Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2005-01-19
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/40245
Resmi Gazete Tarihi: 19.01.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25705
TİCARET BORSALARINDA MESLEKLERİN GRUPLANDIRILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, borsalarda mesleklerin gruplandırılmasında uyulacak usul ve
esasları düzenlemektir.
Madde 2- Bu Yönetmelik, faaliyette bulunan ve yeni kurulan borsaları kapsar.
Madde 3- Bu Yönetmelik, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile
Odalar ve Borsalar Kanununun 36 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun : 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununu,
(Değişik:RG-3/6/2012-28312) Bakanlık : Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
Birlik : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
Borsa : Ticaret borsasını,
Meclis : Borsa meclisini,
Yönetim Kurulu : Borsa yönetim kurulunu,
Rehber : Ticaret Borsalarında Mesleklerin Gruplandırılması Rehberini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mesleklerin Gruplandırılması Rehberi ve Esasları
Madde 5 - Borsalarda, borsa kotasyonuna dâhil maddelere ait meslekler, Birlik tarafından
yayımlanan Rehbere uygun olarak gruplandırılır.
Birlik, Rehberde yer alan mesleklerin gerektiğinde değiştirilmesine, çıkarılmasına veya borsa
kotasyonuna dâhil madde nevinde meydana gelen değişmeler sonucunda teşkiline lüzum görülen yeni
mesleklerin Rehbere eklenmesine yetkilidir.
(Ek fıkra:RG -9/4/2011-27900) Rehberin yürürlükten kaldırılarak, yeni Rehber yayımlanması
halinde Birlik, yapacağı saha çalışmasıyla üyelerin faaliyet kodları ve meslek grupları ile borsaların
meslek gruplarını Rehber ve ilgili mevzuat çerçevesinde yeniden tespit eder ve uygulan mak üzere
borsalara bildirir. Borsalar bu değişikliği bir ay içinde yerine getirir.
Madde 6- Bir meslek grubu kurulabilmesi için, kurulması düşünülen meslek grubu üye sayısının;
a) 500 ve daha az üyesi olan borsalarda en az 25,
b) 501- 5000 üyesi olan borsalarda en az 30,
c) 5001 ve daha fazla üyesi olan borsalarda en az 60
olması şarttır.
Ancak, meslek grubu kurulabilmesi için gereken asgari üye sayıları, yönetim kurulunun teklifi
üzerine meclisin üye tam sayısının salt çoğunluğu kararı ve Birliğin onayı ile iki katına kadar artırılabilir.
Bu maddede yer alan meslek grubu üye sayısının hesabında, Kanunun 32 nci maddesi uyarınca
meslek gruplarından ve seçmen listelerinden silinen üyeler dikkate alınmaz. Bu üyelerden, daha sonra
Kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirenler kayıtlı bulundukları meslek gruplarına ve seçmen
listelerine dâhil edilir.
(Değişik fıkra:RG -29/9/2012-28426) Rehberin dayandığı esaslar uyarınca benzer meslekler
birleştirilmek suretiyle meslek grubu oluşturulabilir. Ancak, aynı meslekle iştigal eden üyeler farklı
meslek gruplarına dâhil edilemez.
(Değişik fıkra:RG-29/9/2012-28426) Borsaya dâhil birden fazla madde üzerine alım satım yapan
üyelerin esas iştigal konusunun tespitine ilişkin kriterler Birlik tarafından belirlenir.
(Mülga fıkra:RG-29/9/2012-28426)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Faaliyette Bulunan ve Yeni Kurulan Borsalarda Mesleklerin Gruplandırılması
Madde 7- (Değişik:RG-25/8/2017- 30165)
Faaliyette bulunan borsaların meslek grupları, borsa kotasyonuna dâhil madde nevinde
meydana gelen değişmeler veya grup üyelerinin sayısındaki azalmalar ya da artmaların gerekli kılması
üzerine Rehbere uygun olarak birleştirilebilir, ayrılabilir veya yeni meslek grupları kurulabilir.
Meslek gruplarının birleştirilebilmesi, ayrılabilmesi veya yeni meslek gruplarının kurulabilmesi,
yönetim kurulunun veya bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ve grup kurulabilmesi için gerekli
olan asgari üye sayısının teklifi üzerine meclisin üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı ve Birliğin
onayına bağlıdır. Birlikçe onaylanan meslek grupları izleyen ilk genel seçimlerde uygulanır.
Birlik tarafından onaylanmayan kararlar, müracaat tarihinden itibaren otuz (30) gün içinde
gerekçeli olarak ilgili borsaya bildirilir. Birliğin bu konudaki kararı kesindir.
