Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2015-01-10
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/44186
TİCARİ REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMALAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; reklam veren, reklam ajansları, mecra kuruluşları ve
reklamcılık ile ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşlar ile ticari uygulamada bulunanların uyması gereken
ilkeleri ve bu ilkeler çerçevesinde yapılacak inceleme esaslarını belirlemek ve haksız ticari uygulamalara
karşı tüketicileri korumaktır.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, tüketiciye yönelik her türlü ticari reklam ile haksız ticari
uygulamayı kapsar.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunun 61 inci, 62 nci, 63 üncü ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Alt yazı: Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda, çoğunlukla ekranın alt bölümüne
yerleştirilen ve hareketli olarak verilen yazılı bilgileri,
b) Dipnot: Yazılı mecralar ile açık hava ilanı, afiş ve benzeri mecralarda yayınlanan reklamlarda
yer alan hususları açıklamak amacıyla çoğunlukla metnin alt bölümüne yerleştirilen yazılı bilgileri,
c) Durağan yazı: Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda sabit olarak yer verilen yazılı bilgileri,
ç) Haksız tesir: Tüketici üzerindeki nüfuzun, tüketicinin bilinçli karar verme yeteneğini önemli
ölçüde kısıtlayacak şekilde baskı uygulamak suretiyle kötüye kullanılmasını,
d) Haksız ticari uygulama: Mesleki özenin gereklerine uymayan ve ulaştığı ortalama tüketicinin
ya da yöneldiği grubun ortalama üyesinin, bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini
önemli ölçüde bozan veya bozma ihtimali olan her türlü ticari uygulamayı,
e) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapı lan ya da yapılması taahhüt edilen mal
sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu,
f) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin
amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden
kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta,
internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
g) Kanun: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,
ğ) (Değişik:RG-28/12/2018-30639) Karşılaştırmalı reklam: Tanıtımı yapılan mal veya hizmete
ilişkin hususlarla aynı amaca ya da aynı ihtiyacı karşılamaya yönelik rakip mal veya hizmetlere ilişkin
hususların karşılaştırıldığı reklamları,
h) Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik
ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları,
ı) Mecra: Reklam ve tanıtım mesajını ileten ve o mesajı alma durumunda olan kişi, grup ya da
topluluğun buluştuğu yeri ve ortamı; televizyon, her türlü yazılı basın, internet, telefon, radyo, sinema
gibi iletişim kanalları ile açık hava, basılı materyal gibi iletişim araçlarını,
i) Mecra kuruluşu: Reklamın yayınlandığı ve hedef kitleye ulaştırıldığı her türlü mecranın sahibi
olan veya bunları işleten ya da kiraya veren gerçek veya tüzel kişiyi,
j) Ortalama tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden, tüketici işlemi ya da
tüketiciye yönelik uygulamaların her aşamasında makul düzeyde bilgiye sahip olan gerçek veya tüzel
kişiyi,
k) Örtülü reklam: Reklam olduğu açıkça belirtilmeksizin yazı, haber, yayın ve programlarda, mal
veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo ya da diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticaret unvanı ya da
işletme adlarının reklam yapmak amacıyla yer almasını ve tanıtıcı mahiyette sunulmasını,
l) Reklam ajansı: Reklamı, reklam verenin talebi doğrultusunda hazırlayan veya reklam veren
adına yayınlanmasına aracılık eden gerçek ya da tüzel kişiyi,
m) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı malın veya hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını
artırmak veya marka algısını güçlendirmek amacıyla hazırlattığı ve içinde firmasının ya da markasın ın
yer aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
n) Ticari reklam: Ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak, bir mal veya hizmetin
satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi olu şturanları bilgilendirmek veya ikna etmek
amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla
gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyuruları,
o) Ticari uygulamada bulunan: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki
amaçlarla mal veya hizmet sunan veya bu kişiler adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel
kişiyi,
ö) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
p) Tüketiciye yön elik ticari uygulama: Bir mal veya hizmetin tüketicilere tanıtımı, satışı veya
tedariki ile doğrudan bağlantılı olarak ticari uygulamada bulunan tarafından gerçekleştirilen eylem,
ihmal, davranış biçimi, beyan, reklam ve pazarlama da dahil olmak üzere her türlü ticari uygulamayı,
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
Ticari Reklamlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
MADDE 5 – (1) Reklamlar;
a) Genel ahlak kurallarına aykırı ifade ya da görüntüler içeremez.
b) Kamu sağlığını bozucu nitelikte olamaz.
c) Kamu düzenini bozan, şiddet hareketleri ile yasadışı veya kınanacak davranışlara yol açan, göz
yuman, bu davranışları özendiren veya destekleyen unsurlar içeremez.
ç) Hasta, çocuk, yaşlı ve engellileri istismar edici ifade ya da görüntüler içeremez.
d) Dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri özelliklere yönelik
kötüleme, istismar, önyargı veya ayrımcılık içeremez.
e) İnsan onuru ve kişilik haklarını zedeleyici biçimde yapılamaz.
f) Önceden izin alınmadan, hiç kimsenin özel ya da sosyal yaşamına dair ifade veya görüntüler
içeremez; reklamlarda o kişiye atıfta bulunulamaz; kişinin özel mülkü, ilgili ürüne ya da organizasyona
verilmiş kişisel onay etkisi oluşturacak şekilde görüntülenemez veya belirtilemez.
g) Tüketicilerin korkularını ve batıl inançlarını istismar edemez.
ğ) (Mülga:RG-1/2/2022-31737)(2)
h) Toplumu endişeye sevk edici veya yanıltıcı biçimde; hastalık, yaralanma ve benzeri bir durumla
ilgili ifade ya da görüntüler içeremez.
ı) Güvenlik kurallarının gözetilmediği ve güvenlik açısından tehlike oluşturabilecek uygulama ve
durumlarla ilgili hiçbir sunum ya da tanımlama içeremez.
MADDE 6 – (1) Biçimi ve yayınlandığı mecra ne olursa olsun bir reklamın , reklam olduğu açıkça
anlaşılmalıdır.
(2) Çok kısa sürelerle imaj veren elektronik aygıt ya da başka bir araç kullanılarak veya yapılarını
izleyenlerin fark edemeyecekleri ya da bilemeyecekleri bir biçime sokarak bilinçaltıyla algılanmasını
sağlayan reklamlar yapılamaz.
(3) Reklamlar, editoryal içerikten görsel ve işitsel olarak açık bir şekilde ayırt edilebilir olmalıdır.
(4) Herhangi bir mecrada yayınlanan yazı, yayın ve program ile özdeşleşmiş bir başlık, logo, set
veya müziğin bir reklamda kullanılması halinde, söz konusu mesajın reklam olduğu tüketiciler
tarafından kolaylıkla fark edilebilir olmalıdır.
(5) Haber bültenleriyle veya kamu hizmeti duyurularıyla özdeşleşmiş bir görüntü veya ses
efektinin reklamda ku llanılması halinde, söz konusu mesajın reklam olduğu tüketiciler tarafından
kolaylıkla fark edilebilir olmalıdır.
MADDE 7 – (1) Reklamlar doğru ve dürüst olmalıdır.
(2) Reklamlar, ekonomik ve sosyal sorumluluk bilinci içinde ve haksız rekabete yol açmayacak
şekilde hazırlanmalıdır.
(3) Reklamlar, ortalama tüketicinin algılama düzeyi ile reklamın tüketici üzerindeki olası etkisi
göz önünde bulundurularak hazırlanmalıdır.
