADDE 15 – (1) (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık ve T İM, birlik genel kurul
toplantılarına birer temsilci görevlendirir. (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık temsilcisi
gelmeden genel kurul toplantısı açılamaz. Genel kurul toplantısına, toplantı için gerekli şartların
yerine getirildiğinin (Değişik i bare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık temsilcisi tarafından tespiti ile
başlanır. Seçimli genel kurul toplantıları bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi hükümlerine tabidir.
MADDE 16 – (1) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Genel kurul toplantıları, gerekli kontroller
yapıldıktan ve gerekli nisap sağlandıktan sonra, yönetim kurulu başkanı veya yönetim kurulu
başkanının vereceği yetki ile Genel Sekreter tarafından açılır.
(2) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Genel kurul toplantıları, hazirun cetvelinde yer
alan üye sayısının yarıdan bir fazlasının hazır bulunması ile yapılır. İlk toplantıda çoğunluk
sağlanamadığı takdirde müteakip toplantılarda çoğunluk aranmaz. Ancak, yönetim ve denetim kurulu
asil ve yedek üye sayısı ile divan heyeti toplamı olan otuz üyeden az sayıda üye ile toplantı yapılamaz.
Seçimli genel kurul toplantılarının ise otuz üyeden az olmamak kaydıyla hazirun cetvelinde yer alan
üye sayısının (Değişik ibare:RG -18/2/2022-31754) en az beşte biri ile yapılması zorunludur. Genel
kurul kararları oy çokluğu ile alınır.
(3) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Gerekli nisap sağlanamadığı takdirde, ilan edilen toplantı
saatinden itibaren bir saat beklenir. Haziruncetvelinde yer alan üye sayısı binden fazla olan birliklerde
bu süre iki saattir. Seçimli genel kurullarda bu sürelere birer saat ilave edilir. Bu sürenin dolduğu
esnada hazirun cetvelini imzalamak üzere sırada bekleyenler olması durumunda, süre aşılsa dahi
imzaların tamamlanması beklenir. Yine nisap sağla namaması halinde durum zabıtla tespit
edilerek TİM’e ve Bakanlığa bildirilir.
(4) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Genel kurul, toplantıda bulunan üyeler
arasından açık oylama ile bir divan başkanı ve iki divan kâtibi seçer. Divan başkanı, genel kur ul
toplantısının kanun, yönetmelik, sair mevzuat ve diğer talimat hükümlerine göre yürütülmesinden
sorumludur. Yönetim kurulu başkanı, yönetim ve denetim kurulu asil üyeleri ile seçimli genel
kurullarda bu organlara aday olanlar divan heyetine seçilemez.
(5) (Ek:RG-14/4/2011-27905) Genel kurulun yapılamaması, yönetim kurulunun ibra
edilememesi veya süresi dolan yönetim kurulu ve denetim kurulu yerine yenisinin seçilememesi
hallerinde, genel kurul gündemindeki hususlar hakkında TİM’in önerisi üzerine (Değişik ibare:RG -
11/10/2011-28081) Bakanlıkça karar verilir ve birlik işleri yönetim kurulunun teşekkül edeceği ilk
seçimli genel kurula kadar genel sekreterlik tarafından yürütülür.
MADDE 17 – (1) Genel kurula ilişkin kurul tutanakları (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081)
Bakanlık temsilcisi, TİM temsilcisi, divan heyeti ve genel sekreter tarafından imzalanır.
MADDE 18 – (1) Genel kurulda kararlar oy çokluğu ile alınır ve tüm üyeler için bağlayıcıdır.
(2) Üyelerden birinin şahsını, firmasını ve temsil ettiği firmayı ilgilendiren bir hususun
müzakeresinde ilgili üyenin oy hakkı yoktur.
(3) Genel sekreterlik, genel kurul toplantısında alınan kararları ve seçim sonuçlarını en geç yedi
gün içerisinde TİM ve (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığa bildirir.
MADDE 19 – (1) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Yönetim kurulu, genel kurul tarafından
aşağıdaki vasıfları haiz üyeler arasından dört yıl için liste halinde seçilen bir başkan ile on asil ve on
yedek üyeden oluşur. Oy pusulasında, en üste başkan adayı, daha sonra asil üye adayları ve son
olarak yedek üye adayları alt alta yazılır. Bir aday, birden fazla listede asil veya y edek olarak yer
alamaz. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren birliklerde, yönetim kurulunda temsil edilecek alt
sektörler ile bunların temsilci sayıları TİM’in önerisi ile Bakanlık tarafından belirlenir. Yönetim
kuruluna seçilme kriterleri divan başkanı tarafından hatırlatılır.
(2) (Değişik:RG-12/3/2014-28939) Yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri, birliğin iştigal
konusuna giren maddelerden, son iki takvim yılı itibariyle toplam ihracatı; tarım sektörlerinde
(Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) 1.000.000.-ABD dolarından, sanayi ve madencilik sektörlerinde
(Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) 5.000.000.-ABD dolarından az olmamak kaydıyla, ilgili sektörün
son iki takvim yılındaki ihracatının ortalamasının en az onbinde biri oranında, fiili ihracat ve/veya (Ek
ibare:RG-5/11/2022-32004) dış ticaret sermaye şirketleri ve/veya sektörel dış ticaret şirketleri
aracılığıyla ihraç kaydıyla satış ve/veya birlik onayına tabi tutulmak şartı ile özel fatura kapsamında
ihracat sayılan satış yapan üyeler arasından seçilir.
(3) (Ek:RG-12/3/2014-28939) İştigal sahasında sektör ayrımı ve tanımı yapılmayan birliklerde
onbinde bir oranı aranmaz; son iki takvim yılı itibarıyla ihracat toplamı için alt limit (Değişik ibare:RG-
5/11/2022-32004) 1.000.000.-ABD doları olarak uygulanır. Bu fıkra hükmü, iştigal sahasında hizmet
sektörü yer alan birlikler için de hizmet ihracatı bakımından uygulanır. İkinci fıkra ile bu fıkrada
belirtilen miktar ve oranları Bakanlık, birliklerin sektörel ve bölgesel yapılanmaları ve genel ihracat
performanslarını dikkate almak suretiyle, TİM’in görüşünü alarak iki katına kadar arttırmaya veya
yarısına kadar azaltmaya yetkilidir.
(4)(2) (Değişik:RG-19/6/2021-31516) Yönetim kurulu başkan veya üyeliğine bir tüzel kişinin
seçilmiş olması halinde tüzel kişi, yönetim kurulunda, tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre, temsilci
bildirim tarihinden en az bir yıl öncesinden görev almış olmak kaydıyla; yönetim kurulu başkanı,
yönetim kurulu üyesi, temsile yetkili ortaklardan biri veya temsile yetkili genel müdür ve genel müdür
yardımcıları veya bunlarla eş değer bir unvanla görev yapan temsile yetkili yönetici durumundaki
kanuni temsilcisi tarafından temsil edilir. Temsile yetkili olanların, bu yetkilerinin süresinin temsilci
bildirim tarihinden bir yıl önceki zaman dilimind e dolması ve aynı kişilerin bu süre içinde yeniden
yetkili kılınmaları halinde, bu yetkinin temsilci bildirim tarihinden en az bir yıl öncesini kapsaması şartı
aranmaz. (Ek cümle:RG -5/11/2022-32004) Tüzel kişilerin gerçek kişi temsilcilerinin ve gerçek kiş i
üyelerin belirtilen şartları haiz olup olmadığı Genel Sekreterlik tarafından ticaret sicilinden kontrol
edilir.
(5)(2) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Seçilen asil üyeler, seçim sonuçlarının
kesinleşmesini müteakiben (Değişik ibare:RG-1/6/2023-32208) yedi gün içerisinde,
a) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Tüzel kişileri temsil edecek gerçek kişiler için temsilci bildirim
yazısını,
b) Seçilmiş olan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin gerçek kişi temsilcilerinin, Kanunun 21 inci
maddesinde belirtilen se çilmelerine engel bir durumlarının olmadığına ilişkin ilgili mercilerden
alınacak belgeleri
birlik genel sekreterliğine sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde kendisi veya temsilcisi için
bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyenin yönetim kurulu üyeliği dü şer, yerine ilk sıradaki yedek
üye geçer.
(6) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Herhangi bir nedenle asil üyeliklerin boşalması
sonucu göreve çağrılan yedek üyeler, göreve davete ilişkin tebligatın tebellüğünden itibaren (Değişik
ibare:RG-1/6/2023-32208) yedi gün içerisinde, beşinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgeleri
birlik genel sekreterliğine sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde bu yükümlülüğünü yerine
getirmeyen üyenin yönetim kurulu üyeliği düşer, yerine sonraki yedek üye geçer.
(7) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Tüzel kişilerin, seçildikleri organlardaki görevleri
devam ederken gerçek kişi temsilcilerini değiştirmeleri halinde, beşinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen belgeleri birlik genel sekreterliğine sunmalarına ilişk in (Değişik ibare:RG-1/6/2023-32208)
yedi günlük süre , tüzel kişiliğin yeni temsilcisini gösterir temsil belgesinin birliğe tevdi tarihinde
başlar. Bu fıkra kapsamında üyelere yapılacak tebligatta, bu yükümlülüğün süresinde yerine
getirilmemesi halinde üyenin görevinin kendiliğinden sona ereceği belirtilir.
(8) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Gerçek kişiler için kendisinin, tüzel kişiler için gerçek
kişi temsilcisinin, Kanunun 21 inci maddesi uyarınca görev alma kabiliyeti bulunmadığı veya bu
kabiliyeti sonradan yitirdiği anlaşılanların birlik organlarındaki üyelikleri bu tespitin yapıldığı tarihten
itibaren kendiliğinden sona erer.
(9) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Gerçek kişi temsilcilerinin bu maddenin dördüncü
fıkrası uyarınca tüzel kişiyi temsil k abiliyeti bulunmadığı veya bu kabiliyeti sonradan yitirdiği anlaşılan
tüzel kişilere bu durum derhal bildirilerek (Değişik ibare:RG-1/6/2023-32208) yedi gün içerisinde bu
maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen şartları haiz bir temsilci bildirmeleri istenir. Bu yükümlülüğün
süresinde yerine getirilmemesi halinde üyenin görevi kendiliğinden sona erer.
(10) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Seçimli genel kurulları takip eden her yılın Nisan ayı
sonuna kadar genel sekreterliğe, gerçek kişi temsilcilerin tüzel kişiyi temsil etmeye devam ettiklerine
dair yazılı bildirim yapılır.
(11) (Ek:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasına göre seçim
tarihi itibarıyla seçilme yeterliliği bu lunmadığı sonradan tespit edilenlerin üyelikleri bu tespitin
yapıldığı tarihten itibaren kendiliğinden sona erer.
MADDE 20 – (1)Yönetim kurulunun görevleri şunlardır;
a) Birliğin çalışma programını uygulamak, işlerin yürütülmesi ile ilgili kararlar almak,
b) Genel kurula sunulmak üzere teklifleri, raporları, bütçeyi ve hesapları hazırlamak ve
harcamaları kontrol etmek,
c) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının gündemini hazırlamak ve üyeleri toplantıya
çağırmak,
ç) Sektör Kurulunda Yönetim Kurulu Başkanı ile birlikte yer alacak üyeleri belirlemek,
d) TİM genel kurulunda birliği temsil edecek bir yönetim kurulu üyesini seçmek,
e) Genel kurul ve ilgili sektör kurulunca kararlaştırılan işleri yürütmek,
f) TİM’in koordinasyonu sağlamaya yönelik taleplerini değerlendirerek sonuçlandırmak,
g) (Değişik ibare:RG -5/11/2022-32004) 3/9/2009 tarihli ve 27338 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birlikleri İnsan Kaynakları Yönet meliği
çerçevesinde kadro tespit çalışmalarında bulunmak,
ğ) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlığın olumlu
görüşünü almak kaydıyla, genel sekreter ve yardımcılarını atamak,
h) Giriş ve yıllık aidat ile nispi ödeme miktar ve oranlarının tespiti hususunda genel kurula
öneride bulunmak,
ı) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Hizmet karşılığı tahsil edilecek ücretlerin miktar ve oranlarını
tespit etmek.
