Tebliğler · Resmî Gazete: 2012-08-14
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/41512
PAMUKLARIN STANDARDİZASYONUNA İLİŞKİN
TEBLİĞ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2012/27)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin
amacı; 5/8/1953 tarihli ve 4/1283 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Pamukların Kontrolüne Dair Tüzük uyarınca tasnif ve kontrolü zorunlu
olan pamukların tasnif ve kontrole tabi tutulacağı fabrikaların alt yapı
koşullarına, sınıf ve tiplerinin tespitine, ambalajlanmasına, işaretlenmesine,
kontrol işlemlerine yönelik numune alınmasına ve analizlerin yapılmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ;
a) 5/8/1953 tarihli ve 4/1283 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Pamukların Kontrolüne Dair Tüzüğe,
b) 7/9/2005 tarihli ve 2005/9454 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon Rejimi Kararına,
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 - (1) Bu Tebliğde
geçen;
a) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını,
b) Balya: Lif pamuğunun, lif döküntüsü
pamuğunun ve linter pamuğunun prese makinelerinde basınç altında preselenip
uygun ambalaj malzemesi ile sarılmış ve demir çember, çelik tel veya plâstik
çember ve benzeri ile bağlanmış balyanın durumunu,
c) Bölge müdürlüğü: Ekonomi Bakanlığı
bölge müdürlüklerini,
ç) Çırçırlama hatası: Çırçır-prese
fabrikasında çırçır makinesinin ve yardımcı cihazların gerekli bakım ve
onarımının yapılmaması, standardına uygun çalıştırılmaması veya kütlü
pamukların olumsuz şartlarda muhafaza edilmesinden dolayı pamuk lifinde meydana
gelen her türlü zararı,
d) Çiğit (pamuk tohumu veya çekirdeği):
Liflerinden ayrılmış havlı (ince tüylü) veya havsız pamuk tohumunu,
e) Depolama: Çiğitli, lif, linter
pamukları ile lif döküntüsü pamukların balyalı, balyasız veya hararlı olarak
fabrika depolarında korunması işlemini,
f) Doğal olmayan yabancı madde: Pamuk
bitkisine ait olmayan her türlü yabancı maddeyi (polietilen iplik, jüt kumaş
parçacıkları, taş, toprak ve benzeri),
g) Doğal yabancı madde: Pamuk içinde
bulunan pamuk bitkisine ait yaprak, çiğit, sap, kabuk ve parçacıkları, mot ile
diğer bitkilere ait parçacıklar ve toz gibi maddeleri,
ğ) Düzgünlük: Pamuğun içindeki nep, nap
ve kopuk liflerin oranı ile ondülâsyon durumunu,
h) Genel Müdürlük: Ürün Güvenliği ve
Denetimi Genel Müdürlüğünü,
ı) Grup Başkanlığı: Bakanlığın bölge
müdürlüklerine bağlı ürün denetmenleri grup başkanlıklarını,
i) İplikleşme (ondülâsyon): Hasat,
taşıma ve çırçırlama sırasında pamuk lifinin kıvrılması halini,
j) Kopuk lif: Çırçırlama esnasında kopan
lif parçacığını,
k) Kütlü pamuk: Lifleri çiğidinden
ayrılmamış olan pamukları,
l) Linter makinesi: Pamuk çiğidinin
üzerinde kalan liflerin kesilmesini sağlayan testereli makineyi,
m) Mot: Olgunlaşmamış çok küçük havlı
çiğidi,
n) Nap: Pamukta nepten daha büyük ve
kaba görünüşlü lif toplanmasını,
o) Nep: Pamukta toplu iğne başı
büyüklüğünde veya daha küçük (0,75 mm² veya daha küçük) olan ve beyaz noktalar
halinde görülen lif düğümcüğünü,
ö) Pamuk sorumlu denetçisi: Pamukların
tasnif ve kontrolüne dair mevzuat hakkında bölge müdürlüğünce verilen eğitimi alan
ve yapılan sınav sonucunda başarılı olarak “Pamuk Sorumlu Denetçi Belgesi”
