Tebliğler · Resmî Gazete: 2010-07-21
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/39731
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2010/22)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 – (1)
1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/24 sayılı Tebliğ kapsamında, Çin Halk
Cumhuriyeti (ÇHC) ve Rusya Federasyonu (Rusya) menşeli 7312.10.81.00.00,
7312.10.83.00.00, 7312.10.85.00.00, 7312.10.89.00.00, 7312.10.98.00.00 gümrük
tarife istatistik pozisyonları altında kayıtlı “demir veya çelikten halatlar ve
kablolar (kapalı halatlar dahil)”a yönelik dampinge karşı kesin önlem
mevcuttur.
(2) Bahse konu eşyaya yönelik mevcut önlemin yürürlük
süresinin bitiminden önce, 18/12/2008 tarihli ve 27084 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2008/39 sayılı Tebliğ
ile yerli üretim dalının önleme konu ürün ve ülkeler kapsamında bir nihai
gözden geçirme soruşturması açılması talebinde bulunabileceği ilan edilmiştir.
(3) Çelik Halat ve Tel Sanayi A.Ş. ile Has Çelik ve
Halat Sanayi ve Ticaret A.Ş, ÇHC ve Rusya menşeli “demir veya çelikten halatlar
ve kablolar (kapalı halatlar dahil)”a halen uygulanmakta olan dampinge karşı
kesin önlemin sona ermesi halinde damping ve zararın devam edeceği veya yeniden
meydana geleceği gerekçesiyle nihai gözden geçirme soruşturması açılması
istemiyle başvuruda bulunmuştur. Başvuru, Çokyaşar Halat Tel Makine
Galvanizleme A.Ş. ve Köşkerler Çelik Halat ve Makine Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
firmaları tarafından da desteklenmiştir. Söz konusu başvuruya ilişkin olarak
19/11/2009 tarihli ve 27411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/37 sayılı Tebliğ ile başlatılan nihai gözden
geçirme soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel
Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanun’la değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999
tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen
nihai gözden geçirme soruşturması sonuçlarını içermektedir.
MADDE 3 – (1)
Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca başvuru, yerli üretim dalı adına yapılmış
ve bu bağlamda başvuruda bulunan üreticilerin yerli üretim dalını temsil
niteliğini haiz oldukları anlaşılmıştır.
MADDE 4 – (1)
Soruşturma açılışını müteakip soruşturma konusu ürünün Müsteşarlık tarafından
ÇHC ve Rusya’da yerleşik bilinen üretici/ihracatçılarına, Türkiye’de yerleşik
ithalatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu ülkelerde yerleşik diğer
üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen anılan ülkelerin Ankara’da
bulunan Büyükelçiliklerine ilgili soru formları, başvurunun gizli olmayan özeti
ve soruşturma açılış Tebliğ’ine ulaşmalarını sağlamak için soruşturma açılışına
ilişkin bildirim yapılmıştır.
(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta
süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.
(3) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca
Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave
bilgileri temin etmiştir.
(4) Kendilerine soru formu gönderilen 17 ithalatçı
firmanın 9’undan cevap alınmıştır.
(5) Öte yandan soruşturmaya tabi ülkelerden olan
ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan soru formlarına yönelik herhangi
bir yanıt alınmamıştır. Ancak, Rusya Ticaret Mümessilliği soruşturmaya ilişkin
bilgi ve belge paylaşımında kendilerinin muhatap kabul edilmesine yönelik
taleplerini iletmiştir.
(6) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil
edecek bilgi ve bulguları içeren nihai bildirim raporu yayınlanmış ve ilgili
tarafların görüşlerine sunulmuştur.
(7) Nihai bildirim sonrasında Rusya Ticaret
Mümessilliği’nin talebi doğrultusunda dinleme toplantısı yapılmış olup bu
toplantıda söz konusu önlemin Rusya için kaldırılması yönündeki taleplerini
iletmişlerdir.
(8) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm
bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında
değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin ilgili bölümlerinde değinilmiştir.
MADDE 5 –
(1) Yönetmelik’in 21’inci maddesi çerçevesinde yerli üreticilerden Çelik Halat
ve Tel San. A.Ş’nin İzmit; Has Çelik ve Halat Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin
Kayseri’de bulunan üretim ve idari tesislerinde yerinde doğrulama çalışmaları
gerçekleştirilmiştir.
MADDE 6 – (1)
Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya
yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas
teşkil etmek üzere 1/1/2006-31/12/2008 dönemi gözden geçirme dönemi olarak
alınmıştır. Bununla birlikte, Rusya ve özellikle ÇHC’nin dünya piyasasındaki
konumu ve fiyatlama eğilimine ilişkin olarak, mevcut olduğu ölçüde, 2004 yılı
sonrası veriler de dikkate alınmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
MADDE 7 – (1)
Soruşturma konusu ürün, ÇHC ve Rusya menşeli 7312.10.81.00.00,
7312.10.83.00.00, 7312.10.85.00.00, 7312.10.89.00.00, 7312.10.98.00.00 gümrük
tarife istatistik pozisyonları altında kayıtlı “demir veya çelikten halatlar ve
kablolar (kapalı halatlar dahil)”dır.