MADDE 21 – (1) Yönetim kurulu üyeleri genel kurulun yapıldığı tarihten itibaren on beş gün
içinde toplanarak üyeleri arasından sayıları ikiyi geçmemek üzere başkan yardımcılarını ve bir
muhasip üyeyi seçer. (Ek cümle:RG -5/11/2022-32004) Başkan yardımcılarının seçiminde, yönetim
kurulu üyelerinin her başkan yardımcılığı için birer oy hakkı vardır. Gerçek veya tüzel kişi üyeler aynı
dönemde aynı sektörde faaliyet gösteren birden fazla birlikte yönetim kurulu başkanı, başkan
yardımcısı veya üyesi olamaz. Bir gerçek kişi, tüzel kişi veya tüzel kiş iyi temsil eden gerçek kişi, aynı
birlikte, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra en fazla iki dönem başkanlık yapabilir ve bir daha
aynı göreve yeniden seçilemez. (Ek cümleler:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Bu şekilde iki dönem
başkanlık yapan kişiler aynı birlikte herhangi bir sebeple boşalan yönetim kurulu başkanlığından kalan
görev süresini de tamamlayamaz. Birbirini takip eden iki seçimli genel kurul arasındaki zaman
zarfında, birlik yönetim kurulu başkanlığında geçirilen süre, dört yıldan az olsa da hi bir dönem sayılır.
Boşalan yönetim kurulu başkanlığının kalan görev süresini tamamlamak üzere seçilen yönetim kurulu
başkanlığında geçirilen süre ve kuruluş genel kurulu ile seçimli genel kurul arasında birlik yönetim
kurulu başkanlığında geçirilen süre dönemden sayılmaz. Bir gerçek kişi, tüzel kişi veya tüzel kişiyi
temsil eden gerçek kişi herhangi bir sebeple boşalan yönetim kurulu başkanlığının kalan görev
süresini tamamlamak üzere en fazla iki kez seçilebilir. Bu fıkrada belirtilen hallerde yönetim k urulu
başkanlığında geçirilen süre her hâlükârda sekiz yılı geçemez.
(2) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Birlik, yönetim kurulu başkanı veya yetkilendireceği başkan
yardımcısı tarafından temsil edilir. Birliğin temsili için, Yönetim Kurulunun belirleyeceği sın ırlar
dahilinde Genel Sekretere de yetki verilebilir.
(3) Birden fazla birliğin işlerinin aynı genel sekreterlik tarafından yürütüldüğü durumlarda, ilgili
birliklerin kamu kurum ve kuruluşları ile üçüncü kişiler nezdindeki ortak işlerinin yürütülmesi ve o rtak
temsili için yönetim kurulu başkanlarının oy çokluğuyla koordinatör başkan seçilir. Koordinatör
başkanın seçiminde oyların eşit olması halinde son iki takvim yılında ihracatı daha fazla olan birliğin
başkanının oy verdiği aday koordinatör başkan seçil miş olur. (Değişik cümle:RG-18/11/2014-29179)
Ayrıca genel sekreterliğin iki ila dört birliğe hizmet verdiği yerlerde bir, beş ve üzeri birliğe hizmet
verdiği yerlerde iki koordinatör başkan yardımcısı seçilir. (Ek cümle:RG -5/11/2022-32004) İki
koordinatör başkan yardımcısının seçileceği durumlarda, oy kullanacak yönetim kurulu başkanlarının
her bir başkan yardımcılığı için birer oy hakkı vardır. İlgili birliklerin temsili için Genel Sekretere de
yetki verilebilir.
(4) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Birden fazla birliğin işlerinin aynı genel sekreterlik
tarafından yürütüldüğü durumlarda, ortak gider ve işlere ilişkin kararlar aşağıda belirtilen usulle alınır:
a) Ortak işlerden, (Mülga ibare:RG -18/11/2014-29179) (…) ortak giderlerin ve bu giderlere
birliklerin katılım paylarının tespit edilmesi, kadro tespiti, personel alımı ve işten çıkarılması, üçüncü
fıkra kapsamında genel sekreterin yetkilendirilmesi, gayrimenkul alımı satımı ve kiralanması, motorlu
taşıt alım ve satımı ile bir aydan fazla süreli kiralanma sına ilişkin kararlar, ilgili tüm birliklerin yönetim
kurulu başkanlarının en az üçte ikisinin katılacağı toplantıda, yine ilgili tüm birliklerin yönetim kurulu
başkanlarının en az üçte iki çoğunluğu ile alınır. Ancak, üçte iki çoğunluğu sağlayanların temsil ettikleri
birliklerin ilgili genel sekreterliğin ortak giderlerine katılım payları toplamının, toplam giderlerin en az
yarıdan fazlasına ulaşması zorunludur.
b) (Değişik:RG-18/11/2014-29179) (a) bendinde belirtilenler dışındaki ortak gider ve işlere
ilişkin kararlar, ilgili tüm Birliklerin yönetim kurulu başkanlarının en az üçte ikisinin katılacağı
oylamada, oy çokluğu ile alınır. Genel sekreter ve yardımcısı atamalarına ilişkin kararlar, 26 ncı
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen çoğunluk ile alınır. Koordinatör başkanın katılamadığı
toplantılara, yaşça kıdemli olan koordinatör başkan yardımcısı başkanlık eder. Oylamada eşitlik
halinde koordinatör başkanın, koordinatör başkanın toplantıda yer almadığı durumlarda toplantıya
başkanlık eden koordinatör başkan yardımcısının oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur.
c) (a) bendinde belirtilen usulle alınacak karar ile belirlenecek limitler dahilinde, ortak gider ve
işlere ilişkin karar almaya Koordinatör Başkan yetkilendirilebilir.
MADDE 22 – (1) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Yönetim kurulu, ayda en az bir kez, üye
sayısının yarıdan bir fazlası olan en az yedi kişi ile toplanır. Yönetim kurulu toplantıları fiziksel veya
elektronik ortamda gerçekleştirilebilir. Toplantılar tamamen elektronik ortamda yapılabileceği gibi,
bazı üyelerin fiziken mevcut bulundukları bir toplantıya bir kısım üyelerin elektronik ortamda
katılması yoluyla da icra edilebilir. Ancak, yönetim kurulu başkanı veya yardımcılarından biri
bulunmadan toplant ı yapılmaz. Genel sekreter veya vekili yönetim kurulu toplantılarında hazır
bulunur. Genel sekreter veya vekilinin oy hakkı yoktur. Ayrıca, yönetim kurulu başkanı gerekli
gördüğü hallerde yönetim kurulunu toplantıya çağırabilir. Toplantılarda kararlar çoğu nlukla alınır.
Oyların eşit olması halinde başkan veya toplantıya başkanlık eden başkan yardımcısının oy verdiği
taraf çoğunluğu sağlamış olur. Üyelerin, şahsını veya temsil ettiği firmayı ilgilendiren bir hususun
müzakeresinde oy hakkı yoktur. Toplantıya katılımın kısmen veya tamamen elektronik ortamda
olması halinde yönetim kurulu toplantı katılım ve karar yeter sayısına ilişkin hükümler aynen
uygulanır.
(2) (Değişik:RG-1/6/2023-32208) TİM veya ihracatçı birlikleri tarafından yapılan
görevlendirmeler, bir faaliyet yılında iki defadan fazla olmamak kaydıyla kendisinin doktor raporu ile
tevsik edilen sağlık mazeretleri ile eşi, çocuğu, annesi, babası veya kardeşinin vefatı halleri haricinde,
art arda üç defa veya her halükarda bir faaliyet yılı içinde toplam beş defa yönetim kurulu
toplantısına katılmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Yerine ilk sıradaki yedek üye geçer.
Genel sekreter, üyelerin toplantıya iştirakini izleyip bu madde çerçevesinde gerekli işlemleri yerine
getirmekle yükümlüdür. Yönet im kurulu toplantılarına yönetim kurulu başkanı ve genel sekreterce
gerekli görülen personel dışında kimse giremez. Yönetim kurulu toplantılarında vekaleten oy
kullanılamaz.
(3) Yönetim kurulu asil üyeliğinin herhangi bir şekilde boşalması halinde yerine ilk sıradaki
yedek üye geçer. Yönetim kurulu başkanlığının herhangi bir sebeple boşalması halinde ise yapılacak
ilk yönetim kurulu toplantısında yönetim kurulu üyeleri arasından ilk seçimli genel kurula kadar
başkan seçilir. Boşalan üyeliğin yerine ilk sıradaki yedek üye yönetim kuruluna girer.
(4) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Yönetim Kurulu üye sayısının, başkan dahil
onbirin altına inmesi halinde, bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri çerçevesinde yönetim kurulunun kalan
görev süresini tamamlamak üz ere, yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri için altmış gün içerisinde
seçim yapılmasını teminen genel kurul yönetim kurulu tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır ve
yeni Yönetim Kurulu oluşana kadar mevcut yönetim kurulu görevine devam eder. Ancak bu say ının
yedinin altına inmesi halinde seçime kadar birliğin işleri genel sekreter tarafından yürütülür.
(5) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin temsil ettikleri şirketin
merkezinin birlik merkezinin dışında bir ilde bulunması veya yönetim kurulu toplantılarının birlik
merkezinin bulunduğu il dışındaki bir yerde yapılması halinde üyelerin ulaşım, konaklama, katılım ve
iaşe masrafları belgelendirilmesi kaydıyla ilgili birlikçe karşılanır. Ayrıca, yönetim kurulu üyelerinin
yurtiçi ve yurtdışı geçici görevlendirmelerinde, üyelerin ulaşım, konaklama, katılım ve iaşe masrafları
belgelendirilmesi kaydıyla yönetim kurulu kararına istinaden ilgili birlikçe karşılanır. Yönetim kurulu
üyelerine, bunun dışında herhangi bir ödeme yapılamaz. Yurt içi ve yurtdışı seyahatlere ilişkin diğer
usul ve esaslar TİM tarafından belirlenir.
(6) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Yönetim kurulunca kanun ve sair mevzuat hükümlerine aykırı
karar alınamaz. Genel Sekreter alınan kararların kanun ve sair mevzuat hükümleri il e Bakanlık yazılı
talimatlarına uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür. Alınan kararların mevzuata uygunluğu
konusunda tereddüt hasıl olması halinde Kanunun 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde
işlem tesis edilir.
MADDE 23 – (1) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Yönetim kurulunun, sayfaları müteselsil olarak
numaralanmış noter tasdikli bir karar defteri bulunur. Alınan kararlar toplantı raportörü tarafından
karar numarası, tarih ve saat belirtilmek suretiyle deftere geçirilerek, toplantıd a hazır bulunan
üyelere toplantıyı terk etmeden imzalattırılır. Bu mümkün olmadığı takdirde, imza işlemleri en geç bir
sonraki toplantıya kadar tamamlanır. Toplantıya katılımın kısmen veya tamamen elektronik ortamda
olması halinde karar elektronik imza ile imzalatılır.
(2) Toplantıdaki görüşmelere ait muhalefet şerhlerini de ihtiva eden tutanaklar ise bilahare
imzaya hazır hale getirilerek imza işlemleri bir sonraki toplantıya kadar tamamlanarak tutanağın aslı
defterin ilgili sayfasına eklenir.
(3) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Karar defterine ayrıca toplantıya katılmayan üyelerin isimleri
ile var ise 22 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen mazeretleri yazılır.
(4) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(5) Yönetim kurulu toplantısına katıldığı halde, Genel Sekreterlik
tarafından yapılan bildirime rağmen yönetim kurulu kararını imzalamayan üye toplantıya katılmamış
sayılır.
(5) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraların hükümleri,
sektör kurulları için de geçerlidir.
MADDE 24 – (1) Birliklerin faaliyetlerini ve hesaplarını denetlemek amacıyla denetim kuruluna,
genel kurul tarafından genel kurula iştirak hakkını haiz üyeler arasından dört yıl süre için üç asil ve üç
yedek üye seçilir.
(2) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) Denetim kuruluna seçilen tüzel kişileri temsil
edecek gerçek kişilerle ilgili olarak, 19 uncu maddenin dördüncü ila onuncu fıkraları uygulanır.
(3) (Değişik:RG-1/6/2023-32208) İki faaliyet yıl ında iki defadan fazla olmamak kaydıyla
kendisinin doktor raporu ile tevsik edilen sağlık mazeretleri ile eşi, çocuğu, annesi, babası veya
kardeşinin vefatı halleri haricinde, art arda üç defa veya her halükarda iki faaliyet yılı içinde toplam
beş defa den etim raporunda imzası bulunmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Denetim
kurulu asil üyeliğinin herhangi bir nedenle boşalması halinde, yerine ilk sıradaki yedek üye geçer.
(4) Denetim kurulu üyelerinin Kanun çerçevesinde birliğin denetimine ilişki n işlemlerle ilgili
isteyecekleri her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek, gerektiğinde kopyasını vermek ve gerekli ortamı
sağlamakla genel sekreter ve yönetim kurulu yükümlüdür.
(5) Denetim kurulunun görevleri şunlardır:
a) Mevzuat ve genel kurul kararları çerçevesinde birliklerin hesap, işlem ve faaliyetlerini
devamlı ve düzenli bir şekilde denetleyip üçer aylık raporlar yayımlamak.
b) Genel kurul toplantıları için denetim raporları hazırlamak.