almaya hak kazanmış olan çırçır ve prese fabrikası sahibi veya çalışanını,
p) Preseleme: Balyaların yüksek basınçlı
preselerde küçültülmesi işlemi hariç olmak üzere, lif (mahlıç) pamuğun ve
linter pamuğunun ve iplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk
lifi döküntülerinin prese makinelerinde balya haline getirilmesi işlemini,
r) Rollergin (toplu veya merdaneli
çırçır) makinesi: Deri, kauçuk ve benzeri maddelerle kaplı, silindir şeklinde
ve dönen toplar (role) sistemi ile lifleri çiğitlerden ayıran toplu çırçır
makinesini,
s) Rotobar makinesi: 30-35 cm çapında
deri, kauçuk ve benzeri maddelerle kaplı, silindir şeklinde dönen toplar (role)
ve bu topların (rolenin) önünde ve role boyunca kendi ekseni etrafında
helezonik dönen roto dinamik hareketli bıçak sistemi ile lifleri çiğitlerden
ayıran özel tip Rollergin (toplu veya merdaneli) çırçır makinesini,
ş) Sawgin (testereli çırçır) makinesi:
Daire şeklinde ve dönen testereler sistemi ile lifleri çiğitlerinden ayıran
testereli çırçır makinesini,
t) Sicil numarası: 8/6/2012 tarihli ve
28317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pamukların Kontrolüne İlişkin Tebliğ
(Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2012/25)’e göre çırçır prese fabrikasına
Bakanlıkça tahsis edilen numarayı,
u) Tasnif: Üretilen pamuklar ve linter
pamukları ile çırçırlama ve iplik imalatı sırasında meydana gelen pamuk lifi
döküntülerinin derece (grade), elyaf uzunluğu (stapel) ve karakter özellikleri
bakımından sınıf ve tiplere ayrılmasını,
ü) Yüksek kapasiteli lif analiz cihazı
(HVI): Pamuk lifinde renk, uzunluk, incelik, kopma mukavemeti, uzunluk uyumu,
yabancı madde oranı gibi özellikleri aynı anda ölçebilen cihazı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Fabrika Altyapı Koşulları
MADDE 4 - (1)
Çırçır-prese fabrikaları ile linter ve prese fabrikalarının, 18/4/1972 tarihli
ve 7/4331 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Pamukların
Çırçırlanma Preselenme ve Depolanmasının Denetimine Dair Tüzük ile belirlenen
şartlara ilave olarak bu Tebliğde belirtilen altyapıya sahip olması gerekir.
MADDE 5 - (1) Pamuklar
çırçırlama şekillerine göre rollergin, sawgin ve lintergin olmak üzere üçe
ayrılır:
a) Deri, kauçuk ve benzeri maddelerle
kaplı silindir şeklinde ve dönen toplar (role) sistemiyle lifleri çiğitlerinden
ayıran toplu çırçır makinelerinde çırçırlanarak elde edilen pamuklar rollergin
pamuğu,
b) Daire şeklinde ve dönen testereler
sistemiyle lifleri çiğitlerinden ayıran testereli çırçır makinelerinde
çırçırlanarak elde edilen pamuklar sawgin pamuğu,
c) Pamuk çiğidinin üzerinde kalan
liflerin testereli linter makineleriyle ayrıştırılması sonucu elde edilen
pamuklar lintergin pamuğu,
olarak adlandırılır.
(2) Çiğitli pamuğun çırçırlandığı
çırçır-prese fabrikalarında çırçır ve prese makinelerinin birlikte
bulundurulması zorunludur.
(3) Linter fabrikalarında, çiğit
üzerinde bulunan kısa lifleri (hav) çekirdek üzerinden sıyıran linter makinesi
ile prese makinelerinin birlikte bulundurulması zorunludur.
(4) İplik yapımı veya çırçırlama
sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntülerini preselemek üzere, yalnız prese
makinelerinden meydana gelen prese fabrikaları kurulabilir. Prese
fabrikalarında lif (mahlıç) pamuklar preselenemez.
