Tebliğler · Resmî Gazete: 2014-07-11
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/43640
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2014/16)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Bilgi ve İşlemler
MADDE 1 –
(1) 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde Türk Demir Döküm Fabrikaları Anonim Şirketi (DemirDöküm A.Ş) tarafından
sunulan ve diğer yerli üreticiler Baymak Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Baymak
A.Ş) ile Emas Makina Sanayi A.Ş. (Emas A.Ş) tarafından desteklenen başvuru, İthalatta
Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından değerlendirilmiş ve
8419.11.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) altında sınıflandırılan
Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “Gazla Çalışan Anında Su Isıtıcıları” ürününe
yönelik damping soruşturması başlatılmıştır.
MADDE 2 –
(1) 5/5/2013 tarihli ve 28638 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2013/9 sayılı İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2013/9 sayılı Tebliğ) vasıtasıyla
başlatılan söz konusu soruşturma T.C. Ekonomi Bakanlığı (Bakanlık) İthalat
Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından tamamlanmıştır.
(2) Bu Tebliğ,
14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ile 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik
(Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını
içermektedir.
MADDE 3 –
(1) Damping belirlemesi için 1/1/2012-31/12/2012 tarihleri arası soruşturma dönemi
(SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemelerinde ise veri toplama ve analiz
için 1/1/2010-31/12/2012 arasındaki dönem esas alınmıştır.
MADDE 4 –
(1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün Bakanlık tarafından
tespit edilebilen ithalatçılarına, ÇHC’de tespit edilebilen üretici ve/veya
ihracatçılarına ve ÇHC Büyükelçiliği’ne soruşturma açılış tebliği, şikâyetin
gizli olmayan özeti ve soru formlarına ilişkin bildirimler gönderilmiştir.
(2) Anılan
muhataplara soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır.
İthalatçıların ve ÇHC’de bulunan üretici ve/veya ihracatçıların süre uzatımı yönündeki
makul talepleri karşılanmıştır.
(3) Yerli üreticiler
soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde
talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmiştir.
(4) Soruşturma
konusu ürünün ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen
13 firmadan dokuz ithalatçı firma soru formunu öngörülen süreler dahilinde yanıtlamıştır.
(5) ÇHC’de
tespit edilebilen 12 üretici/ihracatçı firmadan ise dört üretici-ihracatçı
firma soru formlarına süre uzatımlarını da içeren süre kısıtları dahilinde
cevap vermiştir.
(6)
Firmalardan alınan ilk cevap incelenmesi neticesinde tespit edilen eksiklikler
firmalara bildirilmiştir. Firmalar eksikliklere ilişkin yanıtlarını göndermişlerdir.
(7) Soruşturma
boyunca ilgili taraflardan alınan yanıtlardaki nesnel, makul ve kanıtlanabilir
görüşler, bu Tebliğin ilgili kısımlarında değerlendirilmiştir.
MADDE 5 –
(1) Yönetmeliğin 18 inci ve 20 nci maddeleri dairesinde gerçekleştirilen
inceleme kapsamında DemirDöküm A.Ş. firmasının soruşturma konusu ürünün 2012 yılı
Türkiye toplam üretimi dikkate alındığında üretimin %55’inden fazlasını gerçekleştirdiği
tespit edilmiştir. Şikayeti destekleyen Baymak A.Ş ve Emas A.Ş. firmalarının
ise 2012 yılı Türkiye toplam üretimi içindeki paylarının toplamının %40
seviyesinin altında olmadığı saptanmıştır.
(2) Bu itibarla
Yönetmeliğin 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmünce bahse konu firmaların şikayetin
yerli üretim dalı adına yapıldığına kanaat getirilebilmesi için sağlanması
gereken asgari temsil koşullarını sağladıkları görülmüştür.
(3) Soruşturma
konusu ürünün ithalatçıları ve Çin Halk Cumhuriyeti Makine ve Elektronik Ürünleri
İthalat ve İhracatı Ticaret Odası (CCCME) tarafından sunulan görüşlerde yerli üretimi
oluşturan firmalardan DemirDöküm A.Ş’nin ürünü oluşturan bileşenlerinin çoğunu
yurtdışından ithal ettiği ve Türkiye’de sadece montaj faaliyeti yürüttüğü ve bu
nedenle anılan firmanın “yerli üretici” olarak değerlendirilmesinin mümkün
olmadığı iddia edilmiştir. Anılan yerli üretici nezdinde gerçekleştirilen
yerinde doğrulama sırasında söz konusu iddialara ilişkin gerek fiili üretim
safhasındaki aşamalar gerekse muhasebe kayıtları incelenmiştir.
(4) Gerçekleştirilen
inceleme çerçevesinde DemirDöküm A.Ş.’nin gerek ürünün bileşenlerinin üretimi
gerekse sarf edilen işçilik ve katlanılan maliyetler temelinde ürünün imalatında
esaslı nitelikte faaliyet gösterdiğine, firmanın ürünün bazı bileşenlerini
yurtdışından ithal etmesinin günümüzde ticari hayatın bir gerekliliği olduğuna,
firmanın sadece montaj gerçekleştiren bir nitelik arz etmediğine ve son
tahlilde firmanın bazı bileşenleri ithal etmesinin yerli üretici vasfına halel
getirmediğine kanaat getirilmiştir.
(5) İşbu tespit
dairesinde ve birinci fıkradaki açıklamalar çerçevesinde 2012 yılı itibariyle
benzer üründe Türkiye toplam üretiminin en az %55’ini gerçekleştiren DemirDöküm
A.Ş. firmasının tek başına, Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde
yerli üretim dalını oluşturduğu tespit edildiğinden bu firma bu tebliğin ilgili
bölümlerinde “yerli üretim dalı” olarak anılacaktır.
