Tebliğler · Resmî Gazete: 2010-05-02
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/39617
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2010/11)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
Madde 1 – (1)
Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (Petkim) tarafından yapılan başvuru üzerine, S.
Arabistan, Kuveyt ve Bulgaristan menşeli “Mono Etilen Glikol(MEG)” için
26/12/2008 tarih ve 27092 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2008/40 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping
soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından
yürütülerek tamamlanmıştır.
Madde 2 – (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli
ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda
alınacak kesin karara esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içermektedir.
Madde 3 – (1)
Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün bilinen yerli üreticilerine,
Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, S. Arabistan, Kuveyt ve
Bulgaristan’da yerleşik bilinen ihracatçılarına ve anılan ülkelerde yerleşik
diğer ihracatçılara erişilebilmesini teminen soruşturmaya taraf olan üç ülkenin
Ankara’daki Büyükelçiliklerine veya temsilciliklerine ilgili soru formları,
başvurunun gizli olmayan özeti ve soruşturma açılış tebliğine ulaşmalarını
sağlamak için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta
süresi dahil 37 gün süre tanınmış olup, tarafların süre uzatımı yönündeki makul
talepleri karşılanmıştır.
(3) Yerli üretici, soru formuna usulüne uygun şekilde
yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresi boyunca Müsteşarlık ile işbirliği
içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.
(4) Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı
tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 8 tanesi
ithalatçı soru formuna cevap vermiştir.
(5) Üretici-ihracatçı soru formuna cevap veren ve
soruşturma süresince işbirliği halinde bulunan üretici-ihracatçı (doğrudan veya
aracı kanalıyla ihracat yapan üretici) firmalar ülkeler temelinde aşağıda
belirtilmektedir.
a) S. Arabistan: Saudi Basic Industries Corporation
(SABIC)
b) Kuveyt: EQUATE Petrochemical Co.(EQUATE)
Madde 4 – (1)
Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde İzmir Aliağa’da yerleşik şikayetçi
firma ve yukarıda belirtilmiş olan işbirliğinde bulunan tüm üretici/ihracatçı
firmalar nezdinde yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.
Madde 5 – (1)
Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Büyükelçiliklerine
veya temsilciliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikâyetin gizli
olmayan metni gönderilmiştir.
(2) İlgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli
olmayan özetleri talep eden ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.
(3) Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca,
soruşturmanın ilgili taraflarına soruşturma sonucundaki belirlemelere esas
teşkil edecek bilgi ve tespitleri içeren nihai bildirim gönderilmiş ve karşıt
görüş ve değerlendirmelerini iletmeleri için makul bir süre tanınmıştır. Ayrıca
talep eden taraflar için bu görüş ve değerlendirmelerini sözlü olarak da dile
getirebilmelerini teminen dinleme toplantıları düzenlenmiştir.
Madde 6 – (1)
Damping belirlemesi için 1/1/2008-31/12/2008 tarihleri arası soruşturma dönemi
(SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesi için ise veri toplama ve analiz
için 1/1/2005-31/12/2008 arasındaki dönem esas alınmıştır.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
Madde 7 – (1)
Soruşturma konusu ürün, “2905.31-Etilen glikol (etandiol)” gümrük tarife
istatistik pozisyonunda yer almakta olup, kısaca MEG olarak adlandırılmaktadır.
(2) Kapalı formülü (CH2OH)2 olan MEG, glikollerin en
küçük bileşiği olup renksiz, kokusuz, berrak ve şurup kıvamında çok nem çekici
bir sıvıdır.
(3) MEG tüketimi için en büyük sektör PET üretimidir. Üretilen
monoetilenglikollerin önemli bir kısmı polyester elyaf ve film imalatında,
otomobillerde antifriz olarak, endüstriyel soğutma sistemlerinde, kar eritme
sistemlerinde, patlayıcı madde imalatında ve su bazlı boyalarda donma önleyici
olarak kullanılır.
(4) Öte yandan, Yönetmelik’in 4 üncü maddesi
çerçevesinde soruşturma konusu ülkelerden ithal edilen ürün ile yerli üretici
tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup olmadığı incelenmiştir. Anılan
madde uyarınca benzer ürün, dampinge veya sübvansiyona konu mal ile aynı
özellikleri taşıyan bir mal, böyle bir malın bulunmaması halinde ise benzer
özellikleri taşıyan başka bir mal şeklinde tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, yerli
ve ithal ürünlerin “benzer ürün” olup olmadığı hususu tespit edilirken,
öncelikle aynı özelliklerin olup olmadığı, daha sonra da kullanım alanları ve
özellikleri itibariyle benzer olup olmadığı hususu incelenmiştir. Bu incelemede
ürünlerin fiziksel özellikleri ve kullanım alanları, biribirinin yerine
geçebilme özellikleri, dağıtım kanalları, üretici ve tüketicinin ürünü
algılamaları ve üretim süreci hususlarına bakılmıştır.