(4) Reklamlar, tüketicinin güvenini kötüye kullanamaz ya da onun t ecrübe ve bilgi eksikliklerini
istismar edemez.
(5) Reklamlar, aşağıda sayılan haller başta olmak üzere, hiçbir konuda tüketiciyi doğrudan veya
dolaylı olarak yanıltabilecek ifade ya da görüntüler içeremez:
a) Malın; yapısı, bileşimi, tedariki, faydası, ri ski, aksesuarları, üretim yöntemi ve tarihi, amaca
uygunluğu, kullanım şekli, kullanım ömrü ve alanları, teknik özellikleri, verim ve performansı, miktarı,
menşei, çevreye etkisi gibi özellikleri,
b) Hizmetin nitelikleri,
c) Mal veya hizmet sunan kişi ya da kuruluşun ticaret unvanı, işletme adı, statüsü ve yetki alanları,
ç) Mal veya hizmetin değeri ve ödenecek gerçek toplam fiyatı,
d) Kiralama yoluyla satış, kiralama, taksitle satış ve kredili satış gibi diğer ödeme şartları,
e) Teslim, değiştirme, geri al ma, garanti, satış sonrası hizmetleri, yedek parça veya bakım ve
onarım şartları,
f) Fikri ve sınai mülkiyet hakları,
g) Resmi tanınma ya da onay, madalyalar, ödüller, diplomalar ve benzeri belgeler,
ğ) Sosyal amaçlı yardımlar,
h) Tüketicilerin yasal hakları veya karşılaşabileceği riskler.
(6) İlgili mevzuatı gereği bir mal veya hizmete ilişkin olarak düzenlenmesi zorunlu ruhsat, izin,
onay, kayıt gibi belgeler ile uyulması gereken diğer yasal süreçler, o mal veya hizmetin diğerlerinden
farklı ya da daha üstün olduğu algısı oluşturacak biçimde reklamlarda kullanılamaz.
(7) Reklamlarda tüketicinin sahip olduğu yasal haklar, tüketicilere fazladan sunulan bir hak gibi
gösterilemez.
(8) Reklamlarda yer alan;
a) Araştırma sonuçları veya bilimsel yayınlardan yapılan alıntılar çarpıtılamaz.
b) İstatistikler gerçekte olduklarından farklı sonuçlar doğuracak biçimde sunulamaz.
c) Bilimsel terimler yanıltıcı biçimde kullanılamaz.
ç) İddialar, gerçekte sahip olmadıkları bir bilimsel temele sahipmiş gibi gösteren bilimsel
terminoloji ve ifadeler içeremez.
MADDE 8 – (1) Karşılaştırmalı reklamlar, ancak;
a) (Ek:RG-28/12/2018-30639)(1) Rakiplere ait ürün adı, marka, logo, ticaret unvanı, işletme adı
veya diğer ayırt edici unsurlara yer verilmemesi,
b) Aldatıcı ve yanıltıcı olmaması,
c) Haksız rekabete yol açmaması,
ç) (Değişik:RG-4/1/2017-29938) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin aynı ihtiyaçları karşılaması
ya da aynı amaca yönelik olması,
d) Tüketiciye fayda sağlayacak bir hususun karşılaştırılması,
e) Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin, fiyatı da dahil, bir ya da daha fazla maddi, esaslı,
doğrulanabilir ve tipik özelliğinin objektif olarak karşılaştırılması,
f) Nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanan iddiaların; bilimsel test, rapor veya belgelerle
ispatlanması,
g) Rakiplerin (Mülga ibare:RG-28/12/2018-30639)(…) mallarını, hizmetlerini, faaliyetlerini veya
diğer özelliklerini kötülememesi veya itibarsızlaştırmaması,
ğ) Menşei belirtilmiş mal veya hizmete ilişkin karşılaştırmada, mal veya h izmetlerin aynı coğrafi
yerden olması,
h) Reklam veren ile rakibinin markası, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer bir ayırt edici işareti
ya da mal veya hizmetleri ile ilgili karışıklığa yol açmaması,
ı) (Ek:RG-4/1/2017-29938) Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere aykırı olmaması
koşullarıyla yapılabilir.
(2) (Mülga:RG-28/12/2018-30639)
(3) (Değişik:RG-4/1/2017-29938) Gıda reklamlarında, ilgili mevzuata göre sağlık beyanı
kapsamına giren hususlar karşılaştırmaya konu edilemez. Beslenme beyanı kapsamındaki hususların
reklamlarda karşılaştırma unsuru olarak kullanılması ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır. Takviye
edici gıdaların karşılaştırmalı reklamı ise hiçbir şekilde yapılamaz.
(4) (Ek:RG-4/1/2017-29938) Fiyat düzenlemeleri ile etkin piyasa gücü yük ümlülükleri ilgili idari
otoriteler tarafından belirlenen sektörlere ilişkin reklamlarda fiyat karşılaştırması yapılamaz
MADDE 9 – (Değişik:RG-4/1/2017-29938)
(1) Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür.
(2) Reklamlarda yer alan doğrulanabilir olgularla ilgili tanımlamalar, iddialar ya da örnekli
anlatımlar; bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgelerle kanıtlanmak zorundadır. Gerek görülen hallerde
üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya ak redite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme
kuruluşlarından alınmış bilgi ve belgeler istenir.
(3) Karşılaştırmalı reklamlarda yer alan ve karşılaştırmaya konu edilen iddialar, her hâlükârda
üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme
kuruluşlarından alınmış bilgi ve belgeler ile kanıtlanmak zorundadır.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında sunulan raporların, reklamda yer alan iddiaları reklamın
yayınlandığı dönemde kanıtlar nitelikte olması esastır.
(5) Reklam verenler, bu Yönetmelikte belirlenen ilkelerin uygulanmasını denetlemekle yetkili ve
görevli olanlara reklamlarda yer alan iddiaları kanıtlar nitelikteki belgeleri sunmakla yükümlüdür.
MADDE 10 – (1) Reklamlar; hiçbir kişi, kurum veya kuruluşu, ticari ya da mesleki faaliyeti, malı
ya da hizmeti, reklamı veya markayı aşağılayamaz, açıkça alay konusu edemez ve benzeri bir biçimde
kötüleyemez.
MADDE 11 – (1) Reklamlarda;
a) Bir kişi, kurum veya kurul uşun adı veya amblem, logo ve diğer ayırt edici kurumsal kimlik
unsurları, tüketicinin yanıltılmasına yol açacak şekilde kullanılamaz.
b) Bir kişi adından ya da bir firma, kurum veya kuruluşa ait ticaret unvanından fikri ve sınai
mülkiyet hakkından veya bi r reklam kampanyası ile sağlanmış bulunan itibardan haksız olarak
yararlanılamaz.
MADDE 12 – (1) Reklamlar, başka bir reklamın; metni, sloganı, görsel sunumu, müziği, ses
efektleri ve benzeri unsurlarını tüketiciyi yanıltacak ya da karışıklığa yol açacak biçimde taklit edemez.
(2) Reklamlarda bir mal veya hizmet, koruma altındaki bir marka veya ticaret unvanına sahip
başka bir mal veya hizmetin taklidi veya kopyası olarak sunulamaz.
MADDE 13 – (1) Reklamlarda bir mal v eya hizmete ilişkin fiyata veya fiyatın hesaplanma
yöntemine yer verilmesi halinde, verilen fiyat bilgileri, reklamı yapılan mal veya hizmet ile ilgili
olmalıdır. Fiyat hakkında eksik bilgi vermek veya anlam karışıklığına yol açmak suretiyle tüketiciler
yanıltılamaz.