(2) Soruşturma konusu ürün çelik halat, iki veya daha
fazla telin sıkı bir şekilde kıvrılmasıyla elde edilen demetlenmiş telleri,
kabloları ve bunların kıvrılmasıyla elde edilen her ölçüdeki halatları
kapsamaktadır. Ürün farklı çaplarda ve tiplerde olabilmektedir. Ayrıca, kapalı
halatlar teknik özelliklerine göre inşaat, otomotiv, balıkçılık sektörlerinde,
asansörler ve vinçler gibi farklı alanlarda kullanılabilmektedir. Tipler halat
kalınlığı, kullanılan telin özellikleri, tel sayısı, halatın özünde yer alan
ana taşıyıcının kendir ya da çelikten oluşu, galvanizli veya fosfat kaplama ve
örgü kompozisyonlarına göre çeşitlenmektedir. Teller, demetler ve özler değişik
kompozisyonlarda örülerek değişik halat çeşitleri meydana getirilmektedir. En
çok ticareti yapılan ürünler; 10 mm, 16 mm ve 18 mm çapındaki kapalı halatlardır. Ancak, madencilik ve gemi sanayinde kullanılan 50 mm ve üzerindeki çaplı özellikli ürünler de ihale yoluyla alınan talepler için üretilmektedir.
(3) Tip çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin
birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği
anlaşılmıştır.
(4) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen çelik
halatlar ile soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün benzer ürün olduğu mevcut
önleme esas soruşturmada yapılmıştır. Bu soruşturma da ise, fiziksel
özellikler, ürün çeşitliliği, kullanım alanları, tüketici algılaması ve dağıtım
kanalları arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir
farklılığın ortaya çıktığına ilişkin yeni bir bilgiye ulaşılamamıştır.
(5) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde
soruşturma konusu eşyanın yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir
sınıflandırma altında ithal edildiğine ya da bu GTİP’ler altında başka ürün
bulunduğuna ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir. Ancak Çelik Halat ve Tel
San. AŞ’nin, önlem alınmasını müteakiben önlemin etkisiz kılınmasına yönelik
olarak önlem konusu ülkeler menşeli 7312.10.49.00.00, 7312.10.61.00.00,
7312.10.65.00.00 ve 7312.10.69.00.00 GTİP’li demetlenmiş teller (toron)
ithalatının hızla arttığı ve bu ithalatın, damping önleminin yerli üretim
dalında sağlaması beklenen iyileştirici etkiyi azalttığı hususundaki şikayetine
istinaden yürütülen soruşturma neticesinde 2004/24 sayılı Tebliğ ile
uygulanmakta olan dampinge karşı önlemlerin etkisiz kılındığı tespit
edildiğinden yürürlükte olan önlem 2006/32 sayılı Tebliğ ile anılan ülkelerden
yukarıda sayılan GTİP’li eşya için genişletilmiştir.
(6) Söz konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel
içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla
beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan
tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ
hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Dampingin Varlığı ve Devamı İddiası
MADDE 8 – (1)
Yönetmelik’in 35’inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu süre
içinde dampingin devam edip etmediğine ilişkin yapılan inceleme çerçevesinde;
mevcut önlemin etkisiyle yükselen birim fiyatlar nedeniyle ÇHC için gösterge
niteliğinde bir damping marjı hesabı yapılmamış, yine aynı dönemde Rusya’dan
çok düşük miktarda ithalat yapıldığından damping marjı bu ülke için de
hesaplanmamıştır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Maddi Zararın Varlığı ve Devamı İddiası
MADDE 9 –
(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu
dönemde yerli üretim dalında zarar durumu ve bu zararın devamına ilişkin
incelemeler yapılmıştır. İthalat verileri incelenirken, önlemin etkisini
görebilmek amacıyla önlem öncesi ve sonrası dönemi kapsayan 2004-2008 dönemi
dikkate alınmıştır.
MADDE 10 –
(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye’ye genel ithalatı ve soruşturma konusu
ülkelerden yapılan ithalatının incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
verileri kullanılmıştır. 2004 yılında 2.280.011 Kg olan çelik halat ithalatı sırasıyla 2005’te 3.274.635Kg, 2006’da 3.996.650Kg, 2007’de 7.102.869 Kg ve 2008 yılında da 7.756.903 Kg olarak gerçekleşmiştir. Miktar bazında 2004-2008
aralığında nispi artış ise % 340 düzeyindedir.
(2) Bahse konu ürünün genel ithalatı değer bazında
sırasıyla, 2004 yılında 3.229.681 ABD Doları, 2005’te 5.789.22, 2006’da
9.848.842 ABD Doları, 2007’de 13.672.727 ABD Doları ve 2008 yılında da
18.418.565 ABD Doları olarak gerçekleşirken değer bazında nispi artış % 570
düzeyindedir.