(5) Bu kapsamda yapılan incelemelerde, yerli üretici
tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya konu ülkeler menşeli ürünler
arasında fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları arasında
ayrım yaratan herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. Ayrıca, ürünün
kullanıcısı durumundaki sanayiciler ihtiyaç duydukları MEG’i ya doğrudan
üreticilerden ya da MEG ticareti yapan aracı firmalardan temin etmektedir.
Dağıtım kanalları yerli ve ithal ürünler için farklılık arz etmemektedir.
(6) Sonuç olarak, yapılan incelemeler neticesinde,
yerli üretim dalı tarafından üretilen MEG ile soruşturma konusu ülkelerden
ithal edilenlerin, teknik ve fiziki özellikleri, dağıtım kanalları ve kullanım
alanları itibariyle benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu
ülkelerden ithal edilen ürünlerin gerek birbirleriyle gerekse yerli üretim
dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle de benzer ürün
olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
(7) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel
içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla
beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan
tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ
hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Madde 8 – (1) S.
Arabistan ve Kuveyt için yapılan damping belirlemelerinde, işbirliğinde bulunan
üretici firmaların soru formuna verdikleri cevaplarda ve sonraki aşamalarda
beyan ettikleri iç piyasa satış fiyatları, maliyetleri ve ihraç fiyatları esas
alınmıştır. Ancak, bu ülkelerde MEG üretiminde kullanılan temel hammaddelerden
olan “Etan”ın sadece devlete ait firmalar tarafından üretildiği ve fiyatının
arz/talep koşulları tarafından değil devlet otoriteleri tarafından belirlenip
ilan edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, S. Arabistan’da bazı üreticiler
tarafından kullanılan etan dışındaki propan, bütan gibi hammaddelere ilişkin
fiyat belirleme mekanizmasının incelenmesinden bu fiyatların da piyasa
şartlarını yansıtmadığı, fiyatların hesaplandığı formülde geçen çarpan
sayesinde yerli üreticilerin bu hammaddelere ihracat pazarlarındaki
üreticilerden çok daha cazip fiyatlarla ulaşma imkanı bulunduğu saptanmıştır.
Dolayısı ile bu firmalar tarafından sağlanan toplam maliyet verilerinin piyasa
koşullarında oluşacak maliyeti yansıtmadığı yargısına varılmış ve işçilik ve diğer
genel üretim giderleri firmalar tarafından sağlandığı şekilde alınmakla beraber
hammadde maliyetleri için, piyasa koşullarında oluşmuş maliyeti belirlenebilen
etilen ürünü baz alınmıştır. Etilen maliyetleri için ise bu sektörde
uluslararası fiyat ve maliyet bilgileri konusunda araştırma yapan ve veri
tabanı hazırlayan “CHEMSYSTEMS” ’in 2008 yılı için birinci, ikinci,
üçüncü ve dördüncü çeyrek dönemlerine ait Batı Avrupa maliyet hesabı dikkate
alınmıştır.
(2) Bulgaristan’da yerleşik işbirliğine gelen herhangi
bir üretici/ihracatçı bulunmaması nedeniyle bu ülke için hesaplamalarda eldeki
en iyi bilginin kullanımına gidilmiştir. Bu çerçevede Bulgaristan için yapılan
hesaplamalarda, “CHEMSYSTEMS” ’in 2008 yılı MEG maliyetlerine makul bir kâr
marjı eklenmesi suretiyle hesaplanan normal değer ve SD’de (2008 yılı)
Bulgaristan’dan en büyük ithalatçı konumunda olan firmanın ithalat verileri
kullanılmak suretiyle hesaplanan ihracat fiyatları kullanılmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Normal Değer
Madde 9 – (1)
İşbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için Yönetmeliğin 5 inci maddesi
hükmü gereğince, menşe ülkenin iç piyasasında yapılan benzer mal satışlarının
hacminin düşük olması sebebiyle uygun bir karşılaştırma yapılmasına elverişli
bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla ürün bazında temsil testi
uygulanmıştır.
(2) Buna göre normal değer, benzer ürünün menşe ülkenin
iç piyasasında normal ticari işlemler çerçevesinde yapılan satışların
miktarının Türkiye’ye yapılan satışların %5’ini veya daha fazlasını oluşturması
halinde ihracatçı ülke iç piyasasında normal ticari işlemler çerçevesinde
gerçekleşen satışlar esasında; aksi takdirde oluşturulmuş değer esasında
belirlenmiştir.
Madde 10 – (1)
Yönetmelik’in 5 inci maddesi hükümleri gereğince, menşe ülkenin iç
piyasasındaki satışların normal değer tespitinde kullanılıp kullanılmayacağının
belirlenmesi için normal ticari işlem testi uygulanmıştır. Buna göre;
a) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış fiyatının
(indirimler, vergiler ve iadeler düşülerek hesaplanmış) ağırlıklı ortalama
revize edilmiş birim maliyetinin üzerinde olduğu durumlarda normal değer;
1) revize edilmiş birim maliyetin üzerindeki satışların
maddenin toplam satışlarının %80’ini veya daha fazlasını oluşturması halinde,
soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen tüm iç piyasa satış işlemlerinin (kârlı
ya da kârsız) ağırlıklı ortalaması esasında,
2) revize edilmiş birim maliyetin üzerindeki satışların
maddenin toplam satışlarının %80’inden daha azını oluşturması halinde ise
soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen yalnızca kârlı iç piyasa satış
işlemlerinin ağırlıklı ortalaması esasında belirlenmiştir.
b) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış
fiyatının, ağırlıklı ortalama revize edilmiş birim maliyetinin altında olması
halinde normal değer, oluşturulmuş değer esasında belirlenmiştir.
Madde 11 – (1)
Yönetmelik’in 5 inci maddesi hükmü gereğince, iç piyasa satışlarının esas
alındığı hallerde normal değer, menşe ülkenin iç pazarında benzer ürün için
normal ticari işlemler çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından ödenmiş olan
veya ödenmesi gereken fiyatlar esasında hesaplanmıştır.
Madde 12 – (1)
Oluşturulmuş normal değer, firmalardan temin edilen maddenin imalat maliyeti
ile satış, genel ve idari (SGİ) gider rakamlarına makul oranda bir kârın
eklenmesi suretiyle hesaplanmıştır. Daha öncede belirtildiği gibi imalat
maliyeti hesabında hammadde için firmalar tarafından verilen piyasa koşullarını
yansıtmayan maliyetler değil piyasa koşullarında oluşan etilen maliyetleri
kullanılmıştır. Kâr marjı için ise Batı Avrupa’da geçerli yatırım getirileri
kullanılarak kâr marjları çok daha yüksek olan (dolayısı ile normal değeri
yüksek çıkacak) Suudi ve Kuveytli üreticiler için lehte uygulama yapılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
İhraç Fiyatı
Madde 13 – (1) İhraç
fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat
esasında belirlenmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Damping Marjları
Madde 14 – (1) Adil
bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç fiyatı
mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı aşamada
karşılaştırılmıştır.
(2) Yönetmelik’in 10 uncu maddesi hükmü gereğince,
ilgili taraflarca fiyat karşılaştırmasını etkilediği ileri sürülen hususlar
değerlendirilmiş ve taşıma, sigorta, yükleme ve bindirme masrafları, paketleme
giderleri, ödeme koşulları, ticarî aşama farklılığı, indirim, geri ödeme, banka
masrafları, vergi iadesi gibi belgelendirilen, uygulanabilir ve haklı görülen
ayarlamalar yapılmıştır.
Madde 15 – (1)
Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer
ile ihraç fiyatlarının ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle
hesaplanmıştır. İşbirliğine gelmeyen firmalar içinse Yönetmelik’in 26 ncı
maddesi hükmü uyarınca, işbirliğinde bulunmamayı ödüllendirmemek ve
işbirliğinden kaçınmayı önlemek amacıyla, Bulgaristan’da yerleşik
üretici/ihracatçılara ilişkin hesaplanan damping marjlarının bu firmalara da
teşmil edilmesi uygun görülmüştür.
(2) CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak hesaplanan
damping marjları aşağıda belirtilmektedir.
a) S.Arabistan:
SABIC için %6
İşbirliğine gelmeyen firmalar için %30,1
b) Kuveyt:
EQUATE için % 22,5
İşbirliğine gelmeyen firmalar için %30,1
c) Bulgaristan:
İşbirliğine gelmeyen firmalar için %30,1
DÖRDÜNCÜ KISIM
Zarara ve Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Madde 16 – (1)
Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli
ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde
bir artış olup olmadığı incelenmiştir.
a) Maddenin Genel İthalatı
(1) Maddenin genel ithalatı, 2005 yılı ile SD arasında
miktar bazında %4 oranında düşerken, anılan dönemdeki değer artışı %30 oranında
gerçekleşmiştir.
b) Maddenin Soruşturma Konusu Ülkelerden İthalatı
(1) Maddenin soruşturma konusu 3 ülkeden ithalatı, 2005
yılı ile SD arasında miktar bazında %47 oranında artarken, anılan dönemdeki
değer artışı %95 oranında gerçekleşmiştir.
(2) S.Arabistan: Maddenin S.Arabistan’dan ithalatı,
2005 yılı ile SD arasında miktar bazında %27 oranında, değer bazında ise %74 oranında
artmıştır. Aynı dönemde S.Arabistan’ın genel ithalat içindeki payı %34’ten
%45’e çıkmıştır.
(3) Kuveyt: Maddenin Kuveyt’ten ithalatı, 2005 yılı ile
SD arasında miktar bazında %103 oranında artarken, değer bazında %146
oranında artmıştır. Aynı dönemde Kuveyt’in genel ithalat içindeki payı %13’ten
%26’ya yükselmiştir.
