Tebliğler · Resmî Gazete: 2012-10-19
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/41710
HALKA AÇIK OLMAYAN ŞİRKETLERDE KAYITLI SERMAYE SİSTEMİNE
İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı, şirketlerin kayıtlı sermaye sistemini kabul etmelerine,
kayıtlı sermaye sistemine geçmelerine, bu sistemde sermayelerini artırmalarına,
kayıtlı sermaye tavanını yükseltmelerine, sistemden çıkmalarına veya
çıkarılmalarına, yönetim kurulunun imtiyazlı ve primli paylar ihracına, rüçhan
haklarını sınırlamasına ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ hükümleri, kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan
anonim şirketleri kapsar.
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğ, 14/1/2011 tarihli ve 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun
Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrasına
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 –
(1) Bu Tebliğde geçen:
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Başlangıç sermayesi: Kayıtlı sermaye sistemini
kabul eden şirketlerde, kuruluşta veya kayıtlı sermaye sistemine ilk
geçildiğinde sahip olunması zorunlu sermayeyi,
c) Çıkarılmış sermaye: Çıkarılmış payların tümünün
itibari değerlerinin toplamını temsil eden sermayeyi,
ç) Genel Müdürlük: İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,
d) Halka açık olmayan anonim şirket: 28/7/1981 tarihli
ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, pay senetleri halka arz
edilmiş olmayan veya halka arz edilmiş sayılmayan anonim şirketleri,
e) Kanun: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununu,
f) Kayıtlı sermaye: Şirketlerin, Kanunun esas sermaye
sistemindeki sermayenin artırılmasına ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın
yönetim kurulu kararı ile yeni pay çıkarmak suretiyle ulaşabilecekleri azami
sermaye tavanını gösteren ve esas sözleşmelerinde yer alan sermayeyi,
ifade eder.
MADDE 5 –
(1) Başlangıç sermayesi en az yüzbin Türk Lirası olan şirketler; Bakanlıktan
izin almak şartıyla kuruluşta kayıtlı sermaye sistemini kabul edebilirler veya
sonradan esas sözleşmelerini değiştirerek kayıtlı sermaye sistemine
geçebilirler.
(2) Kayıtlı sermaye sistemine geçecek şirketlerde
çıkarılmış sermayenin tamamının ödenmiş olması ve sermayenin karşılıksız
kalmamış olması şarttır. Kuruluşta kayıtlı sermaye sistemini kabul edecek
şirketlerde ise başlangıç sermayesinin tamamının ödenmiş olması gerekir.
(3) Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmek veya bu
sisteme geçmek isteyen şirketlerin esas sözleşmelerinde en az;
a) Başlangıç sermayesi,
b) En fazla beş yıl olmak üzere yönetim kuruluna
verilen sermayeyi kayıtlı sermaye tavanına kadar artırma yetkisinin süresi,
sürenin başlangıç ve bitiş tarihleri,
c) Kayıtlı sermaye tavanı,
ç) Yönetim kurulunun sermaye artırımına ilişkin
kararının ne şekilde ilan edileceği,
hususlarının belirtilmesi zorunludur.
(4) Yönetim kuruluna imtiyazlı veya itibari değerinin
üzerinde pay çıkarma ya da rüçhan haklarını sınırlandırma yetkisi verilecek
ise, buna ilişkin hükümlerin de esas sözleşmede yer alması zorunludur.
(5) Kayıtlı sermaye tavanı başlangıç sermayesinin beş
katından fazla olamaz. Kayıtlı sermaye tavanı, çıkarılmış sermayenin kayıtlı
sermaye tavanına ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın esas sözleşme değiştirilerek
yükseltilebilir. Kayıtlı sermaye sisteminin kabul edilmesinden veya sisteme
geçilmesinden sonra izleyen dönemlerde kayıtlı sermaye tavanı, esas sözleşmenin
değiştirileceği genel kurul toplantısı sırasındaki çıkarılmış sermayenin en
fazla beş katı olarak belirlenebilir.
(6) Üçüncü fıkranın (b) bendi uyarınca yönetim
kuruluna tanınan yetki süresinin dolmasından sonra, yönetim kurulunun sermaye
artırımı kararı alabilmesi için esas sözleşmenin değiştirilerek yönetim
kuruluna yeniden yetki süresi belirlenmesi şarttır. En geç yetki süresinin
dolduğu yıl genel kurul toplantısında yetki süresine ilişkin esas sözleşme
değişikliği yapmayan şirketler kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılırlar.
Esas sözleşmede belirlenen yetki süresi içinde yönetim kurulunun değişmesi,
yönetim kuruluna verilen yetkiyi ortadan kaldırmaz.