MADDE 6 –
(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretim dalının Bozüyük/Bilecik’te
bulunan idari birimlerinde ve üretim tesislerinde yerinde doğrulama gerçekleştirilmiştir.
MADDE 7 –
(1) Soruşturma konusu ürün, 8419.11.00.00.00 GTİP’i altında yer alan “Gazla Çalışan
Anında Su Isıtıcıları”dır (Gazlı Su Isıtıcıları).
(2) Cihaz, şofben
gazı (doğalgaz veya LPG) ve suyu kontrol eden bir valf sistemi, gazı yakan bir
brülör, ısıyı cihaz içinde dolaşan suya transfer eden eşanjör, yanmış gazı
transfer eden davlumbaz veya fanlı atık sisteminden oluşmaktadır. Çelik gövdeyle
kapatılan cihaz, gövdede bulunan kontrol sistemiyle yönetilmektedir.
(3) Gazlı Su Isıtıcıları
teknik nitelik olarak “Hermetik” ve “Bacalı” olarak ikiye ayrılmaktadır. Bacalı
şofbenler taze havayı ortamdan almakta ve atık gazı doğal çekiş yolları ile
bacadan atmosfere atarken; hermetik cihazlar, taze havayı ortamdan bağımsız
olarak boru vasıtasıyla dış ortamdan almakta ve yine başka bir boru ile ve fan
desteği ile atık gazı atmaktadır.
(4) 2/11/1985
tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar
Yönetmeliğinin 47 nci maddesi uyarınca on katın üzerindeki binalarda müşterek
baca sistemi olmasına karşın hermetik cihaz kullanılması zorunlu olduğundan Türkiye
piyasası için üretilen ve satılan ürün tipi hermetik cihazlar üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Öte yandan soruşturma konusu ürüne ait GTİP ve karşılığı eşya tanımında gazlı su
ısıtıcıları “hermetik” ve “bacalı” olarak ayrılmadığından soruşturma her iki ürün
tipine yönelik yürütülmüş ve tamamlanmıştır.
(5) Soruşturma
konusu ürünün ÇHC’de yerleşik üretici ve/veya ihracatçıları ve ithalatçıları
ile CCCME tarafından verilen görüşlerde yerli üretim dalı tarafından üretilen
gazlı su ısıtıcılarının ÇHC’den ithal edilen ürünlerden farklı olduğu iddia
edilmiştir.
(6) Sunulan görüşler
çerçevesinde yerli üretim tarafından imal edilen ürünlerin hacmen daha büyük
olduğu; yerli üretimin münhasıran dakikada 11 ve 14 litre su ısıtma
kabiliyetine sahip ürünler imal ettiği; teknik farklılık olarak ÇHC menşeli ürünlerin
daha ince olduğu ve donma emniyetine sahip olduğu; yerli üretimin kendi
bayileri vasıtasıyla ürünü pazarladığı bu çerçevede dağıtım kanallarının farklılık
arz ettiği ifade edilmiştir.
(7) Gerek dosya
üzerinde yapılan inceleme gerekse yerli üretim nezdinde gerçekleştirilen
yerinde inceleme esnasında tespit edilen ürünün imalatına ilişkin hususlar
birlikte değerlendirildiğinde, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ile yerli üretim
tarafından imal edilen ürün arasında yapısal kompozisyon; kullanılan parçaların
işlevleri; nihai kullanım amacı ve tüketici algılaması bakımından farklılık
bulunmadığı görülmüştür.
(8) ÇHC’den
ithal edilen ürünün yerli üretim dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde
bulunduğu da sabit olduğundan yerli üretim dalı tarafından imal edilen ürünün Yönetmeliğin
4 üncü maddesi çerçevesinde benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
MADDE 8 –
(1) Damping belirlemesi için 1/1/2012-31/12/2012 tarihleri arası soruşturma dönemi
olarak kabul edilmiştir.
MADDE 9 –
(1) Yönetmeliğin Ek 1’inci maddesi hükmü uyarınca, piyasa ekonomisi uygulamayan
ülkelerden yapılan ithalata yönelik damping soruşturmalarında, ilgili ülkedeki
soruşturmaya tabi üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında
bahse konu maddede belirtilen ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının
geçerli olduğunu yeterli delillerle göstermesi halinde bu üreticiler için
normal değerin tespitinde Yönetmeliğin 5 inci maddesi; aksi durumda ise Yönetmeliğin
7 nci maddesi uygulanmaktadır.
(2) Üretici/ihracatçı
soru formuna cevap veren Ariston Thermo China Co.Ltd (Ariston China), Zhongshan
Vatti Gas Appliances Stock Co.Ltd. (Zhaongshan Vatti) ve Guangdong Macro Gas
Appliances (Guangdong Macro) firmaları pazar ekonomisi şartlarında faaliyet göstermediklerini
ve fakat soruşturma döneminde Türkiye’ye gerçekleştirdikleri ihracatın miktar
ve değerleri dikkate alınarak kendileri için bireysel damping marjı hesaplanmasını
talep etmişlerdir.
(3) Üretici/ihracatçı
soru formunu cevaplayan dördüncü ve son firma olan Guangdong Vanward New
Electric Co.Ltd (Guangdong Vanward) ise pazar ekonomisi şartları içinde
faaliyet gösterdiğini iddia ederek damping marjına temel olacak normal değer
hesabının bu husus dikkate alınarak gerçekleştirilmesini talep etmiştir.
(4) Guangdong
Vanward firması tarafından sunulan evrak kapsamında öncelikle ÇHC’de meri olduğu
anlaşılan Ticaret Kanunu, Ortak Teşebbüslere İlişkin Kanun, İş Kanunu, Eşya
Kanunu, İflas Kanunu ve Muhasebe Kanunu incelenmiştir.
(5) Gerçekleştirilen
inceleme kapsamında;
a) 31/10/1999
tarihli Muhasebe Kanununun 8 inci (birinci fıkra) ve 36 ncı maddelerinde
(ikinci fıkra);
b) 27/8/2006
tarihli İflas Kanununun 76 ncı (2, 3, 7, 8 ve 9 uncu fıkraları); 89 uncu (2 nci
fıkra) maddelerinde;
c) 16/3/2007
tarihli Eşya Kanununun 22 nci, 43 üncü, 45 inci, 48 inci, 53 üncü, 58 inci, 119
uncu, 209 uncu ve 246 ncı maddelerinde;
ç) 5/7/1994
tarihli ve 28 numaralı İş Kanununun 9 uncu, 44 üncü, 46 ncı (2 nci fıkra), 48
inci (birinci fıkra) ve 106 ncı maddelerinde;
d) 27/10/2005
tarihli Ticaret Kanununun 19 uncu, 65 ila 71 inci maddeleri ile 214 üncü
maddesinde;
e)
2310/2001.07.22 numaralı ve 22/7/2001 tarihli Ortak Teşebbüslere İlişkin
Kanunun 4 üncü, 12 nci, 19 uncu, 21 inci, 25 inci, 27 nci, 29 uncu, 41 inci, 43
üncü, 51 inci, 53 üncü, 55 inci, 56 ncı, 61 inci, 62 nci, 96 ncı ve 98 inci
maddelerinde;
f) ÇHC’nin
merkez ve taşra otoritelerine verilen yetkiler çerçevesinde şekillenen iş ortamında
Yönetmeliğin Ek Madde 1 düzenlemesinin birinci fıkrasının (d) ve (e)
bentlerinde ifade edilen unsurların oluşmadığı değerlendirilmiştir.
(6) Bahse konu
firmanın soruşturma dönemi olan 2012 yılına ait denetim raporunun finansal
bilgileri incelendiğinde firmanın, 2003 yılında Hong Kong’da yerleşik yabancı
bir firmanın sermaye katılımıyla ortak teşebbüs haline geldiği ifade edilmektedir.
Bu çerçevede firmanın 2310/2001.07.22 numaralı Ortak Teşebbüslere İlişkin
Kanuna tabi olduğu değerlendirilmiştir.
(7) Anılan
Kanunun 53 üncü maddesinde ÇHC hükümetinin ortak teşebbüs tarafından üretilen
malların yurt dışına satılmasını desteklemesi gerektiğine ilişkin bir hüküm
bulunmakta olup 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında ortak teşebbüsün her altı
ayda bir ihracat planlarına ilişkin ihracat lisanslarına başvurması gerektiği
ifade edilmektedir.
(8) Aynı
Kanunun 56 ncı maddesinde ÇHC dahilinde tedarik edilen hammadde, su, elektrik,
gaz, navlun, işçilik, mühendislik-danışmanlık ve reklam için ödenen bedellerin
diğer ÇHC’li firmaların ödediği bedellerden fazla olamayacağı ifade
edilmektedir.
(9) Mezkur
Kanunun 61 inci maddesinde ortak teşebbüsün ihracata ilişkin ürünlerin imalatında
kullandığı hammaddeyi, yardımcı maddeyi, yedek parçayı, ürünün diğer bileşenlerini
ve paketleme malzemesini ithal etmesi halinde vergi muafiyetine veya indirimine
tabi olacağı ifade edilmektedir. 62 nci maddede ise açıkça ortak teşebbüsler
tarafından imal edilen ve ihracata yönelik ürünlerin vergi muafiyetine,
indirimine veya iadesine tabi olacağı ifade edilmektedir. Nitekim, bu kapsamda
ilgili firmanın Türkiye’ye olan ihracatına ilişkin yanıtlarında vergi
indiriminden faydalandığı açıkça ifade edilmektedir.
(10) Söz konusu
düzenlemenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Sübvansiyon ve Telafi Edici Önlemler
Anlaşması’nın 3 üncü ve Ek I maddelerinde tanımlanan şekliyle bir sübvansiyon
olup olmadığı hususu yürütülen soruşturmanın yasal ve idari kapsamı dışında
bulunduğundan bu hususta, bu soruşturmayla sınırlı olmak üzere, bir tespit gerçekleştirilmemiştir.
(11) İşbu
tespitler dairesinde ÇHC merkez ve taşra otoritesinin, soruşturma konusu ürünün
hammadde, teknoloji ve işçilik de dahil olmak üzere maliyetler ve girdiler, üretim,
satışlar ve yatırımlara ilişkin konularda arz-talep dengesinin dışındaki ölçütlere
dayanan önemli seviyedeki müdahalesi soruşturma konusu ürünün girdi
bedellerinin sahih olmadığı sonucunu işaret etmektedir.
(12) Tüm
veriler birlikte değerlendirdiğinde talep sahibi firmanın Yönetmelik Ek Madde 1’de
sayılan beş şartın üçünü ispatlayamadığı görülmektedir. Bu kapsamda firmanın “pazar
ekonomisi şartlarında faaliyet gösteren” firma statüsü verilmesine ilişkin
talebi kabul edilmemiştir.
(13) Son
tahlilde, üretici/ihracatçı soru formunu yanıtlayan Ariston China, Zhaongshan
Vatti, Guangdong Macro ve Guangdong Vanward firmaları için normal değer Yönetmeliğin
7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir.
MADDE 10 –
(1) Yönetmeliğin 7 nci maddesi çerçevesinde ve bu Tebliğin 9 uncu maddesindeki
açıklamalar ışığında, ÇHC'de yerleşik dört firmanın piyasa ekonomisinde
faaliyet göstermediği kabul edildiğinden normal değer, yerli üretim dalının
benzer ürüne yönelik birim imalat maliyetine genel, idari ve satış giderleri
ile makul bir kârın eklenmesiyle oluşturulmuştur.
(2) Ariston
China firması, soruşturmanın açılış safhasında normal değerin ihraç fiyatıyla
aynı ticari aşamayı yansıtmadığını; ihraç fiyatında bulunmayan unsurların
normal değerden çıkarılması gerektiğini ve normal değerin tespitinde esas alınan
ürün tiplerinin firma tarafından ihraç edilen ürünlerle karşılaştırılabilir
nitelikte olması gerektiğini iddia ve ifade etmiştir.
(3) Guangdong
Macro firması oluşturulmuş normal değer hesabında hangi ürün tipinin hangi
ayarlamalara tabi tutulduğunun açıklanmadığını; kar marjının açıklanmadığını;
firmanın toptan satış ile yüksek miktarlarda soruşturma konusu ürünü Türkiye’ye
ihraç ettiğini ve bu nedenle bahse konu firma için kar marjının düşük tutulması
gerektiğini; oluşturulmuş normal değer hesabında navlun ve sigorta masraflarının
çıkartılmasının zorunlu olduğunu ve eksik sunulan bilgilerin firmanın kendini
savunma hakkına halel getirdiğini iddia ve ifade etmiştir.
(4) Soruşturmada
ihracatçı soru formunu cevaplayan bir diğer firma olan Guangdong Vanward firması,
normal değer hesaplamasında kullanılan ürünün tipinin ve adil karşılaştırma için
hangi ayarlamaların gerçekleştirildiğinin açıklanmadığını ve firmanın ürünleri
ile yerli üretim dalı tarafından imal edilen ürünlerin karşılaştırılabilir
olmadığını; ÇHC menşeli ihracatta katma değer vergisinin söz konusu olmadığını
ve bu nedenle normal değere ilişkin hesaplamalarda da katma değer vergisinin
dikkate alınmaması gerektiğini iddia ve ifade etmiştir.
(5) Soruşturma
esnasında soru formunu yanıtlayan diğer iki üretici ihracatçı olan Zhongshan
Vatti firması; ÇHC’de yerleşik herhangi başka bir firma ve soruşturmanın ilgili
taraflarından CCCME ticaret odası normal değerin hesaplanmasına ve/veya
niteliklerine ilişkin herhangi bir görüş sunmamıştır.
(6) Normal değer
hesaplamasına temel teşkil eden ürün tipine ilişkin yerli üretim dalına ait
bilgi Yönetmeliğin 22 nci maddesi dairesinde gizliliği haiz olduğundan Nihai
Bildirim safhasında sadece fabrika çıkış aşamasında oluştuğu biçimiyle ilgili üretici/ihracatçılarla
paylaşılmıştır. Bu çerçevede hangi kar oranının kullanıldığı bildirilmiştir. İtirazların
değerlendirilmesi neticesinde, normal değer hesabında kullanılan ürün tipinin özellikleri
ve maliyet verisinin alt kırılımlarının ilgili üretici ihracatçılarla paylaşılmasının
hukuki ve idari önemi dikkate alınarak yerli üretim dalının yazılı izni çerçevesinde
bu bilgiler ilgili üretici/ihracatçıların dikkatine sunulmuştur.
(7) Normal değer
hesabında şikayetçi Demirdöküm A.Ş. tarafından üretilen 11 litre C275 F doğalgaz
ile çalışabilen hermetik gazla çalışan su ısıtıcısı, yerli üretim tarafından iç
piyasaya yönelik en çok üretilen ve en çok satılan ürün olması nedeniyle değerlendirmeye
alınmıştır.
(8) Yerinde doğrulama
sırasında yerli üretim dalına ait muhasebe sistemlerinden doğrulanan bilgiler
ve oluşturulmuş normal değere ilişkin görüşlerden geçerli olarak değerlendirilenler
çerçevesinde, oluşturulmuş normal değer hesabının genel üretim giderleri ile
satış ve genel idari giderleri unsurlarında ayarlamalar yapılmıştır.
MADDE 11 –
(1) Üretici/ihracatçı soru formunu cevaplayan dört firma için ihraç fiyatı
kural olarak Türkiye’ye satışlarında bağımsız alıcılarca fiilen ödenen fiyat
esasında belirlenmiştir.
(2) Bu çerçevede
Zhaongshan Vatti, Guangdong Macro ve Guangdong Vanward firmalarının soruşturma
dönemi içindeki ihracatları doğrudan Türkiye’ye gerçekleştirdikleri tespit
edilmiştir. Bu kapsamda anılan firmaların soruşturma dönemi içinde Türkiye’ye
ihracatlarında oluşan fiyatlar değerlendirmede esas alınmıştır.
(3) Ariston
China firması ise, soruşturma dönemi içindeki Türkiye’ye ihraç ettiği ürünleri öncelikle
Ariston Thermo Group şirketler grubunun bir diğer firması olan İtalya
Cumhuriyeti’nde yerleşik (İtalya) Ariston Thermo Spa (Ariston İtalya) ihraç
ettiğini ve ürünlerin daha sonra Ariston İtalya tarafından Türkiye’ye ihraç
edildiğini ifade etmiştir.
(4) Sunulan
cevapların bütünsel değerlendirilmesi sonucunda Ariston China firmasına yönelik
ihraç fiyatlarının, Ariston İtalya firmasının Türkiye’ye ihracatında oluşan
fiyatların ÇHC’deki fabrika çıkış aşamasına getirilecek şekilde ayarlamalara
tabi tutularak tespit edilmesine karar verilmiştir.