Borsa üyeleri tarafından meslek gruplarının Rehbere uygun olmadığına dair şikayet üzerine
Bakanlık tarafından uygun bulunması halinde Birlik tarafından inceleme başlatılır ve ilgili borsa yönetim
kurulundan meslek gruplarının yapısı ve muhtemel değişikliklere ilişkin rapor istenir. Bu rapor 15 gün
içerisinde hazırlanıp Birliğe teslim edili r. Borsanın raporu ve Birlik tarafından yapılan incelemeler
sonucunda yeniden düzenlenen meslek grupları Birlik tarafından doğrudan uygulanmak üzere ilgili
borsaya bildirilir. Bu değişiklikler Birliğin ve ilgili borsanın web sitelerinde yayınlanarak, ilane n tebliğ
edilir ve ilk seçimlerde uygulanır.
Bu maddenin ikinci fıkrası uyarınca borsa tarafından gerçekleştirilen meslek grubu
değişikliklerinin ilk seçimlerde uygulanması için meclis kararının meslek komitesi ve meclis üyeliği seçim
tarihinden en az altı ay önce alınması, dördüncü fıkra uyarınca Birlik tarafından gerçekleştirilen meslek
grubu değişikliklerinin ilk genel seçimlerde uygulanması için ise Birlik tarafından borsaya yapılacak
bildiriminin meslek komitesi ve meclis üyeliği seçim tarihinden en az bir ay önce yapılması zorunludur.
Madde 8 - Yeni kurulan borsalarda meslek grupları, ilçe seçim kurulu başkanı veya onun
görevlendireceği yetkili memur tarafından seçilecek beş veya yedi üyeden oluşacak bir gruplandırma
kurulunca on beş (15) gün içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanır ve gerekçeli olarak
Birliğin onayına sunulur. Birlik, onayına sunulan meslek gruplarını müracaat tarihinden itibaren on beş
(15) gün içinde aynen veya değiştirerek onaylar.
Gruplandırma kurulu, yeni kurulan borsanın çalışma alanı içinde bulunan ticaret siciline veya
esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı tacir ve esnafları esas iştigal konularına göre Birlikçe onaylanan meslek
gruplarına dâhil ederek uygun vasıtalarla mahallinde ilan eder.
Meslek mensupları, ilan tarihinden itibaren on (10) gün içinde dâhil edildikleri meslek gruplarına
ilişkin olarak gruplandırma kuruluna itiraz edebilir. İtirazlar, gruplandırma kurulunca üç (3) gün içinde
incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Sonucu ilgiliye tebliğ edilir. Süresinde itiraz edilmeyen kararlar
kesinleşir.
Borsa kurulmasına ilişkin Bakanlık tarafından ön izin verilmesinden itibaren üç (3) gün içinde
müteşebbis kurulca ilçe seçim kurulu başkanlığına yapılan müracaat üzerine oluşturulan gruplandırma
kurulu, yapacağı ilk toplantısında üyelerinden birini başkan olarak görevlendirir.
Gruplandırma kurulu, üye tam sayısıyla toplanır. Kararlar, toplantıya katılanların salt
çoğunluğuyla alınır. Toplantılarda çekimser oy kullanılamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Meslek Gruplarına Kayıt, İtiraz ve Ortak Veri Tabanı
MADDE 9 – (Değişik:RG-9/4/2011-27900)
Üyenin borsaya kaydedilmesine ilişkin yönetim kurulu kararında, üyenin faaliyet kodu ve
meslek grubu Rehbere uygun olarak belirlenir. Faaliyet kodu ve meslek grubu belirlenirken, üyenin
Ticaret Sicili Memurluğuna veya Esnaf Siciline beyan ettiği, fiilen yapacağı iştigal konusu esas alınır.
Borsaya kaydedilen üyeye yapılacak tebligatta, faaliyet kodu ve dâhil edildiği meslek grubu açıkça
belirtilir. Faaliyet kodu ve meslek grubunun belirlenmesi işleminin Rehbere uygunluğunun
değerlendirilmesi amacıyla kayıt işlemi Birliğe bildirilir. Borsanın belirlediği faaliyet kodu ve meslek
grubunun Rehbere uygun olmadığının Birlik tarafından tespit edilmesi halinde, Birlik bu tespitini,
kayıtlarını değiştirmesi için bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde borsaya gönderir. Bu çerçevede
borsa tarafından yapılan değişiklikler, üyelere tebliğ edilir.
Üye, borsa tarafından kendisine tebliğ edilen faaliyet koduna ve dâhil edildiği meslek grubuna
ilişkin kararlara karşı, tebellüğ tarihinden itibaren on gün içinde Birliğe itiraz edebilir. Bu madde
gereğince Birliğe yapılacak itirazlar, bir ay içinde incelenir ve karara bağlanır. Sonucu Birlik tarafından
ilgiliye ve borsaya tebliğ edilir. Süresinde itiraz edilmeyen ve itiraz üzerine Birlik tarafından verilen
karar kesindir.