(4) Bulgaristan: Maddenin Bulgaristan’dan ithalatı,
2005 yılı ile SD arasında miktar bazında %46 oranında, değer bazında ise %103
oranında artmıştır. Aynı dönemde Bulgaristan’ın genel ithalat içindeki payı
%8’den %12’ye çıkmıştır.
c) Maddenin Üçüncü Ülkelerden İthalatı
(1) Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2005 yılı ile
SD arasında miktar bazında %65 oranında, değer bazında ise %50 oranında
azalmıştır. Aynı dönemde üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki payı %46’dan
%17’ye düşmüştür.
d) Dampingli İthalatın Pazar Payındaki Değişim
(1) Maddenin yurtiçi tüketimi, PETKİM’in yurtiçi
satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. Bu çerçevede
belirlenen toplam tüketim endeks olarak 2005 yılında 100 iken SD’de 78
olmuştur. 2005-SD arasında, PETKİM’in ve 3.ülkelerden yapılan ithalatın pazar
paylarının sırasıyla %29,4 ve %32,2’den %13,6 ve %14,3’e düştüğü
gözlemlenirken, dampingli ithalatın pazar payının %38,4’ten %72,1’e
çıktığı görülmüştür.
Madde 17 – (1) TÜİK
kayıtları esas alınarak yapılan incelemede, ağırlıklı ortalama CIF ihraç
fiyatları 2005 yılı 100 olarak alındığında bu rakam SD itibariyle S.Arabistan
için 137’ye, Kuveyt için 122’ye ve Bulgaristan için 139’a çıkarken, diğer
ülkelerin ortalama CIF ihraç fiyatları 145’e yükselmiştir.
Madde 18 – (1)
Fiyat baskısı, ithal ürünün fiyatlarının yerli üreticinin olması gereken yurt
içi satış fiyatlarının ne kadar altında kaldığını belirtmektedir. Hesaplamada,
CIF ithal fiyatlarının üzerine gümrük vergisi ve diğer ithalat masrafları ilave
edilerek bulunan soruşturma konusu ürünün pazara giriş fiyatları, şikâyetçi
yerli üreticinin maliyetlerine makul bir kâr oranı ilave edilerek bulunan
fiyatlar ile karşılaştırılmıştır.
(2) Bu çerçevede hesaplanan fiyat baskısı S.Arabistan
için %1,5, Kuveyt için %10,7 ve Bulgaristan için %13,9’dur.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
Madde 19 – (1) Yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinin incelenmesinde mümkün olduğu ölçüde
ilgili ürüne ait veriler esas alınmıştır.
a) Üretim
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürün için 2005 yılında
100 olan üretim miktar endeksi SD’de 70’e gerilemiştir.
b) Satışlar
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürün için 2005 yılında
100 olan yurtiçi satış miktar endeksi SD’de 36’ya gerilemiştir. Aynı dönemde
satış hasılatı ise reel olarak 100’den 34’e gerilemiştir.
c) İhracat
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürün için 2005 yılında
100 olan ihracat miktar endeksi SD’de 971’e ulaşmıştır. Aynı dönemde satış
hasılatı ise reel olarak 100’den 819’a yükselmiştir.
d) Pazar Payı
(1) Yerli üretim dalının ilgili üründe yurtiçi pazar
payı endeks olarak 2005 yılında 100 iken SD’de 36’ya gerilemiştir.
e) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının ilgili üründe 2005 yılı stok
düzeyi endeksi 100 olarak alındığında SD’de stok düzeyi 89’a gerilemiştir.
f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının kapasitesinde ilgili
ürün için 2005-SD arasında herhangi bir değişiklik olmamıştır. 2005 yılında 100
olarak alınan KKO endeksi ise, SD’de 70’e gerilemiştir.
g) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının ilgili üründe çalışanlarının sayısı
endeks olarak 2005-SD arasında idari personel için 100’den 75’e düşerken, işci
sayısı 100’den 108’e yükselmiştir.
h) Ücretler
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürün üretiminde çalışan
işçilerinin aylık giydirilmiş brüt ücret endeksi 2005-SD arasında 100’den 111’e
yükselmiştir.
i) Verimlilik
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürün üretiminde çalışan
işçi başına verimlilik endeksi 2005 yılında 100 iken SD’de 64’e gerilemiştir.
j) Yurtiçi Fiyatlar
(1) Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı ortalama
yurtiçi birim satış fiyatı 2005 yılında 100 olarak alındığında, bunun SD’de
94’e düştüğü görülmüştür.
k) Maliyetler
(1) Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı ortalama
birim ticari maliyet endeksi 2005 yılında 100 iken SD’de 89’a düşmüştür.
l) Kârlılık
(1) Yerli üreticinin ilgili üründe ticari maliyetleri
dikkate alınarak hesaplanan toplam kârlılık ve birim kârlılık endeksleri 2005
yılında her ikisi için de firma zararda iken -100 olarak alındığında, SD’de
sırası ile -64 ve -88 değerlerine düşmüştür.
m) Nakit Akışı
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri dolayısıyla
yarattığı nakit akışı endeksi 2005 yılında 100 iken bu rakam SD’de -70’e
gerilemiştir.
n) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım Hasılatı
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, 2005 yılı itibariyle-%21,7 olan özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak)
endeksi SD’de -%8,9 olarak gerçekleşmiştir. Yatırım hasılatına (Kâr/Aktif
Toplamı) bakıldığında ise 2005 yılında -%15,7 iken SD’de -%7 olarak
gerçekleşmiştir.
o) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, aktif büyüklüğü reel olarak 2005 yılında 100 iken SD’de 72 olmuştur.
p) Sermaye Artışı
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili
olarak, 2005 yılında 100 olan öz sermaye endeksi SD’de olarak 77’ye
gerilemiştir.
r) Yatırımlardaki Artış
(1) Yerli sanayinin ilgili üründeki yenileme ve tevsi
yatırımları endeks olarak 2005 yılında 100 iken SD’de sırası ile 69 ve 4 olarak
gerçekleşmiştir.
