Tebliğler · Resmî Gazete: 2014-04-01
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/43316
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2014/11)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 – (1) 2/5/2010 tarihli
ve 27569 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/11) ile Kuveyt’te yerleşik Equate
Petrochemical Co. firması için %6, Kuveyt’te yerleşik diğer firmalar için ise
%20 oranında dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
(2) 14/6/1989 tarihli ve 3577
sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli
ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde; Kuveyt’te yerleşik Equate Petrochemical Co.
ve The Kuwait Olefins Company firmaları ile adı geçen iki firmanın tek/münhasır
ihracat satış sorumlusu şirket olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nde yerleşik
MEGlobal International FZE firması Kuveyt menşeli MEG için ara gözden geçirme
soruşturması açılması başvurusunda bulunmuştur.
(3) Başvuru sahibi firmalar
tarafından sağlanan bilgiler ile TÜİK ithalat istatistiklerinden yararlanılarak
yapılan inceleme sonucunda, Kuveyt menşeli dampingli ithalattan kaynaklanan
zarara ilişkin gözden geçirme soruşturması açılması için yeterli delillerin
mevcut olduğu anlaşıldığından 2/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:
2013/20) ile bir zarar ara gözden geçirme soruşturması başlatılmıştır. Söz
konusu soruşturma Ekonomi Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel
Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ;
14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999
tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde zarara ilişkin olarak
yürütülen ara gözden geçirme soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.
MADDE 3 – (1)
Soruşturmaya konu önlemlerin uygulanmaya başlamasından sonra yerli üretim
dalındaki zarar koşullarının incelenmesi için 1/1/2013 ile 30/6/2013 tarihleri
arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak belirlenmiştir.
MADDE 4 – (1) Soruşturma
açılışını müteakip soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından bilinen
Kuveyt’teki üretici/ihracatçılarına, Türkiye’de yerleşik ithalatçıları ile
halen tek yerli üretici olan Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (Petkim)’e, ve
ayrıca soruşturmaya konu ülkede yerleşik diğer üretici/ihracatçılara
iletilebilmesini teminen anılan ülkenin Ankara Büyükelçiliğine ilgili soru
formları ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını sağlamak için soruşturma
açılışına ilişkin bildirim yapılmıştır.
(2) Taraflara soru formunu
yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.
(3) Yerli üretim dalı,
soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve kendisinden
talep edilen bilgileri eksiksiz temin etmiştir.
(4) Kendilerine soru formu
gönderilen dört ithalatçı firmanın üçünden cevap alınmış; Kuveyt ve Birleşik
Arap Emirlikleri’nde yerleşik başvuru sahibi firmalar da kendilerine gönderilen
soru formlarına yanıt vermiştir. Kuveyt’te yerleşik firmalardan soruşturma
kapsamında işbirliğinde bulunan başka bir firma olmamıştır.
(5) Soruşturma sonucunda
alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve değerlendirmeleri
içeren nihai bildirim Kuveyt Devletinin Ankara Büyükelçiliği ile soruşturma
sırasında işbirliğinde bulunan ithalatçılar, Kuveyt ve Birleşik Arap
Emirlikleri’nde yerleşik başvuru sahibi firmaların Türkiye’deki yetkili
temsilcisi ve yerli üretim dalına iletilmiştir. Bahse konu taraflara ayrıca,
talep gelmesi halinde kamu dinleme toplantısı düzenleneceği bildirilmiş, buna
karşılık bu yönde bir talep alınmadığından dinleme toplantısı yapılmamıştır.
(6) Tarafların soruşturma
boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr
görüşlerden soruşturma kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin
ilgili bölümlerinde değinilmiştir. Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve
belgelerin gizli olmayan nüshaları, talep eden bütün ilgili tarafların
bilgisine sunulmak üzere hazır tutulmuştur.
MADDE 5 – (1) Soruşturma
konusu ürün, “2905.31-Etilen glikol (etandiol)” gümrük tarife istatistik
pozisyonunda yer almakta olup, kısaca MEG olarak adlandırılmaktadır.
(2) Yerli üretim dalı tarafından
imal edilen MEG ile soruşturma konusu ülke menşeli MEG’in benzer ürün olduğu
tespiti esas soruşturmada yapılmıştır. Bu çerçevede, Kuveyt menşeli soruşturma
konusu ürün ile yerli üretim dalı tarafından imal edilen MEG’in benzer ürün
olduğu tespiti geçerliliğini korumaktadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalında Zararın Devamı
veya Yeniden Oluşma İhtimali
MADDE 6 – (1)
Yönetmeliğin 34 üncü maddesi hükmü gereğince yürürlükteki önlemin kaldırılması halinde
zararın devam etmesinin veya yeniden oluşmasının muhtemel olup olmadığı
incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalatın miktarı ve gelişimi ile fiyatlarının
seyri, fiyat kırılması ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
incelenmiştir.
