Tebliğler · Resmî Gazete: 2014-06-28
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/43608
MADDE 1 – (1) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük
Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde yapılacak kıymet tespitlerine ilişkin
olarak yine aynı Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan
royalti veya lisans ücretlerinin gümrük kıymetine ilavesi bu Tebliğde
belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10 ve 65
inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasında;
a) Royalti veya lisans ücreti; ithal
eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden
satışı ile ilgili hakların kullanımı nedeniyle patent, dizayn, know-how, model,
marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar adı
altında yapılan ödemeleri,
b) İmalat kavramı; maddeleri makina,
cihaz, tezgah, alet, el emeği vasıtasıyla kısmen veya tamamen değiştirmek,
işlemek ya da maddeye ürünün bünyesinde bir fonksiyon yüklemek suretiyle yeni
ürün elde edilmesini,
ifade eder.
MADDE 4 – (1) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 27 nci maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu
olarak, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen
veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş royalti veya lisans ücretleri gümrük
kıymetine dahil edilir.
(2) Royalti veya lisans ücretlerine
ilişkin alınacak kararlar nesnel ve ölçülebilir verilere dayanmalıdır. Bu tür
verilerin olmadığı anlaşıldığında satış bedeli 24 üncü madde hükümlerine göre
belirlenemez. Bu durumda eşyanın gümrük kıymeti Gümrük Kanununun 25 ve 26 ncı
maddelerine göre tespit edilir.
MADDE 5 – (1) Royalti veya lisans ücretinin gümrük kıymetine
ilave edilip edilmeyeceğine ilişkin değerlendirme 7/10/2009 tarihli ve 27369
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 56 ncı
maddesindeki düzenlemeler ve bu Tebliğde yer alan açıklamalar çerçevesinde
yapılır. Gümrük kıymetine eklenecek royalti veya lisans ücretinin,
a) Kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili
olması,
b) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış
koşulu olarak yapılması,
gerekmektedir. Bu şartların her ikisini
bir arada taşıyan royalti veya lisans ücretinin ithal edilen eşyanın gümrük
kıymetine eklenmesi gerekir.
MADDE 6 – (1) Lisans veya royalti sözleşmesi kapsamında
devredilen haklar ithal konusu eşyada cisim buluyorsa veya ithal eşyası söz
konusu haklar kullanılarak imal ediliyorsa, royalti veya lisans ücreti ithal
eşyası ile ilgilidir. Eğer ithal eşyası royalti veya lisans ücreti ödenen marka
ile bağlantılı ise bu ücretin ithal eşyası ile ilgili olduğu kabul edilir.
(2) Aksine bir delil olmadıkça royalti
veya lisans ücreti,
a) İthal edilen eşyanın fiyatı, miktarı
veya tutarına bağlı olarak belirleniyorsa,
b) Aynı durumda ithal edilip satılan
eşyanın yeniden satışına bağlı olarak hesaplanıyorsa,
c) İthal edildikten sonra sulandırma,
ambalajlama veya montaj gibi küçük işlem gören eşyada işlem sonrası elde edilen
ürüne bağlı olarak hesaplanıyorsa,
ithal edilen eşya ile ilgilidir.
(3) İthal eşyasının, küçük işlemler
haricindeki imalat nedeniyle bir başka eşyanın bünyesindeki maddelerden biri
veya bir parçası olması, royalti veya lisans ücretinin ithal edilen bu eşya ile
ilgisinin kurulmasına engel teşkil etmez. Royalti veya lisans ücretinin ithal
edilen eşyanın yanında diğer eşya, hak veya hizmetleri de kapsaması durumunda,
toplam ücretin sadece nesnel ve ölçülebilir verilere dayanılarak eşya ile
ilgisi kurulup hesaplanabilen kısmı ithal edilen eşyanın gümrük kıymetine dahil
edilir. Ödenen veya ödenecek royalti veya lisans ücretinin hesaplanabilmesi halinde
nesnel ve ölçülebilir verilerin bulunduğu kabul edilir.