(5) Aynı fabrikada rollergin, sawgin ve
lintergin makinelerinin bulunması halinde, bu makinelerle preseleri cinslerine
göre fabrikanın ayrı binalarında veya aynı binanın ayrılmış bölümlerinde
bulundurulur. Grup, sınıf ve tipleri farklı olan pamuklar, çırçır makineleri
ayrı dahi olsa, aynı bölümde, aynı zamanda ve bir arada çırçırlanamaz.
(6) Çekirdek kıran veya kaçıran, elyaf
kesen, ondüle, nep veya sicim yapan çırçır makineleri çalıştırılamaz.
(7) Çırçırlama yerlerinde zemin,
pamuklara yabancı madde karışmasını ve kirlenmeyi önleyecek nitelikte tahta,
beton veya benzeri maddeden yapılır.
(8) Çırçırlanmış pamukların prese
yerine, kirlenmeden ve içlerine yabancı madde karışmadan götürülmesi gerekir.
(9) Çırçır ve prese fabrikalarının;
bariz şekilde pamukta kirlenmeye neden olacak şekilde taşınan, fabrikaya
getirilen kütlü pamukları alması, depolaması ve işlemesi yasaktır.
MADDE 6 - (1) Çiğitli
pamuğun çırçırlandığı çırçır-prese ve linter fabrikalarında çalışma kapasitesi
ölçüsünde;
a) Pamuk sevk aspiratörü veya konveyör,
b) Yedirici,
c) Besleme ünitesi,
ç) Separatör,
d) Kütlü pamuk ve lif pamuk kurutucusu,
e) Şiftleme makinesi,
f) Rutubet ölçme aleti,
g) Kütlü pamuk ve lif pamuk
temizleyicisi,
ğ) Rutubetlendirici,
h) Kantar,
gibi pamuğun iyi çırçırlanmasını ve
işlenmesini temin edecek cihazlardan Genel Müdürlükçe gerekli görülenler
bulundurulur.
MADDE 7 - (1) Çırçırlanmış
pamukların, prese yerine, kirlenmeden ve içlerine yabancı madde karışmadan
götürülmesi zorunludur.
(2) Preseleme yerlerinde tabanlar, beton
veya benzeri maddeden yapılır ve pamuklarla balyaların kirlenmelerini önleyecek
şekilde temiz tutulur.
(3) Preselenme sırasında prese
kasalarına su verilerek pamukların ıslatılması yasaktır.
(4) Preselemede damper kullanılır.
MADDE 8 – (1) Çiğitli ve
preseli pamuklar kapalı depolarda veya sundurmalarda korunur. Pamuklar açıkta
bırakılmaz, kapalı yerlerde rutubetli veya vasıflarını bozacak şartlar altında
muhafaza edilemez, gruplara ve tiplere ayrılmadan depolanamaz.
(2) Çiğitli pamukların depolanmasında
çeşitli grup, sınıf ve tiplerdeki pamukların karışmasını, niteliklerinin
bozulmasını, fazla basınç altında bulunmasını önleyecek ve bunların yeterince
havalanmasını sağlayacak tedbirler alınır.
(3) Kütlü ve preseli pamukların konulacağı
depolar, sundurma ve avlular pamuklara yabancı madde karışmasını ve kirlenmeyi
önleyecek, rutubeti geçirmeyecek ve duvarları ile çatısının pamuğu her türlü
hava etkisinden koruyacak şekil ve nitelikte yapılır.
MADDE 9 - (1) Çırçır-prese
fabrikalarında en az bir adet tasnif odası bulundurulur. Tasnif odası aşağıda
belirtilen özellikleri taşır:
Özellik
Açıklama
Duvarlar
- Işığın yansımasını önlemek
amacıyla mat olmak üzere açık gri renkli
Tavan
- Işığın yansımasını önlemek
amacıyla mat olmak üzere beyaz renkli
- Yüksekliği en az 275 cm ve en çok 300 cm
Tasnif
Masası
- Yüksekliği 90 cm ve genişliği 100 cm
- Işığın yansımasını önlemek
amacıyla mat olmak üzere siyah veya gri renkli
Reflektör
- En az 1 adet
- Tasnif masası ile arasındaki
uzaklık en az 150 cm ve en çok 160 cm
Işık
kasası
- Tavana asılı halde derinliği 25 cm, eni 65 cm ve boyu 125 cm
- İçinde 3 çeşit elektrik ampulü
kullanılır ve bunların verdiği ışıklar buzlu camdan geçirilerek renk
bakımından homojen hale getirilir.