MADDE 7 – (1) Genel
ithalatın gelişimi soruşturmaya konu önlemin yürürlüğe girdiği 2010 yılından
itibaren değerlendirilmiştir. 2013 yılının ilk altı aylık bölümü gözden geçirme
dönemi olarak belirlendiğinden 2013 yılı ithalat istatistikleri yılın ilk altı
aylık dönemine ilişkin olarak incelenmiştir. 2013 yılının altı aylık
verilerinin karşılaştırılabilmesini teminen 2010, 2011 ve 2012 yılının altı
aylık verileri de değerlendirilmiştir.
(2) Türkiye İstatistik Kurumu
(TÜİK) verilerine göre soruşturmaya konu maddenin genel ithalatı 2010 yılında
173.029 ton iken 2011 yılında 161.052 tona gerilemiş, 2012 yılında ise 143.848
ton olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılının ilk altı aylık döneminde gerçekleşen
ithalat miktarı ise 74.207 ton seviyesindedir. 2013 yılının ilk altı ayındaki
ithalat miktarı 2010 yılının aynı dönemine göre %1, 2012 yılının aynı dönemine
göre ise %11 oranında yükselişe işaret etmektedir.
(3) Kuveyt menşeli ithalatın
gelişimi incelendiğinde ise 2010 yılında 113.957 ton olan ithalatın 2011 yılında
92.783 tona gerilediği, 2012 yılında ise 78.831 ton olarak gerçekleştiği
görülmektedir. 2010-2012 yılları arasındaki dönemde Kuveyt menşeli ithalattaki
gerileme oranı %31 seviyesindedir. 2013 yılının ilk altı aylık döneminde
gerçekleşen ithalat miktarı ise 32.295 ton seviyesindedir. Bu rakam 2010
yılının aynı dönemine göre %39, 2012 yılının aynı dönemine göre ise %25
oranında düşüşe işaret etmektedir.
(4) Kuveyt menşeli ithalatın
genel ithalat içerisindeki payının gelişimi de incelenmiştir. Buna göre 2010
yılında %66 olan Kuveyt menşeli ithalatın genel ithalat içerisindeki payının
2011 yılında %58’e 2012 yılında ise %55’e gerilediği görülmektedir. 2013
yılının ilk altı ayındaki oran ise %44 seviyesindedir.
(5) Üçüncü ülkelerden
gerçekleştirilen ithalatın gelişimi incelendiğinde 2010 ve 2011 yıllarında
sırasıyla 59.073 ve 68.269 ton olan ithalatın 2012 yılında 65.017 ton
seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. 2013 yılının ilk altı ayındaki ithalat
miktarı ise 41.913 tondur.
(6) 2013 yılının ilk altı aylık
dönemine ilişkin veriler 2010 ve 2012 yılının aynı dönemine ait verilerle
karşılaştırıldığında üçüncü ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın 2013 yılında
2010 yılına göre %106, 2012 yılına göre ise %74 oranında artmış olduğu
görülmektedir.
(7) Üçüncü ülkeler arasında en
dikkat çekici değişimin İran ve İspanya menşeli ithalatta görüldüğü
anlaşılmaktadır. Nitekim 2010 yılında 6.709 ton ile genel ithalattan %4
oranında pay alan İran menşeli ithalatın 2011 yılında 5.088 tona gerilediği (%3
pay), 2012 yılında ise 15.513 ton ile genel ithalattan %11 oranında pay aldığı
görülmektedir. 2013 yılının ilk altı ayındaki ithalat miktarı ise 18.835 tondur
ve bu miktar toplam ithalatın %25’ine karşılık gelmektedir.
(8) İspanya menşeli ithalat
miktarının 2010 yılında bir tonun altında olduğu, buna karşılık ithalat
miktarının 2011 yılında 2.001 tona, 2012 yılında ise 18.556 tona yükseldiği
görülmektedir. Bu çerçevede 2011 yılında %1 olan ithalat içi pay 2012 yılında
%13’e yükselmiştir. 2013 yılının ilk altı ayındaki ithalat miktarı 9.731 ton
olup bu miktar genel ithalatın %13’üne karşılık gelmektedir.