(4) Royalti veya lisans ücreti ödemesi;
a) Patent hakkına ilişkin ödemelerde;
1) Patentli buluşlar
2) Patentli bir metotla üretilen eşyalar
3) Patentin tamamı veya bir parçası
kullanılarak Türkiye’de üretilecek eşyaların parçaları, hammaddeleri veya
bileşenleri,
4) Patentli metodun hayata geçirilmesi
için dizayn edilen araç, makine ve aparat (eşyaya esas karakterini veren
parçaları ve diğerleri dahil),
için yapılıyorsa,
b) Dizayn hakkına ilişkin ödemelerde;
ithal eşyası söz konusu dizayn hakkının tümü veya bir bölümünü içeriyor ve
Türkiye’de üretilecek eşyaların dizayn, parça veya bileşenlerini ifade
ediyorsa,
c) Marka için ödemelerde; söz konusu
marka ithal eşyasına eklenmiş veya seyreltme, karıştırma, sınıflandırma, basit
montaj gibi önemsiz bir işçilik sonrası eklenmiş ise,
ç) Telif hakkına ilişkin ödemelerde;
ithal eşyası buna ilişkin kelime, melodi, resim, bilgisayar yazılımını ve
benzerlerini içeriyorsa,
d) Faydalı model hakkı veya ticari sıra ilişkin
ödemelerde; söz konusu faydalı model hakkı veya ticari sır (a) fıkrası
hükümlerine göre ithal edilen eşyalar ile ilgiliyse,
ithal eşyası ile ilgili olduğu kabul
edilir. Diğer haklara ilişkin ödemelerde ise, (a) ilâ (d) bentlerinde
belirtilen haklardan en çok benzerlik arz eden bende göre değerlendirme
yapılır.
MADDE 7 – (1) Royalti veya lisans ücretinin kıymeti
belirlenecek eşyanın satış koşulu olması, ithal edilen eşyaya ilişkin olarak
ithalatçı tarafından yapılan veya yapılacak royalti veya lisans ödemesinin
ihracatçı ve ithalatçı arasındaki alım-satımın gerçekleşmesinde vazgeçilmez ve
esaslı bir unsur olmasını ifade eder.
(2) Alıcının royalti veya lisans
ücretini satış koşulu olarak ödeyip ödemediğinin tespitinde belirleyici
unsurlardan biri, alıcının söz konusu eşyaları royalti veya lisans ödemesi
yapmadan alıp alamayacağıdır. Royalti veya lisans ücreti satışın koşulu olarak
ödendiği sürece üçüncü kişiye ödeme yapılmasının satıcıya yapılan ödemeden bir
farklılığı yoktur. Üçüncü taraflara ödenen royalti veya lisans ücretleri de
dahil olmak üzere royalti veya lisans ödemesinin ithal edilen eşyaların satış
koşulu olarak yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi için her olay bazında, satış
ve lisans anlaşmaları ile diğer ilgili bilgiler arasındaki bağlantı da dahil
olmak üzere satış ve ithalatı ilgilendiren tüm faktörlerin değerlendirilmesi
gerekir.
(3) Royalti veya lisans ödemesinin satış
koşulu olup olmadığının tespitinde;
a) Satış sözleşmesi veya ilgili
dökümanlarda royalti veya lisans ödemesine bir atıfta bulunulması,
b) Royalti veya lisans sözleşmesinde
eşyaların satışına ilişkin bir atıfta bulunulması,
c) Satış sözleşmesi veya royalti veya
lisans sözleşmesi şartlarına göre; satış sözleşmesinin, royalti veya lisans
ücretinin lisans verene ödenmemesi sebebiyle söz konusu sözleşmeye aykırı
davranıştan dolayı sona ereceği şeklinde bir hüküm içerip içermediği,
ç) Royalti veya lisans sözleşmesinde
royalti veya lisans ücretinin ödenmemesi durumunda imalatçının lisans verenin
hakları ile ilişkili eşyayı imal etmesini veya satmasını yasaklayan bir hüküm
bulunması,
d) Royalti veya lisans sözleşmesinin,
kalite kontrolünü aşan, lisans verenin imalatçı ve ithalatçı arasındaki üretim
veya satışı kontrol edebilmesine imkan veren hükümler içermesi,
hususları dikkate alınır. Söz konusu
şartlardan en az birinin bulunması halinde royalti veya lisans ödemesi eşyanın
satış koşuludur.
MADDE 8 – (1) İthalatçının marka kullanmak karşılığında ödediği
veya ödeyeceği royalti veya lisans ücretinin eşyanın gümrük kıymetine ilave
edilebilmesi için, aşağıdaki şartlardan en az birinin mevcudiyeti gerekli ve
yeterlidir.
a) 6 ncı maddenin dördüncü fıkrasının
(c) bendi uyarınca royalti veya lisans ücreti, aynı durumda yeniden satılan
veya ithal edildikten sonra sadece önemsiz işlemden geçen eşyaya ilişkin ise,
b) Eşya, ithalattan önce veya sonra
yapıştırılan ve royalti veya lisans ücretinin ödendiği marka altında pazarlanıyorsa,
c) Alıcı, bu tür eşyayı satıcı ile
ilişkisi olmayan diğer satıcılardan temin etme özgürlüğüne sahip değilse.