(6) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(6) Denetim kurulu üyeleri, yöneti m kurulu başkanının daveti
üzerine yönetim kurulu toplantılarına; Bakanlık, TİM ve İhracatçı Birliklerinin daveti üzerine sektörel
ve/veya istişari nitelikteki toplantılara iştirak edebilir.
(7) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(6) Denetim kurulu üyelerine icra görevi verilemez.
(8) (Ek:RG-14/4/2011-27905) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Denetim kurulu üyelerinin görev
nedeniyle ve altıncı fıkra kapsamında yapacakları seyahatlere ilişkin masraflar konusunda, 22 nci
maddenin beşinci fıkrası hükümleri uygulanır.
MADDE 25 – (1) Yönetim kurulları ve denetim kurullarının dört yıllık görev süresi, seçildikleri
olağan genel kurul ile bunu takip eden dördüncü olağan genel kurul arasındaki dönemi kapsar.
(2) Olağanüstü genel kurulda seçilen yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri, önceki yönetim
kurulu ve denetim kurulunun görev sürelerini tamamlamak üzere görev yapar. Yeni kurulan
birliklerin, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin görev süreleri, seçimlerin eşzamanlı
yapılmasını teminen, diğer birliklerin seçimli genel kurullarına kadardır.
MADDE 26 – (1) Genel sekreterlik, bir genel sekreter ve sayısı birliklerin ihracat performansı ile
üye sayısı dikkate alınarak üçten fazla olmamak üzere genel sekreter yardımcısı ile birlik
personelinden oluşur.
(2) Genel sekreter ve yardımcısı olarak atanabilmek için,
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Askerlik görevini tamamlamış veya bu görevden muaf olmak,
c) Kamu haklarından yoksun bulunmamak,
ç) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen
bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmay a karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar
ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçlarından mahkum
olmamak,
d) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl
sağlığı sorunu bulunmamak,
e) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Üniversitelerin dört yıllık eğitim veren fakülte veya
yüksekokullarından ya da bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından onaylanmış yabancı
fakülte veya yüksekokullardan mezun olmak,
f) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavınd an en az (C)
seviyesinde olmak üzere veya dil yeterliği bakımından bunlara denkliği ÖSYM tarafından kabul edilen
ve uluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak,
g) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Genel Sekreterliklerde veya ekonomi, finans, yatırım, dış
ticaret, uluslararası ilişkiler ve tanıtım alanları ile Birliklerin faaliyet gösterdiği alanlardaki kamu
kurumları ve/veya özel kuruluşlarda; genel sekreterlik için en az yedi yıl, genel sekreter yardımcıları
için en az beş yıl çalışmış olmak,
şartları aranır.
(3) Genel sekreter, birlik işlerinin sevk ve idaresiyle görevli ve yetkili amirdir. Genel sekreter ve
genel sekreter yardımcıları, (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığın olumlu görüşünü almak
kaydıyla yönetim kurulu taraf ından; genel sekreterliğin birden fazla birlikten oluşması halinde ise,
(Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığın olumlu görüşünü almak kaydıyla, birliklerin yönetim
kurulu kararlarına istinaden yönetim kurulu başkanları tarafından oy çokluğu esasına göre alınacak
karar ile atanır. (Mülga cümle:RG-9/3/2024-32484)
(4) Genel sekreter, mevzuat, (Ek ibare:RG-5/11/2022-32004) Bakanlık talimatları, genel kurul
veya yönetim kurulu tarafından kendisine verilen görev ve yetkilerini veya bunların bir kısmını
yardımcılarına veya birim amirlerine devredebilir. Görevli veya izinli olduğu süre için yardımcılarından
birini, genel sekreter yardımcısının bulunmadığı hallerde ise en kıdemli birim amirlerinden birini vekil
tayin eder.
(5) Genel sekreterliğe vekalet edenler genel sekreterliğin tüm görevlerini yerine getirmekle
görevli ve yetkili olup yaptıkları bu iş ve işlemlerden sorumludurlar.
(6) Genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarının görevden alınmaları, atanmalarında
uygulanan usul ve esaslara göre yapılır.
(7) Genel sekreterin görevleri şunlardır;
a) Birlik veya birliklerin işlerinin yürütülmesini sağlamak,
b) Genel Kurulun zamanında toplanabilmesi için her türlü hazırlıkları yapmak, genel kurul
gündeminin yönetim kurulu tarafından düzenlenebilmesi için gerekli hazırlık ve çalışmaları yaparak,
duyurunun bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen şekilde Genel Kurul üyelerine usulüne uygun
olarak yapılmasını sağlamak,
c) Birliğin seçimle işbaşına gelen organlarının toplantılarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli
her türlü hazırlıkları yapmak,
ç) Genel kurulda alınan kararların gereğinin yerine getirilmesini sağlamak,
d) Yönetim kurulu toplantılarının gündemini yönetim kurulu başkanı veya vekili ile birlikte
hazırlamak, gündemi toplantı tarihinden önce üyelere göndermek,
e) Yönetim kurulunda alınan kararları takip etmek ve sonuçlandırmak ve karar ların gereğinin
zamanında yerine getirilmesini sağlamak,
f) Genel kurula sunulmak üzere birliğin bir yıllık faaliyeti hakkında yönetim kurulunca
hazırlanacak raporun zamanında tanzimi için gerekli her türlü tedbiri almak,
g) Kamu kurumlarınca bilgi istenil en konularda gerekli çalışmaları yapmak, kamu kurumlarına
verilecek bilgi hakkında gerektiğinde başkan veya vekilinin onayını alarak gereğini yerine getirmek,
ğ) Birliğin yıllık gelir ve gider bütçesine ilişkin çalışmalar yaparak, yönetim kuruluna sunmak,
h) Her ay yönetim kuruluna, aylık gelirler, harcamalar ve finansal işlemler hakkında bilgi
sunmak, bütçe dönemi sonunda aktif ve pasif hesaplarını izah eden bilanço ve bilanço döneminde
gelir ve gider tabloları ile izahnameleri yönetim kurulunun onayına sunmak,
ı) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Birlik personelinin disiplin amiri sıfatıyla, her kademedeki
personeli denetlemek; mevzuat ve yönetim kurulu tarafından verilen görevleri birlik bünyesinde
kurulmuş bulunan birimler vasıtasıyla yerine getirmek,
i) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Personelin verimli şekilde çalışabilmesi için gerekli her türlü
tedbiri almak, mesai saatlerinde görevleri başında bulunmalarını denetlemek, personel servisince
personel özlük dosyalarının usulüne göre düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak,
j) Birlik hizmetlerinin yerine getirilmesi için satın alınacak veya yaptırılacak iş ve hizmetlerle ilgili
her türlü araç ve gerecin mevzuata uygun olarak teminini, yaptırılmasını, demirbaş ve ayniyat
kayıtlarının düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak,
k) Mevzuatın uygulanmasında, üyelerin birliğe intikal ettirecekleri tereddütlerin giderilmesi için
gerekli çalışmaları yapmak ve yönetim kurulunu bilgilendirmek,
l) Kanun, yönetmelik ve tebliğ hükümleri ile bu mevzuat çerçevesinde (Ek ibare:RG-5/11/2022-
32004) Bakanlıkça verilecek talimatların ve alınan kararların uygulanmasını sağlamak,
m) Birliğin her türlü evrak ve belgelerinin, gerekli süreler boyunca muhafaza edilmesini
sağlamak,
n) Birliğin, TİM ve (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlıkla gerekli koordinasyonunu
sağlamak.
(8) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Genel Sekretere kanun ve sair mevzuat ile Bakanlığın yazılı
talimatlarına aykırı görev ve talimat verilemez. Bu fıkranın uygulanmasında tereddüt hasıl olması
halinde Kanunun 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sektör Kurulları ve Sektörler Konseyi
MADDE 27 – (1) Sektörel politikaların belirlenmesi ve geliştirilmesi, ihracat, üretim, ambalaj ve
kalite standartlarının uluslararası normlara göre tespiti ile birlikler arasında uyum ve koordinasyonun
sağlanması amacıyla çalışmalar yapmak üzere, aynı sektördeki birlik yönetim kurullarının başkanları
ile son iki takvim yılına göre bu maddeni n ikinci fıkrasında belirlenen ihracat performans kriterlerini
sağlayan birlik yönetim kurullarınca kendi üyeleri arasından belirlenen ilave temsilcilerden dört yıl
süre ile görev yapmak üzere ilgili sektör kurulu oluşur.
(2) (Değişik:RG-12/3/2014-28939) Birliklerin sektör kurullarındaki ilave temsilcilerinin sayısı,
son iki takvim yılındaki ihracatlarının, ilgili sektörün son iki takvim yılındaki toplam ihracatındaki
yüzdelik payının 10’a bölünmesiyle elde edilen sayıdır. Bu sayının ondalıklı çıkması halin de, 0,5’ten
fazla olan (0,5 dahil) ondalık kısım yukarı, az olan ondalık kısım aşağı yuvarlanır. Bu hesap, birliklerin
kayıt rakamları esas alınarak TİM Genel Sekreterliğince yapılır ve ilgili birlikler ile Bakanlığa bildirilir.
(3) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) İştigal alanında birden fazla sektör bulunan birlikler, en çok
ihracat yaptığı sektörün sektör kurulunda temsil edilir. Sektör kurulu, birliklerin genel kurullarını
tamamlayarak yönetim kurullarının oluşmasını müteakip en geç mayıs ayının yirmisine k adar
yapılacak ilk toplantısında kendi üyeleri arasından oy çokluğu ile önce başkanı, sonra da aynı birlik
yönetim kurulundan olmamak kaydıyla iki başkan yardımcısını seçer. Başkan yardımcılarının
seçiminde, sektör kurulu üyelerinin her başkan yardımcılığı için birer oy hakkı vardır. Başkan ve
başkan yardımcılarının seçiminin açık ya da kapalı oylama ile yapılmasına oy çokluğu ile karar verilir.
Kapalı oylama yapılması durumunda, adaylar için birleşik oy pusulası düzenlenir. Adayların adlarının
karşısındaki özel yer işaretlenmek suretiyle oy kullanılır. Seçilecek üye sayısından fazla adayın tercih
edildiği pusulalar geçersiz sayılır. Oylamada eşitlik halinde, yalnızca eşit oy alanlar için olmak üzere
tekrar oylama yapılır. Tekrar eşitlik olması halinde, eşit oy alanlar arasında kura çekilir.
(4) Tek birlik bulunan sektörlerde birlik yönetim kurulu aynı zamanda sektör kuruludur.
(5) Sektör kurulu başkan ve başkan yardımcılarının, sektörler konseyinde temsil edilebilmeleri
için aynı zamanda temsil ettikleri birliklerin TİM delegeleri olmaları zorunludur.
(6) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Sektör kurulları, başkanın daveti üzerine en az üç ayda bir
toplanır. Sektör kurulları toplantıları fiziksel veya elektronik ortamda gerçekleştirilebilir. Toplantılar
tamamen el ektronik ortamda yapılabileceği gibi, bazı üyelerin fiziken mevcut bulundukları bir
toplantıya bir kısım üyelerin elektronik ortamda katılması yoluyla da icra edilebilir.
(7) (Değişik:RG-1/6/2023-32208) TİM veya ihracatçı birlikleri tarafından yapılan
görevlendirmeler, görev süresi içerisinde iki defadan fazla olmamak kaydıyla kendisinin doktor raporu
ile tevsik edilen sağlık mazeretleri ile eşi, çocuğu, annesi, babası veya kardeşinin vefatı halleri
haricinde, art arda üç defa veya görev süresi içerisinde t oplam beş defa sektör kurulu toplantısına
katılmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Yerine ilgili birliğin yönetim kurulu üyeleri
arasından tespit edeceği bir temsilci atanır.
(8) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Sektör kurulu toplantıları üye sayısın ın en az yarıdan bir
fazlası ile yapılır. Kararlar toplantıya katılanların üçte iki çoğunluğuyla alınır ve tüm birlikler için
bağlayıcıdır. Toplantıya katılımın kısmen veya tamamen elektronik ortamda olması halinde sektör
kurulu toplantı katılım ve karar y eter sayısına ilişkin hükümler aynen uygulanır ve alınan kararlar
elektronik imza ile imzalatılır.
(9) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Sektör kurulunun sekretarya görevini başkanın üyesi olduğu
ihracatçı birliğinin faaliyetlerini yürüten genel sekreterlik, se ktör koordinatörü sıfatıyla yürütür.