(9) Petkim firması nihai
bildirim raporuna ilişkin olarak sunduğu görüşlerinde ithalatın gelişimine
ilişkin olarak 2013 yılının tamamı için bir değerlendirme sunmuş, Kuveyt menşeli
ithalatın 2013 yılında bir önceki yıla göre %10 gerilemesine karşı toplam
ithalat içinde %40 pay sahibi olduğunu vurgulayarak Kuveyt’in piyasa
belirleyici durumda olduğunu savunmuştur. Firma ayrıca, soruşturmaya konu
ülkeden gerçekleştirilen ithalat içinden Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki
ithalat miktarının düşürülmesi halinde önleme tabi olan ithalat miktarının 2013
yılında bir önceki yıla göre %4 oranında arttığını belirtmiştir.
(10) Öncelikle, soruşturmanın
başlatılmasını müteakip 1/1/2013 ile 30/6/2013 tarihleri arasındaki dönem
gözden geçirme dönemi olarak belirlenmiş, soruşturma kapsamındaki tüm
değerlendirmeler bu kapsamda yapılmıştır. Öte yandan, Kuveyt menşeli ithalatın
2013 yılının ilk altı ayındaki durumu da tüm yıla ilişkin değerlendirmelerden
büyük farklılık taşımamaktadır. Bu döneme bakıldığında da Kuveyt menşeli
ithalatın genel ithalattan %43 düzeyinde pay aldığı, birim fiyatlarının diğer
ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarına göre düşük seyrettiği ve bu
koşullar altında Kuveyt’in Türkiye piyasasında temel belirleyici aktör olduğu
anlaşılmaktadır. Kuveyt’in soruşturma konusu üründeki ciddi üretim kapasitesi,
sahip olduğu doğal kaynaklar bakımından avantajlı maliyet koşulları altında
faaliyet göstermesi ve Türkiye’ye coğrafi olarak yakınlığı piyasadaki hakim
konumunu açıklar niteliktedir.
(11) Son olarak, Petkim
firmasının nihai bildirim raporunun ardından sunduğu 2013 yılının tamamına
ilişkin üretim rakamları incelendiğinde 2012 yılında 88.074 ton olan üretim
miktarının 2013 yılında yaklaşık olarak %13 oranında gerileyerek 76.691 tona
gerilediği görülmektedir. Hali hazırda, herhangi bir arızi duruşun yaşanmadığı
ve tam kapasiteyle faaliyet gösterildiği varsayımı altında dahi toplam tüketimi
karşılamakta yetersiz kalan Petkim’in üretiminde görülen herhangi bir
gerilemenin ithalatta artışa neden olmasının olağan olduğu değerlendirilmiştir.
MADDE 8 – (1) Genel
ithalatın ortalama birim fiyatları incelendiğinde 2010 yılında 979 ABD
Doları/Ton olan birim fiyatın 2011 yılında 1.264 ABD Doları/Tona yükseldiği ve
2012 yılında ise 1.167 ABD Doları/Ton seviyesine geldiği, 2013 yılının ilk altı
aylık döneminde ise 1.188 ABD Doları/Ton olarak gerçekleştiği görülmektedir.
(2) Kuveyt’ten gerçekleştirilen
ithalatın ortalama birim fiyatları ise 2010 yılında 970 ABD Doları/Ton iken
2011 yılında 1.252 ABD Doları/Tona yükselmiş, 2012 yılında ise 1.161 ABD
Doları/Ton olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılının ilk altı ayındaki ortalama
fiyatlar ise 1.135 ABD Doları/Ton seviyesindedir.
(3) Üçüncü ülkeler menşeli
ithalatın ortalama fiyatlarına bakıldığında da 2010 ve 2011 yıllarında
sırasıyla 997 ve 1.280 ABD Doları/Ton olan fiyatların 2012 yılında 1.175 ABD
Doları/Ton, 2013 yılının ilk altı ayında ise 1.230 ABD Doları/Ton olarak
gerçekleştiği görülmektedir.
(4) Başvuruda öne sürülen
iddialar çerçevesinde İran menşeli ithalatın birim fiyatları da incelenmiştir.
Buna göre 2010 yılında 1.017 ABD Doları/Ton olan fiyatların 2011 yılında 1.305
ABD Doları/Tona yükseldiği, 2012 yılında ise 1.139 ABD Doları/Tona gerilediği
görülmektedir. 2012 yılı verilerine göre İran menşeli ithalatın birim fiyatları
Rusya Federasyonu’ndan sonra en düşük birim fiyattır. Buna karşılık 2013
yılının ilk altı ayındaki verilere göre İran menşeli ithalatın birim fiyatları
1.222 ABD Doları/Tona yükselerek Kuveyt menşeli ithalatın birim fiyatlarının
üstünde seyretmiştir.
MADDE 9 – (1) Türkiye
toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında tek yerli üretici PETKİM tarafından
sağlanan yurt içi satış miktar verileri ile ithalat verileri kullanılmıştır.