(7) Kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği Bakanlık
iznine tabi olan şirketlerin dışındaki şirketlerde, kayıtlı sermaye tavanının
arttırılmasına ve sermaye artırımı hususunda yönetim kuruluna verilen yetkinin
süresinin uzatılmasına ilişkin esas sözleşme değişiklikleri Bakanlığın iznine
tabi değildir.
(8) Kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılan
şirketlerin bundan sonra gerçekleştirecekleri sermaye artırımlarında, Kanunun
esas sermayenin artırılmasına dair hükümleri uygulanır.
MADDE 6 –
(1) Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmek veya bu sisteme geçmek isteyen
şirketler, Genel Müdürlüğe başvurarak izin alırlar. Bu izin; Kanunun 333 üncü
maddesi uyarınca kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği izne tabi olan
şirketlere, kuruluş veya esas sözleşme değişikliği izni ile birlikte verilir.
Kayıtlı sermaye sistemine kabul edilmesine veya bu sisteme geçmesine izin
verilen şirketlerin kayıtlı sermaye tavanı içinde yapacakları sermaye
artırımlarında Bakanlık izni aranmaz.
(2) Kuruluşta kayıtlı sermaye sistemini kabul edecek
şirketler izin başvurusunda;
a) Şirket kurucularının imzaları noterce onaylanmış
esas sözleşme örneğini,
b) Başlangıç sermayesinin tamamen ödendiğine dair banka
mektubunu,
c) Esas sözleşme ile yönetim kuruluna imtiyazlı veya
itibari değerinin üzerinde pay çıkarma veya rüçhan hakkını sınırlandırma
yetkilerinin verilmesi halinde, bunların ve kayıtlı sermaye sisteminin kabul
edilmesinin gerekçelerini içeren kurucular tarafından imzalanmış beyanı,
dilekçe ekinde vereceklerdir.
(3) Kayıtlı sermaye sistemine geçmek isteyen şirketler
izin başvurusunda;
a) Yürürlükte bulunan, tüm değişiklikleri içeren ve
tek bir metin haline getirilmiş, şirketi temsile yetkili kişilerce onaylanmış
esas sözleşme örneğini,
b) Şirket yönetim kurulunca hazırlanmış esas
sözleşmede yer alacak kayıtlı sermaye maddesi taslağı ile esas sözleşmesinin
kayıtlı sermaye sistemine uyum sağlaması için değişmesi gereken diğer maddelerine
yönelik değişiklik taslaklarını,
c) Şirket sermayesinin tamamen ödendiğine ve
sermayenin karşılıksız kalmadığına ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir raporunu,
ç) Son üç yıla ait bilanço ve gelir tablosunu,
d) Esas sözleşme ile yönetim kuruluna imtiyazlı veya
itibari değerinin üzerinde pay çıkarma veya rüçhan hakkını sınırlandırma
yetkilerinin verilmesi halinde, bunların ve kayıtlı sermaye sistemine
geçilmesinin gerekçelerini içeren şirketi temsile yetkili kişilerce imzalanmış
beyanı,
e) Bağımsız denetime tabi olan şirketlerde denetleme
raporunu,
dilekçe ekinde vereceklerdir.
(4) Şirketlerin başvuruları ile ilgili Genel
Müdürlükçe yapılacak değerlendirmelerde, Kanunun genel amaç ve ilkeleri, bu
Tebliğ hükümleri, piyasanın gerekleri, kayıtlı sermaye sisteminin gayesi,
ortakların hak ve yararları, şirketin yasal yükümlülüklere uyma durumu gibi
hususlar göz önünde bulundurulur.
MADDE 7 –
(1) Kayıtlı sermaye sistemine geçmek için Bakanlıktan izin alındıktan sonra
genel kurul usulüne uygun olarak toplantıya çağrılır. Genel kurul, Kanunun 421
inci maddesinin birinci fıkrasındaki nisaplarla, şirketin kayıtlı sermaye
sistemine geçilmesine ilişkin esas sözleşme değişikliklerini karara bağlar.
(2) Kayıtlı sermaye sistemine geçiş, yönetim kuruluna
verilen yetki süresinin uzatılması veya kayıtlı sermaye tavanının artırılmasına
ilişkin olarak yapılacak esas sözleşme değişikliklerinin, imtiyazlı pay
sahiplerinin haklarını ihlal edici nitelikte olması halinde, bu kararın anılan
pay sahiplerinin yapacakları özel bir toplantıda onanması zorunludur. Bu
durumda Kanunun 454 üncü maddesi hükmü uygulanır.
(3) Genel kurulca onaylanan esas sözleşme
değişiklikleri ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir.