(3) Birim fiyatlar ise sırasıyla, 2004’te 1,42 ABD
Doları/Kg, 2005’te 1,77 ABD Doları/Kg, 2006’da 2,46 ABD Doları/Kg, 2007’de 1,92
ve 2008’de 2,37 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 11 –
(1) Soruşturmaya konu ülkelerden gerçekleşen ithalatın genel ithalat içindeki
payının, önlemin yürürlüğe girmesinden sonra kayda değer oranda düştüğü ve
ithalat birim fiyatlarının yükseldiği; dolayısıyla mevcut önlemin etkili olduğu
görülmektedir.
(2) 2004-2008 döneminde ÇHC’den gerçekleşen çelik
halat ithalatı miktar olarak 2004 yılında 1.061.312 Kg, 2005’te 31.134 Kg, 2006’da 85.502 Kg, 2007’de 358.057 Kg ve 2008 yılında 239.580 Kg olurken değer bazında aynı yıllarda 1.002.370 ABD Doları,
73.583 ABD Doları, 169.070 ABD Doları, 552.177 ABD Doları, 580.583 ABD Doları
olmuştur. Söz konusu ülkenin 2004 yılında %46,55 olan toplam ithalat içindeki
payı önlemi takip eden yıllarda sırasıyla, %0,95, %2,14, %5,04, %3,09 düzeylerine
gerilemiştir.
(3) Soruşturma konusu diğer ülke olan Rusya’dan
ithalatta ise önlemle birlikte çok keskin bir düşüş yaşanmıştır. Buna göre 2004
yılında Rusya’dan 531.028 Kg ve 428.468 ABD Doları ithalat gerçekleşirken takip
eden 2005, 2006 ve 2007 yıllarında ithalat yapılmamıştır. 2008 yılında ise çok
düşük miktarda, 900 Kg’lık bir ithalat yapılmıştır.
MADDE 12 –
(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam tüketimi hesaplanırken 2006-2008 dönemi
için şikâyetçi yerli üretici ve şikayeti destekleyen firmalardan temin edilen
yurt içi satış miktarları ile ilgili yıla ait toplam ithalat miktarları
toplanmıştır. Bu çerçevede 2006 yılında 100 olan tüketim endeksinin 2007
yılında 126, 2008 yılında 131 olduğu görülmüştür.
(2) ÇHC’nin, Türkiye pazarından aldığı pay
incelendiğinde, 2006 yılında endeks değeri 100 olan pazar payının, 2007 yılında
419, 2008 yılında 280 olduğu görülmektedir. Rusya’dan ise sadece 2008 yılında
900 Kg’lik bir ithalat yapıldığı için endeksleme yapılmamıştır.
MADDE 13 –
(1) Soruşturma konusu eşyanın Türkiye’ye genel ithalatının birim fiyatı, 2004
yılında 1,42 ABD Doları/Kg, 2005 yılında 1,77 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 2,46
ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,92 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında 2,37 ABD
Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.
(2) ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın birim
fiyatının seyrine bakıldığında 2004 yılında 0,94 ABD Doları/Kg düzeyinde olan
birim fiyatların 2005 yılında artışla 2,36 ABD Doları/Kg’a ulaştığı, 2006
yılında 1,98 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,56 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında
2,42 ABD Doları/Kg olarak gerçekleştiği görülmüştür.
(3) 2004-2008 döneminde ÇHC’nin birim ithalat
fiyatlarının mevcut önlem öncesi dönemdeki birim fiyatlardan daha yüksek olduğu
dikkate alındığında ÇHC’den yapılan ithalatta birim fiyatların önlem yürürlüğe
girdikten sonra yükseldiği görülmektedir. Bu çerçevede, önlem sonrasında
ÇHC’den yapılan ithalatın keskin bir düşüş sonrasında tekrar yükselişte olduğu
da dikkate alınınca ÇHC için Türkiye pazarının önemini koruduğu; önlemin
kalkması halinde dampingli ithalatın artmasına uygun bir pazar ortamının mevcut
olduğu değerlendirilmektedir.
(4) Soruşturma konu bir diğer ülke olan Rusya’dan
yapılan ithalat incelendiğinde 2004 yılında 0,81 ABD Doları/Kg olan ithalatın
birim fiyatı 2008 yılında 0,89 ABD Doları/Kg olmuştur. 2004-2008 aralığında bu
ülkeden ithalat yapılmamış olmasına rağmen mevcut önlemle 2008 yılı ithalat
birim fiyatı birlikte değerlendirildiğinde Türkiye pazarının Rusya için önemini
koruduğu ve söz konusu ülkeden dampingli ithalatın önlem ortadan kalkması
halinde kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılmaktadır.
(5) Diğer ülkelerden yapılan ithalatın birim
fiyatları 2004 yılında 2,62 ABD Doları/Kg, 2005 yılında 1,76 ABD Doları/Kg,
2006 yılında 2,47 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,95 ABD Doları/Kg ve 2008
yılında 2,37 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. Gerçekleşen CIF ithalat
birim fiyatına bakıldığında ise 36,32 ABD Doları/Kg olduğu görülmektedir.