PETKİM’in yurt içi satış miktarının genel ithalat ile toplanması suretiyle
toplam Türkiye tüketimi bulunmuş, yerli sanayinin yurtiçi satışlarının ve
önleme konu Kuveyt menşeli ithalat ile diğer ülkelerden gerçekleştirilen
ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır. 2013
yılının altı aylık verileri ile hesaplanan tüketim endeks verileri ise
karşılaştırma kolaylığı sağlanması için tüm yıla oranlanmıştır.
(2) Yurt içi tüketim endeksi
2010 yılında 100 iken 2011 yılında 93’e gerilemiş, 2012 yılında ise 97’ye
yükselmiştir. 2013 yılının ilk altı aylık verileri tüm yıla oranlandığında
endeks değeri 89 birim olarak hesaplanmıştır.
(3) Kuveyt’in 2010 yılında 100
birim olan pazar payı 2011 yılında 88’e, 2012 yılında ise 71 birime
gerilemiştir. 2013 yılının ilk altı aylık verilerine göre hesaplanan pazar payı
endeks değeri ise 63 birimdir.
(4) Üçüncü ülkelerin pazar
payları ise 2010 yılında 100 birim kabul edildiğinde, 2011 ve 2012 yıllarında
125 ve 113, 2013 yılının ilk altı ayında ise 159 birim olarak gerçekleşmiştir.
(5) Öte yandan yerli üretim
dalının pazar payı 2010 yılında 100 birim iken 2011 yılında 99 birime
gerilemiş, 2012 yılında ise 144 birim olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılının ilk
altı aylık verilerine göre ise pazar payı endeksi 78 birim olarak
hesaplanmıştır.
MADDE 10 – (1) Kuveyt’ten
gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını kırıp kırmadığı incelenmiştir.
Fiyat kırılması hesap edilirken, yerli üretim dalının ortalama yurt içi satış
fiyatı ile önlem konusu maddenin Türkiye pazarına gümrük vergisi ile diğer
ithal maliyetlerini içeren ağırlıklı ortalama pazara giriş fiyatı
karşılaştırılmıştır. Hesaplama yapılırken dampinge karşı yürürlükte bulunan
önlem dikkate alınmamıştır. Kuveyt menşeli ithalatın birim fiyatlarının yerli
üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisini detaylı bir şekilde görebilmek
amacıyla ithalatın ağırlıklı ortalama birim fiyatları gözden geçirme dönemi
için aylık olarak da incelenmiştir. Bu şekilde tespit edilen aylık ortalama
fiyatlar yerli üretim dalının aylık olarak sunduğu verilerle
karşılaştırılmıştır.
(2) Buna göre, Kuveyt menşeli
ithalatın 2010 yılında yerli üretim dalının fiyatlarını kırmadığı, 2011 yılında
CIF fiyatın %15’i oranında, 2012 yılında ise CIF fiyatın %2’si oranında fiyat
kırılmasına neden olduğu tespit edilmiştir. 2013 yılının altı aylık verileri
dikkate alındığında ise fiyat kırılmasının söz konusu olmadığı görülmektedir.
(3) 2013 yılı verileri aylık
olarak incelendiğinde ise Kuveyt menşeli ithalatın birim fiyatlarının yerli
üretim dalının fiyatlarını Ocak, Şubat ve Haziran aylarında kırdığı, diğer
aylarda ise fiyat kırılmasına neden olmadığı görülmektedir.
(4) Petkim firması nihai
bildirime ilişkin yanıtında fiyat kırılması tespitini 2013 yılının tamamı için
yapmış, Kuveyt menşeli ithalatın Temmuz, Ağustos, Kasım ve Aralık aylarında da
fiyat kırılmasına neden olduğunu savunmuştur.
(5) Daha önce de ifade edildiği
gibi gözden geçirme dönemi 1/1/2013 ile 30/6/2013 tarihleri arasındaki dönem
olarak belirlenmiştir. Buna rağmen sunulan fiyat kırılması oranları
incelendiğinde fiyat kırılmasının en yüksek olduğu Ağustos ayında Petkim
firmasının yurt içi birim satış fiyatının üçüncü ülkeler menşeli ithalatın
ortalama birim fiyatının dahi üzerinde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla
sunulan fiyat kırılmasının Kuveyt menşeli ithalata özgü olmadığı, Petkim’in
ortalama birim fiyatlarının üçüncü ülkeler menşeli ithalat karşısında da yüksek
kaldığı görülmektedir.