(2) Reklamlarda tüketicilerin bilgisine sunulan fiyat, mal veya hizmetin tüm vergiler dâhil toplam
satış fiyatı olmalıdır.
(3) Tüketicinin yaş, cinsiyet, sağlık durumu gibi özellikleri veya ilgili mevzuatı nedeniyle bir vergi,
resim, harç veya ücretin hesaplanamaması durumunda bu unsurların fiyata dahil olmadığı reklamlarda
açıkça belirtilir ve toplam fiyatın hesaplanma yöntemine yer verilir.
(4) Yurt dışında ifa edilmesi öngörülen paket tur ve eğitim hizmetleri ile yurt dışına yönelik ulaşım
ve konaklama hizmetlerinin reklamları hariç olmak üzere, reklamlarda satış fiyatları; “Türk Lirası”, “TL”
veya “¨” şeklinde belirtilir.
(5) Mal veya hizmetin tesliminden doğan ve tüketici tarafından ödenecek giderlerin bulunması
halinde bu giderlerin tutarı; tutarın belirli olmaması halinde ise hesaplanma yöntemi hakkında
tüketiciler bilgilendirilir.
(6) Mal veya hizmetin fiyatının başka bir mal veya hizmete bağlı olması halinde, tüketicilerin
reklamda yer verilen fiyattan yararlanması için yerine getirilmesi gereken şartlar açıkça belirtilir.
(7) Taksit tutarlarının verildiği reklamlarda, reklamı yapılan mal veya hizmetin toplam fiyatı ve
taksit sayısı, taksit tutarı ile birlikte ve okunabilir büyüklükte gösterilir veya sesli olarak belirtilir.
(8) Reklamlard a bir mal veya hizmetin, belirli yükümlülükleri yerine getirmek koşuluyla
tüketicilere bedelsiz verileceği taahhüt ediliyor ise, buna ilişkin olarak tüketicilerin yerine getirmek
zorunda olduğu yükümlülükler reklamın ana mesajında açıkça belirtilir.
(9) Fiyatın geçerliliği ile ilgili bir süre veya stok sınırı var ise, bu süre ve stok miktarı reklamlarda
açıkça belirtilir.
(10) (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2) Bir mal veya hizmete ilişkin olarak tüketicinin satın alma
davranışı ve diğer kişisel verileri analiz edilerek sunulan fiyatın kişiselleştirilmiş fiyat olduğu kabul edilir.
Tüketiciye bu şekilde bir fiyat sunulması durumunda, bu hususa ilişkin bilgi ile o mal veya hizmet ile
ilgili olarak satıcı veya sağlayıcı tarafından belirlenen güncel satış fiyatına ve kişiselleştirilmiş fiyata aynı
alanda yer verilir.
MADDE 14 – (1) Bir mal veya hizmete ilişkin indirim yapıldığını gösteren yazılı, sesli veya görsel
herhangi bir ibarenin yer aldığı reklamlarda; (Ek ibare:RG-1/2/2022-31737)(2) indirimden önceki fiyat,
indirimli satışın başlangıç ve bitiş tarihleri ile indirimli olarak satışa sunulan mal veya hizmetin miktarı
sınırlı ise bu miktarın açık ve anlaşılır bir biçimde belirtilmesi zorunludur.
(2) İndirimli satış reklamlarında, hangi mal veya hizmetlerin indirimli satışa konu edileceği veya
ne kadar indirim uygulanacağı hususlarında anlam karışıklığına yol açarak tüketicileri yanıltabilecek
veya gerçekte olduğundan daha fazla indirim uygulanıyormuş izlenimi oluşturacak ifade ve ya
görüntülere yer verilemez.
(3) (Değişik:RG-1/2/2022-31737)(2) Bir mal veya hizmetin indirimden önceki satış fiyatının
tespitinde indiri min uygulandığı tarihten önceki otuz gün içinde uygulan an en düşük fiyat esas
alınır. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallara ilişkin reklamlarda indirimin miktarı veya oranı
hesaplanırken, indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. Bu hususla ra ilişkin ispat külfeti reklam
verene aittir.
(4) (Mülga:RG-1/2/2022-31737)(2)
MADDE 15 – (1) Mal veya hizmetlere yönelik çekiliş, yarışma ve promosyon gibi pazarlama
tekniklerini kullanmak suretiyle yapılan reklamlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:
a) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerle birlikte karşılıksız olarak verilen mal veya hizmetlerin ya
da ikramiyelerin taahhüt edilenden farklı olmaması ve tüketicilerde oluşturulan makul beklenti
düzeyini karşılaması gerekir.
b) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerin satın alınması halinde, tüketiciye ayrıca promosyon
olarak hediye mal veya hizmetlerin veya ikramiyelerin de verileceği belirtiliyorsa, hediye veya ikramiye
olarak verilecek mal veya hizmetlerin miktarı (Mülga ibare:RG -28/12/2018-30639)(…) ile bunların
verilmesine ilişkin geçerlilik süresi açıklanır.
c) (Değişik:RG-4/1/2017-29938) Reklamı yapılan mal veya hizmetlerin satın alınması veya belli
sayıda kupon, etiket, kapak ve benzeri unsurların biriktirilmesi suretiyle piyango, ikramiye çekilişi ya da
bir yarışmaya katılma hakkı veren pazarlama tekniklerinin duyurulması halinde; promosyon süresinin
başlangıç ve bitiş tarihi ile malın teslimi veya hizmetin yerine getirilmesine ilişkin koşullar ya da bu
koşulların duyuruluş şekli açıklanır. (Ek cü mle:RG-12/10/2019-30916) Ürünle birlikte hediye
edilen promosyonun tüketiciler tarafından kolay bir şekilde edinilebilmesi amacıyla promosyonu
düzenleyen tarafından her türlü etkin yöntemin sağlanması zorunludur.
(2) (Mülga:RG-28/12/2018-30639)
MADDE 16 – (1) Reklamlarda, tanıklığına başvurulan kişi, kurum veya kuruluşun tecrübesine,
bilgisine veya araştırma sonuçlarına dayanmayan ve gerçek olmayan hiçbir tanıklık ya da onay ifadesine
yer verilemez veya atıfta bulunulamaz.
(2) Reklamlarda, geçerliliğini yitiren veya başka nedenlerle uygulanamaz duruma gelen tanıklık
ya da onay ifadeleri kullanılamaz.
(3) Reklamlarda; doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar ile sağlık kuruluşlarının bir mal
veya hizmete yönelik sağlık beyanında bulu nduğuna ilişkin ya da bu izlenimi uyandıran herhangi bir
görüntü, beyan veya atfa yer verilemez.
MADDE 17 – (1) Reklamlar, tüketicilerin çevre konusundaki duyarlılığını ya da bu alandaki olası
bilgi eksikliğini istismar edecek biçimde yapılamaz.
(2) Reklamlarda; çevresel işaret, sembol ve onaylar tüketicileri aldatıcı şekilde kullanılamaz.
(3) Reklamlarda, çevresel etki konusunda sadece akademik kuruluşlarca kabul görmüş bilimsel
çalışmalara dayalı bilimsel bulgular ve teknik gösterimler kullanılabilir.
(4) İlgili mevzuatı gereği enerji etiketlemesi zorunlu olan mallara ilişkin reklamlarda, enerji
verimliliğine veya fiyata dair bilgilerin yer alması durumunda, ilgili malın enerji verimliliğ i sınıfının
belirtilmesi zorunludur.
İKİNCİ BÖLÜM
Reklamlardaki Görseller ile Yazılı ve Sesli İfadeler
MADDE 18 – (1) Reklamlarda, tüketicinin satın alma kararını etkileyecek nitelikteki bilgilerin
ortalama tüketicinin algılayabileceği sürede ve biçimde iletilmesi zorunludur.
(2) Reklamlarda yer alan ana vaadin esaslı unsurları açık ve anlaşılır bir biçimde reklamın ana
mesajında belirtilir.
(3) Radyo reklamları, cep telefonlarına gönderilen kısa mesajlar, bant reklam gibi niteliği gereği
alt yazı veya dipnota yer verilmesi mümkün olmayan reklamlarda, ana vaadin eksiksiz bir şekilde
verilmesi koşuluyla, tüketicilerin ayrıntılı bilgi alabileceği müşteri hizmetleri numaralarına veya internet
sitesine yönlendirme yapılması yeterlidir.
(4) Reklamlarda yer alan alt yazı, durağan yazı ve dipnotlar; okunabilir ve algılanabilir hız ve
büyüklükte olmalıdır.
(5) Yazılı mecralarda dipnot, görsel mecralarda alt yazı ve durağan yazı olarak kullanılan metinler;
ana vaadi aç mak, netleştirmek veya ana vaadin gerçekleşmesi için gerekli koşulları veya istisnaları
iletmek için kullanılabilir. Ancak, yazılı ve görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda; alt yazı, durağan
yazı ve dipnotların asgari düzeyde tutulması esastır.
(6) Reklamlardaki alt yazı, durağan yazı veya dipnotta yer alan koşulların veya istisnaların, ana
vaadin sağladığı avantajları tamamıyla ya da büyük ölçüde ortadan kaldıracak nitelikte olmaması ve
ana vaatle uyumsuzluk içermemesi zorunludur.
(7) Reklamlardaki sesl i ifadeler, görseller, dipnot, alt yazı veya durağan yazılarda yer verilen
bilgiler birbiriyle çelişmemelidir.
MADDE 19 – (1) Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda yer alan alt yazı ve durağan yazıların
metin boyutu;
a) 4:3 görüntü düzeniyle yapılan yayında; standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için
en az 14 satır,
b) 16:9 görüntü düzeniyle yapılan yayında; standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için
en az 16 satır,
c) Yüksek çözünürlüklü televizyon (HDTV) formatı için en az 30 satır,
ç) 4K çözünürlüklü televizyon (4K Ultra HDTV) formatı için en az 60 satır,
yüksekliğinde olmalıdır.
(2) Yazılı basında, broşür ve benzeri yazılı mecralarda yayınlanan reklamlardaki dipnotlarda
kullanılan yazının boyutu, en az Arial 8 punto büyüklüğüne eşdeğer büyüklükte olmalıdır.
(3) Alt yazı ve dipnotlarda, yazım kılavuzuna uygun olarak özel isimlerin baş harfleri ve
kısaltmalar dışında küçük harf düzeni kullanılmalıdır.
(4) Alt yazı, durağan yazı ve dipnotlarda yer alan metin boyutlarına ilişkin ölçümler; (v) veya (ı)
gibi düz uçlu küçük harfler esas alınarak yapılır. Ölçümlerde (d), (p) ve (g) gibi yükselen ve alçalan
kenarları bulunan harfler dikkate alınmaz.
(5) Yukarıda sayılanların dışında kalan mecralarda yayınlanan reklamlarda yer alan alt yazı,
durağan yazı ve dipnotlar okunabilir büyüklükte olmalıdır.
MADDE 20 – (1) Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda kullanılan alt yazı; kelime başına 0,25
saniye (saniye başına 4 kelime) hesabıyla ekranda tutulmalıdır. Alt yazıda 9 ve daha az kelime olması
durumunda, tanıma ve algılama süresi olarak toplam süreye 3 saniye (Mülga ibare:RG -4/1/2017-
29938) (…) ; 10 ila 20 arası kelime olması durumunda topla m süreye 4 saniye (Mülga ibare:RG -
4/1/2017-29938) (…) , 21 ila 50 arası kelime olması durumunda toplam süreye 6 saniye (Mülga
ibare:RG-4/1/2017-29938) (…) 51 ila 100 arası kelime olması durumunda toplam süreye 8 saniye
(Mülga ibare:RG -4/1/2017-29938) (…) , d aha fazla kelime olması durumunda ise toplam süreye 10
saniye eklenir.
(2) Kelime sayısının tespitinde; internet sitesi adresleri, telefon numaraları ve uzun sayılar bir
kelime sayılır. Uzun sayılar ikili, üçlü ve dörtlü gruplar halinde kullanılır.
MADDE 21 – (1) Reklamlarda yer alan dipnot, alt yazı ve durağan yazılarda aşağıda belirtilen
hususlara uyulması zorunludur:
a) Yazı ile arka planı arasındaki kontrast ve nispi parlaklık, metnin kolaylıkla okunmasına olanak
tanımalıdır.
b) Metnin arka planının dikkati dağıtabileceği hareketli görüntülerde veya bir görüntüden
diğerine geçildiğinde; metin, opak tek renkli bir blok alan üstüne yerleştirilmelidir.
c) Abartılı, karmaşık, italik yazı ka rakterleri ile yazıların okunmasını zorlaştıracak efekt,
gölgelendirme ve benzeri teknikler kullanılmamalıdır.
ç) Kelimeler arasındaki boşluk, harfler arasındaki boşluktan; satırlar arasındaki boşluk, kelimeler
arasındaki boşluktan fazla olmalıdır.
d) Alt yazı ve durağan yazı metni, ekranın güvenli resim alanından daha küçük ve güvenli yazı
alanına konumlandırılmalıdır.
e) Dipnot, alt yazı ve durağan yazı metinleri reklamlarda konumlandırılırken, yazılar herhangi bir
görseli, görseller de yazıları anlaşılmaz hale getirmemelidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Örtülü Reklam
MADDE 22 – (1) Her türlü iletişim aracında sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü reklam yapılması
yasaktır.
(2) Reklamlar, mecra kuruluşlarının editoryal bağımsızlığını etkileyecek şekilde kullanılamaz.
MADDE 23 – (1) Mal veya hizmetlere ilişkin isim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya
ifadelerle ticaret unvanı veya işletme adları ile bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi ve
görüntülerin yer aldığı yazı, haber, yayın ve programların örtülü reklam açısından
değerlendirilmesinde;
a) İsim, marka, logo veya diğer ayırt edici şekil veya ifadelerle ticaret unvanı veya işletme adları
ile bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi ve görüntülerin, içinde yer aldıkları yazı, haber, yayın
veya programların formatı ile konu, içerik, sunum, konumlandırma ve süre açısından uyumlu, abartısız
ve orantılı olması,
b) Haber verme, yayma ve bilgi alma hakkı çerçevesinde yayınlanan yazı, haber , yayın veya
programların; tüketicilerin aydınlanma ve bilgilenme ihtiyacını karşılaması,
c) Tüketici tercihlerini bilinçli olarak yönlendirebilecek şekilde mal veya hizmetlere yönelik özel
tanıtıcı atıflar yapılarak mal veya hizmetlerin kiralanmasının veya satın alınmasının teşvik edilmemesi,
koşulları dikkate alınır.
(2) Turizm, folklor, kent belgeselleri ile bazı mal veya hizmetlerin denenerek tüketicilerin
bilgilendirilmesine yönelik yazı, haber, yayın ve programlarda; isim, marka, logo veya diğer ayırt edici
şekil veya ifadelerle ticaret unvanı veya işletme adları ile bunları temsil eden kurum ve kişiye ilişkin bilgi
ve görüntülerin yer alması halinde, tabela veya afiş gibi unsurlar abartılı biçimde öne çıkarılamaz ve
ayrıntılı iletişim bilgilerine yer verilemez.
(3) Kentsel alanlarda ve sokak görüntülerinde, her türlü röportaj uygulamasında ve haber değeri
taşıyan sportif, kültürel ve sanatsal etkinliklerin yapıldığı mekanlarda yer alan isim, marka, logo veya
diğer ayırt edici şekil veya ifadeler ile ti caret unvanı veya işletme adlarına ait tabela veya afiş gibi
unsurlar abartılı biçimde gösterilemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Reklamlarda Çocuklara İlişkin Düzenlemeler
MADDE 24 – (1) Çocuklara yönelik olan veya çocukları etkileme olasılı ğı bulunan reklamlar ile
çocukların oynadığı reklamlar:
a) Çocukların; fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde
etkileyebilecek hiçbir ifade ya da görüntü içeremez.
b) Hedef kitlesindeki çocukların yaş grubunun özellikleri dikkate alınarak, çocuklarda gerçek dışı
beklentilere neden olan veya kurgu ile gerçeklik arasındaki farkı ayırt etmeyi zorlaştıran unsurlar
içeremez.
c) Belirli bir ürüne sahip olmanın ya da o ürünü kullanm anın çocuğa, yaşıtı olan diğer çocuklara
göre fiziksel, sosyal veya psikolojik bir üstünlük sağlayacağına veya o ürüne sahip olmamanın aksi yönde
bir etki oluşturacağına yönelik mesajlar içeremez.
ç) Çocukları tehlikeli durumlara sokabilecek veya tanımadık ları kişilerle ilişki kurmaya ya da
bilmedikleri veya tehlikeli yerlere girmeye teşvik edebilecek hiçbir ifade ya da görüntü içeremez.
d) Çocukların taklit edebilecekleri şiddet unsurları içeremez.
e) Çocukları, kendileri veya çevreleri için tehlike oluştu rabilecek araç, gereç ve nesneleri
kullanırken veya oynarken gösteremez.
f) Kültürel, ahlaki ve olumlu sosyal davranışları bozmaya, değiştirmeye veya kötülemeye yönelik
unsurlar içeremez.
g) Çocukların ebeveynlerine, öğretmenlerine veya diğer kişilere duyd uğu özel güvenin kötüye
kullanılmasına yönelik ifade veya görüntüler içeremez.
ğ) Ebeveyn veya öğretmenlerin otoritesini ve sorumluluğunu zayıflatacak veya ortadan
kaldıracak unsurlar içeremez.
h) Ebeveynlerin çocuklarına yönelik sevgi, şefkat, bağlılık gibi hassasiyetlerini istismar edemez.
ı) Çocukları, bir mal veya hizmeti edinmek için, ebeveynlerini veya başkalarını ikna etmeye
doğrudan teşvik edemez.
i) Mal veya hizmetlerin edinilmesi için, çocukların sözleşme yapmalarını ima edecek ifadeler
içeremez.
j) Mal veya hizmetin her aile bütçesine uygun olduğunu ifade edemez.
k) Mal veya hizmetin fiyatının düşük olduğu algısı oluşturacak şekilde, fiyat bilgisinin yanında
yalnızca veya sadece gibi ifadeler içeremez.
l) Mal veya hizmeti kullanmanın veya bunlarda n yararlanmanın gerektirdiği beceriyi, olması
gerekenden az gösteremez.
m) Reklamı yapılan mal veya hizmetin kullanımı için ya da reklamda gösterilen sonucun
alınabilmesi için ilave mal veya hizmet gerekmesi halinde, bu hususları açıkça içermek zorundadır.
n) Önlem alınmadığı takdirde çocukların veya çevresindekilerin sağlığına zarar verebilecek mal
veya hizmetler için gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan hatırlatıcı simge veya uyarıları içermek
zorundadır.
(2) Mesafeli sözleşmelere ilişkin reklamlar, doğ rudan çocukları hedef alan satın alma daveti
içeremez.
MADDE 24/A – (Ek:RG-28/12/2018-30639)(2)
(1) Çocuklara yönelik radyo ve televizyon programlarının başında, sonunda veya program
esnasında ve münhasıran çocuklara yönelik tasarlanan diğer her türlü mecrada, Sağlık Bakanlığınca
hazırlanan gıda ve içecekler listesinin kırmızı kategorisinde yer alan aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen
gıda ve içeceklerin reklamı yapılamaz.
(2) Birinci fıkra kapsamı dışında bu ürünlerin reklamının yapılması halinde; televizyonda ekranın
alt kısmında izleyiciler tarafından rahatça okunabilir akar bant şeklinde, diğer mecralarda ise mecranın
yapısına uygun bir şekilde ve içerisinde düzenli ve dengeli beslenmeyi teşvik ed en ifadelere yer veren
yazılı veya sözlü uyarılarla birlikte yapılır. Hangi ürün gruplarında hangi ifadelerin kullanılacağı Sağlık
Bakanlığı tarafından belirlenir.
(3) (Değişik:RG-12/10/2019-30916) Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen gıdaların satışını artırmaya
yönelik uygulamalar kapsamında, çocuklar hedef alınarak, asıl ürünün dışında çocukların ilgi alanlarına
ve beğenilerine yönelik ürünler, ürünle birlikte ayrıca hediye olarak verilemez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Reklamlara İlişkin Diğer Hükümler
MADDE 25 – (1) Faiz ve kar payı oranlarının yer aldığı reklamlarda, bu oranlar doğru olarak
belirtilir ve vade sonunda elde edilecek toplam tutarı etkileyecek koşullara yer verilir.
(2) Kredi hizmetlerine ilişkin reklamlarda faiz ve kar payı oranlarına yer verilmesi durumunda;
kredinin tüketiciye toplam maliyetinin aylık ve yıllık yüzde değeri açık ve anlaşılır bir biçimde reklamın
ana vaadinde belirtilir.
(3) Kredi hizmetlerine ilişkin reklaml arda, kredinin türü ve vadesi, istenilen teminatlar ya da
aranan diğer özellikler veya geri ödeme koşulları hususlarında tüketiciler yanıltılamaz.
(4) (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2) Bir mal veya hizmetin bağlı kredi ile satışa sunulduğunun
belirtildiği reklamlarda kredinin vadesine, faiz oranına, tüketiciye toplam maliyetinin aylık ve yıllık
yüzde değerine ve geri ödeme koşullarına rekl amın yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı
işareti ile tüketicilerin yönlendirilerek ayrıntılı bilgi alabileceği bir internet sitesinde veya açılır ekranda
yer verilir.
MADDE 26 – (Değişik:RG-1/2/2022-31737)(2)
(1) İlaçlar, beşeri tıbbi ürünler, tıbbi cihazlar, sağlık hizmetleri, gıdalar , takviye edici gıdalar,
kozmetik ve temizlik ürünleri, biyosidal ürünler, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamları, ilgili
mevzuatında yer alan reklam ve tanıtımla ilgili diğer hükümlere de uygun olmalıdır.
MADDE 27 – (1) Doğrudan satış ve tele -alışveriş reklamlarında; reklam verenin isim, unvan,
adres, telefon ve diğer iletişim bilgileri, mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı ve nakliye
masrafı ile cayma hakkının olduğu durumlarda bu hakkın kullanılma şartı ve süresine ilişkin bilgilerin
yer alması zorunludur. Bu tür reklamlarda; ilk kez, son, sadece, tek bir sefer, sınırlı satış, hepsi satılmak
üzere, satıldı satılacak gibi ifadelerle tüketiciler mal veya hizmeti satın almaya teşvik edilemez.