MADDE 14 – (1)
Önlemin yürürlükten kalkması durumunda yerli üretim dalı fiyatları üzerinde
oluşabilecek muhtemel etkiyi görebilmek amacıyla 2007-2008 dönemi için fiyat kırılması
hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamada önlem konusu ürünün dampinge karşı önlem
hariç Türkiye piyasasına giriş fiyatları bulunmuş ve bu fiyatlar yerli üretim
dalının yurt içi satış fiyatları ile karşılaştırılarak fiyat kırılması
hesaplanmıştır. Buna göre ÇHC için söz konusu üründe hesaplanan fiyat kırılması
2007 yılı için CIF değerinin % 18,49’u 2008 yılı için de % 3,69’u oranındadır.
Rusya’dan çok düşük miktarda ithalat yapılması nedeniyle fiyat kırılması
hesaplaması yapılmamıştır.
MADDE 15 –
(1) Soruşturma konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin
belirlenmesinde, yerli üretim dalını temsilen şikâyetçi yerli üreticilerin
verileri dikkate alınmıştır. Söz konusu zarar incelemesi 2006–2008 dönemi için
yapılmıştır.
(2) Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi
amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat
Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler esas
alınmıştır.
a) Üretim-Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının önlem konusu çelik
halatlarda üretim miktar endeksi, 2006 baz yılında 100 iken 2007’de 101 ve
2008’de 123 olmuştur.
(2) Yerli üretim dalının kapasitesi 2006 ve 2007
yıllarında değişmemekle birlikte, 2008 yılında bir firmanın çelik halat
üretiminde kullandığı makinelerini firmanın başka bir faaliyet alanında
kullanmak üzere taşımasından ötürü bir miktar azaldığı görülmüştür.
(3) KKO üç vardiya üzerinden hesaplanmıştır. Buna
gore yerli üretim dalının kapasite kullanım oranları tam kapasiteye yakın
seviyelerde olup, KKO endeksi 2006 baz yılında 100 iken 2007 için 101 ve 2008
için 131 düzeyindedir. Son yılda KKO’nun yükselişde olmasının nedeni ise
yukarıda bahsedilen bir yerli üreticinin kapasitesinin daralmasına buna
karşılık üretimin artmasından kaynaklanmaktadır.
b) Satışlar
(1) Yerli üretim dalının yurtiçi satış miktar endeksi
2006 baz yılında 100 iken 2007’de 98’e, 2008’de 97’ye düşmüştür.
(2) Aynı dönemde satış hâsılatı reel olarak
incelendiğinde 2006 baz yılında 100 olan endeksin, 2007’de 100, 2008’de ise
120’ye yükseldiği görülmüştür.
c) Yurt İçi Satış Fiyatları
(1) Yerli üretim dalının 2006 baz yılında 100 olan
ağırlıklı ortalama yurt içi birim satış fiyat endeksi, 2007’de 102, 2008
yılında ise 124 değerini almıştır.
d) İhracat
(1) Yerli üretim dalının 2006 baz yılında 100 olan
yurt dışı miktar satış endeksi 2007’de 108’e 2008’de 143’e yükselmiştir.
e) Pazar Payı
(1) Yerli üretim dalının 2006’da 100 olan pazar payı
endeksi 2007 yılında 78 ve 2008’de 74’e gerilemiştir.
f) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında stok miktar
endeksi 100 olarak alındığında bu endeks 2007’de 80 ve 2008 yılında 201
olmuştur.
g) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının söz konusu çelik halat
üretiminde yarattığı istihdam 2006 baz yılında 100 endeks değeriyle 2007’de
86’ya gerilerken 2008’de 105’e yükselmiştir.
h) Ücretler
(1) Yerli üretim dalının aylık giydirilmiş reel brüt
ücret endeksi 2006 baz yılında 100 alındığında, 2007’de 104, 2008’de 108 olarak
gerçekleşmiştir.
ı) Verimlilik
(1) Yerli üretim dalında çalışan işçi başına
verimlilik endeksi 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve 2008’de sırasıyla 117 ve
118 olarak gerçekleşmiştir.
i) Maliyetler
(1) Yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama birim
ticari maliyet endeksi 2006’da 100 iken 2007’de 93 ve 2008 yılında 98 olmuştur.
j) Kârlılık
(1) Yerli üretim dalının önlem konusu üründe birim
karlılığı 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla -52 ve –
375 değerlerini almıştır.
k) Nakit Akışı
(1) Yerli üretim dalının çelik halat satışından elde
ettiği nakit akışı endeksi 2006’da 100 iken, 2007’de -127 ve 2008’de -793
düzeyindedir.
l) Yatırımların Geri Dönüş Oranları
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile
ilgili olarak yatırımların geri dönüş oranı, 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve
2008 yıllarında 191 olmuştur.
m) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile
ilgili olarak aktif büyüklüğü, 2006’da 100 iken 2007’de 102 ve 2008’de 111’e
yükselmiştir.
n) Sermaye Artışı
(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile
ilgili olarak sermaye artış endeksi 2006’da 100 kabul edildiğinde 2007’de 95 ve
2008’de 81 düzeyine gerilemiştir.