Işıklandırma
- 3 adet gün ışığı veren 40 watt
ampul, 2 adet gök mavisi ışığı veren 25-40 watt floresan ampül ve 3 adet 40
watt beyaz ışık veren floresan ampul bulunur.
- Işık şiddeti light-meter ile
ölçülecek ise masalar üzerinde 80-100 foot candle, lüks-meter ile ölçülecek ise 700-800 lümen olmalıdır. (Foot candle değeri lüks-meter sonucunun 10,76
sayısına bölünmesi ile elde edilir.)
MADDE 10 - (1) Tek balya yöntemine
göre kontrol yapacak çırçır-prese fabrikalarında;
a) Prese makinelerinin alt ve üst
bölümlerine monte edilmiş, her balyadan uzun kenarı 30,5 cm, kısa kenarı 10 cm
ve ağırlığı en az 115 gr olan pamuk numunesini otomatik şekilde kesmeye yarayan
aparat,
b) Barkodlu etiket yapabilecek teknik
donanım,
bulunur.
MADDE 11 - (1) Tek balya
yöntemi için gerekli analizler Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş; çırçır-prese
fabrikaları bünyesindeki laboratuvarda veya başka bir laboratuvarda
yapılabilir.
(2) Tek balya yöntemine göre analizlerin
yapılması için çırçır-prese fabrikasında laboratuvar kurulması halinde
aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:
a) Pamuk elyafının teknik kriterleri ile
sınıf ve tiplerini ölçen yüksek kapasiteli lif ölçüm cihazı ile HVI Modülü
bulundurulur.
b) Pamukların teknik kriterlerinin
belirleneceği ve sınıflandırılacağı laboratuvarın rutubet seviyesinin homojen
şekilde % 65 (±2) bağıl nemde ve ısısının 21 °C (±1) olması gerekir.
c) Laboratuvarın tüm duvarları ısı
yalıtımına sahip, kapı ve pencereleri ısı ve rutubet kaybını önleyecek
nitelikte olmalıdır.
ç) Laboratuvar ortamının ısı ve
rutubetini etkileyecek her türlü unsura karşı tedbir alınır, hijyen şartları
sağlanır.
d) Laboratuvarda her bir cihaz başında
aynı anda en fazla iki görevlinin çalışmasına izin verilir. Laboratuvarda ortam
ısı ve rutubet dengesinin bozulmaması ve analiz sonuçlarının hatalı olmaması
amacıyla, laboratuvarda görevliler haricinde kişiler bulundurulamaz.
e) Laboratuvar duvarlarında kullanılacak
boyalar ve laboratuvar içerisindeki diğer tüm müştemilat ışığın yansımasını
önlemek üzere mat olur.
f) Yeterli kapasitede özel numune
saklama deposu bulundurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tasnif
MADDE 12 - (1) Kısa
elyaflı (yerli), orta elyaflı (upland) ve uzun elyaflı pamuk gruplarının sınıf
ve tipleri sondaj yöntemi için ek-1 ve tek balya yöntemi için ek-2 olarak
tespit edilmiştir.
(2) Herhangi bir balyanın bir yüzünden
alınan pamuk numunesi aynı balyanın diğer yüzünden alınan pamuk numunesinden
daha düşük sınıfa girer veya daha kısa elyaf boyuna sahip olursa, söz konusu
balyanın sınıflandırması daha düşük elyaf sınıfına giren veya daha kısa elyaf
boyuna sahip numuneye göre yapılır.
MADDE 13 - (1) Sondaj
yönteminde kullanılmak üzere, pamuk çiğidinin üzerinde kalan liflerin linter
makineleriyle bir defa veya iki defa kesilmiş olma durumuna göre
sınıflandırılan linter pamukları ile çırçırlama veya iplik imalatı sırasında meydana
gelen lif döküntüsü pamukların sınıf ve tipleri ek-3’te belirtilmiştir.