Madde 20 – (1) Yerli
üretim dalının, 2005-SD arasında ekonomik göstergelerinin incelenmesi
sonucunda; bazı önemli müşterilerini kaybettiği, satışlarının, pazar payının ve
üretiminin gerilediği, kapasite kullanım oranının düştüğü, bu olumsuz
gelişmeler sonucunda, toplam ve birim kârlılığının negatif seyrettiği, işgücü
verimliliğinin düştüğü, firmanın tüm faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklüğü,
öz kaynak büyüklüğü, yatırım kârlılığı ve öz kaynak kârlılığı gibi rasyolarının
negatif seyrettiği tespit edilmiştir.
(2) Öte yandan, yerli üretim dalının tüm faaliyetlerini
kapsayan aktif büyüklüğü, sermaye hâsılatı, gibi göstergelerinde görülen
gerilemenin, firmanın çok geniş bir ürün yelpazesine sahip olması nedeniyle
doğrudan söz konusu dampingli ithalat ile ilişkilendirilmesi doğru olmamakla
birlikte, ilgili ürünün kârlılığında görülen olumsuz gelişmenin de firma
genelinde yaşanan gerilemede payı olduğu açıktır.
(3) Ekonomik göstergelerinde yaşanan söz konusu olumsuz
gelişmeler ışığında, yerli üretim dalının soruşturmaya konu ürün ile ilgili
faaliyetlerinde ciddi sorunlar ile karşı karşıya olduğu anlaşılmaktadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe
İlişkin Belirlemeler
Madde 21 – (1)
Soruşturmaya konu her üç ülkeden yapılan toplam ithalatın 2005-SD döneminde
miktar ve değer bazında arttığı ve yurtiçi piyasadan aldığı pazar payının diğer
ihracatçı ülkeler ve yerli üretici aleyhine yükseldiği görülmektedir. 2005-2008
döneminde yerli üretim dalının ve diğer ihracatçı ülkelerin iç piyasadaki pazar
payı önemli ölçüde düşerken aynı dönemde dampingli ithalatın pazar payı
neredeyse iki katına çıkmıştır.
(2) Diğer taraftan, SD’de soruşturmaya konu olan
ülkeler menşeli dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını
bastırdığı belirlenmiştir.
(3) Düşen üretim yüzünden artan birim maliyetlerine
karşın, dampingli ithalatın mevcudiyeti sebebiyle yerli üretici fiyatlarını
sınai ve ticari maliyetlerine paralel bir şekilde ayarlayamamış, dolayısı ile
2007 yılı hariç 2005-SD boyunca karlılığı negatif düzeylerde seyretmiştir.
(4) Bu tespitler ışığında, 2005-SD döneminde mutlak ve
nispi olarak miktar ve değer bazında artış gösteren dampingli ithalat
nedeniyle, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuz gelişmeler
olduğu görülmüştür. Dampingli ithalatın seyri ile yerli üretim dalında görülen
olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olması sebebiyle, yerli üretim dalında görülen
zararın dampingli ithalattan kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
Madde 22 – (1)
Üçüncü ülkelerden yapılan ithalat, 2005-SD döneminde miktar bazında yaklaşık
%65 oranında azalmıştır. Bu çerçevede, anılan dönemde üçüncü ülkelerin ithalat
içindeki payı %46’dan %17’ye gerilemiştir. Üçüncü ülkeler menşeli ithalatta
görülen bu değişim, dampingli ithalatın bu ülkeler menşeli ithalatın iç
piyasadaki payını da olumsuz yönde etkilemiştir.
Madde 23 – (1)
Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülkeler
menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının
yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra yerli üretim dalında zarara
yol açabilecek diğer olası unsurlar da incelenmiş; ancak, diğer unsurların
varlığının, dampingli ithalatın yerli üretim dalında zarara sebep olduğu
gerçeğini değiştirmediği tespit edilmiştir.
(2) Bazı ilgili taraflarca, yerli üretim dalındaki
zarara 2008 yılında vuku bulan ekonomik krizin sebep olduğu iddia edilmiştir.
Ancak yapılan incelemede, ekonomik kriz dolayısı ile iç pazarda bir daralma
yaşandığı; ancak yerli üretim dalı tarafından karşılaşılan pazar daralmasının
söz konusu kriz tarafından sebep olunan daralmadan daha ileri boyutlarda
olduğu; iç pazarda yerli üretim dalı tarafından karşılaşılan düşüşün, dampingli
ithalatın karşılaştığı düşüşün çok daha ötesinde olduğu tespit edilmiştir.