(2) Devre mülk sözleşmeleri hariç olmak üzere; devre tatil veya uzun süreli tatil hizmeti, yatırım
aracı olarak tanıtılamaz.
(3) (Değişik:RG-28/12/2018-30639) Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri ta rafından verilen
hizmet reklamları ile yasadışı bahis ve kumar oyunlarının reklamları hiçbir şekilde yapılamaz.
(4) Kira yoluyla veya taksitle satış şartlarını içeren reklamlarda; mal veya hizmetin peşin fiyatı,
teminat, ödeme takvimi, faiz oranı, malların toplam maliyeti ya da diğer satış şartları konusunda
tüketiciler yanıltılamaz.
(5) Konut veya tatil amaçlı taşınmaza ilişkin reklamlarda fiyata yer verilmesi halinde ilgili bağımsız
bölümün brüt ve net alanlarının da gösterilmesi zorunludur.
(6) Reklamı yapılan bir malın içeriğinde, toplumun genel dini hassasiyetlerine aykırı bir bileşenin
doğrudan veya dolaylı olarak kullanılması halinde, bu husus reklamlarda açıkça belirtilir.
(7) (Ek:RG-4/1/2017-29938) Elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin reklamlarda;
a) İnternet hızının veya kapsama alanının belirtilmesi durumunda; vaat edilen hızın veya
kapsama alanının altyapı, coğrafi şartlar, şebeke yoğunluğu, kullanılan cihaz, bina konumu gibi
etkenlere bağlı olarak değişebileceği bilgisi ortalama tüketicinin algılayabileceği süre ve biçimde verilir.
b) Test veya laboratuvar koşullarında geçerli olan internet hızlarına, tüm tüketicilerin
ulaşabileceği algısı oluşturulamaz. Bu koşullarda elde edilen hızların, reklama konu edilmesi halinde,
test veya laboratuvar koşullarında geçerli olduğu bilgisi dış ses veya durağan yazı olarak ana vaatte
belirtilir.
c) Sunulan hizmette; adil kullanım kotası, hız kotası ve benzeri sınırlamaların bulunması
durumunda bu husus açıkça belirtilir.
(8) (Ek:RG-28/12/2018-30639) Sohbet, arkadaşlık ve eş bulma hatlarının ve hizmetlerinin
reklamına yer verilemez.
(9) (Ek:RG-28/12/2018-30639) (Değişik:RG-12/10/2019-30916) Yetkili makamlardan izin alarak
faaliyet gösteren silah üreticisi ve satıcılarının; ilgili mevzuatında yer alan hük ümlere aykırı olmamak
koşuluyla kendilerine ait kurumsal internet sitelerinde yaptıkları tanıtımlar ve fuarlara katılım için
hazırladıkları materyaller ile özel olarak avcılık ve atıcılık üzerine tematik yayın yapan mecralarda
yayınladıkları reklamlar hari ç olmak üzere, her türlü ateşli veya ateşsiz silah ile bunların üreticisi ve
satıcısının reklamı yasaktır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Haksız Ticari Uygulamalar
MADDE 28 – (1) Tüketiciye yönelik bir ticari uygulamanın; mesleki özenin gereklerine uymaması
ve ulaştığı ortalama tüketicinin ya da yöneldiği grubun ortalama üyesinin, bir mal veya hizmete ilişkin
ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozması veya bozma ihtimalin in olması durumunda haksız
olduğu kabul edilir. Bir mal veya hizmete ilişkin tüketici işleminden önce, işlem sırasında veya işlem
sonrasında haksız ticari uygulama yapılamaz.
(2) Tüketiciye yönelik ticari uygulamaların, ortalama tüketicinin bilinçli olarak karar verme
yeteneğini azaltarak normal şartlar altında taraf olmayacağı bir tüketici işlemine taraf olmasına yol
açması halinde, tüketicilerin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozduğu kabul edilir.
(3) Zihinsel veya fiziksel zaafları, yaşları ya da tecrübesizlikleri nedeniyle belirli mal veya
hizmetlere ve bunlara ilişkin ticari uygulamalara karşı özellikle korunması gereken tüketici gruplarının
ekonomik davranış biçimlerinin önemli ölçüde etkilenme olasılığının olup olmadığı bu grubun ortalama
bir üyesi esas alınarak belirlenir.
(4) 29 uncu maddede yer alan aldatıcı eylemler, 30 uncu maddede yer alan aldatıcı ihmaller ve
31 inci maddede yer alan saldırgan ticari uygulamalar ile Ek’te yer alan aldatıcı ticari uygulamalar ve
saldırgan ticari uygulamalar her hâlükârda haksız ticari uygulama olarak kabul edilir.
MADDE 28/A – (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2)
(1) İnternet ortamında satışa sunulan bir mal veya hizmetin fiyat, nitelik ve benzeri hususlarında
karşılaştırma yapılarak sıralama yapılması durumunda, sıralamanın hangi ölçütler dikkate alınarak
oluşturulduğuna ilişkin bilgiye aynı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işareti ile tüketicilerin
yönlendirilerek ayrıntılı bilgi alabileceği açılır ekranda kolayca görünebilecek şekilde yer verilir.
(2) Reklam veya sponsorluk ve benzeri anlaşmalara dayanılarak gösterilen sıralama sonuçlarında
reklam ibaresine yer verilmesi zorunludur.
MADDE 28/B – (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2)
(1) İnternet ortamında, satıcı ve sağlayıcılar ya da bunlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına
aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıları tarafından, tüketicilerin bir mal veya hizmete ya da satı cı veya
sağlayıcılara ilişkin değerlendirme yapmasına imkân sağlanması durumunda; bu değerlendirmelerin,
sadece ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından yapılmasına izin verilir.
(2) Bu değerlendirmelerin yayınlanmasına ilişkin belirlenen esas ve kurallara değerlendirmelerin
yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı veya uyarı işareti ile tüketicilerin yönlendirildiği açılır ekranda yer
verilir.
(3) Tüketici değerlendirmeleri, gerekli incelemeler yapıldıktan sonra olumlu ya da olumsuz ayrımı
yapılmaksızın en az bir yıl süre ile herhangi bir yönlendirme yapılmadan tarih, değerlendirme notu,
satıcı veya sağlayıcıya göre sıralanma gibi objektif bir ölçüte göre yayınlanır. Belirlenen esas ve kurallar
çerçevesinde yayınlanmasına izin verilmeyen tüketici değe rlendirmelerine ilişkin hususlar
değerlendirmeyi yapan tüketiciye derhal bildirilir.
(4) İlgili mevzuatına aykırı sağlık beyanı içeren tüketici değerlendirmeleri yayınlanamaz.
(5) Değerlendirme yapılan mal veya hizmet ile ilgili yaşanan tüketici mağduriyet inin satıcı veya
sağlayıcı tarafından giderildiğinin tüketici ya da satıcı veya sağlayıcı tarafından bildirilmesi halinde bu
durum, gerekli doğrulama yapıldıktan sonra ilk değerlendirmeyle aynı yerde gecikmesizin yayınlanır.
(6) Bir mal veya hizmetin satış ını artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirmelerin
yapılmasına ya da mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişiyle
anlaşma yapılamaz ya da hizmet satın alınamaz.
