Tebliğler · Resmî Gazete: 2011-06-21
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/40382
İTHALATTA HAKSIZ
REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2011/8)
BİRİNCİ KISIM
Genel
Bilgi ve İşlemler
MADDE 1- (1) 20.08.2005 tarih ve 25912 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/18 sayılı Tebliğ
(2005/18 sayılı Tebliğ) ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “otomobil, hafif
ticari araç, ağır vasıta, zirai araç ve iş makineleri dış lastikleri"
(kauçuktan yeni dış lastikler)’nin ithalinde dampinge karşı kesin önlem
yürürlüğe konulmuştur.
(2) Bahse konu eşyaya
yönelik mevcut önlemin yürürlük süresinin bitiminden önce, 11.12.2009 tarih ve
27429 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine
İlişkin 2009/38 sayılı Tebliğ ile yerli üretim dalının önleme konu ürün ve
ülkeler kapsamında bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması talebinde
bulunabileceği ilan edilmiştir.
(3) Yerli üretici
Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.(Petlas) firması tarafından önlem kapsamı
tüm ürün grupları için bir başvuru yapılmış, bu başvuru Özka Lastik ve Kauçuk
San. Tic. A.Ş.(Özka) firması tarafından da desteklenmiştir. Ancak, alınan
başvurunun otomobil ve hafif ticari araç lastikleri için temsil şartını
karşılamadığı anlaşılmış olup bu eşyalarda önlem 20.08.2010 tarihinde
yürürlükten kalkmıştır. ÇHÇ menşeli “ağır vasıta, zirai araç ve iş makineleri
dış lastikleri" (kauçuktan yeni dış lastikler) için ise bir nihai gözden
geçirme soruşturmasının açılabilmesi için yeterli bilgi, belge ve delillerin
bulunduğu anlaşıldığından 15.08.2010 tarihli ve 27673 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2010/25 sayılı Tebliğ
(2010/25 sayılı Tebliğ) ile nihai gözden geçirme soruşturması başlatılmıştır.
Söz konusu soruşturma Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel
Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanun’la değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999
tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen
nihai gözden geçirme soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.
MADDE 3- (1)
Yönetmelik’in 20 nci maddesi uyarınca şikayet yerli üretim dalı adına yapılmış
ve bu bağlamda şikayetçi üreticinin yerli üretim dalını temsil ettiği
anlaşılmıştır.
MADDE 4- (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin
ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının
değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere 01.01.2007-31.12.2009 dönemi gözden
geçirme dönemi olarak alınmıştır.
MADDE 5- (1) Soruşturma açılışını müteakip soruşturma konusu ürünün
Müsteşarlık tarafından bilinen Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına, ÇHC’deki
üretici/ihracatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu ülkedeki diğer
üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen anılan ülkenin Ankara
Büyükelçiliğine ilgili soru formları, başvurunun gizli olmayan özeti ve
soruşturma açılış Tebliğ’ine ulaşmalarını sağlamak için soruşturma açılışına
ilişkin bildirim yapılmıştır.
(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları
için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.
(3) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi
boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen
ilave bilgileri temin etmiştir.
(4) Kendilerine soru formu gönderilen 6
ithalatçı firmanın 4’ünden cevap alınmış; ayrıca soru formu gönderilmeyen 3
firma da konu ile ilgili görüş bildirerek soruşturmanın ilgili tarafı
olmuşlardır.
(5) Öte yandan soruşturmaya tabi ülke
olan ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan kendilerine soru formu
gönderilenlerden herhangi bir yanıt alınmamıştır. Ancak, kendilerine soru formu
gönderilmeyen Triangle Co.,Ltd. (Triangle), Hangzhou Zhongce Rubber
Co.Ltd.(Zhongce), Aeolus Tyre Co., Ltd. (Aeolus) firmalarından soru formlarına
cevap alınmıştır. Bu üç firmanın da gözden geçirme döneminde Türkiye’ye ihracatı
olmadığı görülmüştür. Triangle ve Zhongce firmalarının Türkiye’ye ihracat
olarak gönderdiği bilgilerin de transit ticaret kapsamında yeniden ihraç
edilmek üzere gönderildiği ve ülkemize ithalatının gerçekleştirilmediği
anlaşılmıştır.
(6) Nihai bildirim sonrasında firmaların
talebi üzerine dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir.