MADDE 9 – (1) İthal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi
sırasında, Türkiye'de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler ve Türkiye'ye
ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla, dağıtım veya
tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler, Gümrük Kanununun 27 nci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilmez ve fiilen
ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.
(2) Çoğaltma hakkı ifadesi; ithal
eşyasının fiziki olarak çoğaltılmasının ötesinde bir anlam içermekte olup,
ithal eşyasına dahil edilen buluş, kreasyon, düşünce veya fikirleri de
kapsayabilmektedir.
MADDE 10 – (1) Gümrük Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde
yapılacak kıymet tespitlerine royalti veya lisans ücretini alacak olan kişinin
yerleşik olduğu ülke dikkate alınmaz.
MADDE 11 – (1) İthal eşyasının gümrük kıymetine dahil edilmesi
gereken royalti veya lisans ücretinin tutarı ithal anında belirli olması
durumunda, söz konusu ücret ithal anında gümrük kıymetine dahil edilerek beyan
edilir.
(2) İthal eşyasının gümrük kıymetine
dahil edilmesi gereken, ancak tutarı ithalattan sonra belli olacak royalti ve
lisans ücretleri ile ilgili olarak, Gümrük Yönetmeliğinin 53 üncü maddesi
çerçevesinde istisnai kıymetle beyanda bulunulabilir.
(3) Royalti veya lisans ücreti tutarının
net veya brüt satış hasılatı veya kâr üzerinden hesaplanması gereken
durumlarda, yükümlülerin talebi ve gümrük idaresinin uygun bulması şartıyla,
ithal eşyasının gümrük kıymetine dahil edilecek royalti veya lisans ücreti, eşyanın
FOB bedeli esas alınarak sözleşme gereği net veya brüt satış hasılatı veya
kârına uygulanacak royalti oranına göre yapılacak uygun bir paylaştırma
sonucunda hesaplanır. Bu durumda, Gümrük Yönetmeliğinin 53 üncü maddesinin
ikinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı fıkralarına göre işlem yapılır. Tamamlayıcı
beyan, royalti veya lisans ücreti ödemesinin tahakkuk ettiği ayı takip eden
ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar verilir ve vergileri de aynı süre içinde
ödenir.
(4) Royalti veya lisans ücreti ödemelerinin
dönemsel olarak belirlendiği durumlarda, yükümlünün talep etmesi ve gümrük
idaresinin izin vermesi şartıyla; royalti veya lisans ücretlerinin dönemsel
olarak beyan edilmesi mümkündür. İzin talebinde EK-1’de yer alan form
kullanılır. İlgili sözleşmeler ve onaylı çevirileri de talebe eklenir. İzin
verilmesi halinde bölge müdürlüğü ilgili gümrük idarelerini bilgilendirir. Bu
izin kapsamında yapılacak her bir ithalat için ayrıca başvuru yapılması
gerekmez. Tamamlayıcı beyan, EK-2’de yer alan form kullanılarak royalti veya
lisans ücretinin tahakkuk ettiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü
akşamına kadar ilgili gümrük idarelerine verilir ve vergileri de aynı süre
içinde ödenir. Ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler gümrük idaresince bölge
müdürlüğüne gönderilir. Bölge müdürlüğünce; ibraz edilen bilgi ve belgeler
verilen izin çerçevesinde kontrol edilir.
(5) İstisnai kıymetle beyana ilişkin
tamamlayıcı beyanların süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle zamanında
ödenmeyen gümrük vergileri için eşyanın serbest dolaşıma girişine ilişkin
beyannamenin tescil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme
faizi tahsil edilir ve Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca işlem yapılır.
(6) İthal eşyasının gümrük kıymetinin
bir parçası olmasına karşın gümrük idaresine beyan edilmeyen royalti veya
lisans ücreti ödemesine ilişkin KDV'nin 1 veya 2 nolu KDV Beyannamesi ile vergi
dairesine ödenmesi durumunda, gümrük idaresine beyan edilmeyen ve sadece KDV’ye
tabi her bir beyan için Gümrük Kanununun 241 inci maddesi uyarınca usulsüzlük
cezası uygulanır.
(7) EK-2’de yer alan tablo ile ilgili
değişiklikler yapmaya Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 12 – (1) Dünya Gümrük Örgütü Gümrük Kıymeti Teknik
Komitesinin royalti veya lisans ücretlerinin değerlendirilmesine ilişkin
EK-3’de yer alan Tavsiye Kararları ve EK-4’teki uygulama örneğinin, karşılaşılacak
durumların değerlendirilmesinde yönlendirici mahiyette dikkate alınması
gerekir.
MADDE 13 – (1) 11/12/2001 tarihli ve 24610 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük Kıymeti) (Seri No: 1) yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
15 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük
ve Ticaret Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız