Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2009-10-31
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/39314
SINIR TİCARET MERKEZLERİNİN FİZİKİ OLARAK
DÜZENLENMESİ, EŞYA VE STOK KONTROLLERİNİN YAPILMASI İLE BU MERKEZLERE GİRİŞ VE ÇIKIŞLARA
İLİŞKİN USUL VE ESASLARA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sınır
Ticaret Merkezlerinin fiziki olarak düzenlenmesi, eşya ve stok kontrollerinin
yapılması ile bu merkezlere giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, Sınır Ticaret
Merkezlerinin fiziki olarak düzenlenmesi, eşya ve stok kontrollerinin yapılması
ile bu merkezlere giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 172 nci maddesi ile 1/12/2008 tarihli
ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sınır
Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığını,
b)
Depo: İthal veya ihraç amacıyla Sınır Ticaret Merkezine getirilen eşyanın
geçici olarak konulduğu yeri,
c)
Müsteşarlık: Gümrük Müsteşarlığını,
ç)
Sınır ticaret merkezi (STM): 1/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı eki Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar kapsamında
öngörülen sınırda kurulacak ve ihracat ve ithalat yapılabilen alanların yer
aldığı Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi dışında addedilen yerleri,
d)
Sınır ticaret merkezi işleticisi: Sınır Ticaret Merkezlerinin bulunduğu ildeki
il özel idaresini,
e)
Sınır ticaret merkezi mağazaları: Sınır Ticaret Merkezinde faaliyet gösteren
mağazaları
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İşletici
ve Mağazaların Sorumlulukları, Defter ve Belgeler,
Denetim ve Müeyyide
MADDE
5 – (1) Sınır Ticaret Merkezi
işleticisi tarafından tesis edilecek Sınır Ticaret Merkezlerinde aşağıdaki
nitelik ve şartlar aranır.
a)
İhraç ve ithal eşyasının birbirinden fiziksel olarak ayrı bölümlerde
sergilenmesini; dışarıdan gelecek müdahalelerin engellenmesini, gerektiğinde
satış ve depolama yerleri ile laboratuvarların da yer aldığı bölümlerin
bulunmasını sağlayacak şekilde inşa edilmeleri,
b)
İhtiyaca göre boyutlarının genişletilebilmesi veya daraltılabilmesine imkan
tanıyacak şekilde projelendirilmeleri,
c)
Giriş ve çıkış bölümlerinin fiziki olarak birbirinden ayrılması ve çevreden
tecrit edilmesini sağlayacak yüksek duvarların inşa edilmeleri,
ç)
Bulunduğu sahanın tamamen aydınlatılması ve güvenlik kameraları ile donatılması
ve saha zemininin, yoğun araç trafiği, yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin
sorunsuz olarak yürütülmesini sağlayacak şekilde asfalt ya da beton ile
kaplanması,
d)
Mağazaların araçlardan eşya tahmil ve tahliyesine uygun şekilde
yapılandırılmaları,
e)
Asgari 45 ton tartma kapasitesine sahip kantar kurulması,
f)
Bulunduğu sınırın geçiş noktasına yeterli uzunlukta raylı siteme sahip kapı
kurulması,
g)
Gümrük idaresince gümrük işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için
kullanılan Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri (BİLGE) sistemi ve diğer yazılımlar
için gerekli bilgisayar ve internet altyapısının hazırlanması,
h)
Görev yapacak kamu personelinin etkin, etkili, sürekli ve düzenli hizmet
verebilmeleri için gerekli ısınma, aydınlatma, su ve haberleşme ve benzeri gibi
imkânlara sahip hizmet binaları ile burada faaliyet gösteren tacir ve esnafın
temel ihtiyaçlarını karşılayacak binaların yapılması,
ı)
Giriş-çıkış kapısında gümrük muhafaza görevlilerinin ve güvenliği sağlayacak
personelin kullanabileceği uygun mekân oluşturulması.
(2)
Sınır Ticaret Merkezinin yukarıda belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığı
Sınır Ticaret Merkezinin bağlı olduğu Gümrük idarelerince denetlenir.
MADDE
6 – (1) Sınır Ticaret Merkezi
işleticisinin ve mağazalarının gümrük idaresine karşı sorumlulukları şunlardır:
a)
Sınır Ticaret Merkezi işleticisi ve mağaza işleticileri; eşyanın Sınır Ticaret
Merkezinde bulunduğu süre içerisinde gümrük gözetimi altında bulunmasını
sağlamak, eşyanın iyi muhafaza edilmesi konusunda yükümlülüklerini yerine
getirmek zorundadır.
b)
Sınır Ticaret Merkezi işleticileri ve/veya mağaza işleticileri, Sınır Ticaret
Merkezine alınan eşyanın bu merkezlere girerken gümrük idaresince tespit edilen
miktarı üzerinden ve eğer tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarları
üzerinden, Sınır Ticaret Merkezinde eşya değiştirilmesinden, gümrük idaresine
karşı mali bakımdan sorumludur. Bu sorumluluk, 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın gümrükçe tespit olunan
veya belgelerinde ve gümrük beyannamesinde yazılı miktarına ve cinsine göre
eksiklik veya değişiklik ortaya çıkması halinde, bunlara ait gümrük
vergilerinin ve cezaların ödenmesini kapsar. Ancak, eşyanın tabiatından doğan
kayıp ve fireler ile Sınır Ticaret Merkezi işleticilerinin ve mağazalarının
kusur ve hatalarından meydana gelmeyen telef, kayıp, doğal afet, yangın, su
basması, çalınma ve benzeri haller dolayısıyla meydana gelen eksikliklerin
gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de kabul edilmesi halinde
sorumluluk söz konusu olmaz.
ç)
Sınır Ticaret Merkezi işleticileri ve mağazaları tutacakları giriş, çıkış kayıt
ve muhasebelerini gümrük denetlemesini sağlayacak şekil ve usullere uygun
surette yürütmek zorundadır.
d)
Sınır Ticaret Merkezi işleticilerinin Sınır Ticaret Merkezinin tamamının genel
bakım ve onarımını yapması veya yaptırması, hizmetlerin hızlı yapılmasını
teminen yeni teknolojinin gerektirdiği teknik donanımın sağlanması gerekir.
MADDE
7 – (1) Sınır Ticaret Merkezi
İşleticisi ile Sınır Ticaret Merkezi Mağazası işleticisi, gümrük mevzuatı
açısından aşağıdaki defter ve belgeleri tutmak ve düzenlemek zorundadır:
a)
Sınır Ticaret Merkezi eşya giriş-çıkış defteri,
b)
İhracata ilişkin gümrük beyannamesi,
c)
İthalata ilişkin gümrük beyannamesi,
ç)
Satış belgesi,
d)
Aylık satış listesi.
(2)
Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla gümrük beyanı yapıldığı durumlarda,
bilgisayar ortamında tutulan kayıtlar, elektronik imzalı olması halinde defter
ve belgeler hükmündedir.
(3)
Gümrük beyannamesi düzenlenirken beyannamenin ilgili kutucuğuna kod, ülke
adı-il adı-STM adı yazılır.
(4)
İlgili kişiler bu defter ve belgeleri gümrük kontrolü amacıyla beş yıl süre ile
saklamak zorundadırlar.
(5)
Bu defter ve belgelerin saklama süresi defterlerin tasdik edildiği, belgelerin
ise düzenlendiği yılın sonundan itibaren işlemeye başlar.
MADDE
8 – (1) Sınır Ticaret Merkezi Eşya
Giriş-Çıkış Defteri; depoya veya mağazaya alınan ve depodan veya mağazadan
çıkan her beyanname veya satış belgesi muhteviyatı eşyaya ait işlemlerin tarih
sırası itibarıyla kaydedildiği Ek-1’de yer alan defterdir.
(2)
Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defterinin her yaprağı müteselsil sıra
numaralı olur.
(3)
Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defterinin,
a)
Yeni faaliyete geçenler için faaliyete geçmeden önce,
b)
Öteden beri faaliyete devam edenler için defterin kullanılacağı yıldan önce
gelen son ayda,
c)
Defter yapraklarının dolması halinde yaprakların kullanılmaya başlanmasından
önce, tasdik ettirilmesi mecburidir.
(4)
Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defteri, satış mağazasının bulunduğu
yerdeki noter veya noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar tarafından tasdik
edilir.
(5)
Noterlerin yapacağı tasdik şerhi Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış
Defterinin ilk sahifesine yazılır ve firma unvanı, iş adresi, defterin nevi,
defterin kaç sahifeden ibaret olduğu, defterin kullanılacağı dönem, firmanın
denetimi altında bulunduğu gümrük idaresi, tasdik tarihi, tasdik numarası,
tasdiki yapan makamın mühür ve imzası bilgilerini içerir.
(6)
Defterler sayfa numarası izlediği saptanarak noterce tasdiklenir.
(7)
Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi ve Mağaza sahipleri bir yıl içinde
kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıdaki yaprağı yukarıdaki esasa göre tasdik
ettirirler. Tasdikli yapraklar bittiği takdirde yeni yapraklar kullanılmadan
önce tasdik ettirilir. Tasdik makamı aynı takvim yılında mükerrer olmayacak
şekilde ilave yaprak sayısını ilk tasdik şerhinin altına kaydeder ve bu kaydı
usulüne göre tasdik eder.
(8)
Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defteri, Sınır Ticaret Merkezine giren
ve çıkan eşyanın izlenmesi için kullanılır. Kayıtlar beyanname ve satış
belgesine dayanılarak yapılır ve en az; eşyanın depoya veya mağazaya giriş
tarihi, eşyaya ilişkin beyanname veya satış belgesinin tarih ve numarası,
eşyanın cinsi ve miktarı, eşyanın Sınır Ticaret Merkezine giriş ve çıkışına
ilişkin özet beyan tarihi bilgilerini içerir.
(9)
Sınır Ticaret Merkezinde önceki yıldan kalan eşya, mali yılbaşında yapılan
sayımlara istinaden ayrı bir sütun oluşturularak beyannamenin tescil sayı ve
tarihi de belirtilmek suretiyle kaydedilir.
(10)
Deftere kayıtların en geç üç iş günü içinde yapılması zorunludur.
(11)
Sınır Ticaret Merkezi Giriş-Çıkış Defteri, istendiği takdirde ibraz edilmek
üzere mağaza ve depo sahiplerince saklanmak zorundadır.
MADDE
9 – (1) Sınır Ticaret Merkezlerinden
yapılan satışta, satıcı, alıcı ve satışa konu eşyaya ilişkin bilgileri içeren
ve düzenleyen tarafından tarih ve sıra numarasına göre saklanması zorunlu olan
satış fişi ya da fatura düzenlenir.
(2)
Satış belgesinde en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
a)
Düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası,
b)
Düzenleyen Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi veya Mağazanın adı ve adresi,
c)
Uygunluk Belgesinin sayı ve tarihi,
ç)
Satılan eşyanın miktarı, nevi ve satış fiyatı,
d)
Satışı yapan Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi veya Mağaza görevlisinin adı,
soyadı veya bu görevliyi belirleyen her türlü tanıtıcı işaret.
(3)
Satış belgesi seri/sıra numarasına göre iki örnek olarak düzenlenir.
(4)
Sınır Ticareti Merkezi işleticisi ve/veya mağazalar sattıkları eşya için satış
belgesi vermek ve müşteri de söz konusu belgeleri istemek ve almak
mecburiyetindedir.
MADDE
10 – (1) Sınır Ticareti Merkezi
İşleticisi ve/veya Mağazalar sattıkları eşyanın cinsini ve miktarını tespit
etmek üzere Yönetmeliğe ekli örneğe uygun olarak her ay aylık Ek-2’de yer alan
satış listesi düzenler.
(2)
Aylık satış listesinde en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
a)
Düzenleyen İşletici veya mağazanın adı,
b)
Eşyanın cinsi, satılan miktar ve tutarı,
c)
Listenin ait olduğu dönem.
(3)
Aylık satış listeleri her ay satılan eşyaya ilişkin satış belgesi esas alınarak
düzenlenir. Aylık satış listeleri biri asıl üç örnek düzenlenir ve listenin
aslı en geç müteakip ayın üçüncü günü akşamına kadar işleticinin/mağazanın
bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğüne verilir. Sınır Ticaret Merkezi Mağazası
tarafından düzenlenen aylık satış listesinin bir örneği Sınır Ticaret Merkezi
İşleticisine gönderilir, bir örneği de Mağazada saklanır.
MADDE
11 – (1) Sınır Ticaret Merkezinde
görevli resmi ve özel kuruluşlara bağlı tüm personel ile araçlar için verilecek
giriş kartları, Sınır Ticaret Merkezi işleticisi tarafından tanzim edildikten
sonra mülki idare amirliklerince onaylanarak verilir.
(2)
Düzenlenecek giriş kartlarının çeşitleri, veriliş şekli, değiştirilmesi,
iptali, diğer giriş çıkışlar, park yerleri ve her türlü trafik düzenlemeleri
ile sair hususlara ilişkin esaslar Sınır Ticaret Merkezi işleticisi tarafından hazırlanıp
mülki idare amirlerince onaylanarak yürürlüğe girecek yönergelerle belirlenir.
MADDE
12 – (1) Sınır Ticaret Merkezlerine
ithal veya ihraç hükmüyle konulan eşyanın burada satış veya sergi amaçlı olarak
kalış süresi 3 ay ile sınırlıdır.
(2)
Sınır Ticaret Merkezlerine ithal veya ihraç hükmüyle konulan eşyanın 3 ay
içerisinde buradan çıkarılmaması halinde bu durumunun zorunlu nedenlerden
meydana geldiğinin süre bitiminden önce belgelendirilmesi halinde ilgili gümrük
idaresi tarafından ek süre verilebilir.
(3)
Eşyanın 3 ay içinde Sınır Ticaret Merkezlerinden çıkarılmaması ve bu süre
içerisinde ek süre talebinde de bulunulmaması hâlinde Gümrük Kanununun 241 inci
maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
MADDE
13 – (1) Sınır Ticaret Merkezi
işleticileri veya mağazaları yıl sonunda mağaza ve depo mevcutlarına ilişkin
bir listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, Sınır Ticaret Merkezindeki eşya
gümrük idaresince, işletici tarafından verilen liste göz önünde bulundurulmak
suretiyle sayılır. Sınır Ticaret Merkezindeki eşyanın kısa sürede sayılamayacak
kadar çok olması halinde, bunların gümrük idareleri tarafından örnekleme
yöntemiyle sayılması mümkündür. Ayrıca, gümrük idaresince gerekli görülmesi
halinde yıl içinde sayım işlemi yapılabilir.
(2)
Sınır Ticaret Merkezlerinde yapılan sayım sonucunda noksan çıkan ithal
eşyasının Gümrük Kanununun 236 ncı maddesine göre gümrük vergileri ve cezaları,
duruma göre işletici veya mağazalardan tahsil edilir. İhraç eşyasında noksanlık
tespit edilmesi halinde, katma değer vergisi ve varsa özel tüketim vergisi
istisnasından yararlanan eşyanın katma değer vergisi tahsil edilir.
(3)
Yapılan sayım sonucunda fazla çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın
geçerli nedenlerden ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilmediği
takdirde, Gümrük Kanununun 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre işlem
yapılır.
(4)
Sınır Ticaret Merkezi ve Mağazalarının sayımlarında bulunacak heyete ilgili
gümrük müdürü tarafından tayin edilecek en az şef seviyesinde bir memur
başkanlık eder.
(5)
Sayım sonunda 3 aydan fazla bir süredir Sınır Ticaret Merkezinde bulunduğu
tespit edilen ihraç eşyası gümrük mevzuatı doğrultusunda geri gelen eşya
hükümlerine tabi tutulur.
(6)
Yapılan inceleme ve denetlemeler sonucunda, hak sahibi olmayan kişilere
yapıldığı ya da hak sahiplerine olmakla birlikte limit üzerinde gerçekleştiği
belirlenen satışa ilişkin eşya da noksan çıkan eşya addedilerek işlem yapılır.
Bu tür eşyanın gümrük vergileri tahsil edilir. Ayrıca limit fazlası veya hak
sahibi olmayan kişilere yapıldığı anlaşılan her bir satış için Gümrük Kanununun
236 ncı maddesine göre işlem yapılır.
MADDE
14 – (1) Sınır Ticaret Merkezi,
gümrük müfettiş ve müfettiş muavinlerinin, gümrük kontrolörleri ve stajyer
gümrük kontrolörleri ile gümrük ve muhafaza başmüdürü, gümrük müdürü ve yetkili
memurlarının, Başmüdürlükçe veya Müsteşarlıkça yetkili kılınacak görevlilerin
inceleme ve denetimine tabidir.
(2)
Sınır Ticaret Merkezi işleticisi ve buralarda bulunan mağazaların yetkilileri,
bu yerleri inceleme ve denetim elemanlarının talepleri halinde derhal açmaya,
her türlü kolaylığı göstermeye ve istenen bilgi ve belgeleri vermeye mecburdur.
Buna riayetsizlik halinde ilgili Sınır Ticaret Merkezi mağazası, denetim ve
inceleme yapanlarca istenen hususlar yerine getirilinceye kadar kapatılması
istemiyle Sınır Ticaret Merkezi işleticisine bildirimde bulunulur. İstenilen
hususlar yerine getirildiğinde açılır.
(3)
Bu yerlerde yapılacak denetim ve soruşturma sonucunda tespit edilen mevzuat
ihlalleri ile ilgili olarak Gümrük Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri
uygulanır. Belirtilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle denetimi yapan kişilerce
veya gümrük idaresince Sınır Ticaret Merkezi işleticisine bildirimde bulunulur.
(4)
Bu Yönetmelikle gümrük müdürlüğüne ibrazı öngörülen belgeleri zamanında ibraz
etmeyen Sınır Ticaret Merkezi mağazaları, bu belgeler verilinceye kadar
kapatılmasını teminen Sınır Ticaret Merkezi işleticisine bildirilir. Üst
aramasına karşı koyan veya gümrük nizamlarına uymayan personelin daimi giriş
kartı gümrük ve muhafaza başmüdürü, gümrük müdürü veya gümrük muhafaza müdürü
tarafından iptali hususunda gerekli girişimlerde bulunulur.
(5)
İşletme izni süresiz iptal edilen mağazalar tarafından Sınır Ticaret Merkezine
yeniden eşya konulmasına izin verilmez; mevcut eşya üzerinde mağaza veya Sınır
Ticaret Merkezi İşleticisi tasarruf hakkına sahiptir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE
15 – (1) 13/12/2003 tarihli ve 25315
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sınır Ticaret Merkezleri Kurulmasına İlişkin
Kararın Uygulanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 1/12/2008 tarihli ve
2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sınır
Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar uyarınca bu Kararın yürürlüğe girdiği
tarihten önce düzenlenmiş Sınır Ticareti Belgeleri ve 2009 yılı il ithalat
kotaları kapsamında düzenlenmiş uygunluk belgeleri ile Sınır Ticaret Merkezinde
mağaza kiralama sözleşmeleri süreleri sonuna kadar geçerliliğini korur.
MADDE
16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.
(EK-1)
SINIR TİCARET MERKEZİ ÇIKIŞ DEFTERİ
STM'YE GİREN EŞYA
EŞYANIN
STM'DEN ÇIKAN EŞYA
Sıra Numarası
Tarihi
Özet Beyan veya yerine geçen
belgelerin
İhracat Beyannamesinin
Cinsi
Gayrisafi ağırlığı
İhracat Özet Beyanı'nın
İthalat Beyannamesinin
Satış Belgesinin
Tarihi
Tescil No.
Tarihi
Tescil No.
Tarihi
Tescil No.
Tarihi
Tescil No.
Tarihi
Tescil No.
Tarihi
(EK-2)
AYLIK SATIŞ LİSTESİ
Ait Olduğu
Dönem:
Mağaza
Adı :
Tarihi :
GTIP no
Uygunluk Belgesi
Uygunluk Belgesi
Eşya Cinsi
Satılan Miktar
Tutar
No.
Sahibi kişinin adı