(7) Tarafların soruşturma boyunca ve
nihai bildirim sonrasında ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler
incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek
olanlara bu raporun ilgili bölümlerinde değinilmiştir.
MADDE 6- (1) Yönetmelik’in 21’inci maddesi çerçevesinde yerli
üretici Petlas’ın, Kırşehir’de bulunan üretim tesislerinde yerinde doğrulama
soruşturması gerçekleştirilmiştir.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma
Konusu Ürün ve Benzer Ürün
MADDE 7- (1)
Soruşturma konusu ürün, ÇHC menşeli 4011.20.10.00.11, 4011.20.10.00.12,
4011.20.10.00.19, 4011.20.90.00.11, 4011.20.90.00.12, 4011.20.90.00.19 gümrük
tarife istatistik pozisyonları(GTİP)’nda yer alan otobüslerde ve kamyonlarda
kullanılan dış lastikler (ağır vasıta dış lastikleri); 4011.61.00.00.00,
4011.92.00.00.00 GTİP’ lerinde yer alan tarım ve orman taşıtları ve
makinelerinde kullanılan türde dış lastikler (zirai araç dış lastikleri);
4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00, 4011.93.00.00.00,
4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00 GTİP’ lerinde yer alan yapı veya sanayi
elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler ve
diğerleridir (iş makineleri dış lastikleri)’dir.
(2)
Soruşturma açılışına ilişkin 2010/25 sayılı Tebliğinin yayımı itibariyle
yürürlükte olan 31 Aralık 2009 tarih ve 27449 3. Mükerrer sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife
Cetveli (TGTC)”nde yer alan 4011.10.00.90.14 G.T.İ.P.’inde yer alan
“Minibüs,kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)” ve
4011.10.00.90.15 G.T.İ.P.’inde yer alan “Minibüs,kamyonet ve hafif kamyon
konvansiyonel (cropssply) dış lastikleri (kolonlar dahil)” nin 30.12.2010 tarih
ve 27801 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2011 TGTC de yer almadığı
görülmüştür. 2010/25 sayılı Tebliğ’in 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında da
belirtildiği üzere minibüs,kamyonet ve hafif kamyon radyal ve konvansiyonel
(cropssply) dış lastikleri soruşturma konusu ürün kapsamı dışındadır. Söz
konusu ürünlerin Gümrük Müsteşarlığının korelasyon tablosu uyarınca 2011
TGTC’de 4011.20 GTP’inde sınıflandırıldığı anlaşılmaktadır.
(3)
Soruşturma konusu ürün olan kauçuktan yeni dış lastikler, içerisinde doğal
ve/veya sentetik kauçuklar, karbon siyahı, tekstil ve/veya çelik kordlar,
pişirme amaçlı kimyasallar ve lastiğe UV ve ozon direnci kazandırmak için yine
çeşitli kimyasallar içeren komposit bir üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve
yer arasındaki güç iletişimini sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması,
yük taşıması, araçla zemin arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş
sağlamasıdır. Bu ürünlerin radyal ve konvansiyonel gibi tipleri bulunmaktadır.
(4)
Esas soruşturmada, yerli üretici tarafından üretilen ürünler ile soruşturmaya
konu ülke menşeli ürünler arasında fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği ve
kullanım alanları arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan
herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. Bu çerçevede ilgili başvuruya ilişkin
yapılan değerlendirmede, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde benzer ürüne yönelik tespiti
değiştirecek herhangi bir veri bulunmamıştır.
(5)
Soruşturma konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya
esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu
eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yer alan tarife pozisyonunda ve/veya
tanımında yapılacak değişiklikler, bu tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel
getirmemez.
(6)
Nihai bildirim sonrasında ürünün bazı ithalatçıları ve kullanıcıları ürünün
bazı radyal tiplerinin başvuru sahibi yerli üreticiler tarafından üretilmediği
yönünde görüş bildirmişlerdir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için
mevzuatta yer alan temsil koşulunu karşıladığı tespiti soruşturma açılışında
yapılmış olup, mevzuat uyarınca yerli üretim dalının soruşturma konusu ürünün
tüm tiplerini üretmesi koşulu bulunmamaktadır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Dampingin Varlığı ve
Devamı
MADDE 8- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde
önlemin yürürlükte olduğu süre içinde dampingin devam edip etmediği
incelenmiştir. Mevcut önlemin etkisiyle ithalatın soruşturma konusu ülkeden
neredeyse sıfırlandığı ve yapılmış olan ithalatın da gösterge niteliğinde
olmadığı görülmüştür. Bu nedenle, damping marjı hesabı yapılmamıştır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Maddi
Zararın Varlığı ve Devamı
MADDE 9- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi
çerçevesinde mevcut önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında
zarar durumu ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek
muhtemel gelişmeler incelenmiştir.
(2) Önlem konusu
ürünün Türkiye’ye genel ithalatı ve önleme konu ülkeden yapılan ithalatın
incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır.
MADDE
10- (1)
Ağır
vasıta lastiklerinin 2007-2009 döneminde tüm ülkelerden gerçekleşen ithalat
rakamları incelendiğinde 2007’de 851.227 adet olan ithalatın 2008 ve 2009
yılında küresel krizin de etkisiyle sırasıyla 697.764 ve 575.050 adete düştüğü
görülmektedir.
(2)
Zirai araç lastiklerinin 2007-2009 döneminde tüm ülkelerden gerçekleşen ithalat
rakamları incelendiğinde 2007’de 164.297 adet olan ithalatın 2008 ve 2009
yılında küresel krizin de etkisiyle sırasıyla 93.860 ve 40.163 adete düştüğü
görülmektedir.
(3) İş
makinesi lastiklerinin 2007-2009 döneminde tüm ülkelerden gerçekleşen ithalat
rakamları incelendiğinde 2007’de 269.057 adet olan ithalatın 2008 ve 2009
yılında küresel krizin de etkisiyle sırasıyla 243.626 ve 129.003 adete düştüğü
görülmektedir.
MADDE 11- (1) Soruşturmaya
konu maddelerin ÇHC’den gerçekleşen ithalatı incelendiğinde yürürlükteki
önlemin etkili olduğu ve bu ülkeden gerçekleşen ithalatın önemli seviyede
azaldığı görülmektedir. Ağır vasıta, zirai araç ve iş makinesi lastiklerinde
2005/18 sayılı Tebliğ ile alınan orijinal önlem öncesi 2004 yılında 663.706
adet olan ÇHC menşeli lastik ithalatı önlem sonrası dönemde kademeli olarak
azalarak 2009 yılında 5.319 adete gerilemiştir.
(2) Bu
çerçevede, ÇHC menşeli ağır vasıta lastikleri ithalatı 2007 yılında 566 adet
iken 2008 de 0, 2009 yılında 2 adete gerilemiştir. ÇHC menşeli zirai
lastiklerde ise aynı dönemde 25 ve 20 adet olan ithalatın yükselerek 2009
yılında 2.816 adet olduğu ancak bu ithalatın önemli bir kısmının traktör
üreticisi firmalar tarafından yapılan yüksek birim fiyatlı ithalat olduğu
anlaşılmıştır. ÇHC menşeli iş makinesi lastiklerinde ise 2007 yılında 2.803
adet olan ithalatın 2008’de 8.466 adet olduğu 2009 yılında 2.501 olarak
gerçekleştiği ancak bu ithalatların çoğunlukla ihraç edilen ürünlerde
kullanılan yüksek birim fiyatlı ürünler olduğu anlaşılmıştır.
MADDE 12- (1) Türkiye toplam benzer mal tüketimi incelenirken
yerli üretim dalının satışlarına diğer yerli üreticilerin 2007-2009 yıllarında
gerçekleştirdikleri tahmini iç satışlar eklenmiş ve anılan dönem içerisinde
gerçekleştirilen toplam benzer mal ithalatı dikkate alınmıştır. 2007 yılında
100 olan tüketim endeksinin, 2008’de ağır vasıta lastiklerinde 85’e; zirai araçları
lastiklerinde 91’e; iş makineleri lastiklerinde 93’e gerilediği 2009 yılında
ağır vasıta lastiklerinde 61’e; zirai araçları lastiklerinde 76’ya; iş
makineleri lastiklerinde 57’ye gerilediği görülmüştür, bu durumda kriz
döneminin etkili olduğu düşünülmektedir.
(2) Diğer taraftan
yerli üretim dalının 2007 yılında 100 olan pazar payının 2008 yılında ağır
vasıta lastiklerinde 102, zirai araç lastiklerinde 109, iş makineleri
lastiklerinde ise 115 olduğu; 2009 yılında ağır vasıta lastiklerinde 95’e
gerilediği, zirai araç lastiklerinde 116’ya, iş makineleri lastiklerinde 183’e
yükseldiği görülmüştür. Bu durum önlemin etkinliğini koruduğu ve yerli üretim
dalının daralan pazara rağmen payını arttırabildiği görülmektedir.