MADDE 14 - (1) Türkiye’de
üretilen pamukların tip numuneleri, çırçırlama şekli ve üretim bölgesi esas
alınarak ek-4’te tespit edilmiştir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ambalajlama ve İşaretleme
MADDE 15 - (1)
Çırçırlamada rollergin işletme tipine göre yapılan balyaların boyu 95 cm, eni
65 cm ve yüksekliği 105 cm olur. Yüksek basınçlı prese makineleri ile sawgin
prese makineleri ve bu makinelerde yapılan balyalar için bu değerler
uygulanmayabilir.
(2) Balyaların brüt ağırlığı, linter
pamuğu ile çırçırlama ve iplik imalatı esnasında meydana gelen lif döküntüsü
pamuk balyaları hariç olmak üzere, en az 190 kg olmalıdır.
(3) Kontrole sunulan partideki
balyaların ağırlığı, partinin ortalama balya ağırlığından ±10 kg sapabilir.
Örneğin, bir defada kontrole sunulan ve 120 balyanın bulunduğu bir partinin
toplam ağırlığı 25.200 kg olması halinde, söz konusu partideki balyaların
ağırlığı ortalama balya ağırlığı olan 210 kg’dan ± 10 kg sapma ile 200 kg ile
220 kg arasında olmalıdır.
(4) Her partide en fazla bir balya için
bu maddenin 2 nci fıkra hükmü aranmaz ve bu balyanın ağırlığı bu maddenin 3
üncü fıkrasındaki hesaplamaya dahil edilmez.
MADDE 16 - (1) Balyanın
sarılmasında temiz, sağlam, yamasız ve yırtıksız dokuma veya örme %100 pamuklu
bez kullanılır. Balyalar ambalaj malzemesi ile tam olarak örtülecek şekilde
sarılır.
(2) Balyaların sarıldığı pamuklu (dokuma
veya örme) bezlerin kenarları %100 pamuktan yapılmış naturel beyaz renkli
iplikle (Maraş ipi, sömek ipi ve benzeri) dikilir. Sentetik elyaf karışımlı
iplikler kullanılmaz.
(3) Balyaların sarılmasında kullanılacak
pamuklu dokuma ve örme bezlerin özellikleri aşağıdaki değerlere uygun
olmalıdır:
Pamuklu Dokuma
Bez
Özellikler
Eni
En
az 90 cm
Çözgü ipliği numarası
En
az 6/1
Atkı ipliği numarası
En
az 6/1
Çözgü ipliği sıklığı
En
az 12
Atkı ipliği sıklığı
En
az 9
Birim alan kütle
225
g/m2 (± %10)
Malzeme cinsi ve lif oranı
%
100 Pamuk
Renk
Beyaz
veya ekru (naturel)
Kopma mukavemeti
Boyuna (çözgü yönünde)
En
az 400 N *
Enine (atkı yönünde)
En
az 350 N *
Uzama oranı
Boyuna (çözgü yönünde)
En
az % 9
Enine (atkı yönünde)
En
az % 1
Pamuklu Örme Bez
Özellikler
Eni
En
az 90 cm
Örgü ipliği numarası
En
az 10/1
Birim alan kütle
160-220
g/m2
Malzeme cinsi ve lif oranı
%
100 Pamuk
Renk
Beyaz
veya ekru (naturel)
1 cm mesafedeki ilmek çubuk sayısı
En
az 6 adet
1 cm mesafedeki 1 çubukta ilmek sıra
sayısı
En
az 10 adet
Patlama mukavemeti
En
az 55 N*/cm2
Kopma mukavemeti
Boyuna
En
az 50 N*
Enine
En
az 120 N*
Uzama oranı
Boyuna
En
az % 20
Enine
En
az % 30
Yırtılma mukavemeti
Boyuna
En
az 15 N *
Enine
En
az 15 N *
* 1 kgf = 10 N
(4) Balyaların ambalajlarında kullanılan
pamuklu dokuma veya örme bezin özellikleri konusunda tereddüt olması veya
anlaşmazlık çıkması halinde, Ürün Denetmeninin alacağı 1 metre boyunda 4 takım
numunenin Bölge Müdürlüğünce belirlenecek üniversitelerde, yeterli
laboratuvarlara sahip kamuya ait veya özel kuruluşlarda yaptırılacak analiz
sonuçları ile pamuklu bezin türüne göre bu Tebliğin ilgili maddelerinde
belirtilen değerlerle karşılaştırılarak sonuca göre işlem yapılır.