Üyeler, fiilen yaptıkları iştigal konularında meydana gelen değişiklikleri gerçekleşmesinden
itibaren bir ay içinde kayıtlı oldukları borsaya bildirmek zorundadır.
Borsaya kayıtlı üyenin iştigal konusunun değiştiğinin beyan üzerine veya borsa ya da Birlik
tarafından re’sen tespit edilmesi halinde; üyenin faaliyet kodu ve meslek grubu ilgilinin talebi üzerine
veya borsa ya da Birliğin tespiti çerçevesinde re’sen borsa yönetim kurulu kararıyla değiştirilir. Ancak,
üyenin faaliyet kodu ve meslek grubu değişikliğinin yapılabilmesi için iştigal konusu değişikliğinin üye
tarafından belgelendirilmesi veya kayıtlı bulunduğu borsa veya Birlik tarafından tespit raporuna
dayandırılması gerekir.
Üyenin, faaliyet kodu ve meslek grubunun değiştirilmesine ilişkin kararlar borsa tarafından
ilgiliye tebliğ edilir ve yapılan değişiklik işleminin Rehbere uygunluğu değerlendirilmek üzere Birliğe
bildirilir. Borsanın belirlediği faaliyet kodu ve meslek grubu değişikliğinin Rehbere uygun olmadığının
Birlik tarafından tespit edilmesi halinde, Birlik bu tespitini, kayıtlarını değiştirmesi için bildirim
tarihinden itibaren bir ay içinde borsaya gönderir. Borsa tarafından yapılan değişiklikler, üyelere
tebliğ edilir.
Üye, borsa tarafından kendisine tebliğ edilen faaliyet kodu ve meslek grubu değişikliğine ilişkin
kararlara karşı, tebellüğ tarihinden itibaren on gün içinde Birliğe itiraz edebilir. Bu madde gereğince
Birliğe yapılacak itirazlar, bir ay içinde incelenir ve karara bağlanır. Sonucu Birlik tarafından ilgiliye ve
borsaya tebliğ edilir. Süresinde itiraz edilmeyen ve itiraz üzerine Birlik tarafından verilen kararlar
kesindir.
Seçim tarihinden itibaren geriye doğru altı ay içinde yapılan, üyelerin faaliyet kodu ve meslek
grubu değişiklikleri seçimlerde dikkate alınmaz.
Bu maddede belirtilen tespit raporunun içeriği ve şekli Birlik tarafından belirlenir.
Madde 10- Borsaların meslek gruplarına göre yapılacak üye kayıtları elektronik ortamda Bakanlık
ve Birlik bünyesinde düzenlenen ortak veri tabanında güncel olarak tutulur.
Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 11- Bu Yönetmelik hükümlerine göre ilgililere yapılması gereken her türlü tebligat yazılı
olarak kendisine veya iadeli taahhütlü mektup, kurye, personel veya noter aracılığıyla ilgilinin kayıtlı en
son adresine yapılır.
Adresinde bulunamayanlar hakkında 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Madde 12- 11/2/1987 tarihli ve 19369 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Borsalarında
Mesleklerin Gruplandırılmasına İlişkin Yönetmelik (Mülga ibare:RG-9/4/2011-27900) (…) yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- 2005 yılı Mart ayı içinde yapılacak organ seçimleri mevcut meslek grupları ile
yapılır. Ancak, mensuplarının sayısı meslek grubu kurulabilmesi için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde
belirtilen asgari üye sayısından az olan meslek grupları Birliğin onayına gerek olmaksızın en yakın
meslek grubuna dahil edilir. Bu şekilde meslek grubu değişen üyelerin organ üyelikleri, 2005 yılı Mart
ayında yapılacak organ seçimlerine kadar devam eder.
Geçici Madde 2 - Borsalar, meslek gruplarını bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen
Rehberin yayımlanmasından itibaren altı ay içinde bu Rehbere uygun hale getirir. Bu işlem nedeniyle
meslek grubu değişen üyelerin organ üyelikleri, müteakip genel seçimlere kadar devam eder.
GEÇİCİ MADDE 3- (Ek:RG-9/4/2011-27900)
Birlik, Rehberdeki faaliyet kodları ve meslek gruplarının güncellemesinin sağlanması amacıyla
Rehberde ve/veya mesleklerin gruplandırılması rehberinin dayandığı esaslarda gerekli değişikliği, bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde yapar.
(Değişik fıkra:RG-3/6/2012-28312) Birlik, Rehberdeki değişikliğin yapılmasını müteakip en geç
on sekiz ay içinde bilimsel yöntemlerle yapılacak bir saha çalışması ile üyelerin faaliyet kodlarını,
meslek gruplarını ve borsaların meslek gruplarını Rehber ve ilgili mevzuat çerçevesinde aşağıdaki
fıkralarda belirtilen şekilde yeniden tespit eder.
(Değişik fıkra:RG-29/9/2012-28426) Birlik, bu madde uyarınca tespit edilen faaliyet kodlarını;
Kanunun 32 nci maddesi uyarınca meslek gruplarından ve seçmen listelerinden silinen üyeler hariç
diğer üyelere tebliğ eder. Faaliyet kodu değiştirilen üye bu karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren on
gün içinde Birliğe itiraz edebilir. Birlik, üyenin itirazına ilişkin gerekçeli kararını bir ay içinde üyeye
bildirir. Süresinde itiraz edilmeyen ve itiraz üzerine Birlik tarafından verilen kararlar kesindir.
(Değişik fıkra:RG-3/6/2012-28312) Birlik, üyelerin faaliyet kodlarının kesinleşmesini müteakip
üyelerin meslek grubu ve borsaların meslek gruplarını tespit eder ve üyelerin faaliyet kodu, meslek
grubu ve borsaların meslek gruplarına ilişkin yapılmasını gerekli gördüğü değişiklikleri borsalara
bildirir. Birlik tarafından belirlenen, üyelerin faaliyet kodu, meslek grupları ve borsaların meslek
grupları borsa tarafından otuz gün içinde aynen uygulanır. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasındaki yetki, bu geçici madde uyarınca Birlik tarafından belirlenecek meslek grupları için Birlik
Yönetim Kurulu tarafından kullanılır.
(Değişik fıkra:RG-3/6/2012-28312) Bu maddenin üçüncü fıkrasındaki süreçte borsalara
kaydolan yeni üyelerin, borsa tarafından belirlenen faaliyet kodu Birliğe iletilir. Birlik, bu işlemi
Rehbere uygun bulması halinde onaylar. Borsa belirlediği faaliyet kodunun Rehbere uygun
olmadığının Birlik tarafından tespit edilmesi halinde, Birlik bu tespitini, kayıtlarını değiştirmesi için
bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde borsaya gönderir. Borsa tarafından yapılan değişiklikler
üyelere tebliğ edilir.
(Değişik fıkra:RG-29/9/2012-28426) Kanunun 32 nci maddesi uyarınca meslek gruplarından ve
seçmen listelerinden silinmiş bulunan ve kendilerine faaliyet kodu tebliğ edilmemiş olan üyelerden,
Kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirenlere bu madde uyarınca belirlenen ve Birlik
tarafından hazırlanan veri tabanında yer alan faaliyet kodu, kayıtlı oldukları borsa tarafından
kendilerine elden tebliğ edilir. Bu üye, ilgili meslek grupları ile seçmen listelerine dâhil edilir. Üye,
faaliyet kodunun tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde Birliğe itiraz edebilir. Birlik, üyenin itirazına
ilişkin gerekçeli kararını bir ay içinde üyeye bildirir. Birlik tarafından faaliyet kodunun değiştirilmesine
karar verilmesi halinde; borsa tarafından üyenin faaliyet kodu ile gerekmesi halinde meslek grubu
değiştirilir. Süresinde itiraz edilmeyen ve itiraz üzerine Birlik tarafından verilen kararlar kesindir.
Meslek grubu kayıtlarında bu madde uyarınca yapılan değişiklikler, değişiklik tarihini izleyen ilk
borsa organ seçimlerinde uygulanır. Bu durumda 7 nci ve 9 uncu maddelerde belirtilen altı aylık süre
koşulu uygulanmaz.
(Ek fıkra:RG-29/9/2012-28426) Bu madde uyarınca Birlik tarafından yapılacak tebligatlar
hakkında 11 inci madde hükmü uygulanmaz. Bu madde uyarınca yapılacak tebligatlar yazılı olarak
posta, kargo veya kurye aracılığıyla üyenin bilinen en son adresine gönderilir. Adresinde
bulunamayan üyelerin kayıtlı adresine posta, kargo veya kurye aracılığıyla ikinci kez yazılı tebligat
yapılır ve ayrıca bu üyelere ilişkin faaliyet kodları Birliğin resmi internet sitesinde ilanen yayımlanır ve
bu husus yurt düzeyinde dağıtımı yapılan en az üç gazeteye verilecek ilan ile duyurulur. Bu şekilde
yapılan tebligat, muhataba yapılmış sayılır. Üye, internet sitesinde yapılan ilan tarihinden itibaren
yedi gün sonra başlamak üzere, on gün içinde bu madde uyarınca Birliğe itiraz edebilir. Süresinde
itiraz edilmeyen ve itiraz üzerine Birlik tarafından verilen kararlar kesindir.
Madde 13- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 14- Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
19/1/2005 25705
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1. 9/4/2011 27900
2. 3/6/2012 28312
3. 29/9/2012 28426
4. 28/3/2017 30021
5. 25/8/2017 30165