(3) Soruşturma konusu
ÇHC’den yapılan ithalatın durma noktasına gelmesi nedeniyle Türkiye pazarından
aldıkları payların 2007-2009 yılları arasında her üç ürün grubunun da sıfıra
yakın olduğu görülmektedir. Ağır vasıta lastiklerinde pazar payının üç yıl
boyunca %0 olduğu; zirai araç lastiklerinde 2009 yılında ihraç edilen ürünlerde
kullanılmak üzere yapılan ithalatlar nedeniyle pazar payında bir artış
görülmekte birlikte bu durumun gösterge niteliğinde olmadığı düşünülmektedir.
İş makinelerinde ise ÇHC’nin 2007 yılında da mutlak olarak düşük seviyelerde
olan ithalatında artış kaydedilmiş olması dolayısıyla pazar payı endeksi 2007
yılında 100 iken 2008’de 324’e 2009 yılında 156’ya yükselmiştir.
MADDE 13- (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda yerli
üretim dalı fiyatları üzerinde oluşabilecek muhtemel etkiyi görebilmek amacıyla
2009 dönemi için soruşturma konusu ürün tipleri bazında fiyat kırılması
hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamada önlem konusu ürünün önlem hariç gümrük
vergisi ve diğer gümrükleme masrafları dâhil Türkiye piyasasına giriş fiyatları
gösterge niteliğinde ithalat olmadığı için fiyat teklifleri kullanılarak
bulunmuş ve bu fiyatlar yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatları ile
karşılaştırılarak fiyat kırılması hesaplanmıştır. Buna göre ÇHC için hesaplanan
fiyat kırılması 2009 yılı için ağır vasıta lastiklerinde CIF değerin % 53,43’ü,
zirai araç lastiklerinde % 48,20’si, iş makinesi lastiklerinde %51,53’ü
oranındadır.
(2) Bunun yanı sıra,
ÇHC menşeli ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının
olması gereken satış fiyatının nispi olarak ne kadar altında kaldığını
gösterebilmek amacıyla fiyat baskısı hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamada ÇHC
menşeli ithalatın önlem hariç gümrük vergisi ve diğer gümrükleme masrafları
dâhil Türkiye piyasasına giriş fiyatları gösterge niteliğinde ithalat olmadığı
için fiyat teklifleri kullanılarak bulunmuş, yerli üretim dalının gerekli
ayarlamalar yapılarak bulunan üretim maliyetine mâkul oranda kâr marjı eklenmek
suretiyle tespit edilen olması gereken satış fiyatı ile mukayese edilmiştir.
Buna göre ÇHC için hesaplanan fiyat baskısı 2009 yılı için ağır vasıta
lastiklerinde CIF değerin % 47,11’i, zirai araç lastiklerinde % 41,67’si, iş
makinesi lastiklerinde %31,11’i oranındadır.
MADDE 14- (1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı
üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretim dalını temsilen yerli
üretici Petlas’ın verileri ağır vasıta, zirai ve iş makinesi lastikleri için
ayrı ayrı dikkate alınmıştır. Söz konusu zarar incelemesi 2007–2009 dönemi için
yapılmıştır.
(2) Eğilimin sağlıklı bir
şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel
değerler esas alınmıştır.
a) Üretim, kapasite ve
kapasite kullanım oranı (KKO)
(1) Bu kapsamda yerli üretim
dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde 2007 yılında 100 olan üretim
endeksinin 2008 yılında ağır vasıta lastiklerinde 83’e gerilediği; zirai araç
ve iş makinesi lastiklerinde sırasıyla 113 ve 116’ya yükseldiği; 2009 yılında
ise ağır vasıta lastiklerinde 63’e gerilediği, zirai araç ve iş makinesi
lastiklerinde ise 105’e yükseldiği görülmektedir.
(2) Yerli üretim dalının
üretim kapasitesi 2007 yılında 100 iken 2008 yılında ağır vasıta ve iş makinesi
lastiklerinde aynı kalmış, zirai lastiklerde ise 104 olmuştur; 2009 yılında ise
ağır vasıta lastiklerinde 46’ya gerilemiş, zirai araç ve iş makinesi lastiklerinde
sırasıyla 139 ve 131’e yükselmiştir. Yerli üretim dalı, ağır vasıta
lastiklerinde kapasitesinin bir kısmını diğer ürün gruplarına kaydırmış olup,
yapılmakta olan yeni yatırımlarla bu alandaki kapasitesini ürün çeşidini de
arttırarak tekrar yükselteceği görülmektedir.
(3) KKO üç vardiya üzerinden
hesaplanmıştır. Buna göre yerli üretim dalının kapasite kullanım oranları tam
kapasiteye yakın seviyelerde olup, KKO endeksi 2007 baz yılında 100 iken
2008’de ağır vasıta lastiklerinde 83’e düşmüş, zirai araç ve iş makinesi
lastiklerinde ise sırasıyla 109 ve 116’ya yükseldiği gözlenmiştir. 2009 yılında
kapasitelerde yaşanan değişikliğin de etkisiyle ağır vasıta lastiklerinde
KKO’nun 137’ye yükseldiği, zirai araç ve iş makinesi lastiklerinde ise
sırasıyla 76 ve 80’e düştüğü gözlenmiştir.
b) Yurtiçi satışlar ve
ihracat
(1) Yerli üretim dalının
yurtiçi satış miktar endeksi 2007 baz yılında 100 iken ağır vasıta
lastiklerinde 2008 ve 2009 yıllarında sırasıyla 76 ve 54’e düştüğü; zirai araç
lastiklerinde ise artarak sırasıyla 111 ve 118 olduğu; iş makinesi
lastiklerinde de artarak sırasıyla 104 ve 133 olduğu görülmüştür.
(2) Aynı dönemde yurtiçi
satış hâsılatı reel olarak incelendiğinde, 2007 baz yılında 100 olan endeksin,
2008’de ağır vasıta ve iş makinesi lastiklerinde sırasıyla 73 ve 91’e
gerilediği, zirai araç lastiklerinde ise 103’e yükseldiği, 2009’da ise ağır
vasıta lastiklerinde 60’a düştüğü, zirai araç ve iş makinesi lastiklerinde ise
132’ye yükseldiği görülmüştür.
(3) Yerli üretim dalının
2007 baz yılında 100 olan yurt dışı miktar satış endeksi 2008’de ağrı vasıta,
zirai araç ve iş makinesinde sırasıyla 53, 99, 103 olmuş, 2009’da ise sırasıyla
84, 104,102 olmuştur.
c) Yurt içi satış
fiyatları
(1) Yerli üretim dalının
2007 baz yılında 100 olan ağırlıklı ortalama yurt içi birim satış fiyat
endeksi, 2008 ve 2009 yıllarında ağır vasıta lastiklerinde 95 ve 111 olarak;
zirai araç lastiklerinde 93 ve 112 olarak gerçekleşmiştir. İş makinesi
lastiklerinde ise aynı endeks 2008 yılında artarak 87 olurken 2009 yılında 99
olmuştur.
ç) Verimlilik
(1) Yerli üretim dalında
çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2007 baz yılında 100 iken, 2008 ve
2009’da ağır vasıta lastiklerinde sırasıyla 108 ve 105 olarak gerçekleşmiş;
zirai araç lastiklerinde sırasıyla 100 olmuş ve 96’ya gerilemiş, iş makinesi
lastiklerinde ise sırasıyla 103 ve 111’e yükselmiştir.
d) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının
2007 yılında stok miktar endeksi 100 olarak alındığında bu endeks ağır vasıtada
2008’de 335’yükselmiş ve 2009’da 144 olmuş; benzer şekilde aynı dönemde zirai
araç lastiğinde önce 339’a yükselmiş, sonraki yıl 222 olmuş; iş makinesi
lastiğinde de 333’e yükselmiş, sonraki yıl 241 olmuştur.
(2) 2008 yılında tüm ürün
gruplarında stoklarda yaşanan artış kriz yılında yerli üretim dalının stoğa
çalıştığını göstermekte; krizin daha da derinleştiği 2009 yılında ise yerli
lastiğe olan talebin ve satışların artması sonucunda stokların azaldığı
görülmektedir.
e) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının
soruşturma konusu ürün üretiminde yarattığı istihdam 2007 baz yılında 100
olurken, 2008 yılında ağır vasıtada 76’ya düşmüş, zirai araç ve iş makinesi
lastiğinde ise 111 ve 112’ye yükselmiştir. 2009 yılında ise ağır vasıta, zirai
araç ve iş makinesinde sırasıyla 60, 108 ve 94 olarak gerçekleşmiştir. Ağır vasıta
lastikleri istihdamında yaşanan azalmanın, yeniden yapılanma ile birlikte
gözden geçirme döneminde bu gurupta halihazırda üretilen ürünlerde kapasitenin
düşürülmesinin etkisi olduğu düşünülmektedir.
f) Ücretler
(1) Yerli üretim dalının
aylık giydirilmiş reel brüt ücret endeksi 2007 baz yılında 100 alındığında,
2008’de 99, 2009’da 105 olarak gerçekleşmiştir.
g) Maliyetler ve karlılık
(1) Yerli üretim dalının
ağırlıklı ortalama yurtiçi birim ticari maliyet endeksi 2007’de 100 iken ağır
vasıta lastiklerinde 2008’de 98 ve 2009 yılında 110 olmuş; zirai araç
lastiklerinde 2008’de 102 ve 2009 yılında 114 olmuş; iş makinesi lastiklerinde
2008’de 103 ve 2009 yılında 118 olarak gerçekleşmiştir.
(2)Yerli üretim dalının birim
karlılığı 2007 baz yılında 100 iken, ağır vasıta lastiklerinde 2008’de 175 ve
2009 yılında 156 olmuş; zirai araç lastiklerinde 2008’de 80 ve 2009 yılında 131
olmuş; iş makinesi lastiklerinde 2008’de 72 ve 2009 yılında 75 olarak
gerçekleşmiştir.
(3) Yerli üretim dalının
krizin başladığı 2008 yılında düşük maliyetlerle stoğa çalıştığı krizin
derinleştiği 2009 yılında kurların da etkisiyle yurtiçi satışların ve satış
fiyatının artması dolayısıyla karlılığını koruduğu hatta arttırdığı
anlaşılmaktadır. Ayrıca karlılığın önemli oranda yurtdışı karlılıktan
kaynaklandığı da görülmüştür.
h) Nakit akışı
(1) Yerli üretim dalının
soruşturma konusu ürünlerin satışından elde ettiği nakit akışı endeksi 2007’de
100 iken, ağır vasıta lastiklerinde 2008’de 136 ve 2009 yılında 112 olmuş;
zirai araç lastiklerinde 2008’de 82 ve 2009 yılında 143 olmuş; iş makinesi
lastiklerinde 2008’de 74 ve 2009 yılında 82 olarak gerçekleşmiştir.
ı) Yatırımların geri
dönüş oranları
(1) Yerli üretim dalının
bütün faaliyetleri ile ilgili olarak yatırımların geri dönüş oranı
(kar/özsermaye), 2007 baz yılında 100 iken, 2008’de 74, 2009’da da 53 olmuştur.
Bu durumda 2009 yılında yerli üretim dalı tarafından yapılan sermaye
artırımları ve yapılan yatırımların etkili olduğu anlaşılmaktadır.
i) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının
bütün faaliyetleri ile ilgili olarak aktif büyüklüğü, 2007’de 100 iken 2008’de
133, 2009’da 142’ya yükselmiştir. Bu durum firmanın krize rağmen aktif
büyüklüğünü arttırdığını göstermektedir.
j) Sermaye veya
yatırımları arttırma yeteneği
(1) Yerli üretim dalının
sermaye arttırma yeteneğini görebilmek için, bütün faaliyetlerinde kullanılan
özsermayesinin seyri incelenmiştir. Buna göre, 2007’de 100 olan özsermaye,
2008’de 103 olmuş ve 2009’da 117 düzeyine gelmiştir.
(2) Yerli üretim dalının
yatırımları arttırma yeteneğini görebilmek için, yerli üretim dalınca yapılan
yatırımların seyri incelenmiş ve gözden geçirme döneminde yeni yatırımlar
yapıldığı ve bu yatırımların sermaye artırımıyla finanse edildiği görülmüştür.
MADDE 15- (1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
incelendiğinde, yürürlükte bulunan önlemlerin de etkisiyle kriz döneminde
olmasına rağmen ekonomik göstergelerinde eğilimin olumluya döndüğü, önlemin
varlığının da etkisiyle yurtiçi satışlarını arttırdığı ve kar edebildiği
anlaşılmaktadır. İncelenen dönemde büyüme, özsermaye ve kapasite rakamlarından
da anlaşıldığı üzere yerli üretim dalının gelişmiş teknolojili yeni yatırımlara
yöneldiği ve üretmekte olduğu ürün tiplerini genişletmekte olduğu
görülmektedir.
BEŞİNCİ KISIM
Dampingin ve Zararın Devamı veya Yeniden Meydana
Gelmesi İhtimali
MADDE 16- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi hükümleri gereğince, bu
bölümde önlemin sona ermesi halinde dampingin ve zararın devamı veya yeniden
meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir.
MADDE 17– (1) ÇHC’nin lastik sektörü tüm lastikler için
genel olarak incelendiğinde anılan iş kolunun ÇHC ekonomisinde dikkat çekici
bir öneme sahip olduğu ve ÇHC’nin bu ürünlerde önemli bir pazar olmasının yanı
sıra dünyada üretici ve ihracatçı olarak öne çıktığı görülmektedir. European
Rubber Journal tarafından yayımlanan 2009 Global Tyre Report1
uyarınca 2008 yılı itibariyle dünya toplam lastik pazarının 140 milyar dolar
cirosu olduğu ve bu rakamın %96’sını gerçekleştiren ilk 75 şirket listesinde 19
adet ÇHC’li lastik üreticisi bulunduğu görülmüştür. 2008 yılında ÇHC’li firmaların
toplam satışlarını 12,5 Milyar Dolara yükselterek dünya lastik pazarının %9'nu
oluşturduğu, bu oranın bir önceki yıl %5 civarında olduğu anlaşılmaktadır. Bu
durum ÇHC’nin lastik piyasasındaki gücünü ve kapasitesini göstermektedir.
(2) ÇHC’nin inceleme konusu ağır vasıta,
zirai ve iş makinesi lastiklerinde gerçekleştirdiği ihracata bakıldığında ise
ağır vasıta lastiklerinde 2007 yılında 1.117 bin ton olan ihracatın 2009 yılına
gelindiğinde % 28 oranında artışla 1.426 bin ton seviyesine ulaştığı; aynı
dönemde zirai lastiklerin ihracatının %76’lık bir artışla 42 bin tondan 75 bin
tona yükseldiği; iş makinesi lastiklerinde ise aynı dönemde ihracatın 220 bin
tondan %15’lik bir artışla 253 bin tona yükseldiği görülmektedir.2
Bu durum ÇHC’nin hali hazırda önemli bir ihracat potansiyeli bulunduğunu
göstermektedir. Krizle birlikte 2008’de ÇHC’nin ihracatı bir miktar daralmış
ancak derinleşen krize rağmen 2009 yılında sektör toparlanma eğilimine girerek
ihracatını 2007 ihracatının üzerine çıkarmayı başarmıştır. Diğer taraftan tüm
ürün gruplarındaki 2009 yılı birim fiyatlarının 2008 yılına kıyasla daha düşük
seviyelerde gerçekleştiği görülmektedir. Ağır vasıtalarda birim fiyatlar kg
başına ABD Doları olarak 3,64’ten 2,46’ya; zirai makinelerde 3,67’den 2,11’e; iş
makinelerinde ise 5,62’den 2,88’e düştüğü görülmektedir.
MADDE 18- (1) Önlem konusu ürüne yönelik olarak Türkiye’nin
yerli üretim dalı tarafından temin edilen veriler ve ithalat rakamları
temelinde pazar büyüklüğünün ÇHC için cazip bir seviyede olduğu
değerlendirilmektedir. Yerli üreticilerle yapılan görüşmeler ve genel ekonomik
göstergeler dikkate alındığında, Türkiye ekonomisinde özellikle 2010’un ilk
yarısından sonra kaydedilen canlanma ile inşaat, ulaşım gibi sektörlerde yaşanan
hareketlilikle birlikte hem bu araçların satışlarındaki artış hem de var olan
iş, zirai ve ağır vasıtaların lastiklerinin yenilemesi ile artan iç talebin
önümüzdeki dönemde de devam edeceği değerlendirilmektedir.
(2) Sonuç itibariyle
ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların dünya lastik pazarındaki önemli
konumları ve kapasiteleri ile ihracat eğilimleri dikkate alındığında meri
önlemin yürürlükten kalkması halinde üretimin önemli bir kısmının Türkiye’ye
yönlendirilebileceği ve yerli üretim dalının pazar payını kaybedebileceği
mütalaa edilmektedir.