(5) Balyalarda her iki bombeli yüzün
altına renkli naylon veya sülfit kâğıdı konulur.
MADDE 17 - (1) Tek balya
usulüne göre kontrole arz edilecek balyalarda yukarıda belirtilen ambalaj
malzemesine ilave olarak yırtılma mukavemeti yüksek naylon kullanılabilir.
(2) Tek balya usulünde kontrole arz
edilecek balyalarda kullanılacak naylonların;
a) Beyaz renk hariç, tercihen yeşil,
mavi veya kırmızı renk,
b) Örgüsüz ve dokumasız,
c) Esnekliğinin en fazla %2,
ç) Kalınlığının en az 0,75 mm, en fazla
1,25 mm aralığında,
d) Geri dönüşümden elde edilmemiş
malzemeden imal edilmiş,
e) Bir balyadaki ağırlığının 1 kg’ı
geçmemiş,
f) Yırtılma mukavemetinin en az 300 kgf,
olması şartları aranır.
MADDE 18 - (1) Balyaları
sarmada kullanılan demir çember, çelik tel, plastik çember; yeni, sağlam, paslanmaya
dayanıklı, balyanın kütlesine ve basıncına dayanabilecek özellikte, taşıma
esnasında oluşan gerilmelere dayanabilecek şekilde yeterli mukavemete sahip
olmalıdır. Her balyada en az altı adet bulunur.
(2) Balyaları sarmak için kullanılan
demir çember, çelik tel, plastik çember prese kasalarının durumuna göre ambalaj
malzemesinin altında veya üstünde bulunabilir.
(3) Balyanın sarılmasında kullanılan
demir çemberin en fazla 1 mm kalınlığında ve en fazla 20 mm genişliğinde
olması; çelik telin çapının 3,5 mm, kopma-çekme mukavemetinin 100 kg/mm²-120
kg/mm² olması gerekir.
(4) Her balyada en az altı çember
kullanılmalı ve çemberler kenetleme usulü ile bağlanır. Kenarlara gelmemek ve
yeni olmak koşulu ile en çok iki çemberde birer ek bulunabilir.
(5) Balyanın sarılmasında kullanılan
plastik çemberin;
a) Polyester malzemeden üretilmiş,
b) Ölçülerinin en fazla 19 mm x 1,4 mm,
c) En ve genişliğinin çember üzerinde
eşit aralıklı herhangi bir noktadan yapılan ölçümler sonucunda bulunan kalınlık
ve genişliğin çemberin ortalama kalınlığının ±%4’ünü geçmeyecek şekilde,
ç) Kopma mukavemetinin 1100 kgf,
d) Kaynak yerinden kopma mukavemetinin
900 kgf,
e) Esneme oranının en fazla %10,
f) Uzunluğunun en fazla 305 cm,
g) Ağırlığının en fazla 140 gr,
ğ) Renginin yarı şeffaf yeşil veya opak
yeşil,
h) Birleştirilmelerinde vibrasyon
z-kaynaklı veya sıcak kaynak pnömatik çemberleme makinesi kullanılmış,
olması şartları aranır.
MADDE 19 - (1) Linter
pamuğu ile çırçırlama ve iplik imalâtı sırasında meydana gelen lif döküntüsü
pamuk balyalarına bu Tebliğin 16 ncı ve 18 inci maddelerinde verilen kurallar
uygulanmayabilir. Söz konusu balyalar için bu Tebliğde belirlenen özelliklerde
olması kaydıyla kullanılmış sağlam ve yırtıksız bezler ambalaj malzemesi olarak
kullanılabilir. Ayrıca, linter ve lif döküntüsü pamuk balyalarının
ambalajlarında pamuklu bezden başka naylon ve diğer ambalaj malzemeleri de
kullanılabilir.