MADDE 28/C – (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2)
(1) Esas faaliyet alanı internet ortamında bir mal veya hizmete ya da o mal veya hizmetin satıcı
veya sağlayıcılarına ilişkin değerlendirme niteliğindeki tüketici şikâyetlerinin yayınlanmasına imkân
sağlamak olan şikâyet platformları tarafından 28/B maddesinde belirtilen yükümlülüklere ilave olarak;
a) Hakkında değerlendirme yapılan satıcı veya sağlayıcılara, değerlendirmenin yayınlanmasından
önce açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için en az yetmiş iki saat süre tanınır.
b) Değerlendirmeler, bu süre dolmadan önce veya gerçeği yansıtmadığının anlaşılması halinde
yayınlanmaz.
c) Değerlendirmeye ilişkin açıklama yapma ve cevap verme hakkını kullanacak olan satıcı veya
sağlayıcılara platforma üyelik, ücret alma ve b enzeri uygulamalara bağlı olmaksızın etkin bir iletişim
yöntemi sağlanır.
MADDE 29 – (1) Yanlış bilgi içeren veya verilen bilgiler esasen doğru olsa bile sunuluşuna dair
bütün koşullar değerlendirildiğinde, ortalama tüketiciyi aldatan ya da aldatmaya elverişli olan ve bu
suretle tüketicinin normal şartlar altında taraf olmayacağı bir hukuki işleme taraf olmasına yol açan ya
da yol açma olasılığı bulunan ticari uygulamalar aldatıcı olarak kabul edilir.
(2) Aşağıda belirtilen hususlarda tüketicileri aldatan ya da aldatma ihtimali olan eylemler aldatıcı
eylem olarak değerlendirilir:
a) Bir mal ya da hizmetin varlığı, mahiyeti, tedariki, faydası, riski, uygulaması, içeriği, aksesuarları,
satış sonrası hizmetleri, üretim yöntemi ve tarihi, ifası, amaca uygunluğu, miktarı, teknik özellikleri,
menşei, kullanımından beklenen sonuçları, üzerlerinde yapılan test ve kontrollerin sonuçları, çevreye
olan etkileri ve diğer önemli özellikleri,
b) Ticari uygulamada bulunanın taahhütlerinin kapsamı, pazarlama sürecinin mahiyeti, sponsor
desteği, yetkili otoriteler tarafından mal veya hizmetin onaylandığına ilişkin ifade veya sembolleri,
c) Bir mal veya hizmetin fiyatı, fiyatının hesaplan ma yöntemi, ödeme koşulları ya da belirli bir
fiyat avantajı,
ç) Tüketicinin sahip olduğu yasal haklar veya karşılaşabileceği riskler,
d) Bir mal veya hizmete ilişkin servis, yedek parça, değiştirme veya tamir hizmetleri,
e) Ticari uygulamada bulunanın vey a temsilcisinin; kimliği, mal varlığı, yetenekleri, statüsü,
kurum veya kuruluşlara üyelik bilgileri, sahip olduğu ticari haklar, fikri ve sınai mülkiyet hakları, yetkili
otoritelerden ödül ve nişan kazanmış olması gibi nitelikleri, sıfatları, unvanları ve diğer hakları.
(3) Bir ticari uygulamanın, ortalama tüketicinin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde
bozması veya bozma ihtimali bulunması ve aşağıdaki olasılıkları içermesi halinde aldatıcı olduğu kabul
edilir:
a) Rakibinin malı, hizmeti, markası veya diğer bir ayırt edici özelliği ile karışıklığa sebep olması.
b) Ticari uygulamada bulunanın, bağlı olduğu meslek odaları ve benzeri kuruluşların ve varsa
bunların üst kuruluşlarının, ilgili faaliyet alanına veya belirli bir ticari uygulamaya ilişkin düze nlemiş
oldukları davranış kurallarında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemesi.
MADDE 30 – (1) Ticari uygulamada bulunanın bir hukuki ilişki kurmak amacıyla tüketiciye
yöneltmiş olduğu öneride önemli bir bilgiyi gizlemesi, öneriyi tü keticiye anlaşılmaz bir şekilde veya
uygun olmayan bir zamanda sunması, amacı açıkça belli olan ticari uygulamanın amacını tüketiciye
bildirmemesi ve bu durumların ortalama bir tüketicinin normal şartlar altında taraf olmayacağı bir
hukuki işleme taraf olmasına yol açması ya da yol açma olasılığının bulunması halinde aldatıcı ihmalin
varlığı kabul edilir.
(2) Ticari uygulamanın içerik ve şartlarının tüketiciye aktarılması için kullanılan iletişim aracının
zamansal veya mekânsal sınırlamaları nedeniyle gerekli bilgilerin verilemediği hallerde, aldatıcı ihmalin
var olup olmadığının değerlendirmesi, söz konusu sınırlamalar ve ticari uygulamada bulunanın bilgiyi
tüketicilere diğer araçlarla sunmak için aldığı önlemler dikkate alınarak yapılır.
MADDE 31 – (1) Bir ticari uygulamanın; taciz, fiziksel şiddet dâhil cebir veya haksız tesir yoluyla
ortalama tüketicinin bir mal ya da hizmete ilişkin seçim veya davranış özgürlüğünü önemli ölçüde
bozması veya bozma olasılığı taşıması ve tüketicinin bu sebeple normal şartlar altında taraf olmayacağı
bir hukuki işleme taraf olması veya taraf olma olasılığının artması halinde saldırgan olduğu kabul edilir.
(2) Bir ticari uygulamanın; saldırgan olup olmadığı belirlenirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Ticari uygulamanın zamanı, yeri, mahiyeti ve devamlılığı,
b) Ticari uygulamanın tehdit ya da hakaret içeren söz veya davranışlar içerip içermediği,
c) Tüketicinin muhakeme yeteneğini bozduğu bilinen doğal afet gibi bir felaket ya da aynı
derecede bir başka durumun ticari uygulamada bulunan tarafından, tüketicinin mal veya hizmete ilişkin
kararını etkilemek için kötüye kullanılıp kullanılmadığı,
ç) Tüketicinin, sözleşmeyi feshetme ya da başka bir mala, hizmete veya ticari uygulamada
bulunana yönelme gibi haklarını kullanmak istemesi karşısında, ticari uygulamada bulunan tarafından
getirilen ağır veya orantısız sözleşme dışı bir engelin bulunup bulunmadığı,
d) Hukuka aykırı bir eylemde bulunulacağı tehdidinin olup olmadığı.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 32 – (1) Kanunun 61 inci ve 62 nci maddeleri ile bu Yönetmeliğe uygun olmayan reklamın
veya ticari uygulamanın daha sonra düzeltilmesi veya telafi edilmesi reklam verenin veya ticari
uygulamada bulunanın tespit edilen aykırılığa ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
MADDE 33 – (1) 14/6/2003 tarihli ve 25138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve
İlânlara İlişkin İlkeler ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
EK MADDE 1 – (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2)
(1) Reklam Kurulu tarafından ticari reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketiciyi korumaya
yönelik kılavuzlar hazırlanır ve Ticaret Bakanlığının internet sitesinde yayınlanır. Yayınlanan kılavuz
hükümleri, bu Yönetmelik ile birlikte uygulanır.
MADDE 34 – (Değişik:RG-28/12/2018-30639)
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Mülga ibare:RG-1/2/2022-31737)(2) Ticaret Bakanı
yürütür.