MADDE 19- (1) Talebi belirleyen iki temel unsur iş,zirai ve
ağır vasıta satışlarındaki artış ile eskiyen lastiklerin değiştirilmesine olan
ihtiyaçtaki artıştır. Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan
firmalar tarafından soru formlarına verilen yanıtlardan, bu ürün gruplarında
talebin belirlenmesinde esas olanın fiyat olduğu bunun yanı sıra kalite,
dayanıklılık, dağıtım kanalları, satış sonrası servis gibi unsurların da önemli
olduğu ifade edilmiştir.
(2) Nihai bildirim sonrasında,
soruşturma konusu ürünün kullanıcı ve ithalatçıları ürünün bazı tiplerinin
başvuru sahibi yerli üreticiden tedarikinde sıkıntı yaşadıklarını ifade
etmişlerdir. Bu durumun kısa vadeli olduğu değerlendirilmiş olup, ürününün
diğer ülkelerden ithalatı ve diğer yerli üreticilerden tedariki mümkündür.
(3) Bunun yanı sıra, yerli üreticinin
yapmakta olduğu yeni yatırımlarla kapasitesini arttırdığı ve ürün tiplerini
genişletmekte olduğu görülmüştür.
MADDE 20- (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda
soruşturma konusu ülkeden ithalatın artmasının muhtemel olduğu, bu durumda
yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinden üretim ve satışlardaki
gerilemenin olacağı, azalan üretimin maliyetleri arttırabileceği ve
karlılıktaki bozulmanın tüm ekonomik göstergeleri olumsuz etkileyeceği
değerlendirilmektedir.
(2) Diğer taraftan, 2009
yılındaki global krize bağlı olarak azalan talebin 2010 yılında tekrar artışa
geçmesiyle oluşacak talebin de soruşturma konusu ülkeden talebi arttıracağı
değerlendirilmektedir.
MADDE 21- (1) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, önlemin
yürürlükten kalkması halinde önlem konusu ülkenin muhtemel davranışlarını
yansıtması bakımından esas soruşturmada hesaplanan damping marjlarının önemli
düzeylerde olduğu, önleme tabi ÇHC’nin söz konusu üründe önemli bir ihracatçı
olduğu, Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitesinin bulunduğu ve 2009
yılında fiyatlarını düşürdüğü görülmüştür. Bunların yanı sıra, 2009 yılı içi
yapılan fiyat baskısı ve kırılması hesaplamaları da dikkate alındığında
yürürlükteki önlemin kalkması halinde yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin kolaylıkla olumsuza dönebileceği ve dampingli ithalatın devamı
veya tekrarının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.
ALTINCI
KISIM
Sonuç
MADDE 22- (1) Soruşturma sonucunda mer’i önlemin yürürlükten
kaldırılması halinde dampingin ve zararın yeniden meydana gelmesinin muhtemel
olduğu tespit edildiğinden İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun
kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ile menşei verilen eşyanın
Türkiye’ye ithalatında karşısında belirtilen oranda dampinge karşı kesin önlem
uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.
Pozisyon
No
Eşyanın
Tanımı
Menşe
Ülke
Önlem
Miktarı (CIF%)
4011.20
Otobüs ve kamyonlarda kullanılanlar (*)
Çin Halk
Cumhuriyeti
% 60
4011.61.00.00.00
Tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
4011.62.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
4011.63.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
4011.69.00.00.00
Diğerleri
4011.92.00.00.00
Tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan
türde olanlar
4011.93.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
4011.94.00.00.00
Jant ölçüsü 61 cm.yi geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar
4011.99.00.00.00
Diğerleri
(*) Soruşturma açılış tarihi itibariyle yürürlükte
olan 31 Aralık 2009 tarih ve 27449 3. Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli”
uyarınca 4011.10.00.90.14 G.T.İ.P.’inde yer alan “Minibüs,kamyonet ve hafif
kamyon radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)” ve 4011.10.00.90.15
G.T.İ.P.’inde yer alan “Minibüs,kamyonet ve hafif kamyon konvansiyonel
(cropssply) dış lastikleri (kolonlar dahil)” hariç olmak üzere.
Madde 23- (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife
istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer
mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi
kapsamındaki ithalatında, karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi
tahsil ederler.
Madde 24- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 25- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
-------------------------------
1 http://www.european-rubber-journal.com
ve http://www.lastikborsada.com/makale_detay.php?haber=125 International Trade
Center (ITC) verileri
2 International Trade
Center (ITC) verileri