Sektör koordinatörü genel sekreterlik, üyelerin toplantıya iştirakini izleyip bu madde çerçevesinde
gerekli işlemleri yerine getirmekle yükümlüdür.
(10) Sektör kurulu toplantılarına katılan üyelerin yol ve konaklama ma srafları kendi birliklerince
karşılanır.
MADDE 28 – (1) Sektörler konseyi, TİM genel kurul delegesi olan sektör kurulları başkan veya
başkan yardımcıları arasından, ilgili sektörün TİM genel kurulu delegeleri tarafından dört yıl için
seçilecek birer asil ve birer yedek üyeden oluşur.
(2) Sektörler konseyi seçimi için delege tespitinde, birliklerin ilgili sektördeki ihracat
performansları dikkate alınır. İştigal konuları arasında birden fazla sektör bulunan birliklerin
delegeleri, toplam ih racatları içinde en fazla paya sahip sektörün delegeleri olarak kabul edilir. Bu
hesap, TİM Genel Sekreterliğince yapılır ve birlikler ile (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081)
Bakanlığa bildirilir.
(3) Sektörler konseyi asil üyeliğinin boşalması halinde yerine yedek üye geçer.
(4) Sektörler Konseyi, TİM yönetim kuruluna faaliyetleri ve sektörlerle ilgili tavsiyelerde
bulunabilir.
(5) Sektörler konseyinin görevleri şunlardır:
a) İhracat politikalarının geliştirilmesine yönelik genel ve sektörel toplantılar dü zenlemek,
raporlar hazırlamak, görüş ve önerilerde bulunmak,
b) İhracatla ilgili olarak gerek sektörler gerekse özel kuruluşlar arasında temas ve
koordinasyonu sağlamak,
c) İhracatla ilgili gelişmeleri değerlendirmek amacıyla birlikler arasında koordinasyonu
sağlamak,
ç) (Ek:RG-4/3/2010-27511) Kendi üyeleri arasından TİM Yönetim Kurulu üyelerini seçmek,
d)(1) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak,
e) (1) Yukarıdaki görevlerin yerine getirilmesinde TİM ve (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081)
Bakanlık ile gerekli koordinasyonu sağlamak.
MADDE 29 – (1) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Sektörler konseyi, TİM başkanının çağrısı
üzerine en az üç ayda bir olmak üzere ve asil üyelerinin yarısından bir fazlası ile toplanır. Toplantılara,
aynı genel sekreterlik çatısı altında olup sektörler konseyinde hiçbirinin temsilcisi bulunmayan
birlik/birliklerin yönetim kurulu başkanı/koordinatör başkanı, oy hakkı olmaksızın iştirak eder.
Sektörler konseyi toplantıları fiziksel veya elektronik ortamda gerçekleştirilebilir. Sektörler konseyi
toplantıları tamamen elektronik ortamda yapılabileceği gibi, bazı üyelerin fiziken mevcut bulundukları
bir toplantıya bir kısım üyelerin elektronik ortamda katılması yoluyla da icra edilebilir.
(2) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Kararlar toplantıya katılanların üçte iki çoğunluğunun oyları
ile alınır. Toplantıya katılımın kısmen veya tamamen elektronik ortamda olması halinde sektörler
konseyi toplantı katılım ve karar yeter sayısına ilişkin hükümler aynen uygulanır ve alınan kararlar
elektronik imza ile imzalatılır.
(3) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) (Değişik ibare:RG-9/3/2024-32484) TİM tarafından yapılan
görevlendirme haricinde mazeretli veya mazeretsiz olarak son on iki ay içerisinde yapılan toplantıların
yarısından bir fazlasına katılmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Yer ine yedek üye geçer.
TİM genel sekreteri, konsey üyelerinin toplantıya iştirakini izleyip bu madde çerçevesinde gerekli
işlemleri yerine getirmekle yükümlüdür.
(4) Sektörler konseyi toplantılarına katılan üyelerin yol ve konaklama masrafları kendi
birliklerince karşılanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye İhracatçılar Meclisi
MADDE 30 – (1) TİM’in organları şunlardır:
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Denetim Kurulu,
ç) Genel Sekreterlik.
MADDE 31 – (1) Genel kurul, her yıl birlikl erin olağan genel kurul toplantılarının
tamamlanmasını müteakip Haziran ayı içinde İstanbul’da veya birlik genel sekreterliği olan illerden
birinde toplanır. TİM olağan ve olağanüstü genel kurul toplantıları delegelerin en az yarıdan bir
fazlasının iştiraki ile toplanır. İlk toplantıda nisap sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantı, nisap koşulu
aranmadan yapılır. Ancak, her halükarda sektörler konseyi asil ve yedek üye sayısı, denetim kurulu
asil ve yedek üye sayısı ile divan heyeti üye sayısının toplamında n az sayıda delege ile genel kurul
yapılamaz.
(2) Birliklerin yönetim kurulu başkanları genel kurulun tabii üyesidir. Ayrıca genel kurula her
birlik yönetim kurulunca tespit edilecek yönetim kurulundan bir üye ile ilgili birliğin bu maddede
belirtilen son iki takvim yılındaki ihracat performansına göre birlik genel kurulunca tespit edilecek
ilave birlik üyeleri katılır.
(3) Birliklerin, TİM Genel Kurulunda temsil edilecek ilave delege sayısı aşağıdaki şekilde tespit
edilir;
a) İlave delege sayısı, her birliğin son iki takvim yılındaki ihracatının, Türkiye’nin son iki takvim
yılındaki toplam ihracatındaki yüzde payının beşle çarpılması suretiyle hesaplanır. Hesaplanan sayının
0,5’ten fazla olan (0,5 dahil) ondalık kısmı yukarı, a z olan ondalık kısmı aşağı yuvarlanır. Ancak bu
şekilde hesaplanacak ilave delege sayısı her bir birlik için dokuzu geçemez.
b) Ayrıca, (a) bendine göre hesaplanan delege sayısına ilaveten, birliklerin son iki takvim yılında
gerçekleştirdiği ihracatın her 5 milyar (Değişik ibare:RG -5/11/2022-32004) ABD Doları için ilave 1
delege tespit edilir.
c) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Ancak hizmet sektöründe faaliyet gösteren birlikler için bu
fıkranın (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanan toplam ilave delege sayısı dokuzu geçemez.
ç) (Ek:RG-15/4/2018-30392) Bu fıkrada belirtilen oranlar ve hadler, TİM’in teklifi üzerine
Bakanlık tarafından değiştirilebilir.
(4) Her ihracatçı birliğinin delege sayısı, bu madde hükümleri çerçevesinde TİM genel
sekreterliğince hesaplanarak (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık ve birliklere bildirilir.
Sektörler Konseyi seçiminde oy kullanacak delegelerinin sayısı ile TİM başkanlığı seçiminde oy
kullanacak delegelerinin sayısı arasında fark olan birl iklerin bu durumları, hesaplamada belirtilir. Bu
birliklerin genel kurullarınca delege seçimlerinde, bu husus dikkate alınır.
(5) Birlikler tarafından, TİM genel kuruluna katılacak birlik yönetim kurulu başkanı, birlik
yönetim kurulundan bir üye ve ilave b irlik üyelerinin isimleri belirlenerek en geç Mayıs ayının
yirmisine kadar TİM genel sekreterliğine bildirilir.
(6) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer) TİM Genel Kurul delegeleri, kendi birliklerinin
organlarında tüzel kişilikleri temsil ediyor olsalar dahi, TİM Genel Kurulunda ve TİM’in seçimle göreve
gelen organlarında gerçek kişi hükmündedirler ve tüzel kişileri temsil yetkisi açısından 19 uncu
maddenin dördüncü ila onuncu fıkraları hükümleri uygulanır.
(7) TİM genel kurulunun görevleri şunlardır:
a) TİM başkanını, sektörler konseyi ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerini seçmek,
b) TİM’in çalışma programını tespit etmek,
c) Genel kurula sunulan yıllık faaliyet raporunu, hesapları ve bütçeyi müzakere ederek kabul
veya reddetmek,
ç) Yönetim Kurulunun ibrasına karar vermek,
d) Toplantı gündeminde yer alan diğer hususları görüşmek ve karara bağlamak.
MADDE 32 – (1) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarına davet, toplantı gündemi ile
birlikte toplantı tarihinden en az yirmi gü n önce TİM yönetim kurulu kararına istinaden genel
sekreterlik tarafından mektup, faks veya elektronik posta ile birliklerin yönetim kurulu başkanlıklarına
ve birlik genel sekreterliklerine yapılır.
(2) Kanunun 12 nci maddesine uygun olarak yapılacak genel kurula çağrı mektubunda,
toplantının gündemi, yeri, gün ve saati ile gerekli nisap sağlanamadığı takdirde ikinci toplantının yer,
gün ve saati belirtilir.
(3) Birlik genel sekreterlikleri ve birlik başkanları bu çağrıyı birlik yönetim kurulu üyelerine ve
birliğin TİM genel kurul delegelerine bildirmekle yükümlüdür.
(4) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Genel kurul, TİM yönetim kurulunun çağrısı veya TİM
delegelerinden en az üçte birinin yazılı isteği üzerine TİM yönetim kurulu tarafından olağanüstü
olarak toplantıya çağırılır.
(5) TİM genel kurul toplantılarına katılacak delegelerin yol ve konaklama masrafları, mensubu
oldukları birlikçe karşılanır.
MADDE 33 – (1) Genel kurulların gündeminde aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Açılış, saygı duruşu ve istiklal marşı,
b) Başkanlık divanının seçilmesi,
c) Yönetim kurulu çalışma raporunun okunması ve görüşülmesi,
ç) Bilanço, gelir-gider hesaplarının görüşülmesi,
d) Denetim kurulu raporunun okunması ve görüşülmesi,
e) Yönetim kurulunun ibrası,
f) Müteakip yıl bütçe ve iş programlarının görüşülmesi ve oylanması,
g) Seçimli genel kurullarda TİM başkanının, sektörler konseyi ve denetim kurulu asil ve yedek
üyelerinin seçimi,
ğ) Dilekler.
(2) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Olağan ve olağanüstü genel kuru llarının gündeminde bu
maddede sayılan konuların, genel kurulun toplanma amacını taşıyan ilgili gündem maddeleri ile
yönetim kurulu tarafından gündeme alınması kararlaştırılan diğer ilave maddeler yer alır.
(3) Gündemde bulunmayan konular toplantıda görüş ülemez, dilekler maddesinde bağlayıcı
kararlar alınamaz.
(4) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Gündeme madde ilavesi, yönetim kurulunca veya TİM
delegelerinin üçte biri tarafından genel kurul ilk toplantı tarihinden en az yedi gün önce yapılacak
yazılı başvuru ile mümkündür. Gündemde değişiklik yapılması halinde durum ilgililere mektup, faks
veya elektronik posta ile duyurulur.
MADDE 34 – (1) (Değişik fıkra:RG -15/6/2012-28324) Genel sekreterlik tarafından, delegeleri
gösterir liste ilk toplantı tarihinden yirmi dört saat önce TİM merkezinde ilan edilir. Seçimli genel
kurullarda Kanunun 17 nci maddesi çerçevesinde işlem yapılır.
MADDE 35 – (1) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Hazirun cetveli, toplantı saatinden uygun bir
süre önce imzaya açılır. Delegeler (Değişik ibare:RG -5/11/2022-32004) Türkiye Cumhuriyeti Kimlik
Kartı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde sayılan kimlik belgelerinden
birisini ibraz ederek hazirun cetvelini imzalar ve toplantıya giriş ile seçimli genel kurullarda oy
kullanma kartlarını alarak toplantı salonuna girerler.
(2) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Seçimli genel kurul toplantılarında, ilan edilen toplantı saati
geldikten ve gerekli nisap sağlandıktan sonra toplantı açılabilir. İlk toplantıda gerekli nisap, hazirun
cetvelinde yer alan delege sayısının yarıdan bir fazlasını ifade eder. Hazirun cetveli ise ilan edilen oy
verme saatinin bitimine kadar açık tutulur.
(3) Seçimsiz genel kurul toplantılarında, ilan edilen toplantı saati geldikten ve gerekli nisap
sağlandıktan sonra hazirun cetveli kapatılarak toplantıya başlanır.
MADDE 36 – (1) (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık, TİM genel kurul toplantılarına
bir temsilci görevlendirir. (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık temsilcisi gelmeden genel
kurul toplantısı açılamaz. Genel kurul toplantısına, toplantı için gerekli şartların yerine getirildiğinin
(Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık temsilcisi tarafından tespiti ile başlanır. Seçimli genel
kurul toplantıları bu Yönetmeliğin 45 inci maddesi hükümlerine tabidir.