MADDE 16 –
(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, incelenen
dönemde mevcut önlemin etkisiyle yerli üretim dalının, yurt içi satış
seviyesinde çok düşük azalma olsa da seviyesini muhafaza ettiği, artan ihracata
bağlı olarak, üretim, istihdam ve KKO’nun arttığı, bu nedenle de birçok temel
ekonomik göstergenin olumlu gelişme gösterdiği görülmekle birlikte temel bazı
göstergelerdeki olumsuzluğun devam ettiği tespit edilmiştir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Dampingin ve Zararın Devamı veya Yeniden Oluşma
İhtimali İddiası
MADDE 17 – (1)
Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde
dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olup olmadığı incelenmiştir.
(2) Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün
uluslararası piyasasındaki gelişmeler, soruşturmaya konu ülkenin üretim
kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, soruşturmaya konu ülke için
Türkiye pazarının önemi, talebi etkileyen unsurlar, esas soruşturmada tespit
edilen damping marjı, dampingli ithalatın muhtemel fiyatları gibi dampingin
devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline ilişkin hususlar irdelenmiştir.
MADDE 18 – (1)
Soruşturma konusu ürünün küresel piyasasındaki gelişmeler ve soruşturma konusu
ülkelerdeki yerleşik kapasiteye ilişkin inceleme, Uluslararası Ticaret Merkezi
(International Trade Center-UTM) verileri kullanılarak yapılmış ve aşağıda yer
alan sonuçlara ulaşılmıştır. Analizde, UTM’de yer alan veriler en detaylı 6’lı
bazda olduğu için, önlem konusu ürünü kapsayan 7312.10 GTP’ye ait veriler
kullanılmıştır.
(2) UTM verilerine göre önlem konusu üründe dünya
ihracatı, 2006 yılında 3.015.095 ton, 2007 yılında 3.047.778 ton ve 2008
yılında bir miktar gerileyerek 2.910.148 ton olarak gerçekleşmiştir.
(3) Ancak söz konusu üç yıllık dönemde özellikle
ÇHC’nin nisbi ve mutlak payında ciddi artış göze çarpmaktadır. ÇHC’nin dünya
ticaretinden aldığı pay 2006 yılında 618.771 ton (%21), 2007’de 827.328 ton
(%27) ve 2008 yılında da 1.053.766 ton (%36) olarak gerçekleşmiştir. Yine
ÇHC’nin dünya ihraç birim fiyatları ise kilogram bazında sırasıyla, 0,9 ABD
Doları/Kg, 1,0 ABD Doları/Kg ve 1,4 ABD Doları/Kg düzeylerinde seyretmiştir.
(4) Önleme konu diğer ülke olan Rusya’nın yıllar
itibariyle dünya çelik halat ihracatından aldığı paylar ise nispi olarak, 2006
yılında 33.940 (%1) ton, 2007 yılında 33.948 (%1) ton ve 2008 yılında 36.178
(%1,02) tondur. Yine Rusya’nın birim fiyatları da 2006 yılında 1,1 ABD
Doları/Kg, 2007 yılında 1,5 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında da 1,8 ABD Doları/Kg
olmuştur.
(5) Değer bazında ise küresel çelik halat ihracatı
2006 yılında 4.202.187.000 ABD Doları iken, 2007 yılında 5.008.903.000 ABD
Doları ve 2008 yılında 6.354.963.000 ABD Doları seviyesine çıkmıştır. Bu
dönemde ÇHC’nin değer bazında payı sırasıyla, 2006 yılında 570.697.000 ABD
Doları (%14), 2007 yılında 831.394.000 ABD Doları (%17) ve 2008 yılında
1.451.697.000 ABD Doları (%23) olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan Rusya’nın
pazar payı da sırasıyla, 2006 yılında 40.536.000 ABD Doları (%0,96), 2007
yılında 51.212.000 ABD Doları (%1,02) ve 2008 yılında 64.254.000 ABD Doları (%
1,01) olarak gerçekleşmiştir.
(6) Sonuç olarak, UTM verilerine dayanarak soruşturma
konusu ürünü de içine alan ürün grubunda 2006-2008 döneminde ÇHC’nin dünya
ticaretinden aldığı payda önemli artış sağladığı; Rusya’nın da payını koruduğu
görülmektedir.
Soruşturma konusu ülkelerdeki yerleşik kapasite ve
ihracat potansiyeli
MADDE19 –
(1) OECD’nin raporu çerçevesinde ÇHC’de demir ve çelik ürünleri sektöründeki
yerleşik kapasite incelendiğinde anılan iş kolunun ÇHC ekonomisinde dikkat
çekici bir öneme sahip olduğu ve ÇHC’nin mezkur ürünlerde önemli bir pazara
sahip olmasının yanı sıra başat bir üretici ve ihracatçı olduğu görülmektedir.