_______________
(1) 28/12/2018 tarihli ve 30639 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 8 inci
maddesinin birinci fıkrasına (a) bendi eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
(2) Bu değişiklik 30/6/2019 tarihinde yürürlüğe girer.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
10/1/2015 29232
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 25/12/2015 29573
2 4/1/2017 29938
3 31/12/2017 30287
4 31/8/2018 30521
5 28/12/2018 30639
6 12/10/2019 30916
7 3/2/2021 31384
8 1/2/2022 31737
-EK-
HAKSIZ TİCARİ UYGULAMA OLARAK KABUL EDİLEN
ÖRNEK UYGULAMALAR
A - Aldatıcı Ticari Uygulamalar
1) Ekonomik birliklere, meslek odaları ve kuruluşlarına, borsalara ve varsa bunların üst
kuruluşlarına üye olunmamasına rağmen, kendini üye gibi tanıtmak ve bu tür kuruluşların düzenlemiş
olduğu davranış kurallarına tabi olunduğunu iddia etmek.
2) Yetkili otoritelerden gerekli izinleri almaksızın bir kalite işareti, güven işareti, çevresel işaret
ya da benzerini kullanmak.
3) Gerçeğe aykırı olarak, bir davranış kuralının kurum veya kuruluşlarca onaylandığını iddia
etmek.
4) Gerçeğe aykırı olarak, ticari uygulamaların veya bir mal ya da hizmetin kurum veya
kuruluşlarca onaylandığını ya da bunlar için izin alındığını iddia etmek.
5) Mal veya hizmetin özellikleri ve teklif edilen fiyat dikkate alındığında, ticari uygulamada
bulunanın makul sayılabilecek bir süre ve miktarda söz konusu mal veya hizmeti ya da bunların
muadillerini belirtilen fiyattan sunamayacağına veya başka bir yerden tedarik edemeyeceğine ilişkin
yeterli bilgi sahibi olmasına rağmen, tüketiciyi bu konuda uyarmaksızın mal veya hizmetleri o fiyattan
edinmeye davet etmek.
6) Mal veya hizmetleri belirli bir fiyattan edinmey e davet ettikten sonra, başka bir mal veya
hizmeti pazarlamak amacıyla;
a) Davete konu olan mal veya hizmeti tüketiciye göstermeyi reddetmek,
b) Söz konusu mal veya hizmete ilişkin siparişleri almayı ya da makul bir süre içinde ifa etmeyi
reddetmek,
c) Mal veya hizmetin ayıplı bir örneğini göstermek.
7) Tüketicinin ani bir karar vermesini sağlamak ve bilinçli bir tercih yapması için gerekli fırsat veya
zamandan mahrum bırakmak amacıyla, gerçeğe aykırı olarak bir mal veya hizmetin sadece çok kısıtlı
bir süre içerisinde belirli şartlar altında sunulacağını belirtmek.
8) Gerçeğe aykırı olarak, bir mal veya hizmetin sunulmasının yasal olduğunu belirtmek ya da
böyle bir izlenim oluşturmak.
9) Kanunun tüketiciye tanıdığı hakları ticari uygulamada bulunanın önerisi nin ayırdedici bir
niteliği olarak göstermek.
10) Tüketicinin mal veya hizmeti edinmemesi halinde kendisine ya da ailesine yönelecek olası bir
tehlikenin varlığı, niteliği ve kapsamına ilişkin gerçek dışı bir iddiada bulunmak.
11) Gerçeğe aykırı olarak, ticareti bırakmak, işyerini taşımak veya faaliyet konusunu değiştirmek
üzere olduğunu iddia etmek.
12) Belirli bir mal veya hizmetin şans oyunlarında kazanmayı kolaylaştırdığını iddia etmek.
13) İlgili mevzuatına aykırı olarak, bir mal veya hizmet hakkında sağlık beyanında bulunmak.
14) Tüketiciyi, bir mal veya hizmeti normal piyasa şartlarından daha elverişsiz koşullarda almaya
ikna etmek amacıyla, mal ya da hizmetin piyasa koşulları veya piyasada bulunma olasılığı hakkında
yanlış bilgilendirmek.
15) Bir ticari uygulamada, tanımlanmış bir ödül veya muadili belirtilmeksizin yarışma yapılacağını
veya ödül verileceğini iddia etmek.
16) Teslimat için yapılması gereken zorunlu ve makul masraflar haricinde, tüketicinin bir malı
edinebilmesi için ödeme yapması gerek tiği durumlarda, o mal için bedelsiz, bedava, ücretsiz veya
bunun gibi tanımlamalarda bulunmak.
17) Gerçeğe aykırı olarak, kendi ticareti, işletmesi, zanaatı ya da mesleği ile ilgili olarak hareket
etmediğini iddia etmek, bu doğrultuda izlenim oluşturmak veya kendisini tüketici olarak tanıtmak.
18) Bir mala ilişkin satış sonrası servis hizmetlerinin, Türkiye dışında başka ülkelerde de mevcut
olduğuna ve bunlardan yararlanılabileceğine dair yanlış izlenim oluşturmak.
19) (Ek:RG-31/8/2018-30521) (Mülga:RG-1/2/2022-31737)(2)
20) (Ek:RG-3/2/2021-31384)(1) Tüketicilere sunulan bir malda birim fiyatını farklılaştıracak
şekilde adet, uzunluk, ağırlık, alan, hacim ölçüleri ve benzeri unsurlarından birinde değişiklik
yapılmasına rağmen, değişiklik yapılmadığı izlenimi uyandıran yanıltıcı ambalajlama uygulamaları.
21) (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2) Satın alma sürecini otomatikleştiren bir yazılım kullanmak
suretiyle spor, tiyatro, söyleşi gibi etkinlik biletlerini, belirlenen limitlerin dışında satın alarak
tüketicilere yeniden veya daha yüksek fiyatla satışa sunmak.
22) (Ek:RG-1/2/2022-31737)(2) İnternet ortamında bir mal veya hizmete ilişkin yönlendirici ara
yüz tasarımları, seçenekler ya da ifadeler gibi araçlarla tüketicilerin karar verme veya seçim yapma
iradesini olumsuz etkileyen ya da normal şartlar altında vereceği kararda satıcı veya sağlayıcı lehine
değişikliklere yol açmayı hedefleyen yöntemler kullanmak.
B - Saldırgan Ticari Uygulamalar
1) Ticari uygulamada bulunan ile tüketici arasında amaçlanan hukuki ilişki kurulana kadar
tüketicinin işyerinden ayrılamayacağı izlenimini oluşturmak.
2) Sözleşme yükümlülüğünü yerine getirme hali dışında, tüketicinin meskenini terk etme ve geri
gelmeme yönündeki ikazlarına aldırmadan tüketicinin evine ziyaretler yapmaya devam etmek.
3) Taraf olduğu bir hukuki ilişkiye dayanarak herhangi bir talepte bulunan tüketiciden, talebi ile
ilgisi olmayan belgeler arz etmesini istemek, ücr et ödemesini talep etmek ya da sistematik olarak
konuyla ilgili görüşmekten kaçınmak ve bu yollarla onu hukuki haklarını kullanmaktan caydırmaya
çalışmak.
4) Tüketiciye, mal veya hizmeti almaması halinde ticari uygulamada bulunanın iş yerinin ya da
geçiminin tehlikeye gireceğini söylemek.
5) Ödül veya benzeri bir menfaat söz konusu olmamasına rağmen, tüketicinin bunları talep
edebilmek için para ödemesi ya da bir masrafta bulunması gerektiği hallerde, bu ödül veya menfaati
kazandığı, kazanacağı veya belirli bir eylemde bulunması halinde kazanacağı doğrultusunda yanlış
izlenim oluşturmak.
_____________
(1) Bu değişiklik 1/4/2021 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Bu değişiklik 1/3/2022 tarihinde yürürlüğe girer.