(2) Linter pamuk balyalarının
ambalajında fazla ambalaj maddesi kullanılmasını önlemek için;
a) Normal basınçlı prese makinelerinde
hazırlanan linter pamuk balyalarının iki yan yüzünün orta kısmının her birinde
azami 30 cm açıklık,
b)Yüksek basınçlı prese makinelerinde
hazırlanan linter pamuk balyalarının bombeli bir yüzünün iki yan yüzle
birleştiği iki kenarının her birinde azami 20 cm açıklık,
c) Balyaların alt ve üst kapakları açık,
bırakılabilir.
MADDE 20 - (1) Sondaj
yöntemine göre preselenmiş balyaların işaretlemesi kaşe kullanılarak yapılır.
Kaşe ek-5’te belirtilen şekil ve özelliktedir.
(2) Kaşe balyanın bombeli yüzünün 3 üncü
ve 4 üncü çemberleri arasına ve balyanın ortasına gelecek şekilde aynı konumda
vurulur.
(3) İşaretleme rengi ve/veya mürekkebi
ambalaj malzemesinden geçip lif pamuğa nüfuz etmemelidir.
(4) Firmalar özel marka ve işaretleri
için 5x10 cm boyutunda ayrı bir kaşe yaptırarak balyanın arka yüzünün 3 üncü ve
4 üncü çemberleri arasına vurabilirler.
MADDE 21 - (1) Tek balya yöntemine
göre preselenmiş balyaların işaretlemesi etiket kullanılarak yapılır. Etiket,
ek-6’da yer alan formata uygun olarak barkodlu etiket yapan teknik donanımda
hazırlanır.
(2) Etiket, balyanın bombeli yüzünün 3
üncü ve 4 üncü çemberleri arasına kopartılamayacak ve sökülmeyecek şekilde
yapıştırılır.
MADDE 22 - (1) Kontrolü
yapılan balyaların üzerine kırmızı (bayrak rengi) matbaa mürekkebi kullanılarak
ve yarısı kaşe veya etiket üzerine diğer yarısı ambalaj üzerine gelecek şekilde
pamuk sorumlu denetçisi tarafından ek-7’de yer alan kontrol mührü vurulur.
(2) Tek balya yöntemine göre preselenmiş
pamuklarda ambalaj malzemesi olarak naylon ve benzeri malzemelerin kullanılması
durumunda mühür tamamı etiket üzerine gelecek şekilde vurulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Numune Alma, Analiz ve Denetim
MADDE 23 - (1) Pamukların
sondaj usulüne göre kontrolünde her partiye ait preselenmiş balyalar içinden en
az % 2 ve en çok % 20 oranında seçilen balyalar açılır ve açılan balya ambalajlar
ile içindekiler ayrı ayrı kontrol edilir. Kontrolde her balya ait olduğu
partiyi temsil eder.
MADDE 24 - (1) Pamukların
tek balya yöntemine göre kontrolünde, numuneler çırçır prese fabrikalarında
bulunan prese kasalarının altına ve üstüne monte edilmiş numune alım bıçakları
tarafından veya balyalar preselendikten sonra otomatik numune alım cihazı
yardımıyla alınır. Numuneler hiçbir şekilde elle alınmaz.
(2) Örnek resmine ek-8’de yer verilen
numune alım bıçakları aşağıda belirtilen şartları taşır;
a) Kalınlığı en az 1 cm, uzunluğu en az
30 cm, eni en az 9 cm olan bir tabla üzerine monte edilmiş,
b) Uzun kenarlıklarda en az 30 cm
uzunluğunda, kısa kenarın birisinde en az 6 cm uzunluğunda bıçak çıkıntısına
sahip,
c) Çıkıntıları en az 2 cm yükseklik ve 1
cm kalınlığa sahip,
ç) Presenin alt ve üst tablalarına en az
4 adet vida ile sabitlenmiş,
olur.