(2) Bu çerçevede, ÇHC çelik üretiminin 2008 yılında
bir önceki yıla nazaran %1,1 oranında artışla 500 milyon ton seviyesine
ulaştığı görülmektedir. Öte yandan Çin Demir ve Çelik Derneği (CISA) verileri
dikkate alındığında ÇHC’nin çelik ürünlerindeki üretim kapasitesinin 660 milyon
ton olduğu görülmektedir. Bu itibarla atıl durumda bulunan 160 milyon tonluk
kapasitenin kolaylıkla ihracata yönlendirilebileceği düşünülmektedir. Öte
yandan, ülkede bulunan 850’nin üzerindeki üreticinin konsolidasyonlarla bir
araya gelmesi neticesinde sektörün çok daha güçlü bir yapı arz edeceği
öngörülmektedir. 2008 yılında ülkenin tüm üretiminin %39,6’sını gerçekleştiren
on firmayla beraber bu konsolidasyon eğilimin güçleneceği tahmin edilmektedir.
(3) ÇHC’nin soruşturma konusu üründe gerçekleştirdiği
ihracat incelendiğinde ise 2005 yılında 366 bin ton olan ihracatın 2008 yılına
gelindiğinde % 187 oranında artışla 1.053 bin ton seviyesine ulaştığı
görülmektedir. Tüm çelik ürünlerdeki ticaret dengesi dikkat alındığında ise
2003 yılında 35 milyon ton açık veren ticaret dengesinin üretimde ve
ihracattaki artış temelinde 2007 yılı itibariyle 50 milyon tona yakın ticaret
fazlası verdiği görülmektedir.
(4) Sonuç itibariyle, ÇHC’de yerleşik
üretici/ihracatçıların üretimlerindeki artış, atıl durumdaki kapasiteleri ve
ihracat eğilimleri dikkate alındığında meri önlemin yürürlükten kalkması
halinde üretimin önemli bir kısmının ihracata yönlendirilebileceği
düşünülmektedir.
(5) Yine OECD raporuna göre önleme konu diğer ülke
dünyanın dördüncü büyük çelik üreticisi olan Rusya’nın çelik ürünlerdeki yıllık
kapasitesinin 80 milyon ton seviyesinde olduğu tahmin edilmektedir. Öte yandan,
iç tüketimin 2007 yılı itibariyle 40 milyon ton olarak gerçekleştiği
bildirilmektedir. Çelik ürünlerinin imal yöntemine ilişkin inceleme neticesinde
ise 2001 yılından bu yana elektrikli ark ocağı kapasitesi ikiye katlanarak 19
milyon tona ulaştığı ve yüksek fırın teknolojisinin 2015 yılına kadar bütünüyle
terk edileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, dünyanın önde gelen demir
çelik hurdası ihracatçılarından olan Rusya’nın anılan dönüşüm sonrasında
hammadde temini bakımından yeterince esnek bir yapıya kavuşması neticesinde
üretim kapasitesini daha da artıracağı düşünülmektedir.
(6) Uluslar arası Ticaret Merkezi verileri
incelendiğinde ise 2004 yılında 22 bin ton olan önlem konusu ürünün ihracatının
2008 yılında %65 artışla 36 bin ton seviyesine ulaştığı görülmüştür. Bu
kapsamda, Rusya’nın tüm demir çelik ürünlerindeki ticaret dengesinin 2001
yılından bu yana istikrarlı bir biçimde 20-30 milyon ton aralığında fazla
verdiği görülmektedir.
(7) ÇHC için geçerli olan değerlendirmenin Rusya için
de geçerli olduğu düşünülmekte ve halihazırdaki ihracat eğilimleri de dikkate
alınarak bahse konu ülkede yerleşik olan kapasitenin meri önlemin yürürlükten
kalkması halinde coğrafi yakınlıktan da yararlanarak kolaylıkla Türkiye’ye
yönlendirilebileceği değerlendirilmektedir.
MADDE 20 –
(1) ÇHC, pek çok üründe olduğu gibi, çelik halatta da düşük fiyata dayalı
rekabet stratejisi ile küresel pazarlarda artan bir pazar payına sahip olmuştur.
ÇHC’nin çelik halatlar için en büyük ihraç pazarları olarak ABD, AB, Güney Kore
ve Birleşik Arap Emirlikleri ilk sıralarda yer almaktadır.
(2) Dünya’nın en büyük çelik halat ihracatçısı olan
ÇHC’nin ABD’ye ihracatının birim fiyatı 2006, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla
0,8 ABD Doları/Kg, 0,9 ABD Doları/Kg, 1,3 ABD Doları/Kg olmuştur. Yine aynı
dönemde miktar bazında ÇHC’nin ihracatı 2006 yılında 240.233.536 Kg ve 2007 yılında 238.581.216 Kg ve 2008 yılında 252.159.840 Kg değerlerini almıştır.
(3) Diğer önleme konu ülke olan Rusya’nın dünya
ihracat rakamları miktar bazında 2006 yılında 33.940.000 Kg, 2007’de 33.948.000 Kg ve 2008 yılında 36.178.000 Kg olurken değer bazında 40.536.000 ABD Doları, 2007’de 51.212.000 ABD Doları ve 2008’de ise 64.254.000 ABD Doları
düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynı yıllar için birim fiyatlar ise 1,19 ABD
DolarıKg, 1,51 ABD Doları/Kg ve 1,81 ABD Doları/Kg’dir.