MADDE 37 – (1) Genel kurulda kararlar oy çokluğu ile alınır ve tüm birlikler için bağlayıcıdır.
(2) Genel sekreterlik, genel kurul toplantısında alınan kararları ve seçim sonuçlarını en geç yedi
gün içerisinde (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığa ve birliklere bildirir.
MADDE 38 – (1) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantıları
TİM başkanı veya TİM başkanının vereceği yetki ile Genel Sekreter tarafından açılır. Açılışı müteakip
toplantının yönetimi amacıyla delegeler arasından bir divan b aşkanı ve iki katip seçilir. Yönetim
kurulu asil üyeleri ile seçimli genel kurullarda organ üyeliklerine aday olanlar, divan heyetinde yer
alamaz.
(2) Divan başkanı, genel kurul toplantısının Kanun, Yönetmelik, sair mevzuat ve diğer talimat
hükümlerine göre yürütülmesinden sorumludur.
(3) Toplantı tutanakları, divan heyeti, genel sekreter ve (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081)
Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır.
MADDE 39 – (1) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Yönetim kurulu, TİM başkanı i le sektörler
konseyinin asil üyeleri arasından dört yıl için seçilen on beş üyeden oluşur ve ilk toplantısında kendi
üyeleri arasından beş başkanvekili ile bir muhasip üye seçer. Başkanvekillerinin seçiminde, yönetim
kurulu üyelerinin her başkanvekilliği i çin birer oy hakkı vardır. Yönetim kurulu üyeliğinin herhangi bir
sebeple boşalması halinde, sektörler konseyinin ilk toplantısında boşalan üyelik için seçim yapılır.
(2) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Yönetim kurulu, ayda en az bir kez, en az (Değişik ibare:RG-
5/11/2022-32004) dokuz kişi ile toplanır. Yönetim kurulu toplantıları fiziksel veya elektronik ortamda
gerçekleştirilebilir. Yönetim kurulu toplantısı, tamamen elektronik ortamda yapılabileceği gibi bazı
üyelerin fiziken mevcut bulundukları bir toplant ıya bir kısım üyelerin elektronik ortamda katılması
yoluyla da icra edilebilir. TİM başkanı veya TİM başkan vekillerinden en az biri olmaksızın yönetim
kurulu toplantısı yapılamaz. TİM başkanının hazır bulunmadığı toplantılara başkan vekillerinden biri
başkanlık eder. Toplantılarda kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde başkanın,
başkanın bulunmadığı toplantılarda ise toplantıya başkanlık eden başkan vekilinin oy verdiği taraf
çoğunluğu sağlamış olur. Toplantıya katılımın kısmen veya ta mamen elektronik ortamda olması
halinde yönetim kurulu toplantı katılım ve karar yeter sayısına ilişkin hükümler aynen uygulanır.
(3) (Değişik:RG-1/6/2023-32208) TİM veya ihracatçı birlikleri tarafından yapılan
görevlendirmeler, bir faaliyet yılında iki defadan fazla olmamak kaydıyla kendisinin doktor raporu ile
tevsik edilen sağlık mazeretleri ile eşi, çocuğu, annesi, babası veya kardeşinin vefatı halleri haricinde,
art arda üç defa veya bir faaliyet yıl ı içinde toplam beş defa yönetim kurulu toplantısına katılmayan
üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Genel Sekreter, üyelerin toplantıya iştirakini izleyip bu madde
çerçevesinde gerekli işlemleri yerine getirmekle yükümlüdür. Yönetim kurulu
toplantılarında vekaleten oy kullanılamaz.
(4) Yönetim Kurulu toplantılarına Genel Sekreter veya vekili iştirak eder, ancak Genel Sekreter
veya vekilinin oy hakkı yoktur.
(5) TİM yönetim kurulu toplantılarına katılan TİM başkanı hariç üyelerin yol ve konaklama
masrafları, yönetim kurulu üyesi oldukları birliklerin bütçelerinden karşılanır.
MADDE 40 – (1) Yönetim kurulunun görevleri şunlardır:
a) İhracatın geliştirilmesine yönelik genel ve sektörel çalışmalar yapmak, raporlar hazırlamak,
görüş ve önerilerde bulunmak, birlikler ve sektörler arasında temas ve koordinasyonu sağlamak,
b) Hizmetin gerektirdiği taşınmaz alım, satım ve kiralanmasına yönelik olarak karar almak ve
(Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık onayını müteakip uygulamaya koymak,
c) (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık onayını almak suretiyle yurt dışında ticaret
merkezleri kurulması, kurulmuş olanlara ortak olunması yönünde karar almak ve uygulamak,
ç) Bütçeyi hazırlamak ve genel kurul t arafından kabul edilen bütçeyi uygulamak, genel kurula
sunulmak üzere yıllık faaliyet raporunu hazırlamak, genel kurulda alınan kararlar doğrultusunda
çalışmalar yapmak, gelirler bakımından birliklerin koordinasyonunu sağlamak,
d) (Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) Türkiye İhracatçılar Meclisi ve İhracatçı Birlikleri İnsan
Kaynakları Yönetmeliği çerçevesinde kadro tespit çalışmalarında bulunmak,
e) Olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarının gündemini hazırlamak ve üyeleri toplantıya
çağırmak,
f) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlığın olumlu
görüşünü almak kaydıyla, genel sekreter ve yardımcılarını atamak.
MADDE 41 – (1) (Değişik:RG-12/6/2020-31153) Yönetim kurulunun, sayfaları müteselsil olarak
numaralanmış ve noter tasdikli bir karar defteri bulunur. Alınan kararlar toplantı raportörü tarafından
karar numarası, tarih ve saat belirtilmek suretiyle deftere geçirilerek, genel sekreter dahil toplantıda
hazır bulunan üyelere toplantıyı terk etmeden imzalattı rılır. Bu mümkün olmadığı takdirde, imza
işlemleri en geç bir sonraki toplantıya kadar tamamlanır. Toplantıya katılımın kısmen veya tamamen
elektronik ortamda olması halinde karar elektronik imza ile imzalatılır.
(2) Toplantıdaki görüşmelere ait muhalefet şerhlerini de ihtiva eden tutanaklar ise bilahare
imzaya hazır hale getirilerek imza işlemleri bir sonraki toplantıya kadar tamamlanarak tutanağın aslı
defterin ilgili sayfasına eklenir.
(3) Karar defterine ayrıca toplantıya katılmayan üyelerin isimleri i le mazeretlerinin kabul edilip
edilmediği de yazılır.
(4) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(7) Yönetim kurulu toplantısına katıldığı halde, Genel Sekreterlik
tarafından yapılan bildirime rağmen yönetim kurulu kararını imzalamayan üye toplantıya katılmamış
sayılır.
(5) Bu madde hükmü, sektörler konseyi için de geçerlidir.
MADDE 42 – (1) TİM başkanı, sektörler konseyinin asil üyelerinden aday olanlar veya aday
gösterilenler arasından TİM genel kurulu tarafından dört yıl için gizli oy ile seçilir. Başkan ada ylarının
aldıkları oyların eşit olması halinde TİM başkanı, seçim sandık kurulu tarafından çekilen kura ile
belirlenir. Seçim sonuçlarına ilişkin tutanak seçim sandık kurulu tarafından imzalanmasını müteakip
TİM tarafından (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığa gönderilir.
(2) (Ek:RG-5/11/2022-32004)(8) TİM başkanlığına Birlik yönetim kurulu başkanlarından birinin
seçilmesi durumunda, TİM başkanının Birlik yönetim kurulu başkanlığı sona erer. TİM başkanlık
seçiminin kesinleşmesini müteakip on beş g ün içinde ilgili Birlik yönetim kurulu tarafından yönetim
kurulu (Değişik ibare:RG -1/6/2023-32208) üyelerinden biri Birlik yönetim kurulu başkanı olarak
seçilir.
(3) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) TİM başkanı aynı zamanda sektörler konseyinin ve yönetim
kurulunun başkanıdır. TİM başkanının temsil ettiği sektörün sektörler konseyi yedek üyesi, başkanlık
seçimi sonrası asil üye sıfatı kazanır.
(4) TİM başkanının yönetim kurulu üyeliğinin düşmesi veya herhangi bir nedenle başkanlığın
boşalması halinde, (Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) yönetim kurulu on beş gün içinde
toplanarak, yapılacak ilk seçimli genel kurula kadar görev yapmak üzere başkan vekillerinden birini
TİM başkanı olarak seçer.
MADDE 43 – (1) Denetim kuruluna, TİM’in f aaliyetlerini ve hesaplarını denetlemek amacıyla,
genel kurul delegeleri arasından dört yıl süre için üç asil ve üç yedek üye seçilir.
(2) (Değişik:RG-1/6/2023-32208) İki faaliyet yılında iki defadan fazla alınmamak kaydıyla
kendisinin doktor raporu ile tevsik edilen sağlık mazeretleri ile eşi, çocuğu, annesi, babası veya
kardeşinin vefatı halleri haricinde, art arda üç defa veya her halükarda iki faaliyet yılı içinde toplam
beş defa denetim raporunda imzası bulunmayan üyenin üyeliği kendiliğinden sona erer. Denetim
kurulu asil üyeliğinin herhangi bir nedenle boşalması halinde, yerine ilk sıradaki yedek üye geçer.
(3) Denetim kurulu üyelerinin Kanun çerçevesinde birliğin denetimine ilişkin işlemlerle ilgili
isteyecekleri her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek, gerektiğinde kopyasını vermek ve gerekli ortamı
sağlamakla genel sekreter ve yönetim kurulu yükümlüdür.
(4) Denetim kurulunun görevleri şunlardır:
a) Mevzuat ve genel kurul kararları ç erçevesinde TİM’in hesap, işlem ve faaliyetlerini devamlı
ve düzenli bir şekilde denetleyip üç aylık raporlar yayımlamak,
b) Genel kurul toplantıları için denetim raporları hazırlamak.
(5) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Denetim kurulu üyeleri, yönetim kurulu başk anının daveti
üzerine yönetim kurulu toplantılarına; Bakanlık, TİM ve İhracatçı Birliklerinin daveti üzerine sektörel
ve/veya istişari nitelikteki toplantılara iştirak edebilir.
(6) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Denetim kurulu üyelerine icra görevi verilemez.
(7) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Denetim kurulu üyelerinin görev nedeniyle ve beşinci fıkra
kapsamında yapacakları seyahatlere ilişkin masraflar konusunda, 22 nci maddenin beşinci fıkrası
hükümleri uygulanır.
MADDE 44 – (1) Genel sekreterlik, bir genel sekreter ve beşten fazla olmamak üzere genel
sekreter yardımcısı ile TİM personelinden oluşur.
(2) TİM genel sekreteri ve yardımcısı olarak atanabilmek için,
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Askerlik görevini tamamlamış veya bu görevden muaf olmak,
c) Kamu haklarından yoksun bulunmamak,
ç) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen
bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anaya sal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar
ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimi n ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçlarından mahkum
olmamak,
d) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl
sağlığı sorunu bulunmamak,
e) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Üniversitelerin dört yıllık eğitim veren fakülte veya
yüksekokullarından ya da bunlara denkliği Yüksek Öğretim Kurulu tarafından onaylanmış yabancı
fakülte veya yüksekokullardan mezun olmak.
f) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az (C)
seviyesinde olmak üzere veya dil yeterliği bakımından bunlara denkliği ÖSYM tarafından kabul edilen
ve uluslararası geçerliliği bulunan bir belgeye sahip olmak,
g) (Değişik:RG-11/10/2011-28081) Genel Sekreterliklerde veya ekonomi, finans, yatırım, dış
ticaret, uluslararası ilişkiler ve tanıtım alanları ile Birliklerin faaliyet gösterdiği alanlardaki kamu
kurumları ve/veya özel kuruluşlarda; genel sekreterlik için en az yedi yıl, genel sekreter yardımcıları
için en az beş yıl çalışmış olmak,
şartları aranır.
(3) Genel sekreter, TİM’in işlerinin sevk ve idaresi ile koordinasyonla görevli ve yetkili amirdir.
Genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları, (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlığın
olumlu görüşü alınmak kaydıyla yönetim kurulu tarafından atanır. (Mülga cümle :RG-9/3/2024-
32484)
(4) Genel sekreter, (Değişik ibare:RG -5/11/2022-32004) mevzuat, Bakanlık talimatları, genel
kurul veya yönetim kurulu tarafından kendisine verilen görev ve yetkilerini veya bunların bir kısmını
yardımcılarına veya birim amirlerine devredebilir. Görevli veya izinli olduğu süre için yardımcılarından
birini, genel sekreter yardımcısının bulunmadığı hallerde ise birim amirlerinden birini vekil tayin eder.