(5) Ariston
China tarafından iletilen itirazda, Türkiye’ye ihraç edilen soruşturma konusu ürünün
İtalya üzerinden Türkiye’ye satılmasında oluşan transfer fiyatının ve İtalya’da
gerçekleştirilen testlere ilişkin masrafların ihraç fiyatından düşülmesinin
hatalı olduğu ifade edilmiştir. GATT 1994’ün VI’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin
Anlaşma’nın (Anti-Damping Anlaşması) 2 nci maddesinin 3 üncü fıkrası dikkate alındığında
Ariston China ve Ariston İtalya SpA firmalarının aynı çatı şirkete bağlı
olmaları ve her iki şirket arasında gerçekleştirilen ürün alım-satımlarında “transfer
fiyatı” uygulamasının söz konusu olması ihraç fiyatının sahihliğini doğrudan
etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede itiraz kabul
edilmemiştir.
(6) Ariston
China firması tarafından ihraç fiyatına ilişkin sunulan ikinci itirazda ise İtalya’da
gerçekleştirilen test giderlerinin ihraç fiyatından düşülmesinin hatalı olduğu
ifade edilmektedir. Testlerin Ariston China firmasından İtalya’ya gönderilen tüm
ürünlerde ve her zaman gerçekleştirilmediği ve muhasebeleştirilmediği ifade
edilmiştir. Ariston İtalya SpA tarafından bu masrafların muhasebeleştirilmediği
iddiası firmanın niteliği ve ticari hayatın doğal gereklilikleri dikkate alındığında
makul ve geçerli görülmemiştir. Ariston China firması bu testlerin Türkiye’ye
ihraç edilen ürünlerde gerçekleştirilmediğini de tevsik edememiştir. Bu
kapsamda itiraz kabul edilmemiştir.
(7) Zhongshan
Vatti firması tarafından iletilen itirazda reklam ve bakım onarım masraflarına
ilişkin ayarlama talep edilmesine karşın firma tek tek ihraç işlemi temelinde
oluşan masrafları tevsik edip ispatlayamadığı için itirazı kabul edilmemiştir.
MADDE 12 –
(1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç
fiyatı mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı aşamada
karşılaştırılmıştır.
(2) Yönetmeliğin
10 uncu maddesi hükmü gereğince, ilgili taraflarca fiyat karşılaştırmasını
etkilediği ileri sürülen hususlar değerlendirilmiş ve belgelendirilen,
uygulanabilir ve haklı görülen ayarlamalar yapılmıştır.
MADDE 13 –
(1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer
ile ihraç fiyatlarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. İşbirliğine
gelmeyen firmalar için ise Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükmü uyarınca damping
marjı tespiti yapılmıştır.
(2) Buna göre,
soru formuna cevap veren üretici/ihracatçı firmalar ile işbirliğinde bulunmayan
diğer firmalar için CIF bedelin yüzdesi olarak hesaplanan damping marjları
tabloda yer almaktadır.
Firma
Ticaret Unvanı
Damping
Marjı (% CIF)
Guangdong
Vanward New Electric Co. Ltd
53,41%
Zhongshan Vatti
Gas Appliance Stock Co. Ltd.
51,38%
Guangdong Macro
Gas Appliance Co. Ltd.
43,12%
Ariston Thermo
China Co.Ltd.
20,12%
ÇHC'de Yerleşik
Diğer Firmalar
59,65%
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Zarara İlişkin Belirlemeler
MADDE 14 –
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli
ithalatın hacmi incelenmiştir. Zarar incelemesi, 2010-2012 takvim yıllarını
kapsayan dönem için gerçekleştirilmiştir.
MADDE 15 –
(1) Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı miktar temelinde 2010 yılında
42.027 adet (Soruşturma konusu ürünün adedi ihracatçı yanıtları ve ithalatçı
beyanları çerçevesinde ortalama 13,8 Kg olarak hesaplanmıştır) olarak gerçekleşirken
2011-2012 döneminde sırasıyla 59.207 ve 44.896 adet seviyesinde oluşmuştur.
(2) Genel
ithalatın ortalama birim fiyatları incelendiğinde ise 2010 ila 2012 yıllarında
sırasıyla 107,94 ABD Doları/Adet; 115,12 ABD Doları/Adet ve 126,75 ABD Doları/Adet
olarak gerçekleştiği görülmektedir.
MADDE 16 –
(1) ÇHC menşeli ithalatın gelişimi incelendiğinde 2010 yılında 40.220 adet olan
ithalatın 2011-2012 döneminde sırasıyla 55.314 ve 42.099 adet olarak gerçekleştiği
tespit edilmiştir.
(2) ÇHC menşeli
ithalatın soruşturma konusu ürünün tüm ülkelerden gerçekleşen ithalat içindeki
payının ise 2010-2012 döneminde miktar temelinde %93,77 ila %95,70 oranları
arasında değiştiği görülmektedir.
(3) ÇHC’den gerçekleştirilen
ithalatın ortalama birim fiyatları 2010-2012 döneminde sırasıyla 100,83 ABD
Doları/Adet; 108,13 ABD Doları/Adet ve 120,53 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 17 –
(1) Soruşturmaya konu ÇHC dışında zarar inceleme döneminde Türkiye’ye ihracat
yapan diğer ülkeler incelendiğinde İtalya Cumhuriyeti’nin (İtalya) ÇHC’den
sonra miktar temelinde toplam ithalat içinde en yüksek paya sahip ülke olduğu görülmüştür.
Bu itibarla 2010 yılında ihracatı bulunmayan İtalya’nın 2011 yılında 2.421 adet
ürünle % 4,09 oranında; 2012 yılında ise 2.485 adet ürünle toplam ithalattan
%5,54 oranında pay aldığı tespit edilmiştir.
(2) İtalya
haricinde kalan ülkeler bakımından ise ülke payının 2010-2012 döneminde sırasıyla
% 4,30; %2,49 ve %0,69 seviyesinde gerçekleştiği görülmüştür.
MADDE 18 –
(1) Türkiye toplam benzer mal tüketiminin hesaplanmasında başvuru sahibi yerli üretici
ile 2011 ve 2012 yıllarında piyasada üretim yapmaya başlayan soruşturmayı
destekleyen iki üreticinin yurt içi satışları, tüm ülkelerden gerçekleşen
ithalatın miktarı ile toplanmıştır. Yerli üretim dalının yurt içi satışlarının
ve soruşturma konusu ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime
oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır.
(2) Bu çerçevede
2010-2012 döneminde şikayeti destekleyen firmaların Türkiye toplam tüketiminden
aldıkları pay hesaplanırken üretime başladıkları yıl olan 2011 yılı temel alınmıştır.
Bu itibarla anılan firmalar için pazar payı 2011 yılında %9,16 seviyesindeyken
izleyen yılda ise %27,85 seviyesinde oluşmuştur.
(3) 2012 üretim
rakamları itibariyle yerli üretim dalının Türkiye pazarından aldığı pay ise sırasıyla
%64,78, %46,97 ve %34,61 seviyelerinde tezahür etmiştir.
(4) Soruşturma
konusu ülke olan ÇHC’nin pazar payı ise %33,71, %40,99 ve %35,20 olarak gerçekleşmiştir.
MADDE 19 –
(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ilgili hükümleri çerçevesinde dampingli
ithalatın yerli üretim dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi değerlendirilirken
işbirliğine geldiği kabul edilen ithalatçı ve ihracatçı firmaların verileri
dikkate alınarak soruşturma dönemi olan 2012 yılı için fiyat kırılması
hesaplanmıştır.
(2) Fiyat kırılması,
soruşturma konusu ithal ürünün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin
yurt içi satış fiyatlarının altında kaldığı yüzdeyi ifade etmektedir.
(3) Fiyat kırılması
analizinde soruşturma konusu ülkenin CIF ithal fiyatlarının üzerine gümrük
vergisi ve diğer ithalat masrafları ilave edilerek bulunan soruşturma konusu ürünün
Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim dalının ortalama yurt içi satış
fiyatları ile karşılaştırılmıştır.
(4) Karşılaştırma,
C275 F 11 litre, hermetik özellikteki gazlı su ısıtıcısı temelinde gerçekleştirilmiştir.
(5) Soruşturma
konusu ürün FOB temelde Türkiye’ye ihraç edildiğinden işbirliği içinde bulunduğu
değerlendirilen ithalatçıların soruşturma dönemi içinde gerçekleştirdikleri işlemlerde
oluşan navlun ve sigorta değerinin miktar temelindeki ağırlık ortalaması
hesaplanarak FOB ihraç fiyatı, CIF ihraç fiyatı düzeyine getirilmiştir. Ariston
China firmasının Türkiye’de yerleşik ithalatçı firması soru formuna yanıt
vermediğinden bu firmanın Türkiye’ye satışlarında oluşan navlun ve sigorta DTÖ
Anti-Damping Anlaşması’nın 6.8 inci maddesi çerçevesinde eldeki en iyi veriler
kullanılarak işbirliği içinde olan ithalatçı firmaların beyan ettiği adet
temelindeki navlun ve sigorta giderlerinin ağırlıklı ortalaması hesaplanarak
tespit edilmiştir.
(6) Soruşturma
konusu ülke menşeli ithalatın yurt içi pazara giriş fiyatı bulunurken CIF ithal
fiyatına gümrük masrafına karşılık gelen CIF bedelin %2’si oranında ilave yapılmıştır.
Gümrük vergisi oranı ÇHC menşeli ürünlerde % 0 olduğundan birim fiyata gümrük
vergisi eklenmemiştir.
(7) İhracatçı
firmalar temelinde gerçekleştirilen inceleme neticesinde, soruşturma döneminde
bahse konu tipteki ürünlerde Guangdong Vanward firmasının CIF değerin %68,04’ü
oranında; Guangdong Macro firmasının CIF değerin % 62,64’ü oranında; Zhongshan
Vatti firmasının CIF değerin % 67,05’i oranında ve Ariston China firmasının ise
CIF değerin %37,68’i oranında yerli üretim dalı iç satış fiyatlarını kırdığı
tespit edilmiştir.
(8) Ariston
China firması tarafından fiyat kırılmasına ilişkin itiraz, bahse konu firmanın
hatalı biçimde soruşturmaya konu olmayan Ariston İtalya firmasının Türkiye’ye
ihraç fiyatlarını dikkate alarak görüşünü temellendirmesi nedeniyle kabul
edilmemiştir.
MADDE 20 –
(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin incelenmesinde yerli üretim
dalının soruşturma konusu ürüne ait 2010-2012 yılları arasındaki verileri esas
alınmıştır. Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, dampingli
ithalatın yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri üzerindeki etkisinin
tespiti amacıyla, zarar dönemi içerisinde yerli üretim dalının üretim, satış,
pazar payı, yurt içi fiyatlar, kapasite, kapasite kullanımı, maliyetler,
stoklar, istihdam, verimlilik, nakit akışı, yatırımlardaki artış, kârlılık, net
dönem kârı/zararı göstergeleri analiz edilmiştir.
(2) Söz konusu
dönem için yapılan zarar analizinde eğilimi görebilmek amacıyla TL bazındaki
veriler TÜİK tarafından hesaplanan yıllık ortalama üretici fiyatları endeksi
kullanılarak enflasyondan arındırılmış, reel hale getirilmiş ve 2010 yılı esas
alınarak endekslenmiştir.
a) Üretim
1) Firmanın
2010 yılında 100 olan toplam benzer ürün üretim miktarının izleyen iki yılda sırasıyla
91 ve 85’e gerilediği tespit edilmiştir.
b) Yurt içi satışlar
1) Benzer ürünün
yurt içi satış miktarında zarar inceleme döneminde gerileme kaydedilmiştir. Bu çerçevede
2010 yılında 100 olan endeks 2011 yılında 82’ye, 2012 yılında ise 54’e gerilemiştir.
Ürünün yurt içi satış birim fiyatları ise 2010-2012 döneminde sırasıyla 100, 93
ve 81 seviyesinde oluşmuştur.
c) İhracat
1) 2010 yılında
100 olan yurt dışı satışlar miktar endeksinin 2011 ve 2012 yıllarında 53 ve 62
seviyesinde oluştuğu tespit edilmiştir. İhracatın birim satış fiyatının ise
2010 yılında 100 olan endeksinin izleyen dönemde 112 ve 108 olarak gerçekleştiği
saptanmıştır.
ç) Stoklar
1) 2010 yılında
100 olan stok miktarının 2011 ve 2012 yıllarında sırasıyla 78 ve 153
seviyesinde gerçekleştiği görülmüştür.
d) Pazar Payı
1) 2010 yılında
100 olan incelenen yerli üretim dalına ait pazar payı izleyen iki yılda sırasıyla
73 ve 53 olarak oluşmuştur.
e) Maliyetler
1) Benzer ürünün
maliyetlerine yönelik gerçekleştirilen inceleme çerçevesinde ürünün birim sınai
maliyetinin zarar inceleme döneminde istikrarlı bir yapı izlediği 2012 yılında
ise 88’e gerilediği tespit edilmiştir. Aynı yönde benzer ürün üzerinde oluşan
faaliyet giderinin de gerileme kaydederek 2010 yılındaki 100 seviyesinden 74’e
ve 70’e gerilemiştir. Finansman net birim giderinin 2010-2012 döneminde 100,
272 ve 106 olarak oluştuğu tespit edilmiştir.
2) Neticede,
benzer ürünün birim ticari maliyeti zarar inceleme döneminde sırasıyla 100, 101
ve 85 seviyelerinde oluşmuştur.
f) Kârlılık
1) Firmanın
yurt içi satışlardaki birim karlılığı zarar inceleme döneminde sırasıyla 100,
67 ve 69 olarak oluşmuştur.
2) Yurt dışı
birim karlılığının ise 2010 yılında eksi değerde olduğu görülmektedir. Zarar
hali 2011 ve 2012 yıllarında -86 ve -56 olarak oluşmuştur.
3) Yurt dışı
satışlardaki zararın da etkisiyle 2010 yılında -100 olan toplam kar endeksi,
ilerleyen yıllarda sırasıyla -131 ve -24 olarak tezahür etmiştir.
g) Kapasite
Kullanım Oranı (KKO)
1) 2010 yılında
100 olan kapasite kullanım oranı izleyen dönemde 91 ve 85 olarak oluşmuştur.
ğ) İstihdam
1) Zarar
inceleme dönemi içinde gerileyen doğrudan işçi sayısı sırasıyla 90 ve 77
seviyesinde gerçekleşmiştir.
h) Firma Net
Satış Toplamı
1) Benzer ürünü
de kapsayan firmanın tüm ürünlerine ilişkin firma net satış toplamının 2010 yılında
100, 2011 ve 2012 döneminde ise sırasıyla 108 ve 109 olarak oluştuğu görülmektedir.
ı) Net Dönem
Kar/Zararı
1) Firmanın
benzer ürünü de içine alan tüm ürün gruplarındaki kar/zarar halini ortaya koyan
endeksin 2010 yılında 100, 2011-2012 döneminde ise sırasıyla -111 ve 114 olduğu
tespit edilmiştir.
i) Nakit Akışı
1) Benzer ürün üzerinde
oluşan amortisman gideri ile karlılığın birlikte değerlendirildiği ürün nakit
akışının 2010 yılında -100, izleyen iki yılda ise -88 ve -8 olarak oluştuğu görülmektedir.
j) Yatırımlardaki
Artış
1) 2010 yılında
100 olan yatırım endeksinin 2011-2012 yılında 430 ve 86 olarak tezahür ettiği
tespit edilmiştir.
k) Özsermaye
1) 2010 yılında
100 olan firma özsermaye endeksinin 2011-2012 döneminde 81 ve 86 seviyesinde
oluştuğu tespit edilmiştir.
l) Aktif Toplamı
1) Firma
aktiflerinin toplamına ilişkin 2010 yılında 100 olan endeksin ilerleyen yıllarda
121 ve 114 olarak oluştuğu saptanmıştır.
m) Verimlilik
1) Firmanın
benzer ürüne ilişkin verimliliğinin 2010 yılında 100, takip eden iki yılda ise
101 ve 110 olduğu görülmüştür.
MADDE 21 –
(1) Ekonomik göstergeler bir bütün olarak incelendiğinde 2012 yılında hermetik
ve bacalı ürünleri kapsayan soruşturma konusu ürünün üretiminde ve yurtiçi satışlarında
gerilemenin söz konusu olduğu; 2012 yılında ortaya çıkan gerilemenin stok
miktarına da yansıyarak önceki yıla nazaran stoklarda artış kaydedilmesine
neden olduğu görülmüştür.
(2) Yerli üretim
dalının karlılığında temel teşkil eden sınai maliyeti ve ürün başına düşen
faaliyet giderleri zarar inceleme döneminde istikrarlı bir yapı arz etmektedir.
Öte yandan, 2011 yılında birim finansman giderinin önemli nitelikteki artışın üretim
dalının ilgili yıldaki yatırımlarından kaynaklandığı düşünülmektedir. Finansman
giderlerindeki artışın yerli üretim dalının ticari maliyetini ve dolayısıyla
karlılığını etkilediği görülmektedir.
(3) Firmanın
yurtiçi satışlardaki karlılığının 2011 yılında gerileme kaydettiği 2012 yılında
ise bir önceki yıla nazaran iki puan artış kaydettiği görülmektedir. Yurtdışı
satışlarda ise zararına satışların 2012 yılında olumlu yönde karlılığa doğru
hareket ettiği; ancak hem yurtiçi hem de yurtdışı satışları ifade eden toplam
karlılığın olumlu bir eğilim sergilese dahi negatif seyrini devam ettirdiği
saptanmıştır. Bu durumun nakit akışına da etki ettiği ve değeri olumsuz
seviyede tuttuğu tespit edilmiştir.
(4) Firmanın
net satış toplamının zarar inceleme döneminde önemli bir farklılık göstermediği
tespit edilmekle beraber soruşturma konusu ürünün de içinde bulunduğu tüm ürün
gruplarına ait net dönem karı/zararının 2012 yılında gelişme kaydettiği tespit
edilmiştir.
(5) Firmanın üretimde
karşı karşıya kaldığı gerilemeyle eş yönlü olarak kapasite kullanım oranının düştüğü
görülmektedir. Bu tespit dışında firmanın, 2012 yılındaki doğrudan işçi
endeksinde azalma gözlemlenmektedir.
(6) Bütüncül değerlendirildiğinde,
soruşturma konusu ürün olan gazla çalışan su ısıtıcılarında firmanın 2012 yılında
bilhassa üretim ve yurtiçi satışlarda gerileme yaşadığı; yurtiçi ürün karlılığını
birim temelinde istikrarlı bir biçimde muhafaza edebildiği ancak yurtdışı satışlardaki
olumlu eğilime rağmen zararına satışın devam ettiği ve bu durumun toplam karlılık
ve nakit akışının da aralarında bulunduğu bazı göstergeleri olumsuz etkilediği
görülmüştür. Firmanın stok, kapasite kullanım oranı ve istihdamda yaşadığı
olumsuzluklar da dikkate alındığında firmanın 2011 yılından 2012 yılına geçişte
ve 2012 yılında olumsuzluk yaşanan gösterge sayısında artış olduğu tespit
edilmiştir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin
Belirlemeler
MADDE 22 –
(1) Firmanın 2011 yılından 2012 yılına geçişte ve soruşturma dönemi olan 2012 yılında
önemli ekonomik göstergelerde karşı karşıya kaldığı zararda dampingli ithalatın
etkili olduğuna kanaat getirilmiştir.
(2) Bu değerlendirme
dairesinde, 2012 yılında genel ithalatın ve soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen
ithalatın miktar temelinde gerilemesinin; 2011 yılında şikayeti destekleyen iki
firmanın da üretime başlamasının ve bu durumun yerli üretim dalını tek başına
temsili haiz şikayetçi firmanın Türkiye pazarından elde ettiği payı düşürmesinin;
2011 yılında şikayetçi firmanın yatırım yapmak amacıyla finansman giderlerini
artırmasının ve bu durumun ticari maliyeti etkileyerek karlılığı olumsuz yönde
etkilemesinin tek başına ve münhasıran dampingli ithalat ile yerli üretim dalının
maruz kaldığı zarar arasındaki nedensellik bağını ortadan kaldıracak nitelikte
olmadığına kanaat getirilmiştir.
(3) Öte yandan,
soruşturmaya konu ülkede yerleşik üretici/ihracatçı firmaların bireysel damping
marjlarının ve 2012 yılında yerli üretim dalının maruz kaldığı fiyat kırılması
oranlarının seviyesi dikkate alınarak yerli üretim dalının başta üretim ve iç
satışlar olmak üzere toplam karlılık, stoklar, kapasite kullanım oranı ve
istihdam gibi temel göstergelerdeki bozulmaların yorumlanması neticesinde her
iki olgu arasındaki eş zamanlılığın dampingli ithalat ile yerli üretim üzerinde
oluşan zarar arasındaki illiyet bağını güçlendirdiği tespit edilmiştir.
MADDE 23 –
(1) Üçüncü ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının soruşturma konusu ülkelerden
gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatlarının üstünde seyrettiği, bu haliyle üçüncü
ülkeler menşeli ithalatın yerli üretim dalında zarara yol açmasının mümkün
olmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim üçüncü ülkeler menşeli ithalat görece yüksek
fiyat düzeylerinin rekabet üzerinde bozucu etki yaratmaması nedeniyle yerli üretim
dalı tarafından şikâyete konu edilmemiştir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Karar ve Uygulama
MADDE 24 –
(1) Soruşturma sonucunda, soruşturmaya konu ülke menşeli ithalatın dampingli
olduğu ve yerli üretim dalında maddi zarara yol açtığı ve her ikisi arasında
illiyet bağının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Ekonomi Bakanı’nın onayı ile aşağıda
GTİP’i, eşya tanımı, menşei ve üretici/ihracatçı firma ticaret unvanı ifade
edilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında, tabloda belirtilen oranlarda dampinge
karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.
GTİP
Eşyanın
Tanımı
Menşe Ülke
Firma
Dampinge
Karşı Önlem
(CIF Bedelin
%)
8419.11.00.00.00
Gazla çalışan
anında su
ısıtıcıları
Çin Halk
Cumhuriyeti
Guangdong
Vanward New Electric Co. Ltd.
53,41%
Zhongshan Vatti
Gas Appliance Stock Co. Ltd.
51,38%
Guangdong Macro
Gas Appliance Co. Ltd.
43,12%
Ariston Thermo
China Co. Ltd.
20,12%
Diğerleri
59,65%
MADDE 25 –
(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon
numarası, tanımı menşe ülkesi ve üretici/ihracatçı firma ticaret unvanı
belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma
giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, Tebliğin 24 üncü maddesinde bulunan
tabloda gösterilen oranlarda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.
MADDE 26 –
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 27 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.