(4) Öte yandan AB Pazara Giriş Veri Tabanından (EU
Market Access Database) Rusya ve ÇHC’nin AB’ye (27 ülke) yaptığı çelik halat
ihracatı da, veri tabanında yer alan en detaylı veriyi içerecek şekilde, GTP
baz (8’li baz) alınarak incelenmiştir. Buna göre, ÇHC’nin AB’ye çelik halat
ihracatı 2008 yılında 10.004.400 Kg olurken 17.511.080 ABD Doları olarak
gerçekleşmiştir. Yine aynı yıl için birim fiyat da 1,7 ABD Doları/Kg olmuştur.
Rusya’nın 2008 yılı için AB’ye toplam ihracatı miktar bazında 2.304.400 Kg olurken değer bazında ise 4.156.769 ABD Doları ve birim fiyatı da 1,8 ABD Doları/Kg
düzeyindedir.
(5) Bütün bu veriler birlikte değerlendirildiğinde
ÇHC’nin küresel piyasanın tartışmasız en büyük oyuncusu ve en büyük ihracatçısı
durumunda olduğu, küresel pazarlara ve özellikle önemli pazarlar olan AB ve
ABD’ye ihracatını düzenli olarak arttırdığı görülmektedir. Öte yandan küresel
krizin getirdiği kısmi talep daralmasına paralel olarak son dönemde ÇHC’nin
kayda değer bir atıl kapasitesinin oluştuğu değerlendirilmektedir. Bununla
birlikte ÇHC yetkili makamlarının ÇHC ihracatını arttırmak için belirlediği 12
yol haritasından biri de çelik endüstrisinin canlandırılması planıdır. Buna
göre ÇHC 2009’un sonlarında yürürlüğe koyduğu planda eski teknoloji ve makine
parkını yenilemeyi, yenilikçi ürünlerin piyasaya sunumu ve zorunlu standart
uygulanması gibi yöntemlerle çelik ihracatını yıllık 20 milyon tona çıkarmayı
hedeflemektedir.
(6) Rusya’nın da soruşturma konusu üründe önemli
kapasitesi ve ihracat potansiyeli olduğu değerlendirilmektedir.
(7) Bu değerlendirme ve veriler dikkate alındığında
söz konusu önlemin yürürlükten kalkması halinde pazara girme hızı ve meyli
yüksek olan ÇHC’li ve Rus ihracatçıların Türk pazarına yönlendirebileceği
yüksek kapasiteleri olduğu değerlendirilmektedir.
MADDE 21 –
(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye iç tüketiminin yerli üretim dalı
tarafından temin edilen veriler ve ithalat rakamları temelinde pazar
büyüklüğünün 2008 yılı itibariyle 15-17 milyon ton seviyesinde gerçekleştiği
anlaşılmıştır. Yerli üreticilerle yapılan görüşmeler ve genel ekonomik
göstergeler dikkate alındığında Türkiye ekonomisinde özellikle 2010 ve sonrası
dönemde beklenen iyileşmeyle birlikte inşaat, gemi inşa, madencilik, balıkçılık
gibi sektörlerin de büyüme kaydedeceği ve soruşturmaya konu ürünün direkt veya
dolaylı olarak kullanıldığı bu sektörlerde söz konusu ürüne yönelik talepte
artış olacağı değerlendirilmektedir.
MADDE 22 – (1)
Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan firmalar tarafından soru
formlarına verilen yanıtlardan fiyatın talebi etkileyen öncelikli bir unsur
olduğu anlaşılmaktadır. Ürün farklılığı ve stok bulundurma hususlarına değinen
ithalatçılar olmakla beraber, ürüne ilişkin rekabetin çok büyük oranda fiyat
kaynaklı olduğu ilgili taraflarca ifade edilmiştir. Ancak, yerli üreticilerle
yapılan görüşmelerde soruşturma konusu ürünün sipariş odaklı üretimi yapılması
nedeniyle stok bulundurmanın riskli olacağı, ürünün özellikli bir ürün
olmasından ötürü stokta bulunan ürün için her zaman talep olmayacağı ve
bunların yüzde seksen oranında hurdaya ayrılacağından bahsedilmiştir. Özellikle
40 mm ve üzerindeki halatların taşınması, depolanması ve pazarlanmasındaki
zorluklar nedeniyle ithalatçı firmalar daha çok orta boy diye tabir edilen ve
piyasada en çok talep edilen 10 mm ile 40 mm arasında değişen halatları ithal etmektedirler.
(2) Ancak, ürün için özel siparişli talepler de söz
konusu olabilmektedir. Örneğin araçların gaz, debriyaj, fren aksam ve
parçalarında kullanılan 7x7 ve 1x19 monotron formda 0,6 mm’den 3,0 mm kadar olan olan ince telli halatlar da yerli üreticiler tarafından talep olması durumunda
üretilmektedir.
(3) Bir ithalatçı söz konusu ürünlerin Türkiye’de
üretilemediğini ve bu yüzden ithalat yoluna gidildiği iddiasında bulunsa da
yerli üreticilerle yapılan görüşmeler neticesinde söz konusu ürünü
üretebileceklerini ancak, düşük fiyatlı ithalat nedeniyle talebin ithal
ürünlere kaydığını belirtmişlerdir. Söz konusu ürüne yönelik talebin yerli
üreticilere yönelmesi durumunda ise bu ince telli halatların üretilebileceği
anlaşılmıştır.