(6) Petkim firması nihai
bildirime ilişkin yanıtında ayrıca, MEG için referans fiyat uygulamasının
bulunduğunu belirterek TÜİK’ten temin edilen dış ticaret verilerinde ithalatın
birim fiyatlarının fatura değerinden yüksek göründüğünü ifade etmiş, fiyat
karşılaştırması yapılırken bu hususun da dikkate alınmasını talep etmiştir. Bu
talep yerinde görülmüş ve fiyat kırılması hesabı işbirliğinde bulunan MEGlobal
International FZE firmasının sunduğu verilerle gözden geçirme dönemi olan 2013
yılının ilk yarısı için ayrıca hesaplanmıştır. Hesaplama yapılırken aylık
ağırlıklı ortalama fiyat verisi kullanılmıştır. Buna göre, adı geçen firmanın
ihraç fiyatlarının yerli üretici Petkim’in yurt içi satış fiyatlarını Ocak,
Mart ve Haziran aylarında kırdığı tespit edilmişti. Buna karşılık fiyat
kırılmasının Ocak ve Mart aylarında mevcut dampinge karşı önlemin de gerisinde
ve ihmal edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Şubat, Nisan ve Mayıs
aylarında ise fiyat kırılmasının söz konusu olmadığı görülmüştür.
MADDE 11 – (1) Yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinde tek yerli üretici olan Petkim
firmasının soruşturma konusu MEG’e ilişkin verileri incelenmiştir.
(2) Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerindeki değişimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla parasal
değer içeren veriler için yıllık ortalama TÜİK’ten temin edilen Üretici Fiyat
Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler
kullanılmıştır.
a) Üretim, kapasite ve kapasite
kullanım oranı (KKO)
1) Yerli üretim dalının ilgili
üründe 2010 yılında 100 olan üretim miktar endeksi takip eden yıllarda artarak
2011 yılında 107 birime, 2012 yılında ise 112 birime yükselmiştir. 2013 yılının
ilk altı aylık dönemindeki üretim endeksi ise 43 birimdir. Bu rakam tüm yıla
oranlandığında endeks değeri 87 birim olarak belirlenmiştir.
2) Yerli üretim dalının 2010 ve
2013 yılları arasındaki dönemde üretim kapasitesinde bir değişiklik olmamıştır.
Buna karşılık 2010 yılında 100 birim olan KKO endeksi 2011 yılında 107 birime
yükselmiş, 2012 yılında ise 112 birime ulaşmıştır. 2013 yılının ilk altı
ayındaki KKO ise 87 birimdir.
b) Yurt içi satışlar ve ihracat
1) Yerli üretim dalının ilgili
üründe 2010 yılında 100 olan yurt içi satış miktar endeksi, 2011 yılında 92’ye
gerilemiş, 2012 yılında ise 139’a yükselmiştir. 2013 yılının ilk altı ayındaki
endeks değeri ise 50 birimdir. Bu değer tüm yıla oranlandığında endeks değeri
99 birim olarak belirlenmiştir.
2) Aynı dönemde yurt içi satış
hâsılatı reel olarak incelendiğinde 2010 yılında 100 olan endeksin 2011 yılında
120 birime yükseldiği, 2012 yılında ise 157 birime ulaştığı görülmektedir. 2013
yılının ilk altı ayındaki endeks değeri ise 57 birimdir. Bu değer tüm yıla
oranlandığında endeks değeri 113 birim olarak belirlenmiştir.
3) Yerli üretim dalının ilgili
üründe 2010 yılında 100 birim olan ihracat miktar endeksi 2011 yılında 141
birime ulaşmış, 2012 yılında ise 25 birime gerilemiştir. 2013 yılının tüm yıla
oranlanmış endeks değeri ise 69 birimdir.
4) Aynı dönemde ihracat hâsılatı
reel olarak incelendiğinde ise 2010 yılında 100 olan endeks değerinin 2011
yılında 174 birime yükseldiği, 2012 yılında ise 30 olarak gerçekleştiği
görülmektedir. 2013 yılının tüm yıla oranlanmış endeks değeri ise 81 birimdir.
c) Yurt içi satış fiyatları :
Yerli üretim dalının ilgili üründe ağırlıklı ortalama yurt içi birim satış
fiyatı endeksinin, 2010 yılı verileri 100 olarak alındığında, 2011 yılında
131’e yükseldiği, 2012 yılında 113 birim olarak gerçekleştiği tespit
edilmiştir. 2013 yılının altı aylık verilerine göre ise endeks değeri 114
birimdir.