(5) Genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarının görevden alınmaları, atanmaların da
uygulanan usul ve esaslara göre yapılır.
(6) Genel Sekreterin görevleri şunlardır:
a) TİM’in işlerinin yürütülmesini sağlamak,
b) Genel Kurulun zamanında toplanabilmesi için her türlü hazırlıkları yapmak, genel kurul
gündeminin yönetim kurulu tarafında n düzenlenebilmesi için gerekli hazırlık ve çalışmaları yaparak,
duyurunun bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak yapılmasını
sağlamak,
c) TİM’in seçimle işbaşına gelen organlarının toplantılarının gerçekleştirilebilmes i için gerekli
her türlü hazırlıkları yapmak,
ç) Genel Kurulda alınan kararların gereğinin yerine getirilmesini sağlamak,
d) Yönetim Kurulu ve sektörler konseyi toplantılarının gündemini başkan veya vekili ile birlikte
hazırlamak, gündemi toplantı tarihinden önce üyelere göndermek,
e) Yönetim Kurulu ve sektörler konseyinde alınan kararları takip etmek ve sonuçlandırmak ve
kararların gereğinin zamanında yerine getirilmesini sağlamak,
f) Genel Kurula su nulmak üzere TİM’in bir yıllık faaliyeti hakkında yönetim kurulunca
hazırlanacak raporun zamanında tanzimi için gerekli her türlü tedbiri almak,
g) Kamu kurumlarınca bilgi istenilen konularda gerekli çalışmaları yapmak, kamu kurumlarına
verilecek bilgi hakkında gerektiğinde TİM başkanı veya vekilinin onayını alarak gereğini yerine
getirmek,
ğ) Yıllık gelir ve gider bütçesine ilişkin çalışma yaparak, yönetim kuruluna sunmak,
h) Her ay yönetim kuruluna, aylık gelirler, harcamal ar ve finansal işlemler hakkında bilgi
sunmak, bütçe dönemi sonunda aktif ve pasif hesaplarını izah eden bilanço ve bilanço döneminde
gelir ve gider tabloları ile izahnameleri yönetim kurulunun onayına sunmak,
ı) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Genel Sekreter lik personelinin disiplin amiri sıfatıyla, her
kademedeki personeli denetlemek; mevzuat ve yönetim kurulu tarafından verilen görevleri Genel
Sekreterlik bünyesinde kurulmuş bulunan birimler vasıtasıyla yerine getirmek,
i) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Personelin verimli şekilde çalışabilmesi için gerekli her türlü
tedbiri almak, mesai saatlerinde görevleri başında bulunmalarını denetlemek, personel servisince
personel özlük dosyalarının usulüne göre düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak,
j) TİM’in hizmetle rinin yerine getirilmesi için satın alınacak veya yaptırılacak iş ve hizmetlerle
ilgili her türlü araç ve gerecin mevzuata uygun olarak teminini, yaptırılmasını, demirbaş ve ayniyat
kayıtlarının düzenlenmesini ve saklanmasını sağlamak,
k) Mevzuatın uygulan masında, birliklerin TİM’e intikal ettirecekleri tereddütlerin giderilmesi
için gerekli çalışmaları yapmak ve yönetim kurulunu bilgilendirmek,
l) Kanun, yönetmelik ve tebliğ hükümleri ile bu mevzuat çerçevesinde (Ek ibare:RG-5/11/2022-
32004) Bakanlıkça verilecek talimatların ve alınan kararların uygulanmasını sağlamak,
m) TİM’in her türlü evrak ve belgelerinin, gerekli süreler boyunca muhafaza edilmesini
sağlamak,
n) TİM’in, (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık ve birlikler ile gerekli
koordinasyonunu sağlamak.
(7) (Ek:RG-5/11/2022-32004) Genel Sekretere kanun ve sair mevzuat ile Bakanlığın yazılı
talimatlarına aykırı görev ve talimat verilemez. Bu fıkranın uygulanmasında tereddüt hasıl olması
halinde Kanunun 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Seçimler ve Mali Hükümler
MADDE 45 – (1) Birlik ve TİM genel kurulu tarafından yapılacak seçimler gizli oy ve açık tasnif
esasına göre yargı gözetiminde yapılır.
(2) (Değişik:RG-30/12/2017-30286 Mükerrer ) Olağan seçimli genel kurullarda genel
sekreterlik, 8 inci maddede belirtilen şartları yerine getiren üyeler ile bu üyelerin borç durumlarını ve
19 uncu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen şartlar uyarınca birlik yönetim kuruluna
seçilebilme durumlarını, Birlik merkezinde ve internet yolu ile en geç (Değişik ibare:RG-5/11/2022-
32004) 15 Şubat tarihinde ilan eder. Liste, genel kurulun ilan tarihinden itibaren üç gün daha
yayınlanmaya devam eder. Kuruluş genel kurulu ve olağanüstü seçimli genel kurullarda bu liste genel
kurulun ilan tarihinden itibaren en az üç gün süreyle ilan edilir. İlan süresi içerisinde listeye yapılacak
itirazlar genel sekreterlikçe incelenir ve en geç iki gün içinde sonuçlandırılır. Seçim yapılacak genel
kurul toplantısından en az on beş gün önce, seçimler için belirlenen liste, toplantının gündemi, yeri,
günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazı
ile birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanı ol an hâkime verilir. Bir yerde birden fazla
ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde görevli hâkim, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. Toplantı
tarihleri, gündemde yer alan diğer konular göz önünde bulundurularak görüşmelerin bitimine göre
seçimlerin ilçe seçim kurulu başkanının gözetiminde yapılması sağlanır.
(3) Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları
tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üyeleri belirleyen liste ile diğer hususları üç gün içinde
onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar ilgili birlik veya TİM’in ilan yerlerinde
asılmak sureti ile üç gün süre ile ilan edilir.
(4) İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde
kesin olarak karara bağlanır.
(5) Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar onaylanarak ilgili birlik veya
TİM’e gönderilir.
(6) (Değişik:RG-15/6/2012-28324) Hâkim, kamu görevlileri veya aday olmayan genel kurul
üyeleri arasından bir ba şkan ile iki üyeden oluşan seçim sandık kurulunu atar. Aynı şekilde ayrıca üç
yedek üye de belirlenir. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık
eder.
(7) Seçim sandık kurulu, seçimlerin kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve
oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam
eder. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim k urulundan sağlanır. Sandıkların konacağı
yerler hâkim tarafından belirlenir.
(8) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) İhtiyaç halinde aynı organın seçimi için birden fazla sandık
kullanılabilir. Seçimlere geçilmeden önce yönetim kurulu başkan adayları tarafından a day listeleri
divana sunulur, adaylar ilan edilir, divan başkanı tarafından organlara başka aday liste olup olmadığı
sorulur ve varsa ilave edilir. Seçilme yeterliğini haiz olup salonda bulunmayan üyeler aday
gösterilebilir. Aday olmayan veya aday gösteril meyenlere verilen oylar geçersiz sayılır. Hazirun
listesinde yer almayan üyeler, birliğin yönetim kurulu başkanlığına, yönetim kurulu üyeliğine, denetim
kurulu üyeliğine ve TİM delegeliğine aday olamazlar ve gösterilemezler. Tüzel kişilerin aday
gösterilmesi halinde, listelerde tüzel kişilerin unvanlarına yer verilir, tüzel kişilerin gerçek kişi
temsilcilerinin adı yazılmaz. Liste harici münferiden aday olunamaz.
(9) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Birliklerde, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin
seçimleri, aynı oy pusulası kullanılarak gerçekleştirilir. Oy pusulasında, en üste başkan adayı, daha
sonra sırayla yönetim kurulu asil üye adayları, yönetim kurulu yedek üye adayları, denetim kurulu asil
üye adayları ve son olarak denetim kurulu yedek üye aday ları liste halinde alt alta yazılır. Başkan
adayının başkan adayı olduğu, diğer adayların ise asil veya yedek aday oldukları pusulada açıkça
belirtilir.
(10) Birlikleri TİM genel kurulunda temsil edecek delegelerin seçiminde kullanılacak oy
pusulasında, önce asil adaylar, sonra yedek adaylar tek liste halinde alt alta yazılır. Birliğin, Sektörler
Konseyi seçiminde oy kullanmaya yetkili olacak delege sayısı ile TİM başkanlığı seçimi ve diğer
konularda oy kullanmaya yetkili olacak delege sayısının farklı oldu ğu hallerde, Sektörler Konseyi
seçiminde oy kullanamayacak adaylar pusula üzerinde açıkça belirtilir.
(11) TİM denetim kurulu seçimi, önce asil adayların, sonra yedek adayların alt alta yazılı olduğu
oy pusulası kullanılarak gerçekleştirilir.
(12) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Oy verme işlemi, daha önce ilan edilmiş olan saatte sona
erdirilir. Ancak, hazirun cetvelinde bulunan tüm üyelerin oylarını kullandığının tespiti halinde oy
verme işlemi, daha önce ilan edilen saatten önce hakim tarafından bitirilebilir. Seçim sonunda sandık,
seçim sandık kurulu üyeleri tarafından oy verme yerinde bulunanların gözü önünde açılır ve çıkan
zarflar sayılarak tutanağa yazılır.
(13) Sandıktan çıkan bütün zarflar tek tek kontrol edilir. Başka bir organın seçimine ait olduğu
tespit edilen, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunmayan veya üzerinde herhangi bir işaret, imza
veya hüviyet taşıyan zarflar geçersiz sayılarak ayrılır. Kalan zarfların sayısı, oy veren seçmen sayısıyla
karşılaştırılır. Zarfların sayısı, oy veren seçmen sayısından fazla çıktığı takdirde, seçim sandık kurulu
başkanı, kalan zarflar arasından fazlayı karşılayacak sayıda zarfı rastgele çekerek ayırır. Ayrılan
zarfların sayısı tutanağa geçirilir ve bu zarflar açılmadan derhal yakılmak suretiyle imha edilir. Bundan
sonra geçerli zarflar sayılarak sandığa konulur ve ara verilmeksizin oy tasnifine başlanır.
(14) Oyların sayımı ve dökümü aralıksız devam eder. Yapılacak itirazlar sayımı durdurmaz.
(15) Tasnif işinin tertibi ve idaresi seçim sandık kurulu başkanına veya onun bulunmaması
halinde görevlendireceği sandık kurulu üyesine aittir. Tasnif neticesinde oy pusulalarının zarf sayısına
uygunluğu kontrol edilir ve keyfiyet tutanağa geçirilir.
(16) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Aday listelerinin aldıkları oylar belirlendikten sonra, listeler
en yüksek oy alandan aşağıya doğru sıralanır ve en yüksek oy alan liste seçilmiş sayılır.
(17) (Mülga:RG-5/11/2022-32004)
(18) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Listelerin eşit sayıda oy alması durumunda seçim sandık
kurulu başkanı tarafından kura çekilerek sıralama yapılır.
(19) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Aday listelerinin sıralanması bu suretle ayrı ayrı belirlenir
ve tutanağa asil ve yedek üyelerin adları liste halinde yazılır.
(20) Oy pusulalarının tasnifinde uygulanacak esaslar şunlardır;
a) Seçim sandık kurulunca verilen mühürlü zarftan başka zarfa konulmuş pusulalar geçersiz
sayılır.
b) Seçmenlerin adını, soyadını, imzasını, siyasi hüviyetini veya oyunu belli edec ek herhangi bir
kayıt, alamet, ibare veya işaret taşıyan zarfların içindeki pusulalar ile yine seçmenlerin adını, soyadını,
imzasını veya siyasi hüviyetini belli edecek herhangi bir kayıt, alamet, ibare veya işaret taşıyan
pusulalar geçersiz sayılır.
c) O kunabilen ve seçilme yeterliliğini haiz olanlara verilenler hariç, ihtiva ettikleri adlardan
hiçbirisi sandık kurulunca okunmayan oy pusulaları geçersiz sayılır.
ç) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Aynı zarftan çıkan farklı aday listeleri içeren birden fazla o y
pusulası çıkması halinde, pusulaların tamamı geçersiz sayılır.
d) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Bir zarftan aynı aday listeleri taşıyan birden fazla oy pusulası
çıkması halinde bunların bir tanesi geçerli sayılır, diğerleri imha edilir.
e) (Değişik:RG-5/11/2022-32004) Oy pusulalarında yer alan listeler üzerinde aday ekleme,
silme, çizme işlemleri dikkate alınmaz, ancak pusula geçerli sayılır.
f) (Mülga:RG-5/11/2022-32004)
(21) Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları beş nüsha düzenlenecek tutanakla tespit edilip
seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. İmzalanacak nüshalar sandık kurulunun
gözetiminde fotokopi ile çoğaltılabileceği gibi bilgisayar yazıcısından çıktı almak suretiyle de elde
edilebilir.
(22) Seçim sonuç tutanaklarında aşağıdaki hususların yer alması zorunludur:
a) Seçimlerin yapıldığı tarih ve gün,
b) Oy sandığının seçim sandık kurulu üyeleri ve seçim yerinde hazır bulunanlar huzurunda
alenen açıldığı saat ve dakika,
c) Listede yazılı olan üye-delege sayısı ile oy kullanan üye-delege sayısı,
ç) Sandıktan çıkan zarf sayısı, geçersiz zarf sayısı ve ikisi arasındaki farkın oy vermiş olan seçmen
sayısıyla karşılaştırılması sonucu, zarf sayısı fazla çıkmış ise fazla zarf sayısının adedi ile geçersiz ve
fazla zarfların imha edildiği hususu,
d) Geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı ile oy pusulalarının kaç adedinin hangi sebeplerden
dolayı geçersiz sayıldığı; itiraz edilmiş ve fakat geçerli sayılmış oy pusulalarının adedi,
e) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Asil ve yedek üye adaylarının; tüzel kişiler için unvanı, gerçek
kişiler için ad ve soyadı ile organlara asil ve yedek üye olarak seçilen gerçek kişi üyelerin adları
soyadları ve oy sayıları, tüzel kişi üyelerin unvanları ve oy sayıları,
(23) Birden fazla sandık bulunması halinde tutanaklar, hâkim tarafından birleştirilir.
Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan
oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu
başkanlığına tevdi edilir.
(24) (Değişik ibare:RG-5/11/2022-32004) Aday listelerinin aldıkları oyların eşit olması halinde
kuraya başvurulur.
(25) Seçimin devamı sırasında yapılan işlem ler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki
gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak
karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hâkim
yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder ve ilgili birlik ile TİM’e bildirir.
(26) Listede adı yazılı olmayan üye oy kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğinin ve bu
Yönetmeliğe göre üyeleri (Değişik ibare:RG -19/6/2021-31516) temsile yetkili olduklarını n ispat
edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra, seçim sandık kurulunun
huzurunda sandığa atılmak suretiyle kullanılır. Seçmenlerin oy pusulalarını gizli olarak yazmaları veya
hazır ve basılı oy pusulalarını zarfa koymala rı için, kendilerine kapalı oy verme yeri gösterilir. Oy
pusulalarının bu kapalı yerde zarfa konulması zorunludur. Oylar, organlara göre birlikte veya ayrı ayrı,
her şekilde düzenlenen oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme
sırasında sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarfa konulması suretiyle kullanılır. Bunların
dışındaki zarflara konulan oylar geçersizdir. Seçmenin oy hakkını sınırlayıcı hiçbir tedbir alınamayacağı
gibi, mükellefiyet de yüklenemez. Bir seçmen kapal ı oy yerinden dışarı çıkmadıkça hiç kimse oraya
giremez. Zarfı alan üye -delege kapalı oy verme yerine gider ve oyunu zarfa koyar. Kapalı oy verme
yerine girmeyen veya zarfı alıp oy vermeyen, ya da açıkta veya zarfa koyacağı oy pusulasını alenen
göstererek oy kullanmak isteyen seçmenden zarf seçim sandık kurulunca geri alınır, bu kişiye oy
kullandırılmaz, durum tutanakla zabıt altına alınır.
(27) Hâkim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama
tespit etmesi halinde; bu tespite konu olan organla sınırlı olmak üzere seçimlerin iptaline karar
verebilir. Bu takdirde, süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin yenileneceği günü
tespit ederek ilgili birlik veya TİM’e bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim ya pılır ve seçim işlemleri bu
madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
(28) İlçe seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim sandık kurulu başkanı ile üyelerine, 298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda b elirtilen esaslara göre ücret
ödenir. Bu ücret ve diğer seçim giderleri, ilgili birlik veya TİM bütçesinden karşılanır.
(29) Hakim, seçimler esnasında Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülmeyen durumları, Anayasa,
Kanun ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan tedbirleri alarak sonuçlandırmaya yetkilidir.
(30) Seçimler sırasında sandık kurulu başkanı ve üyelerine karşı işlenen suçlar kamu görevlisine
karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
MADDE 46 – (1) Birliklerin gelirleri şunlardır:
a) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Giriş aidatı: Birlik genel kurulu tarafından belirlenir ve
Bakanlığın onayından sonra kesinleşir. Giriş aidatı, üyeliğe giriş esnasında tahsil edilir. Giriş aidatı, mal
ihracatında on altı yaşından büyükler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde
ellisinden, hizmet ihracatında on altı yaşından büyükler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarı
ile bu tutarın (Değişik ibare:RG -18/2/2022-31754) yirmi katı arasında belirlenen tutardan fazla
olamaz. Giriş aidatının alındığı yıl ayrıca yıllık aidat alınmaz.
b) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Yıllık aidat: Birlik genel kurulu tarafından belirlenir ve
Bakanlığın onayından sonra kesinleşir. Yıllık aidat, mal ihracatında on altı yaşından büyükler için
uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde ellisinden, hizmet ihracatında on altı yaşından
büyükler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarı ile bu tutarın (Değişik ibare:RG -18/2/2022-
31754) yirmi katı arasında belirlenen tutardan fazla olamaz. Yıllık aida t, cari yıl gerçekleştirilen ilk
ihracata ilişkin nispi ödeme ile birlikte veya birlikten alınacak hizmetlere ilişkin ilk başvuruda veya
üyenin birlik genel kuruluna iştirak etmek üzere başvurusunda tahsil edilir. (Değişik cümle:RG -
18/2/2022-31754) Ancak, hizmet ihracatçıları birliklerinde yıllık aidat her yılbaşında tahakkuk eder ve
Şubat ayı sonuna kadar tahsil edilir. (Ek cümleler:RG-18/2/2022-31754) Yıllık aidatlarını zamanında
ödemeyen hizmet ihracatçılarının üyelikleri her yıl Aralık ayı sonunda askıy a alınır, durum üyeye
tebliğ edilir ve devam eden yıllar için yıllık aidat tahakkuk ettirilmez. Üyeliği askıda olanlar, başka
birliklere üye olamazlar ve üyelere tanınmış olan haklardan ve birliklerin hizmetlerinden
yararlanamazlar. Üyenin talebi üzerine, cari yıl ve önceki aidat borcu tahsil edilerek üyelik aktif hale
getirilir.
c) (Değişik:RG-15/4/2018-30392) Nispi ödeme: İhracat işlemleri üzerinden FOB bedelin binde
birine kadar, ilgili birliğin genel kurul kararıyla ve Bakanlık onayıyla belirlenen orand a, işlem
günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle tahsil
olunur. Aynı ürün için tahsil edilen nispi ödeme farklı oranlarda olamaz. Bu konuda birlikler arasında
yeknesaklığın sağlanmasını teminen nispi ödem e oranının eşitlenmesine, ilgili sektör kurulunun
görüşü alınarak TİM’in teklifi üzerine Bakanlık yetkilidir.
ç) Diğer gelirler: Üye firmalardan tahsil edilecek diğer gelirler, (Değişik ibare:RG -5/11/2022-
32004) birliklerin önerisi üzerine TİM yönetim kur ulunun kararı ve (Değişik ibare:RG -11/10/2011-
28081) Bakanlığın onayından sonra kesinleşir. Bunun dışındaki diğer gelirler ise doğrudan birlik
tarafından gelir kaydedilir.
(2) (Değişik:RG-4/3/2010-27511) Birlikler, başka birliklerin üyelerinin de ihracatla ilgili
işlemlerini yapmakla yükümlüdür.
(a) (Değişik:RG-24/3/2018-30370) Birlik tarafından kendi üyesinin ihracatla ilgili işlemi
yapıldığında,
1) İhraç eşyası birliğin iştigal sahasında ise, tahsil edilen nispi ödemenin tamamı bu birlik
tarafından alınır.
2) İhraç eşyası birliğin iştigal sahası dışında ise, tahsil edilen nispi ödemenin % 20’si bu birlik
tarafından lınır; % 80’i ise bu fıkranın (c) bendi kapsamında ilgili birliğe takip eden ayın sonuna kadar
gönderilir.
b) (Değişik:RG-24/3/2018-30370) Birlik tarafından başka bir birliğin üyesinin ihracatla ilgili
işlemi yapıldığında,
1) İhraç eşyası işlemi yapan birliğin iştigal sahasında ise, tahsil edilen nispi ödemenin % 20’si bu
birlik tarafından alınır; % 80’i ise bu fıkranın (c) bendi kapsamında ilgil i birliğe takip eden ayın sonuna
kadar gönderilir.
2) İhraç eşyası işlemi yapan birliğin iştigal sahası dışında ise, tahsil edilen nispi ödemenin
tamamı bu fıkranın (c) bendi kapsamında ilgili birliğe takip eden ayın sonuna kadar gönderilir.
c) (Ek:RG-24/3/2018-30370) Bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca tahsil edilen nispi
ödemeden işlemi yapan birlik tarafından alınan kısım haricindeki meblağ; ihracatçının üyesi olduğu ve
iştigal sahasında o ihraç eşyasını barındıran birliğe; bu şekilde bir den fazla birlik olması durumunda,
bu birliklerden ihracatçının ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresine en yakın birliğe; bu şekilde bir
birlik olmaması durumunda, (Mülga ibare :RG-9/3/2024-32484) iştigal sahasında o ihraç eşyasını
barındıran birliklerden, ihracatçının ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresine en yakın olanına takip
eden ayın sonuna kadar gönderilir. Bu fıkra kapsamında, diğer birliklere gönderilmesi gereken
tutarların zamanında gönderilmemesi halinde, muacceliyet tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır.
(3) (Mülga:RG-4/3/2010-27511)
(4) (Mülga:RG-4/3/2010-27511)
(5) İhracatın kısmen veya tamamen gerçekleşmemesi halinde, bu durumlarını belgelendirmek
kaydıyla ve aidat makbuzu tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat edilmesi halinde, nispi ödeme
ve ek nispi ödemenin, gerçekleşmeyen ihracata tekabül eden bölümü üye firmaya iade edilir.
(6) Giriş aidatı, yıllık aidat, nispi ödeme ile diğer gelirlerin süresinde ödenmemesi halinde, 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirlenen oranda gecikme zammı tahakkuk
ettirilerek, birlik yönetim kurulu tarafından verilen kararı müteakip icra daireleri aracılığı ile tahsil
edilir. Tahsil zamanaşımı süresi beş yıldır.
(7) TİM’in gelirleri, birliklerin bir önceki takvim yılı itibariyle elde etmiş oldukları gelirlerin yüzde
sekizi oranındaki katkı paylarından oluşur. Birliklerin katkı payları Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit
taksitte TİM hesaplarına aktarılır. (Ek cümle:RG -18/11/2014-29179) Söz konusu tutarlara , TİM’e
vadesinde aktarılmaması durumunda, muacceliyet tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır.
MADDE 47 – (1) TİM ve birlik bütçeleri, yönetim kurulu tarafından yıllık olarak hazırlanır ve
genel kurul tarafından karara bağlanır. TİM ve birliklerin hesap yılı takvim yılıdır.
(2) Birlik bütçe gelirleri; birliğin o yılki çalışma programı, iştigal sahasına giren maddelerin ihraç
imkânları ve muhtemel ihraç değerleri, üye adedi gibi unsurlar dikkate alınarak hesaplanır.
(3) Birlik bütçe giderleri, geçmiş dönemdeki bütçe uygulamaları ve yeni dönem ile ilgili faaliyet
programı göz önünde tutularak, yıl içinde fasıllar arasında mümkün mertebe aktarmaya gerek
göstermeyecek şekilde belirlenir. Gerektiğinde bütçe içi ödenek aktarmaları yapmaya yönetim kurulu
tarafından genel sekreter yetkilendirilebilir.
(4) Birlik bütçe gelirleri ve bütçe giderleri, (Ek ibare:RG-9/3/2024-32484) denk, gelir fazlası
veya gider fazlası gösterilmek suretiyle hazırlanır.
(5) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Yeni bütçenin onaylanarak yürürlüğe girmesine kadar
geçecek sürede, TİM ve birlik işlerinin aksatılmadan yürütülmesini teminen, önceki yıl bütçesinden
gerçekleşen toplam giderin (Değişik ibare:RG-9/3/2024-32484) 3/4’ü oranında, personel giderlerine
öncelik vermek suretiyle, harcama yapılabilir.
(6) Genel sekreterliğin birden fazla birliğe hizmet verdiği hallerde, ortak giderleri ve bu
giderlere her ihracatçı birliğinin imkânları oranında katılma paylarını tespit etmek amacı ile yapılacak
toplantılara, birliklerin yönetim kurulu başkanları veya yardımcıları ile genel sekreter katılır. Bu
toplantılarda alınan kararlar genel sekreterlik bünyesindeki tüm birlikler için bağlayıcıdır.
(7) Bütçeden ödeme; bütçede ödeneğin bulunması kaydıyla yönetim kurulu başkanı veya
yetkilendireceği yardımcısı/başkanvekili ile genel sekreter veya muhasip üyeden birinin ortak imzası
ile yapılır.
(8) Birliklerin mal ve hizmet alımları için TİM’in görüşü ve (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081)
Bakanlık onayı ile çerçevesi ve limiti her yılın Aralık ayında belirlenen tut arda birliklere harcama
yetkisi verilebilir.
(9) TİM’in mal ve hizmet alımları için (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık onayı ile
çerçevesi ve limiti her yılın Aralık ayında belirlenen tutarda TİM’e harcama yetkisi verilebilir.
(10) Birliklerin yapacakları yönetim giderleri bütçesinde öngörülmeyen harcamalar, TİM
tarafından değerlendirilerek (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlığın onayına sunulur. TİM
tarafından yapılacak yönetim giderleri bütçesinde öngörülmeyen harcamalar ise doğrudan (Değişik
ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık tarafından sonuçlandırılır.
(11) Birlik yönetim kurulunca yapılan ek ödenek talepleri, TİM yönetim kurulu tarafından
değerlendirilerek (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlığa sunulur, TİM yönetim kurulunca
yapılan ek ödenek talepleri ise doğrudan (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık tarafından
sonuçlandırılır.
(12) (Değişik:RG-14/4/2011-27905) Yedek akçe, hesap yılı sonunda, öncelikle bir sonraki yıl için
ödenecek yasal katılımlar olmak üzere ve ilgil i mevzuat uyarınca personelin kıdem tazminatları
karşılığı ayrıldıktan sonra ortaya çıkan gelir fazlasından oluşur. Birlik yönetim kurulunca yedek
akçeden yapılacak her türlü harcama talepleri, TİM yönetim kurulu tarafından değerlendirilerek
(Değişik ibare :RG-11/10/2011-28081) Bakanlık tarafından sonuçlandırılır. TİM yönetim kurulunca
yedek akçeden yapılacak her türlü harcama talepleri ise doğrudan (Değişik ibare:RG -11/10/2011-
28081) Bakanlık tarafından sonuçlandırılır.
MADDE 48 – (1) Birlikler tarafından, İhracatçı Birlikleri Müşterek Hesabına, bir önceki yılın birlik
gelirlerinden ayrılacak yüzde sekiz oranındaki paylar aktarılır. Söz konusu birlik payları, takip eden
yılın Ocak ve Temmuz ayları içerisinde iki eşit taksitte Hesaba yatırılır.
(2) Müşterek Hesap, TİM tarafından açılacak ayrı bir hesapta tutulur ve sekretaryası bir birlik
tarafından yürütülür. Bu hesaba ilişkin işlemler açılacak avans hesabından söz konusu birlik tarafından
yapılır.
(3) Dış ticaret hizmet leri ve altyapısının geliştirilmesi ve yürütülebilmesini teminen oluşturulan
İhracatçı Birlikleri Müşterek Hesabından aşağıdaki giderler karşılanır.
a) Mevcut ve kurulacak birlikleri desteklemeye yönelik giderler,
b) Birliklerarası hizmet standardını sağ lamak ve birliklerce verilen hizmetin geliştirilmesi için
verilecek katkılar,
c) Ortak hizmet verecek taşınmaz almak, yaptırmak veya kiralamaya yönelik giderler ile
müşterek hesaba borcu olmamak kaydıyla, birlikler tarafından satın alınacak, kiralanacak, yaptırılacak
veya tefriş edilecek taşınmazlara ilişkin giderler,
ç) İhracata dönük faaliyetlerde ortak hizmet verecek büro, vakıf, şirket, tesis ve işletmeler
kurmak, kurulmuş olanlara iştirak etmek ve bunlara ilişkin mal ve hizmet alımları dahil olmak üzere
yapılacak harcamalar,
d) Bilgi akışını, haberleşme ve ulaşımı sağlamak üzere ihtiyaç duyulan taşınır ve taşınmaz mal,
teçhizat ve hizmet alım giderleri,
e) Ortak yayın, araştırma, tanıtma ve eğitim faaliyet giderleri,
f) İ hraç ürünlerimizin pazarlanması ve tanıtılması amacıyla yürütülecek faaliyetlerin
gerçekleştirilmesi ile bu amaçla düzenlenecek fuar, ticaret ve alım heyetleri ile diğer faaliyet ve
programlara ilişkin giderleri ve bu amaçla görevlendirilenlere ilişkin giderler,
g) Dış ticaret hizmetleri ve altyapısının geliştirilmesi ve yürütülmesi için (Değişik ibare:RG -
11/10/2011-28081) Bakanlığın gerekebilecek hizmet ve idari giderler ile bu amaçla olabilecek temsil,
ağırlama ve diğer giderler ile bu çerçevede görevlendirilenlere ilişkin giderler,
ğ) (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık, TİM ve birlikler tarafından yürütülecek diğer
proje ve faaliyetlere ilişkin giderler,
h) Dış ticaretin geliştirilmesine ilişkin diğer giderler.
(4) Birliklerarası Ortak Fon kapsamında yapılması uygun görülen işlemler tamamlanıncaya kadar
devam ettirilir. Birliklerarası Ortak Fon bakiyesi, İhracatçı Birlikleri Müşterek Hesabına aktarılır ve bu
hesap kapsamında kullanılır. Diğer mevzuatta Birliklerarası Ortak Fona yapılan atıflar İhracatçı
Birlikleri Müşterek Hesabına yapılmış sayılır.
(5) İhracatçı Birlikleri Müşterek Hesabına olan borçların vadesinde ödenmemesi durumunda,
muacceliyet tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak geri alınır.
(6) İhracatçı Birlikleri Müşterek Hesabından harcamalar (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081)
Bakanlık onayı ile yapılır ve bu Hesaba ilişkin diğer hususlar (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081)
Bakanlık tarafından belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 49 – (1) Kanunun 11 inci maddesi çerçevesinde, dış ticaret ve yatırım olanaklarının
geliştirilmesi amacıyla, (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık koordinasyonunda konsey ve
kurullar kurmaya ve kurulmuş olanlara iştirak etmeye TİM Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu kapsamda
kurulacak konsey ve kurullarda yer alacak kişi ve kuruluşlar, (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081)
Bakanlık ile koordinasyon halinde TİM tarafından belirlenerek davet edilir. TİM tarafından oluşturulan
konsey ve kurulların faaliyetlerinden kaynaklanan giderler, kuruluşuna ilişkin TİM Yönetim Kurulu
Kararında belirtilmek koşuluyla, TİM’in bütçesinden karşılanır. İhtiyaç duyulması halinde konsey ve
kurulların giderleri için (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081) Bakanlık onayı ile İhracatçı Birlikleri
Müşterek Hesabından da kaynak aktarılabilir.
(2) Kanun’un 13 üncü maddesi çerçevesinde, TİM, (Değişik ibare:RG -11/10/2011-28081)
Bakanlık onayını almak suretiyle ticaret merkezleri kurabilir, kurulmuş olanlara iştirak edebilir. Ticaret
merkezlerinin kurulması ve işleyişine ilişkin usul ve esaslar yönerge ile belirlenir.
MADDE 50 – (1) TİM ve birlikler ile bunların kurduğu vakıf, şirket, işletmeler ve iştirakler idari
ve mali yönden (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlığın denetimine tabidir. Denetime ilişkin
usul ve esaslar, (Değişik ibare:RG-11/10/2011-28081) Bakanlık tarafından belirlenir.
MADDE 51 – (1) Bu Yönetmelikle düzenlenmiş bul unan konularla ilgili olarak 14/8/1993 tarihli
ve 21668 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhracatçı Birlikleri Yönetmeliği ve 9/1/2001 tarihli ve
24282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen sektörel bazda iştigal sahaları
belirlenene kadar mevcut iştigal sahaları uygulanmaya devam eder.
(2) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan, ticaret sicilinde kayıtlı merkez veya
şube adreslerinin birinin bulunduğu en yakın birliğe üye olma şartı bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce üye olan ihracatçılar bakımından uygulanmaz.
(3) Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan bir yıllık süre şartı,
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk seçimlerde altı ay olarak uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-12/3/2014-28939)
(1) Hizmet sektöründe ihracat yapan gerçek veya tüzel kişiler, 2013 yılı olağan genel kurulu ilk
toplantı tarihinden en az yirmi gün öncesinde ilgili birliğe üye olmaları ve bu tarihe kadar yaptıkları
ihracatı tevsik etmeleri halinde, o birliğin 2013 yılı olağan genel kurullarına katılabilir.
GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek:RG-30/12/2015-29578)
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ihracatı kayda aldırmak, birlikler tarafından
sunulan hizmetlerden yararlanmak veya üyesi olduğu birliğin genel kuruluna iştirak etmek üzere
başvuranların talepleri, var ise daha önceki yıllarda tahakkuk etmiş borçları, bu borçlara ilişkin
gecikme faizleri ve cari yıla ait yıllık aidat tahsil edilerek yerine getirilir.
GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek:RG-15/4/2018-30392)
(1) Bu Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan hizmet
sektöründe faaliyet gösteren birliklerde yıllık aidatın Şubat ayında tahsil edileceğine ilişkin hüküm,
2018 yılı yıllık ai datı bakımından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde tahsil
edilmek üzere uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 5 – (Ek:RG-12/6/2020-31153)
(1) Koronavirüs (Covid-19) salgınıyla mücadele kapsamında 1/3/2020 tarihinden bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre içerisinde elektronik ortamda gerçekleştirilen birlik yönetim
kurulu toplantıları, sektör kurulu toplantıları, sektörler konseyi toplantıları ve TİM yönetim kurulu
toplantıları, toplantı tutanakları ıslak imzalı veya elektronik imzalı olarak imzalanmış olmak kaydıyla
usulüne uygun gerçekleştirilmiş sayılır.
GEÇİCİ MADDE 6 – (Ek:RG-11/9/2020-31241)
(1) Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birlikleri, 2020 yılı sonunda bütçe açığı
oluşturmamak kaydıyla, 2020 yılı içerisinde 2019 yılının gerçekleşen toplam giderleri kadar harcama
yapabilirler.
GEÇİCİ MADDE 7- (Ek:RG-5/11/2022-32004)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile 42 nci maddeye eklenen ikinci fıkra, yürürlüğe girdiği
tarihten sonra yapılacak ilk seçimli TİM Genel Kuruluna kadar uygulanmaz.
GEÇİCİ MADDE 8- (Ek:RG-1/6/2023-32208)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile 22 n ci, 24 üncü, 39 uncu ve 43 üncü maddelerde
hüküm altına alınan faaliyet yılı esası, birliklerde 2023 yılı Nisan ayındaki genel kurullar, TİM’de ise
2023 Haziran ayı genel kurulu itibarıyla uygulanır.
MADDE 52 – (1) Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 53 – (Değişik:RG-11/10/2011-28081)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-12/6/2020-31153) Ticaret Bakanı yürütür.
_________________
(1) 4/3/2010 tarihli ve 27511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 8 inci
maddesinin üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra; 28 inci maddesinin beşinci fıkrasının (c)
bendinden sonra gelmek üzere (ç) bendi eklenmiş ve diğer fıkra ve bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
(2) 12/3/2014 tarihli ve 28939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 19 uncu
maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere üçüncü fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül
ettirilmiştir.
(3) 5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye birinci
fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
(4) 5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gaze te’de yayımlanan değişiklikle bu fıkraya (e) bendinden
sonra gelmek üzere (f) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
(5) 5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye üçüncü
fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
(6) 5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye beşinci
fıkrasından sonra gelmek üzere altıncı ve yedinci fıkralar eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
(7) 5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye üçüncü
fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
(8) 5/11/ 2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye birinci
fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
3/9/2009 27338
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1. 4/3/2010 27511
2. 14/4/2011 27905
3. 11/10/2011 28081
4. 15/6/2012 28324
5. 12/3/2014 28939
6. 18/11/2014 29179
7. 30/12/2015 29578
8. 30/12/2017 30286 Mükerrer
9. 24/3/2018 30370
10. 15/4/2018 30392
11. 12/6/2020 31153
12. 11/9/2020 31241
13. 19/6/2021 31516
14. 18/2/2022 31754
15. 5/11/2022 32004
16. 1/6/2023 32208
17. 9/3/2024 32484