MADDE 23 – (1)
Mevcut dampinge karşı önlemin hukuki ve idari altyapısını teşkil eden damping
soruşturması esnasında tespit edilen damping marjları soruşturma konusu
ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçıların önlemin yürürlükten kalkması halinde
muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından
dikkate alınmıştır.
(2) Esas soruşturmada ÇHC için CIF bedelinin %181,5’i
Rusya için de %89,6’sı oranında damping marjı tespit edilmiştir.
MADDE 24 –
(1) Soruşturma konusu üründe ÇHC ve Rusya haricindeki ülkelerden yapılan
ithalatın, genel ithalat içindeki payı önlemin yürürlüğe girdiği 2004 yılında
%30,16 iken, 2005 yılında %99,05, 2006 yılında %97,86, 2007 yılında %94,96 ve
2008 yılında %96,90 seviyelerine yükseldiği tespit edilmiştir.
(2) 2006/32 sayılı Tebliğde incelendiği üzere,
2004/24 sayılı Tebliğ kapsamında yürürlüğe konulan dampinge karşı kesin önlemin
etkisiz kılınması amacıyla önleme tabi ülkelerden demetlenmiş tel ithal
edildiği ve anılan ürünün esaslı ve önemli bir işlemden geçirilmeksizin halat
dönüştürülüp iç piyasaya satıldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede orijinal
önlem anılan demetlenmiş tellere de genişletilmiştir.
(3) Yerli üreticilerle yapılan görüşmelerde ithalatın
farklı ülkelere kaydırılarak mevcut önlemin etkisiz kılınmaya çalışıldığı
belirtilmiş olup, bu iddialar incelenmektedir.
(4) Söz konusu ÇHC menşeli çelik halatların Güney
Kore ve Malezya üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edildiği savıyla
Avrupa Birliği’nin 12/8/2009 tarihli (EC) No 734/2009 sayılı Konsey Kararıyla
açmış olduğu önlemlerin etkisiz kılınması soruşturması da halen devam
etmektedir. Bu soruşturmanın önlemle sonuçlanması halinde daralan ihraç pazarları
nedeniyle ÇHC ve Rusya’nın daha fazla fiyat rekabetine girmesi muhtemel
görülmektedir.
MADDE 25 –
(1) Yukarıdaki bilgi ve bulgular çerçevesinde; soruşturma konusu ülkelerin
genel ihraç fiyatlarının dünya ticaretindeki ortalama fiyatların oldukça
altında seyretmeye devam ettiği, ÇHC’nin söz konusu üründe dünyanın en büyük
ihracatçısı olduğu ve Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitesinin
bulunduğu, yine Rusya’nın da ilgili ürünün incelenen dönemde dünya
ticaretindeki seviyesini koruduğu ve önemli kapasitesi bulunduğu, fiyata
duyarlı söz konusu ürünü kısmi küresel pazar daralması yaşanan mevcut
konjonktürde büyük miktarlarda ve kolaylıkla Türkiye pazarına
yönlendirilebileceğine ilişkin işaretlerin bulunduğu, bu nedenle yürürlükteki önlemin
kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu
değerlendirilmektedir.
(2) Yerli üretim dalının üretim, satış ve istihdam
gibi temel ekonomik göstergelerinin 2004 yılında dampinge karşı önlemin
alınmasından sonra iyileşme eğiliminde olduğu görülmektedir. Bununla birlikte
gerek esas soruşturmadaki damping marjları ve yapılan fiyat kırılması
hesaplamaları dikkate alındığında mevcut önlemin yürürlükten kaldırılması
halinde yerli üretim dalının birkaçı hariç ekonomik göstergelerinde meydana
gelen düzelmenin duracağının ve zararın yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu değerlendirilmektedir.
ALTINCI BÖLÜM
Sonuç
MADDE 26 – (1)
Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin
ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu
tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/24
sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun Kararı ve Bakan onayı ile aşağıda belirtilen
şekilde aynen uygulamaya devam edilmesine karar verilmiştir.
Pozisyon
No
Eşya
Tanımı
Menşe Ülke
Dampinge Karşı Önlem
7312.10.81.00.00
7312.10.83.00.00
7312.10.85.00.00
7312.10.89.00.00
7312.10.98.00.00
Enine
kesitinin en geniş yeri 3 mm.yi
geçen
fakat 12 mm.yi geçmeyenler,
Enine
kesitinin en geniş yeri 12 mm.yi
geçen fakat 24 mm.yi geçmeyenler,
Enine kesitinin en geniş yeri 24 mm.yi
geçen
fakat 48 mm.yi geçmeyenler,
Enine kesitinin en geniş yeri 48 mm.yi
geçenler,
Diğerleri
ÇHC
1 ABD Doları/Kg
Rusya Fed.
0,5 ABD Doları/Kg
MADDE 27 – (1)
Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası,
tanımı ve menşe ülkesi belirtilen maddenin, diğer mevzuat hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında,
karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.
MADDE 28 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 29 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan
yürütür.