ç) Verimlilik: Yerli üretim
dalının ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2010
yılında 100 iken, 2011 yılında 98’e gerilemiş, 2012 yılında ise 115 birime
yükselmiştir. 2013 yılının tüm yıla oranlanmış verilerine göre ise verimlilik
endeksi 45 birim olarak gerçekleşmiştir.
d) Stoklar: Yerli üretim dalının
ilgili üründeki stok verileri incelendiğinde 2010 yılında 100 olan stok düzeyi
endeksinin, 2011 yılında 215’e yükseldiği 2012 yılında ise 243 birim olarak
gerçekleştiği görülmektedir. 2013 yılının altı aylık verilerine göre ise stok
miktar endeksi 166 birim düzeyindedir.
e) İstihdam ve ücretler
1) Yerli üretim dalının ilgili
üründeki çalışan toplam işçi sayısı endeksi 2010 yılında 100 kabul edildiğinde,
2011 yılında 109 birime yükselmiş, 2012 yılı ile ve 2013 yılının ilk yarısında
ise sırasıyla 98 ve 95 birim olarak gerçekleşmiştir.
2) Yerli üretim dalının 2010
yılında 100 birim olan aylık giydirilmiş brüt ücret endeksi 2011 yılında 99
birime gerilemiş, 2012 yılında ve 2013 yılının altı aylık bölümünde ise
sırasıyla 97 ve 102 birim olarak gerçekleşmiştir.
f) Maliyetler ve kârlılık
1)Yerli üretim dalının ilgili
üründe ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2010 yılında 100 iken,
2011 yılında 116, 2012 yılında ise 114 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılı için
ise birim ticari maliyet endeksi 118 birim olarak hesaplanmıştır.
2) Yerli üretim dalının ilgili
üründe ticari maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan ürün birim kârlılık
endeksi 2010 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde 2011 yılında 362 birime
ulaşmış, 2012 yılında ise 111 birim olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılının tamamı
için hesaplanan endeks değeri ise 30 birimdir.
g) Nakit akışı: Yerli üretim
dalının ilgili ürün satışları ile yarattığı nakit akışı endeksi 2010 yılında
100 birim iken, bu rakam 2011 yılında 343 birime yükselmiş, 2012 yılında ise
174 birim olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılının ilk altı aylık dönemi için
hesaplanan endeks değeri 43 birimdir.
ğ) Büyüme: Yerli üretim dalının
bütün faaliyetleri ile ilgili olarak aktif büyüklüğü reel olarak 2010 yılında
100 birim iken, 2011 yılında 107, 2012 yılında 104 ve son olarak 2013 yılının
ilk altı ayında ise 97 birim olarak gerçekleşmiştir.
h) Yatırımların geri dönüş oranı
(kar/özsermaye): Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak
yatırımların geri dönüş oranı endeks olarak 2010 yılında 100 birim iken 2011 yılında
74 birime, 2012 yılında ise 2 birime gerilemiş, 2013 yılının ilk altı ayında
genel kârlılığın negatife dönmesi nedeniyle -7 birim olarak gerçekleşmiştir.
ı) Sermaye artışı: Yerli üretim
dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak 2010 yılında 100 birim olan
özsermaye endeksi 2011 yılında 97 birime, 2012 yılında 88 birime ve nihayet
2013 yılının ilk altı ayında 85 birime gerilemiştir.
i) Tüketim ve yerli üretim
dalının pazar payı: Soruşturma konusu ürünün yurt içi tüketimi 2010 yılında 100
olarak alındığında 2011 yılında 93’e gerilemiş, 2012 yılında ise 97’ye
yükselmiştir. 2013 yılının altı aylık verilerinin tüm yıla oranlanması
suretiyle bulunan tüketim miktar endeksi ise 89 birimdir. Yerli üretim dalının
2010 yılında 100 birim olan yurt içi pazar payı endeksi ise 2011 yılında 99
birime gerilemiş, 2012 yılında ise 144 birime yükselmiştir. 2013 yılının ilk
altı aylık verilerinin tüm yıla oranlanması suretiyle hesaplanan endeks değeri
ise 78 birimdir.
MADDE 12 – (1) Soruşturmaya
konu MEG maddesinin soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatı 2010
yılından itibaren gerilemiş, 2013 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir
önceki yılın aynı dönemine göre %25 oranında azalmıştır. Diğer taraftan
Kuveyt’ten gerçekleştirilen ithalatın genel ithalat içerisindeki payının da
2010 yılı ile 2013 yılının ilk yarısı arasındaki dönemde sürekli olarak
gerilediği görülmektedir. Buna göre 2010 yılında %66 olan bahse konu ülke
menşeli ithalatın toplam ithalat içerisindeki oranı, 2011 yılında %58’e, 2012
yılında ise %55 seviyesine gerilemiştir. Bu oran 2013 yılının ilk altı aylık
verilerine göre ise %44 seviyesindedir.
(2) Toplam ithalatta 2010-2013
dönemi arasında konjonktürel bir dalgalanma yaşandığı görülmektedir. İthalatın
gelişiminin genel ekonomik görünümle paralellik arz ettiği anlaşılmaktadır.