Kaldı ki, zarar inceleme dönemi olarak sadece ekonomik krizin gerçekleştiği
2008 yılı değil 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarını içeren 4 yıllık bir dönem
alınarak yerli üretim dalı göstergelerindeki verilerin gelişimi izlenmiş,
ilgili dönemin başından itibaren, bahse konu ekonomik krizin çok daha
öncesinde, yerli üretim dalı verilerinde, artan dampingli ithalat ile beraber
bozulmanın başladığı görülmüştür.
BEŞİNCİ KISIM
İlgili Taraflarca Gündeme Getirilen Hususlar
Madde 24 – (1)
EQUATE firmasının 22.01.2010 tarihli nihai bildirime ilişkin görüşünde,
CHEMSYSTEMS tarafından hazırlanan veriler yerine yine aynı alanda faaliyet
gösteren JACOBS veya CMAI firmaları tarafından hazırlanan veriler esas alınarak
damping marjlarının hesaplanması istenmiş, kendileri tarafından bu firmaların
verileri ile CHEMSYSTEMS verileri karşılaştırılarak damping marjı
hesaplamalarının yanlış olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır; ancak, otorite
tarafından yapılan hesaplamalarda CHEMSYSTEMS’e ait Etilen Glikol içindeki
Etilen maliyetleri kullanılarak damping marjı hesaplanırken, iddia makamı
tarafından JACOBs ve CMAI‘ye ait Etilen Glikol maliyetleri (Etilen maliyeti
olması gerekirken) kullanılarak hesaplama yapılmış, dolayısı ile iddia makamı
tarafından yapılan hesaplamaların verdiği sonuç ile otorite tarafından yapılan
hesaplamaların sonucu karşılaştırılabilir olmamıştır. İddia makamı, Etilen
Glikol maliyeti hesaplarken ham madde maliyeti olarak Etilen Glikol maliyeti
alarak yanlış maliyet hesaplamalarında bulunmuştur. Ayrıca, Etilen ve Etilen
Glikol fiyat ve maliyetleri birbirleriyle paralellik arz etmeyip (JACOBS
Raporu, Ocak 2010, sf 18, 19 ve 27), Etilen Glikol maliyeti hesabında ham madde
maliyeti olarak Etilen Glikolun kullanılmasının toplam maliyeti arttırabileceği
gibi düşürebileceği de belirlenmiştir. Dolayısı ile bu minvalde yapılabilecek,
maliyetlerde Etilen Glikol kullanılarak hesaplanan normal değerin Etilen
kullanılarak hesaplanacak normal değerden her halükarda yüksek çıkacağı ve
etilen glikol kullanıldığı halde normal değerin ihracat fiyatının altında
kaldığı çıkarımı yanlış olacaktır.
(2) EQUATE firması, hesaplamalarda neden CHEMSYSTEMS
verilerinin alındığını anlayamadığını ve CHEMSYSTEMS tarafından hazırlanan
verilerin doğruları yansıtmayıp sorgulanması gerektiğini belirtmiştir. Ancak,
yapılan incelemelerde bahse konu firmanın hammadde alımı için Petrochemical
Industries Company (PIC) ile yaptığı anlaşmada da hammade maliyetinin
belirlenmesi için CHEMSYSTEMS verilerine başvurulduğu tespit edilmiştir.
Dolayısı ile firmanın kendi hammadde fiyatlarının hesaplanmasında verilerini
doğru kabul ettiği bir firmayı, bu aşamada verileri yanlış bir firma olarak
belirtmeye çalışması makul görülmemiştir. Ayrıca, firma tarafından alternatif
veri kaynaklarından biri olarak gösterilen CMAI firmasının verileri (Issue
No.267, Sf.A1) esas alındığında da Etilen Glikol Maliyeti hesabına girecek
Etilen maliyetinin 1.049,1 ABD Doları (1.102*0,647*1,47134) olduğu ve
CHEMSYSTEMS tarafından verilen 1.049,8 ABD Dolarlık maliyetle hemen hemen eşit
düzeyde bulunduğu; dolayısı ile bu sektörde verilerine en çok başvurulan iki
firmanın verileri arasında bir tutarlılığın mevcut olduğu görülmüştür.
(3) EQUATE firması, Türkiye’ye gerçekleşen ihracat
satışlarının MEGlobal adındaki dağıtıcı firma yoluyla gerçekleştiğini ve bu
hizmeti karşılığında firmaya ücret ödendiğini; dolayısı ile, ihracat fiyatında
gerekli düzeltmelerin yapılmasını talep etmiştir. Ancak, otorite hesaplamalarda
bu ücreti göz önünde bulundurmayarak firma lehine bir uygulamaya gitmiştir.
Aksi takdirde, ihracat fiyatlarından bu dağıtım ücretleri düşülmek suretiyle
firma için daha düşük bir fabrika çıkış ihracat fiyatı hesaplanacak, dolayısı
ile normal değer ile ihracat fiyatı arasındaki makas açılacaktır. Bu
hesaplamanın firma için eskisinden daha yüksek bir damping marjı ile
sonuçlanacağı aşikardır.
(4) Bazı firmalar tarafından, hesaplamalarda neden
etilen için CHEMSYSTEMS, CMAI veya JACOBS’un soruşturma konusu firmaların
bulunduğu Orta Doğu Bölgesine ait verilerinin kullanılmadığı sorulmuştur. Daha
öncede belirtildiği gibi, Etilen’in temel hammaddesi olan Etan’ın soruşturma
konusu ülkelerdeki maliyetinin piyasa şartlarında oluşmadığı ve yukarıdaki
firmalar tarafından bu bölge için yapılan belirlemelerde de bu fiyatların
kullanıldığı görülmüştür. Örneğin, CMAI tarafından S. Arabistan baz alınarak
Orta Doğu Bölgesi için yapılan çeyrek dönemler itibariyle Etilen maliyeti
hesaplarında hammadde maliyeti sıfır alınmaktadır (CMAI Ref: SL-003560, sf.
17-20). Aynı raporun, tüm 2008 yılı için yaptığı Etilen maliyeti
belirlemelerinde ise Etan fiyatı her ne kadar 37$/Ton alınsa da, bu bile CMAI
tarafından hazırlanan bir başka raporda (Issue No.267, sf.A3) Batı Avrupa için
verilen 460,5 €/Ton (678 US$/Ton) Etan fiyatı yanında ihmal edilebilir bir
rakamdır. (EQUATE firması tarafından Kuveyt için verilen Etan fiyatı 159,44
$/Ton olup, bu fiyatta Batı Avrupa için verilen fiyatla mukayese edilemeyecek
derecede düşüktür.) Ayrıca, bir başka etan üreticisi olan Kanada’ya ilişkin
hesaplanan Etan fiyatı ortalama 7,49 $/MMBTU
(www.energy.alberta.ca/xdata/gas/refprice) iken S. Arabistan için verilen 0,75
$/MMBTU fiyat yine Kanada fiyatı yanında ihmal edilebilecek bir rakamdır.
Ayrıca, S.Arabistan’ın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) katılım protokolünün
(WT/ACC/SAU/61) “Fiyatlama Politikaları” başlıklı 26. maddesinde Ek-A’da yer
alan malların fiyatlarının devlet tarafından düzenlendiği belirtilmektedir.
Ek-A’da yer alan “Fiyat Düzenlenmesine Tabi Mallar” (Goods Subject to Price
Regulation) arasında ise 7. ve 9. sıralarda MEG üretiminde kullanılan
hammaddeler sayılmaktadır. Netice itibariyle Katılım Protokolü, MEG üretiminde
kullanılan hammaddelerin fiyatlarının arz-talep dengesi veya pazar koşulları
tarafından değil devlet tarafından gözetilen başka çıkarlar çerçevesinde devlet
tarafından şekillendirildiğini göstermektedir. Kuveyt’te yerleşik hiçbir
üretici MEG’e ilişkin hammaddelerin ihracat ve ithalatını Kuveyt’teki bu
hammaddelerin tek üreticisi olan devlet şirketi Kuwait Petroleum
Corporation’dan izin almadan gerçekleştirememektedir; dolayısı ile, Kuveyt’te
bu hammaddelerin fiyatının piyasadaki arz-talep koşulları tarafından
belirlendiğini söylemek mümkün değildir. Bu veriler ışığında, soruşturma konusu
ürünün temel hammaddesi olan etanın S.Arabistan ve Kuveyt’te gözlemlenen
fiyatlarının arz-talep koşullarını yansıtmayan düzenlenmiş fiyatlar olduğu
sonucuna ulaşılmaktadır.
(5) SABIC firması, ihraç fiyatı ile normal değer
arasında adil bir karşılaştırma yapılmadığını, adil bir karşılaştırma
yapılmasını teminen iç satışlara ilişkin kredi ve ülke içi transfer maliyetleri
düşülmüş normal değerin ihracat fiyatları ile karşılaştırılması gerektiğini
belirtmiştir. Otorite adil bir karşılaştırma yapılması için ihraç fiyatı ve
normal değeri aynı ticari aşamada almış, bu aşamada her iki kalemde yukarıda
düşülmesi talep edilen unsurları içermiştir. Dolayısı ile, yapılan
karşılaştırma adil olup firma tarafından talep edilen düzeltme yerinde görülmemiştir.