MADDE 8 –
(1) Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden veya bu sisteme geçen şirketlerin,
esas sözleşmelerinde belirlenen süre dolmadan önce bu sistemden çıkmak
istemeleri halinde, yönetim kurulunca esas sözleşme değişiklik taslağı
hazırlanarak Genel Müdürlüğe başvurulur. Bakanlığın bu konudaki izni ve Kanunun
421 inci maddesinin birinci fıkrasındaki nisaplara uygun olarak alınan genel
kurul kararı üzerine sistemden çıkılabilir. Buna ilişkin esas sözleşme değişikliği
ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir.
(2) Kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılan
şirketlerin, bu tarihten sonra esas sermaye sistemi uyarınca yapacakları
sermaye artırımına bağlı esas sözleşme değişikliği sırasında, kayıtlı sermaye
sistemine ilişkin hükümleri esas sözleşmeden çıkarılır.
(3) Kayıtlı sermaye sisteminin amacı dışında;
ortakların ve diğer tasarruf sahiplerinin istismarına yol açacak şekilde
kullandığı anlaşılan, ortaklık yapısı nedeniyle bu sisteme ihtiyaç duymaksızın
kolayca sermaye artırımı yapabilecek durumda olan ve bu sisteme geçişte aranan
diğer nitelikleri yitiren şirketler Bakanlık tarafından sistemden
çıkartılabilir. Kayıtlı sermaye sisteminden çıkan veya çıkartılan şirketler,
çıkış tarihinden itibaren en az 2 yıl geçmeden yeniden sisteme kabul
edilmezler. Ancak, şirket yönetiminin değişmesi veya kayıtlı sermaye
sisteminden çıkma veya çıkartılma sebeplerinin ortadan kalktığının ispatlanması
şartıyla, şirketlerin başvurusu üzerine 2 yıllık sürenin dolması beklenmeksizin
şirketlerin yeniden kayıtlı sermaye sistemine geçmelerine Bakanlıkça izin
verilebilir.
MADDE 9 –
(1) Yönetim kurulu sermaye artırımında; artırıma ilişkin aldığı kararı,
çıkarılmış sermayeyi gösteren esas sözleşme maddesinin yeni şeklini, yeni
payların itibarî değerlerini, cinslerini, sayılarını, imtiyazlı olup
olmadıklarını, imtiyazlı paylara ve rüçhan haklarına ilişkin sınırlamaları ve
kullanılma şartları ile süresini, prime dair kayıtları ve bunun uygulanması hakkındaki
kuralları esas sözleşmede öngörüldüğü şekilde ilan eder ve internet sitesi
oluşturma yükümlülüğüne tabi şirketlerde internet sitesinde yayımlar.
(2) Yönetim kurulunun sermaye artırımına ilişkin
kararında;
a) Artırılan sermayenin tutarı,
b) Çıkarılacak yeni payların itibari değerleri,
sayıları, cinsleri, primli ve imtiyazlı olup olmadıkları,
c) Rüçhan hakkının sınırlandırılıp
sınırlandırılmadığı, kullanılma şartları ile süresi,
ç) Gerekli görülen diğer hususlar,
belirtilir.
(3) Sermaye artırımının mevzuata uygun olarak
gerçekleştirilmesinden sonra, sermaye artırımına ilişkin yönetim kurulu kararı
ile çıkarılmış sermayeyi gösteren esas sözleşme maddesinin yeni şekli, yönetim
kurulunca tescil ve ilan ettirilir.
(4) Sermaye artırımının iç kaynaklı olması durumunda
kayıtlı sermaye tavanı aşılabilir. Dış kaynaklı sermaye artırımı yoluyla
kayıtlı sermaye tavanı aşılamaz.
(5) Kayıtlı sermaye tavanına ulaşıldıktan sonra, yeni
tavan belirlenmeden yönetim kurulu kararı ile sermaye artırımı yapılamaz.
(6) Sermaye artırımı sırasında, yönetim kurulu kararı
ile imtiyazlı veya itibari değerinin üzerinde pay çıkarılabilmesi, pay
sahiplerinin yeni çıkarılacak paylara ilişkin rüçhan haklarının veya imtiyazlı
pay senedi sahiplerinin haklarının sınırlandırılabilmesi için esas sözleşmeyle
bu hususlarda yönetim kurulunun yetkilendirilmiş olması şarttır.
(7) Yönetim kurulunun yeni çıkarılacak paylara ilişkin
rüçhan haklarını kısıtlama yetkisi, pay sahipleri arasında eşitsizliğe yol
açacak şekilde kullanılamaz.
MADDE 10 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 11 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.