Buna karşılık, mevcut halde yerli üretim dalının yurt içi talebin tamamını
karşılama konusunda yetersiz olması nedeniyle kullanıcıların ithal kaynaklara
yönelmesinin bir zorunluluk olduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla talep
koşulları el verdiği ölçüde ithal ürün talebinin de canlı olduğu
anlaşılmaktadır.
(3) Buna karşılık, üçüncü
ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatları ile Kuveyt menşeli ithalatın
fiyatları karşılaştırıldığında 2013 yılının ilk yarısı itibariyle soruşturma
konusu ülke menşeli ithalatın ortalama birim fiyatlarının hem genel hem de
üçüncü ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının altında seyrettiği
görülmektedir.
(4) Bununla beraber, soruşturma
konusu ülke menşeli ithalatın 2010-2012 arasındaki dönemde yerli üretim dalının
fiyatlarını kırdığı ancak bu durumun 2013 yılının ilk yarısında değiştiği
gözlenmektedir. Söz konusu dönemde Kuveyt menşeli ithalatın birim fiyatları
üçüncü ülkeler menşeli ithalatın ortalama birim fiyatlarının altında kalmış
olsa da yerli üretim dalının fiyatları üzerinde dikkate değer düzeyde bir fiyat
kırılmasına yol açmamıştır.
MADDE 13 – (1) Yerli
üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde 2010-2012 yılları arasındaki
dönemde birçok göstergede olumlu bir seyir yaşandığı gözlenmektedir. 2013
yılının ilk yarısında üretim yurt içi satış, birim kârlılık ve KKO gibi
göstergelerinde bir önceki yıla göre gerilemeler görülmüştür. Söz konusu
dönemde böyle bir tablonun oluşmasındaki en önemli unsur üretime verilen
aradır. Yerli üretim dalı üretime ara verilmesine gerekçe olarak Kuveyt’ten
gerçekleştirilen ithalatı göstermiştir. Buna karşılık Kuveyt menşeli ithalatın
2013 yılının ilk yarısındaki performansının bir önceki yılın aynı dönemine göre
düşük kalmış olması gerekçenin yerindeliği çerçevesinde dikkate alınmalıdır.
(2) 2010 yılından itibaren yerli
üretim dalının üretim miktarında önemli oranda iyileşmeler yaşandığı, bu
gelişmeye paralel olarak yurt içi satış miktarlarının ve yurt içi pazar payının
da olumlu bir seyir izlediği anlaşılmaktadır. Buna karşılık, yerli üretim
dalının yurt içi talebi karşılama konusunda yetersiz oluşu nedeniyle, yerli
üretim dalının tam kapasiteyle çalışması ve tüm üretimini yurt içinde satması
halinde dahi pazar payındaki gelişme toplam piyasanın büyüklüğüne bağlı olarak
değişecektir. Diğer bir ifadeyle, yerli üretim dalının tam kapasite faaliyet
göstermesi halinde dahi büyüyen pazardan daha fazla pay alması mümkün değildir.
Bu durumda, yerli üretim dalı için pazar payındaki olası gelişmenin tek yolu
toplam pazardaki daralma yaşanması, buna karşılık yerli üretim dalının mevcut
üretimini koruması veya yurt içi satış miktarını pazarda görülen daralmadan
daha düşük oranda azaltmasından geçmektedir.
(3) Yerli üretim dalının
yetersiz üretim kapasitesi soruşturma kapsamında işbirliğine gelen ithalatçı
firmalar tarafından da dile getirilmiştir. İthalatçılar soruşturmaya ilişkin
olarak sundukları yanıtlarda yerli üretim dalının tam kapasiteyle dahi talebi
karşılamasının mümkün olmadığını, yetersiz kapasite nedeniyle tedarikte
sıkıntılar yaşandığını, bilhassa arızi nedenlerle üretime ara verildiğinde ürün
tedarikinin ciddi sorun teşkil ettiğini, güvenli bir tedarik zinciri oluşturmak
için ithal kaynaklara yönelmenin bir zorunluluk olduğunu ifade etmişlerdir.
İthalatçılarca ayrıca, talebi karşılamakta yetersiz kalan yerli üretim dalının
da soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı belirtilmiştir.
(4) Öte yandan, yerli üretimin
toplam yurt içi talebi karşılamakta yetersiz kalması nedeniyle soruşturma
konusu üründe 2013 yılında 200 bin ton/yıllık tarife kontenjanı uygulamasına
gidilmiştir. 9/1/2014 tarihli ve 28877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Etilen
Glikol İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanmasına İlişkin Tebliğ ile söz
konusu tarife kontenjanı uygulamasının 2014 yılında da devam etmesine karar
verilmiştir.