(3) Bir balyanın karşılıklı iki yüzünden
numune alım bıçakları tarafından veya preseleme sonrası otomatik numune alma
cihazı yardımıyla 30,5 cm boy, 10 cm en ve 115 gr ağırlıktan az olmamak üzere
kesilen numuneler, üzerlerinde hiçbir değişiklik yapılmadan bir defada
koparılıp alınır. Alınan her bir numune eşit iki parçaya bölünür. Balyanın her
iki yönünün bombeli dış kısımlarından alınan numuneler birleştirilip balya
etiketinin en altındaki kupon ile birlikte rulo haline getirilir. Balyanın her
iki yönünün iç kısımlarından alınan numuneler de aynı şekilde birleştirilip
yine balya etiketi üzerinden koparılmış olan bir kupon ile birlikte rulo haline
getirilir. Dış kısımlardan alınan rulo haldeki numuneler analiz numunesi olarak
50 adet numune alabilecek büyüklükte beyaz renkte torbalara konulur. İç
kısımlardan alınan rulo haldeki numuneler 50 adetlik kırmızı renkte büyük
torbalara konulur ve şahit numune olarak çırçır-prese fabrikasının özel numune
saklama deposunda en az bir yıl saklanır.
(4) Analiz ve şahit numune torbalarının
ağzı kurşun sıkma pensi ile sıkılmış veya plastik şerit ile mühürlenmiş
olmalıdır.
(5) Numunelerin giydirilmesi, kırpılması
ya da bir parçasının çıkartılması yasaktır. Her iki pamuk numunesinden de
hiçbir parça, elyaf, toprağa veya herhangi bir yabancı maddeye bulanmış kısım
çıkartılamaz.
(6) Yukarıdaki şartları taşımayan
numuneler ile yapılan kontrol işlemleri geçersizdir.
MADDE 25 - (1) Sondaj
yöntemine göre kontrol bu Tebliğde belirtilen esaslara uygun şekilde alınmış
numunelerin tasnif odasında el ve göz yordamıyla renk, yabancı madde ve
çırçırlama şekli yönünden grup, sınıf ve tipinin belirlenmesi şeklinde yapılır.
MADDE 26 - (1) Pamuk
elyafının teknik kriterleri ile sınıf ve tipleri yüksek kapasiteli lif ölçüm
cihazı ile HVI Modülü kullanılmak suretiyle belirlenir.
(2) Analiz yapılacak numunelerin, pasif
kondüsyonlamada en az 48 saat süreyle uygun ısı ve rutubet seviyesine sahip
odalarda bekletilerek ya da 15–20 dakika süreyle hızlı kondüsyonlamaya tabi
tutularak, rutubet muhtevalarının % 6,75-% 8,25 seviyesine ulaşması sağlanır.
MADDE 27 - (1) İthal
edilecek pamuklar için aşağıdaki hüküm hariç bu Tebliğ hükümleri uygulanmaz.
(2) Pamuklar balya halinde ithal edilir
ve ithal edilen balyaların işaretlemesinde menşe ülke, üretim yılı ve balya
brüt ağırlığının belirtilmesi zorunludur.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 28 - (1) Bu Tebliğde
yer alan hususlarla ilgili olarak uygulamaya yönelik önlemleri almaya ve
gerekli düzenlemeleri yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
MADDE 29 - (1) Aşağıda yer
alan tebliğler yürürlükten kaldırılmıştır:
a) 27/7/2001 tarihli ve 24475 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Preselenmiş Pamukların Standardizasyonuna İlişkin
Tebliğ: (Dış Ticarette Standardizasyon 2001/20),
b) 27/7/2001 tarihli ve 24475 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Preselenmiş Pamuk Balya Ambalajlarına İlişkin Tebliğ
(Dış Ticarette Standardizasyon 2001/21),
c) 21/8/2009 tarihli ve 27326 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Preselenmiş Pamukların Tek Balya Standardizasyonuna
ve Kontrolüne İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/37).
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 27/7/2001
tarihli ve 24475 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Preselenmiş Pamuk Balya
Ambalajlarına İlişkin Tebliğ (Dış Ticarette Standardizasyon 2001/21)’ine
yapılan atıflar bu Tebliğe yapılmış sayılır.
MADDE 30 - (1) - Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 31 - (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.
Tebliğin
eklerini görmek için tıklayınız