Firma, ithalat sonrası maliyetler için kullanılan %3’lük ilave maliyetin
yetersiz olduğunu belirtmiştir; ancak, bu ilave maliyet herhangi bir
ithalatçının değil toplam ve soruşturma konusu ülkelerden ithalat itibariyle en
fazla ithalatı gerçekleştiren ADVANSA firmadan alınan veriler doğrultusunda
belirlenmiştir. Dolayısı ile bu maliyetin doğruluğu konusunda SABIC firmasından
gelen talepler uygun görülmemiştir. Ayrıca, DOMSUM dosyasında üretim
maliyetinin %0,4’ü oranında hesaplanan ayarlama ancak kar marjı olarak yine
aynı dosyada hesaplanan üretim maliyetinin %22,2’si olan oran esas alındığı
takdirde yapılacak ayarlamadır; ancak, marj hesaplamalarında firma lehine
olarak bu %22,2’lik yüksek kar marjı yerine %2,8’lik çok daha düşük bir kar
marjı oranı kullanılmış, dolayısı ile %22,2’lik kar marjında yapılacak %0,4’lük
ayarlamaya gerek kalmamıştır.
(6) İşbirliğinde bulunan iki üretici/ihracatçı firma
tarafından da, yerli üretim dalı iç satışlarındaki düşüşün ve pazar kaybının
önemli bir sebebinin, yerli üretim dalının satışlarını ihracata
yönlendirmesinden kaynaklandığı iddia edilmektedir. Ancak, yapılan incelemede
her ne kadar yerli üretim dalı için hesaplanan yurtdışı satış endeksindeki
rakamlar büyük oranlı bir artışa (100’den 971’e) işaret etse de aslında
miktarsal olarak satışlar yalnızca ihmal edilebilir bir seviyeden daha makul
bir seviyeye çıkmıştır. Ayrıca, yurtdışı satışlarındaki bu artış firmanın
gönüllü bir şekilde dış pazara yönelmesinden değil, iç pazarda dampingli
ithalat dolayısı ile karşılaştığı pazar daralmasını yurtdışı satışlarla bir
nebze de olsa telafi etme çabasından kaynaklanmıştır.
(7) İlgili taraflarca dile getirilen bir başka husus,
Anti-Damping Anlaşması Madde 2.2.1.1 gereğince, damping hesaplamalarında ilgili
Maddedeki şartlar sağlandığı sürece firmaların sadece kendi verilerinin
kullanılması gerekliliğidir. Madde 2.2.1.1’de aranan şartlardan biri
firmanın tuttuğu kayıtların, soruşturma konusu ürünün üretimine ilişkin
maliyetleri makul bir şekilde yansıtmasıdır. Anlaşmada kullanılan ifade
“gerçek” (actual) değil “makul” (reasonable) ifadesidir, dolayısı ile her ne
kadar üretici/ihracatçı firma gerçek maliyetlerini kayıtlarında yansıtmış olsa
da bu yansıtılan maliyetlerden hammaddeye ilişkin olanı “makul” (reasonable)
bulunmadığından dolayı, hammadde maliyetleri için firma kayıtlarındakinden
farklı rakamlar kullanılmıştır.
(8) Nihai olarak, bazı ilgili taraflarca yerli üretim
dalında zararın oluşmadığı; bir zarar varsa bile bu zararın dampingli
ithalattan kaynaklanmadığı iddia edilmiştir. Zararın oluşmadığına ilişkin,
endekslenmiş zarar göstergelerindeki direkt işçi sayısı ve ihracattaki artış
örnek verilmiştir. Bilindiği üzere yapılan zarar değerlendirmesinde sadece bu
iki faktör değil 4 üncü kısımda geçen birçok faktör değerlendirilmiştir.
Varılan zarar yargısı ise bu zarar faktörlerinin hepsinin birden göz önünde
bulundurulması sonucu ortaya çıkmıştır. Zarar göstergelerine ilişkin kısımda da
görüldüğü üzere, incelenen zarar dönemi boyunca, yerli üretim dalının üretimi,
yurt içi satışları, pazar payı, kapasite kullanım oranı ve karlılığı ile 3.
ülkelerden gerçekleşen ithalat düşüş gösterirken, dampingli ithalatta ciddi
artışlar gözlemlenmiş ve bu ithalat, fiyatları itibariyle, yerli üretim dalı
fiyatlarını baskılamıştır. Yerli üretim dalının göstergeleri zararın varlığını
ortaya koyarken ve bu göstergelerin gelişimi ile dampingli ithalatın gelişimi
arasındaki paralellik illiyet bağı tesisini gerçekleştirmiştir.
ALTINCI KISIM
Sonuç
Madde 25 – (1)
Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi
arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edilmiş olup, İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı
ve menşei verilen maddenin Türkiye’ye ithalatında belirtilen oranlarda firma
bazında dampinge karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.
GTP
Madde
Menşe Ülke
Üreticiler
Dampinge Karşı Önlem
(CIF %)
2905.31
Mono
Etilen Glikol (MEG)
Suudi
Arabistan
Saudi
Basic Industries Corporation (SABIC)
%4
Diğerleri
%20
Kuveyt
EQUATE
Petrochemical Co.
%6
Diğerleri
%20
Bulgaristan
Bütün
üretici/ihracatçılar
%20
MADDE 26 – (1)
Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası,
tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen maddenin, diğer mevzuat hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında
karşılarında gösterilen miktarlarda dampinge karşı kesin önlemi uygular.
MADDE 27 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 28 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.