(5) Petkim firması nihai
bildirime ilişkin yanıtında 2010-2012 yılları arasında ekonomik göstergelerinde
görülen iyileşmenin nedeni olarak mevcut dampinge karşı önlemleri göstermiştir.
Buna karşılık, 2013 yılının ilk yarısındaki bozulmanın nedeninin genel
ithalatın ortalamasından düşük fiyatlarla Kuveyt’ten gerçekleştirilen ithalat
olduğu savunulmuştur. Kuveyt menşeli ithalatın birim fiyatlarının üçüncü
ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarından düşük seyretmesi 2013 yılının ilk
yarısına özgü bir durum değildir. Nitekim 2010 yılından itibaren incelenen
dönem boyunca Kuveyt menşeli ithalatın ortalama birim fiyatı üçüncü ülkelerden
gerçekleştirilen ortalama birim ithal fiyatından düşük seyretmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Değerlendirme ve Karar
MADDE 14 – (1) Yukarıdaki
bilgiler çerçevesinde, Kuveyt menşeli ithalata yönelik önlemlerin yürürlüğe
konulmasından sonra da yerli üretimin toplam talebi karşılamakta yetersiz
kalması nedeniyle ithalatın nispeten güçlü bir şekilde sürdüğü görülmektedir.
İnceleme döneminde soruşturma konusu ülke menşeli ithalat gerilemiş, bu
gerilemeye paralel olarak toplam ithalat ile Türkiye pazarı içindeki payını kaybetmiş
buna karşılık gerek ithalat içindeki gerekse Türkiye pazarındaki lider konumunu
kaybetmemiştir. Söz konusu dönemde üçüncü ülkeler menşeli ithalatın mutlak ve
nispi olarak arttığı gözlenmektedir.
(2) İnceleme döneminde Kuveyt
menşeli ithalatın ortalama birim fiyatları, 2012 yılı hariç olmak üzere, diğer
ülkelerden gerçekleştirilen ithalata göre düşük seyretmiş; bununla beraber,
2013 yılının ilk yarısı itibariyle soruşturma konusu ithalatın yerli üretim
dalının fiyatları üzerinde fiyat kırılmasına neden olmadığı da tespit
edilmiştir.
(3) Öte yandan, soruşturma
konusu ülke haricindeki ithalatın güçlü seyrini koruduğu ve bu ortama rağmen
yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde ve pazar içerisindeki konumunda
iyileşmeler görüldüğü de tespit edilmiştir.
(4) Bu tespitler ışığında Kuveyt
menşeli dampingli ithalat ile yerli üretim dalındaki zarar arasındaki illiyet
bağının mevcut veriler çerçevesinde tesis edilemediği sonucuna ulaşılmıştır.
(5) Petkim firması kendisine
gönderilen nihai bildirim raporunda da yer alan yukarıdaki tespit ve
değerlendirmelere karşı görüş bildirmiştir. Firma itirazında öncelikle,
değerlendirmelerin 2013 yılının ilk altı ayına göre yapılmış olmasına itiraz
ederek 2013 yılının tamamına ilişkin firma ve ithalat verilerini sunmuştur.
Buna karşılık, soruşturma başlangıcında 1/1/2013 ile 30/6/2013 tarihleri
arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak belirlenmiş ve ilgili tüm
taraflara bildirilmiştir. Dolayısıyla, gözden geçirme dönemi dışındaki verilere
dayanan hususların değerlendirilmesi uygun görülmemiştir.
(6) Bu bağlamda, Yönetmeliğin 34
üncü maddesinde ifade edildiği üzere Kuveyt menşeli ithalatta uygulanan
dampinge karşı önlemin kaldırılması halinde yerli üretim dalında zararın devam
etmesinin veya yeniden oluşmasının muhtemel olmadığı değerlendirilmiştir.
MADDE 15 – (1) Yukarıdaki
tespitler ışığında, Kuveyt menşeli dampingli ithalat ile yerli üretim dalındaki
zarar arasındaki illiyet bağının mevcut veriler çerçevesinde tesis edilemediği
ve soruşturmaya konu Kuveyt menşeli ithalatta uygulanan dampinge karşı önlemin
yürürlükten kaldırılması halinde yerli üretim dalında zararın devam etmesinin
veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olmadığı anlaşıldığından İthalatta
Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunun kararı ve Ekonomi Bakanının onayı ile
Kuveyt menşeli soruşturma konusu ürüne yönelik olarak İthalatta Haksız
Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/11) kapsamında yürürlükte
olan dampinge karşı önlemin yürürlükten kaldırılmasına karar verilmiştir.
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ
hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.